Hãy biết quyền của mình (4): An ninh quốc gia vs. Nhân quyền - Việt Nam bị Trung Quốc đe dọa tại Lào và Cam Bốt ?

Hãy biết quyền của mình (4): An ninh quốc gia vs. Nhân quyền

Không riêng gì Việt Nam, ở tất cả các quốc gia trên thế giới, an ninh quốc gia luôn là một lý do cực kỳ xác đáng để nhà nước can thiệp và hạn chế quyền tự do của người dân. Điểm khác biệt là mức độ nhà nước lợi dụng vấn đề ''an ninh quốc gia'' để giới hạn quyền của dân chúng và trấn áp những người dám đối đầu với chính quyền (hay là những người bất đồng chính kiến). Chính quyền càng độc tài thì càng sử dụng ngón võ ''an ninh quốc gia'' này một cách tùy tiện, vô tội vạ hơn.

Để minh họa khái niệm ''an ninh quốc gia''...

Cuối tháng 1 vừa qua, anh Nguyễn Hồ Nhật Thành, 28 tuổi, lên đường đi Mỹ tham dự một cuộc vận động nhân quyền nhân phiên Kiểm điểm Định kỳ Phổ quát (UPR) của Việt Nam, theo lời mời của một số tổ chức phi chính phủ quốc tế. Chú ý rằng UPR là một cơ chế bảo vệ nhân quyền của Liên Hợp Quốc, được coi như một sáng kiến bởi nó cho phép khối xã hội dân sự của một quốc gia tham gia đánh giá và báo cáo về tình hình nhân quyền của nước mình cho Liên Hợp Quốc.

Visa đã được cấp và vé máy bay đã mua, nhưng anh Thành lại bị an ninh cửa khẩu chặn lại ở sân bay Tân Sơn Nhất với lý do chung chung là ''vì an ninh quốc gia...'' (có dấu ba chấm).

Sau khi anh Thành có đơn đề nghị làm rõ tại sao anh không được xuất cảnh, Cục Quản lý Xuất Nhập Cảnh (ở nước ta thì nó trực thuộc Bộ Công an) có thư trả lời vào ngày 21/2, rằng đó là ''vì lý do bảo vệ an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội''.

Trước đó bốn tháng, vào ngày 21/10/2013, Tòa án Nhân dân TP. Hà Nội ra quyết định đình chỉ giải quyết một vụ án hành chính sơ thẩm mà người kiện là bà Bùi Thị Minh Hằng, khởi kiện Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Nguyễn Thế Thảo vì ông này đã tống bà vào ''cơ sở giáo dục'' 5 tháng. Tòa án cũng nại lý do nội dung khiếu kiện của bà Bùi Thị Minh Hằng ''có liên quan đến lĩnh vực an ninh''.

Trước đó nữa, năm 2009, một số blogger ở Việt Nam (trong đó có người viết bài này) bị bắt giam theo Điều 258 Bộ luật Hình sự (lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm hại lợi ích của Nhà nước). Không rõ quyền tự do dân chủ nào đã bị lợi dụng và mức độ thiệt hại của Nhà nước đến đâu. Còn hành vi mà cơ quan an ninh căn cứ vào đó để khép tội là ''in áo chống dự án khai thác bauxite ở Tây Nguyên''. Hành vi in áo này được coi là xâm phạm an ninh quốc gia, hoặc có lúc lại được gọi là xâm hại lợi ích Nhà nước.

Sơ sơ ba trường hợp trên đủ cho ta thấy tính chất thoáng rộng và bao trùm của khái niệm ''an ninh quốc gia'', ''lợi ích Nhà nước'' ở Việt Nam. Đó chỉ mới là ba trong hàng trăm vụ việc từ trước đến nay, khi cơ quan công quyền sử dụng lý do ''an ninh quốc gia'' để thực hiện một mục đích gì đấy. Điều kỳ lạ là trong các vụ việc, đương sự chỉ bị xử lý theo các điều luật trong Bộ luật Hình sự, còn chính Luật An ninh Quốc gia của Việt Nam (ban hành năm 2004) thì lại không được đề cập đến.

An ninh quốc gia mâu thuẫn với nhân quyền như thế nào?

Quả thật, an ninh quốc gia có những lúc mâu thuẫn với quyền con người. Một ví dụ cơ bản là mâu thuẫn giữa việc giữ gìn bí mật quốc phòng, bí mật công tác điều tra (chẳng hạn trong hoạt động chống khủng bố) và việc bảo đảm quyền tự do thông tin, quyền được biết của người dân. Rõ ràng, những thông tin về bản đồ hệ thống phòng thủ tên lửa của Hà Nội (nếu có) không phải là cái mà công dân Việt Nam nào cũng được tiếp cận, nhân danh ''quyền được biết''.

Nhưng trên thực tế, an ninh quốc gia luôn luôn là cái cớ để các nhà nước độc tài xiết chặt quyền tự do của người dân, đàn áp tự do thông tin và báo chí, tiêu diệt tính độc lập của tòa án, phá hoại pháp quyền. Do đó, các chuyên gia luật pháp trên thế giới đã khuyến cáo: ''Khái niệm an ninh quốc gia phải được định nghĩa chính xác trong luật pháp của mỗi quốc gia, theo một cách phù hợp với các nhu cầu của một xã hội dân chủ''; ''luật pháp phải rõ ràng, không mơ hồ, định nghĩa cụ thể và chính xác, để ai ai cũng có thể tiếp cận được và hiểu được điều gì bị cấm...''.

Luật An ninh Quốc gia của Việt Nam cũng có định nghĩa về an ninh quốc gia, rằng đó là ''sự ổn định, phát triển bền vững của chế độ xã hội chủ nghĩa và Nhà nước CHXHCN Việt Nam, sự bất khả xâm phạm độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc''. Định nghĩa này mơ hồ, không cụ thể (cho nên hoặc là không áp dụng vào đâu được, hoặc là ngược lại, áp dụng vào đâu cũng được, tùy ý thích của lực lượng an ninh). Ngoài ra, có vẻ như nó không phù hợp với các nhu cầu của một xã hội dân chủ, mà chỉ phù hợp với chính quyền trong chế độ xã hội chủ nghĩa.

Có lẽ do vấp phải những ''bất cập'' đó, cho nên trong các vụ án chính trị, liên quan đến an ninh quốc gia, đương sự lại chỉ bị xử lý do bị kết tội vi phạm các điều khoản trong Bộ luật Hình sự. Một số điều khoản trong Bộ luật Hình sự cũng mơ hồ không kém, ví dụ Điều 258 về ''lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm hại lợi ích Nhà nước''. 

Biểu tình là xâm hại an ninh quốc gia? Hay đàn áp biểu tình mới là xâm hại an ninh quốc gia và an ninh của người khác?
An ninh quốc gia, lợi ích Nhà nước phải chính đáng

Ý thức được rằng khái niệm "an ninh quốc gia", "lợi ích nhà nước" luôn được diễn giải tùy tiện theo ý nhà cầm quyền mà đại diện là cơ quan an ninh, nên các chuyên gia luật pháp quốc tế đã chỉ rõ cả những trường hợp chính quyền nại ra các lý do chẳng liên quan gì đến an ninh quốc gia để trấn áp quyền tự do của người dân. Khi đó thì không còn là an ninh quốc gia, lợi ích nhà nước chính đáng nữa.

"Không phải là chính đáng... nếu bảo vệ chính quyền và/hoặc quan chức khỏi bị phát hiện tham nhũng; nếu che giấu thông tin về tình hình vi phạm nhân quyền, về bất cứ hành vi vi phạm pháp luật nào, hoặc về hoạt động của các cơ quan nhà nước; nếu củng cố hoặc kéo dài một lợi ích chính trị, củng cố hoặc kéo dài thời gian tại vị của một đảng phái hay ý thức hệ; nếu đàn áp các cuộc biểu tình được tổ chức đúng luật".

Bản Nguyên tắc toàn cầu về an ninh quốc gia và quyền được biết (Nguyên tắc Tshwane), ban hành ngày 12/6/2013 sau quá trình tham vấn hơn 500 chuyên gia luật pháp ở 70 quốc gia trên thế giới, đã xác định rõ như vậy.

Lẽ nào Đảng và Nhà nước huy động lực lượng an ninh vào bảo vệ những cái không chính đáng như vậy sao?
Cũng thật may cho Đảng và Nhà nước là Nguyên tắc Tshwane này chỉ có giá trị tham khảo chứ không ràng buộc về mặt pháp lý.

  Đoan Trang

  (Blog Đoan Trang)

Thầy trò đánh nhau: Đạo đức học đường trôi về đâu?

Giáo viên Trần Anh Tuấn (áo trắng) và hai em học sinh trên bục giảng.

Capture from video clip

 Phản tác dụng?

Liên quan đến lãnh vực giáo dục, mới đây, 1 video clip về thầy trò đánh nhau trong lớp học ở Bình Định gây xôn xao dư luận. Câu hỏi mà nhiều người quan tâm là phương pháp giáo dục “thương cho roi cho vọt” không những đã lỗi thời mà còn phản tác dụng? Và khi trò đánh trả lại giáo viên thì đạo đức học đường đang trôi về đâu?

Một lần nữa, bạo lực học đường lại xảy ra mà lần này thầy trò đánh nhau khiến dư luận vô cùng phẫn nộ. Phẫn nộ vì hình ảnh thầy trò hành xử với nhau trong lớp học không khác gì những kẻ côn đồ “xử” nhau nơi chợ búa. Đoạn “clip” dài hơn một phút đồng hồ được đưa lên mạng hôm 18/2, ghi hình cảnh tượng thầy giáo bạt tay đôm đốp liên tục vào mặt cậu học trò lớp 11 ở Trường THPT Nguyễn Huệ, Tây Sơn, Bình Định. Cao trào là thời điểm cậu học sinh kế tiếp trước khi tới lượt mình bị thầy giáo “trừng phạt” đã chủ động đánh lại thầy. Câu hỏi đặt ra là tại sao cậu học trò thứ hai không chạy ra khỏi lớp và báo với giám thị chuyện gì đang xảy ra? Một nữ học sinh phổ thông cho đài RFA biết nếu em rơi vào tình huống này thì cũng sẽ hành động giống như bạn học sinh thứ hai trong “clip” mà thôi. Bạn nữ học sinh này nói:

“Lúc mà bị dồn vào đường cùng, đâu còn suy nghĩ là sẽ đi cầu cứu ai mà phải tự giúp bản thân mình thôi. Mình là học sinh đi lên mét với giám thị về thầy cô thì chưa chắc gì họ giải quyết cho mình. Đó chỉ là phản xạ tự nhiên, có người đánh mình thì mình đánh lại là chuyện bình thường”.

Người thầy giống như người cha, người chú thì không thể dùng nấm đấm để dạy mà đứng trên bục giảng thì lại càng không.  - Một phụ huynh

Trao đổi với một số học sinh phổ thông khác, các em đều cho rằng thầy cô giáo chỉ được quyền dạy dỗ, chỉ bảo cho học sinh chứ không được quyền đánh học sinh. Trong tất cả những em học sinh mà đài RFA tiếp xúc đều đồng tình sẽ phản kháng như vậy. Không những thế, hành động đánh trả của em học sinh lớp 11 trong “clip” còn nhận được sự thông cảm của số đông trong dư luận với lý lẽ rằng hành động phản kháng lại là đương nhiên, “thượng bất chính, hạ tắc loạn” nên “làm thầy phải ra thầy thì trò mới nên trò” được.

Còn dưới góc độ của phụ huynh, họ có cho rằng con mình sai trật trong hoàn cảnh tương tự hay không? Một phụ huynh lên tiếng:

“Phụ huynh coi video đó thì rất bức xúc. Bức xúc là do thầy giáo đánh học trò như vậy, tức là đã vi phạm nội quy mô phạm rồi. Tại vì thầy giáo sai trước rồi học trò mới sai. Chuyện học sinh làm ồn trong giờ học hay là gì đó… không nghe giảng bài thì người thầy phải tìm phương pháp sư phạm để dạy dỗ học sinh. Là phụ huynh tôi thấy con tôi không sai gì hết. Tui đồng ý là ‘tiên học lễ, hậu học văn’ nhưng giáo viên dùng nấm đấm để dạy thì con tôi được quyền phản kháng. Đó là sự bộc phát của tụi nhỏ, tức là khi bị hà hiếp, khi bị áp bức thì con tôi được quyền phản kháng. Người thầy giống như người cha, người chú thì không thể dùng nấm đấm để dạy mà đứng trên bục giảng thì lại càng không. Ngay trong giáo dục gia đình, cha mẹ cũng không được dùng quyền lực mà sử dụng nấm đấm để dạy con”.

Cần phải nghiêm cấm

 

Em Phan Văn Chung bị thầy tát thủng màng nhĩ trái đang điều trị tại Bệnh viện Đa Khoa Hương Khê. Courtesy infonet.

Qua các lập luận của học sinh và phụ huynh cho thấy phương pháp giáo dục “thương cho roi cho vọt” thực tế không còn áp dụng được trong xã hội VN ngày nay, mà thậm chí lại gây ra tác dụng ngược. Thế nhưng vì sao phản ứng của học trò chống trả cách hành xử được cho là “dã man” của thầy giáo ở quốc gia có truyền thống văn hóa “tôn sư trọng đạo” lại nhận được sự cảm thông? Nếu hành động này được chấp nhận và cổ súy thì đạo nghĩa thầy trò có còn tồn tại? Trả lời câu hỏi của đài ACTD phải chăng đạo đức học đường bị phá hủy khi xã hội VN bây giờ không lên án hành động thầy trò đánh tay đôi nơi lớp học, thầy giáo Đỗ Việt Khoa chia sẻ:

“Tình hình xã hội VN bạo lực rất là phổ biến mà bạo lực, khủng bố đến từ nhiều khía cạnh trong nhiều ngành. Đó là điều khiến cho cái xấu lây lan, bắt chước nhanh. Cho nên người ta hành xử bạo lực, hành xử vô lối trở thành chuyện thường ngày quá nhiều ở VN. Tuy nhiên, ngành giáo dục ở VN ảnh hưởng của văn hóa Á Đông, không cho phép người thầy bắt chước mang những thứ xô bồ, những bạo lực, những điều tồi tệ vào trường học. Người thầy phải tôn trọng các em để các em tôn trọng lại mình. Theo chúng tôi thì người thầy nhiệt tâm, toàn tâm toàn ý với các em, coi các em như người thân của mình thì tôi chắc chắn rằng không có một học sinh nào không nghe thầy mà đến mức độ phải dùng bạo lực để chống lại đến như thế. Sẽ không có chuyện như vậy xảy ra đâu”.

Đòn roi không phải là cách tốt, nhất là trong trường học, học sinh không phải là con cái của mình, không được làm vậy. Đó là nhân phẩm của người ta. Cần phải nghiêm cấm.  - Thầy Đỗ Việt Khoa

Là người luôn quan tâm, trăn trở với ngành giáo dục ở VN, thầy giáo Đỗ Việt Khoa cho biết đây chỉ là trường hợp hiếm hoi đã xảy ra và giáo viên nói chung không chấp nhận lối hành xử của thầy giáo này. Thầy Đỗ Việt Khoa nói thêm:

“Nói về ‘thương cho roi cho vọt’ thì quan điểm của tôi là tôi thấy lạc hậu rồi. Nói đúng ra là người ta viện cớ câu đó khiến cho nhiều người hành hạ học sinh, rồi cho là đánh học sinh để các em khôn lên thành người hơn thì tôi phản đối. Đến trong gia đình, cha mẹ đánh con còn bị cấm huống chi là người thầy. Hơn nữa đòn roi không phải là cách tốt, nhất là trong trường học, học sinh không phải là con cái của mình, không được làm vậy. Đó là nhân phẩm của người ta. Cần phải nghiêm cấm”.

Trong một lần trao đổi với Hòa Ái cũng liên quan đến “video clip” thầy giáo bắt học trò cúi xuống đánh gây xôn xao dư luận hồi tháng 7/2012, nhà xã hội học Quỳnh Hương từ VN nhận định là một đứa trẻ ngay từ bé bị đàn áp bằng vũ lực thì đứa bé đó hiểu rằng chỉ vũ lực mới bắt người khác khuất phục được. Do đó, đứa bé sẽ dùng vũ lực để đối xử lại với người khác trong xã hội. Rõ ràng nhận định này minh chứng cho một thực tế chưa đầy 2 năm mà phản ứng của học sinh qua 2 “clip” từ chịu đựng đến chống trả khi các em đang hằng ngày hằng giờ sống trong môi trường xã hội bạo lực tràn lan.

Các chuyên gia giáo dục tin rằng chắc chắn nhiều thế hệ học sinh về sau sẽ vẫn giữ trọn đạo lý “nhất tự vi sư, bán tự vi sư” và hành trang vào đời của các em là những gì tiếp thu được từ 12 năm đèn sách do thầy cô truyền dạy. Để được như vậy còn tùy thuộc vào bản lĩnh và cái tâm của một nhà giáo chân chính.

Hòa Ái, phóng viên RFA
2014-02-27

Cuộc Chiến tranh Lạnh kế tiếp: Trung Quốc chống Ấn Độ

Phan Ba

Cuộc tranh cãi về hệ thống của những gã khổng lồ

Nằm vài kilômét về phía Tây Nam từ trung tâm của thủ đô Ấn Độ New Delhi là một vùng đất mà nhiều người Ấn Độ đặc biệt tự hào vì nó: Gurgaon. Khu đất mới này của thành phố cần phải là hiện thân của đất nước Ấn Độ mới, Ấn Độ khởi hành, Ấn Độ ở bên kia của những căn nhà ổ chuột. Thật sự là nhiều tòa nhà văn phòng chọc trời và khu mua sắm đã được dựng lên từ khu đất khô cằn đó trong vòng những năm vừa qua. Nhiều công ty thành công trong ngành công nghệ thông tin của Ấn Độ có trụ sở của họ ở đây, và cả những công ty nổi tiếng nước ngoài cũng đặt chi nhánh của họ ở đây.

Nhiều người Ấn Độ cũng tự hào không kém về Khan Market ở Delhi của họ, một vùng đất có những ngôi nhà hai tầng theo phong cách thuộc địa đứng sát cạnh nhau mà trong đó là cửa hàng sang trọng, hiệu sách và nhà hàng. Thế nhưng Jochen Buchsteiner, cựu thông tín viên tờ Nhật báo Frankfurt Đại cương ở châu Á, phán xét một cách thô lỗ nhưng đúng: “Niềm tự hào của Delhi, Khan Market, chỉ có thể moi ra được một nụ cười thương hại từ những du khách châu Á Thái Bình Dương.”

Cả Khan Market lẫn Gurgaon đều không đứng vững được khi so sánh với những gì đã thành hình ở Đông Nam Á hay còn là ở Trung Quốc nữa. Nếu so sánh Gurgaon ví dụ như với khu Phố Đông rực rỡ mới trong Thượng Hải hay Khan Market với trung tâm mua bán và giải trí Sanlitun Village ở Bắc Kinh thì người ta phải khẳng định một cách rõ ràng rằng: Người chiến thắng hiển nhiên trong cả hai trường hợp là Trung Quốc.

Giữa Ấn Độ và Trung Quốc không phải chỉ có dãy núi Himalaya, mà nằm giữa hai gã khổng lồ Á châu này là nhiều thế giới.

Dù đó có là đấu tranh chống cái nghèo, đào tạo hay hạ tầng cơ sở – trong những lĩnh vực trung tâm, Trung Quốc đã bỏ xa láng giềng Ấn Độ của nó ở một mức độ rõ ràng đến phát sợ.

Số so sánh Trung Quốc – Ấn Độ

Chỉ số	Trung Quốc	Ấn Độ
Tuổi thọ dự tính	74,51 năm	66,46 năm
Tỷ lệ biết đọc (nam)	95,7%	73,4%
Tỷ lệ biết đọc (nữ)	87,6%	47,8 %
Tỷ lệ người nghèo trong dân số*	15,9%	41,6%
Đường cao tốc	65.000 kilômét	200 kilômét

* Thu Nhập dưới 1,25 dollar một ngày.

Nguồn: Zbigniew Brzezinski, Strategic Vision, Seite 167.

Trong những năm vừa qua, Trung Quốc đã giải phóng tròn 400 triệu người ra khỏi cảnh nghèo, Ấn Độ ngược lại chỉ 150 triệu. Vẫn còn ít nhất 300 triệu người đói ăn ở đó. Người Trung Quốc nói tiếng Anh tốt hơn người Ấn Độ, mặc cho quá khứ là thuộc địa Anh Quốc của Ấn Độ. Tỷ lệ biết đọc ở Trung Quốc cao hơn thấy rõ khi so với ở Ấn Độ.

Rõ ràng nhất là các khác biệt trong hạ tầng cơ sở. Dù đó là tàu hỏa, cảng hàng không hay đường sá – ở Trung Quốc thì tất cả đều nhanh hơn, cao hơn, dài hơn và xa hơn. Bộ trưởng Bộ Giao thông [Đức] Peter Ramsauer thường xuyên sang hai nước đó. “Nó rất dai dẳng ở đây, dai dẳng hơn là ở Trung Quốc. Không có gì nhiều xảy ra trong vòng một năm ở đây”, ông nói ở Mumbai sau chuyến đi thăm Ấn Độ lần thứ nhì trong vòng một năm.

Hoàn toàn khác sau chuyến thăm Trung Quốc của ông: “Ở Trung Quốc có nhiều việc tiến triển hết sức nhanh chóng. Họ mở rộng hay xây hoàn toàn mới 50 nhà ga hàng năm và cũng từng ấy cảng hàng không. Ở đó mỗi năm có 500 kilômét đường sắt được xây dựng.”

Đó không phải là lời phán xét của một người nước ngoài kiêu ngạo. Nhiều người Ấn cũng nhìn thấy giống như vậy. Như tờ báo kinh tế Ấn Độ The Economic Times trên trang trực tuyến của họ đã đăng tải một slideshow hình ảnh dưới tựa đề How China builds these, and why Indian never does. Trong lần trình diễn những dự án phô trương này có thể nhìn thấy, ngoài những cái khác, cây cầu dài 42 kilômét trong thành phố cảng Trung Quốc Thanh Đảo.

Ở Ấn Độ thì ngược lại đường sá còn không được xây xong. Ví dụ như Ganga Expressway. Nó cần phải là một dự án để trưng bày. Với tám làn xe, nó cần phải nối bang Uttar Pradesh có nhiều dân cư nhất (200 triệu người) với thủ đô Delhi. Thế nhưng tham nhũng và kiện tụng đã làm ngưng dự án lại cho tới ngày nay, cái mà viên đá đầu tiên đã được đặt cho nó ngay từ năm 2008. Vì vậy là vận tốc trung bình vẫn còn là 35 kilômét/giờ cho xe tải ở Ấn Độ.

Tại sao Trung Quốc lại đi trước láng giềng Ấn Độ của nó? Một lý do là chắc chắn, rằng Trung Quốc đã bắt đầu với các cải cách về kinh tế sớm hơn nhiều. Trung Quốc đã khởi động chúng ngay từ 1978 dưới thời Đặng Tiểu Bình, Ấn Độ thì ngược lại mãi tới 1992 dưới thời nguyên Bộ trưởng Bộ Tài chính thời đó và thủ tướng ngày nay, Manmohan Singh.

Nhưng chỉ riêng việc khập khiển ở đằng sau về thời gian thì cũng không giải thích được vị trí đi trước của Trung Quốc. Vì ở đó còn có câu hỏi về hệ thống: “Tại sao ở Trung Quốc có nhiều thứ tốt hơn ở Ấn Độ đến như vậy?”, Charles Kupchan hỏi. Vị giáo sư ở Đại học Georgetown đưa ra câu trả lời tàn nhẫn – cởi mở ngay sau đó: “Vì Trung Quốc không phải là một nền dân chủ.”

Trung Quốc chống Ấn Độ – đó cũng là một sự so sánh các hệ thống chính trị. Ở đây là Ấn Độ dân chủ, ở kia là Trung Quốc chuyên quyền.

Nhưng sự so sánh này có vững chắc hay không? Có, vì người Ấn tự làm điều đó. Họ liên tục so sánh họ với người láng giềng ở phía Đông. Trong khi người Trung Quốc thì ngược lại không làm điều đó: họ không nhìn họ trong cùng một đẳng cấp với Ấn Độ, ngay cả khi họ không nói ra điều đó một cách thẳng thừng như vậy.

Ở Ấn Độ, nước thích gọi mình là nền dân chủ lớn nhất của thế giới, có một – như các nhà chính trị học gọi – nền dân chủ khiếm khuyết. “Gọi người dân đi bầu năm năm một lần thì chưa làm nên một nền dân chủ”, người phụ nữ Ấn Độ hoạt động vì dân quyền Mallika Sarabhai nói, “một nền dân chủ cần Luật Hiến pháp áp dụng, tự do báo chí, một nền tư pháp độc lập. Tất cả những điều đó không hoạt động ở Ấn Độ.”

Nền dân chủ khiếm khuyết của Ấn Độ này thua cuộc – so với thể chế chuyên quyền đang hoạt động ở Trung Quốc. Nhà trí thức người Ấn Mohan Guruswamy là một người Ấn dễ gây thiện cảm và là một nhà dân chủ không thể chê vào đâu được, nhưng ông nói tự phê phán: “Điều cần phải khiến cho chúng tôi suy nghĩ là Trung Quốc làm tốt hơn, mặc dù chúng tôi cũng chi tiêu cùng một số phần trăm đó của tổng sản lượng quốc gia cho đào tạo.” Và: “Họ sản xuất lương thực thực phẩm nhiều gấp đôi chúng tôi.”

(Còn tiếp)

Wolfgang Hirn

Phan Ba trích dịch từ “Der nächste Kalte Krieg: China gegen den Westen” ["Cuộc Chiến tranh Lạnh kế tiếp - Trung Quốc chống Phương Tây"]

Phóng Sự LaoĐộngViệt 20140226- Nhà nước cướp sổ hưu của nông dân miền Trung

Lao động Việt

Posted on 26/02/2014
Tiếp tục bắc cầu để người lao động mọi nơi mọi nghề nói lên tiếng nói của mình, lần này Lao Động Việt đến thăm nông nhân ở Quảng Nam, Bình Định, Huế.. đã nghèo lại còn bị nhà nước cướp đất.

■ Nghề bán mặt cho đất, bán lưng cho trời
Đối với người nông dân, mảnh ruộng mấy đời bán mặt cho đất, bán lưng cho trời của họ là cuốn sổ lương hưu để tránh cái đói lúc tuổi già, nhưng gần đây, nhiều nông dân mất đất.
Cô Tuyến, một nông dân ở Đại Lộc, Quảng Nam, chia sẻ: “Nhà tui có bảy người, những đứa con sinh sau khoán 10 năm 1995 đều chưa có ruộng, có thể chẳng bao giờ được chia ruộng, ba đứa con đầu và hai vợ chồng tui được chia mỗi người 400 mét vuông đất, làm không đủ ăn!”.
“Trung bình, mỗi sào ruộng, một năm thu được một triệu đồng tiền lãi, năm sào, kiếm được cao nhất là năm triệu, bảy người, xài năm triệu trên một năm, ăn cách gì cũng đói. Chính vì vậy mà cả nhà phải đi làm thuê, bốc vác, lau nhà, nói chung là ai kêu gì mình làm nấy!”.
Bà Tống, một nông dân đang sống ở Hương Điền, Thừa Thiên, Huế, cho biết: “Nhà tui có bốn người đang tuổi lao động, chồng tui bị bệnh tai biến não gần hai năm nay, nằm tại nhà, ba người làm nuôi hai người đi học, với mức thu nhập mỗi tháng chưa tới bốn trăm ngàn đồng, chia đều cho cả nhà, không tài nào sống nổi. Cũng may là nhờ vào đứa con đi làm công nhân khu công nghiệp, lương của nó được ba triệu đồng một tháng”.
“Tui nghe nói mức lương này đối với công nhân là thấp, nhưng so với mức thu nhập nhà nông, nó cao hơn nhiều, dường như mọi thứ chi tiêu trong nhà là nhờ vào đứa con công nhân, nhất là tiền ăn học của hai đứa út”.
■ “Con tôi đi làm osin nuôi các em”
Đối với người nông dân ở phía Nam của miền Trung, câu chuyện đời sống của họ cũng chẳng may hơn chút nào. Ông Trần Hà, nông dân xã Phước Thuận, huyện Tuy Phước, Bình Định chia sẻ: “Tui có hai đứa con đang đi học cấp hai, một đứa đi làm osin ở Hàn Quốc, đứa làm osin phải chịu khổ, hy sinh mà gởi tiền về nuôi em ăn học, cả ba đứa con tui vốn học rất giỏi, nhưng hồi đó thủ tục xin công nhận hộ người nghèo nhiêu khê quá, tui thấy nhục quá mà cho con nghỉ học, nghĩ lại thấy đau lòng lắm!”.
“Thử hỏi, mỗi năm, mỗi sào ruộng thu vào chưa được tám trăm ký lúa, với bốn sào ruộng, xấp xỉ hai ngàn rưỡi ký lúa, trong đó phân, thuốc, tiền máy cày, thuế thủy lợi chiếm hết gần một nửa, bán lúa ra được giá nhất thì bảy tám ngàn đồng một ký, bán tất tần tật được cùng lắm mười tám triệu, trừ ra hết, dư được chừng mười triệu đồng, mười triệu chi tiêu cho 12 tháng, 4 miệng ăn! Tui phải đi làm thuê đủ thứ, vợ tui phải đi bắt ốc bán kiếm thêm tiền mua bột nuôi heo…”.
Ông Nguyễn Truyền, nông dân ở Phước Tuy, Phú Yên cho biết thêm: “Làm nông dân bây giờ chẳng có thứ gì là không nguy hiểm, mọi thứ đều phải dùng chất hóa học, sức khỏe không đảm bảo, đó là chưa nói đến chuyện có thể mất đất bất kỳ giờ nào nếu như có công trình sắp xây dựng ở đó”.
“Mà với nông dân như tụi tui, mảnh ruộng là cuốn sổ hưu quan trọng nhất, nó đảm bảo khi về già không bị đói, bây giờ người ta thu đất, đền bù cho mình vài đồng, ăn được bao nhiêu ngày đây chứ? Tiền thì rớt giá liên tục, nguy cơ lắm!”.
■ Nhà nước cướp sổ hưu của nông dân

“nhà nước thu hồi đất, mỗi mét vuông 30.000 đồng, nhưng có trả 1 lần đâu, có khi 2 triệu, có lúc 5, cuối cùng tôi ra thân ăn mày!” – bà Hạnh, Quảng Trị

Bà Hạnh, 70 tuổi, người Quảng Trị, lúc tuổi già bóng xế, độc thân, vẫn phải đi hái rau má, mót lúa và lượm ve chai để sống vì bị mất đất, tiền đền bù một sào ruộng không bao nhiêu đồng, nhà nước trả cho bà mỗi lúc một ít, bà chỉ đủ ăn và chữa bệnh trong một thời gian ngắn, cuối cùng phải đói, ra đường lang thang kiếm cơm.
Bà nghẹn ngào kể: “Hồi đó đất thu hồi giá không bao nhiêu, mỗi mét vuông người ta trả cho tôi ba mươi ngàn đồng, tổng cộng tiền đền bù là hai mươi bốn triệu đồng, nhưng có trả một lần đâu, có khi đưa hai triệu, có lúc đưa năm triệu, cả mấy năm mới trả hết, cuối cùng mình dùng chữa bệnh và ăn cũng hết trơn. Bây giờ ra thân ăn mày!”.
Hoàn cảnh rơi nước mắt như bà Hạnh không phải là ít trên đất nước này. Cuốn sổ hưu của người nông dân đang bị nhà nước cướp trên tay!
Hồng Hạc,Lao Động Việt
chao@laodongViet.org
GHI CHÚ: Liên Đoàn Lao Động Việt Tự Do (gọi tắt: Lao Động Việt, web: laodongViet.org) là liên minh của các tổ chức lao động trong và ngoài nước gồm: Phong Trào Lao Động Việt, Hiệp Hội Đoàn Kết Công Nông, Công Đoàn Độc Lập, và Ủy Ban Bảo Vệ Người Lao Động Việt Nam.
- Hết-

Cán bộ nhà nước áp lực đòi đứng ra tổ chức Tang lễ cụ bà Nguyễn Thị Lợi, cúp nước và công an lại xé vòng hoa phúng điếu

Giữa những đau buồn của gia đình với sự ra đi của cụ bà Nguyễn Thị Lợi - mẹ của Phạm Thanh Nghiên, phía nhà nước đã xuất hiện, áp lực và đưa ra những đòi hỏi vô lý. Các cán bộ của đảng dưới danh nghĩa Hội Phụ nữ, Phụ lão, Mặt trận... đã đến đòi làm trưởng ban, lập ban lễ tang với nhân sự toàn người của họ.

Trong khi đó ở bên ngoài lúc nào cũng túc trực từ 3 đến 5 xe gắn máy với một đám công an đứng canh, lượn qua lượn lại và theo dõi mọi động tĩnh trong nhà cũng như những ai đến thăm viếng.

Những đòi hỏi vô lý và mất nhân tính của phía nhà nước đã bị gia đình cương quyết từ chối thẳng thừng nên bẽ mặt. Tuy nhiên sau đó họ vẫn khăng khăng và làm mặt dày đòi tự viết và đọc điếu tang. Blogger Phạm Thanh Nghiên đang đấu tranh rất quyết liệt. Các thành phần muốn phá hoại tang lễ của cụ bà Nguyễn Thị Lợi đã chuyển sang những thủ đoạn hèn hạ:

Sử dụng chiêu trò không thể bẩn thỉu hơn: lén lút cắt nước sinh hoạt của gia đình Phạm Thanh Nghiên. Ai cũng biết công việc tang chế đòi hỏi rất nhiều việc phải giải quyết. Vậy mà họ lại sử dụng một trò hèn mạt đến vậy. Khi thấy nước bị cắt vào lúc giữa đêm, Phạm Thanh Nghiên đã rất phẫn nộ và đã phát biểu: Hèn bẩn như cộng sản là hết cỡ!

Song song với việc cắt nước các cán bộ của đảng và nhà nước đã vừa phủ dụ vừa hăm doạ một người con của cụ bà vốn chưa quen đối diện với những hành vi trấn áp của côn an để hòng tạo ra những khác biệt ý kiến trong gia đình.

Vào chiều thứ Năm, 27 tháng 2, 2014 bà Nguyễn Thị Nga, vợ của nhà văn Nguyễn Xuân Nghĩa đang bị đảng bỏ tù vì phản đối tàu cộng xâm lược đã đến viếng thăm. Bà mang theo một số vòng hoa phúng điếu của Hội Phụ nữ Nhân quyền, đài Đáp Lời Sông Núi nhờ chuyển. Khi xe vừa xuống lập tức côn an đã xông đến, giật xé những dòng chữ ghi tên các hội, nhóm - chỉ chừa lại 2 chữ "Kính viếng".

Hiện tại đã có nhiều những blogger, bạn bè, người quan tâm ở nhiều lứa tuổi khác nhau đến thăm viếng gia đình của Phạm Thanh Nghiên.

Về phần của Phạm Thanh Nghiên, từ sau khi ra tù sức khỏe càng ngày càng sa sút do tình trạng bị quản chế và an ninh địa phương gây khó khăn cho việc đi chữa trị. Từ hôm Mẹ mất cho đến bây giờ, bạn bè khuyên và ép lắm chị mới ăn được một chút. Dù sức khỏe không tốt nhưng chị vẫn rất kiên cường đấu tranh trước sức ép của nhà cầm quyền trong việc tổ chức tang lễ cho mẹ mình.

CTV Danlambao
danlambaovn.blogspot.com

Việt Nam bị Trung Quốc đe dọa tại Lào và Cam Bốt ?

Vào lúc Trung Quốc ngày càng lộ rõ tham vọng đặt toàn bộ Biển Đông dưới quyền khống chế của Bắc Kinh, phớt lờ chủ quyền được tuyên bố của Việt Nam đối với hai vùng quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, trên đất liền cũng diễn ra một tình hình đáng ngại khác cho Việt Nam : Trung Quốc càng lúc càng tăng cường thế lực tại Lào và Cam Bốt, hai nước láng giềng cho đến nay là đồng minh truyền thống, nằm trong vòng ảnh hưởng của Việt Nam.

Câu hỏi đặt ra là uy thế ngày càng lớn của Trung Quốc tại Lào và Cam Bốt phải chăng đang trở thành một mối đe dọa cho Việt Nam, đặc biệt trong lãnh vực an ninh, vì nếu Lào và Cam Bốt thực sự rơi vào quỹ đạo của Bắc Kinh, thì rõ ràng là Việt Nam đã lọt vào trong gọng kềm của Trung Quốc.

Phải nói là trong thời gian qua, Trung Quốc không ngừng gia tăng các khoản viện trợ và đầu tư vào Lào và Cam Bốt. Các khoản trợ giúp của Bắc Kinh cho Phnom Penh đã từng được nêu bật cách nay hai năm sau khi Cam Bốt không ngần ngại chiều theo quan điểm của Trung Quốc và đối kháng với Việt Nam và Philippines trong hồ sơ Biển Đông. Riêng những khoản đầu tư của Trung Quốc vào Lào ít được nói tới dù rất đáng kể.

Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào (T) và Thủ tướng Cam Bốt Hun Sen (P) chứng kiến lễ ký thỏa thuận hợp tác song phương tại Phnom Penh ngày 31/03/2012.

Cuối 2013, Trung Quốc vượt qua Việt Nam để thành nhà đầu tư số một ở Lào

Tuy nhiên, ngày 30/01/2014, Đại sứ Trung Quốc tại Lào Quan Hòa Bình (Guan Huaping) cho biết là tổng trị giá đầu tư của Trung Quốc tại Lào vào cuối năm 2013 đã đạt mức 5,1 tỷ đô la, qua mặt Việt Nam trong tư cách là nhà đầu tư lớn nhất tại Lào.

Cho đến giữa năm 2013, Việt Nam còn là nhà đầu tư số một tại Lào với khoảng 5 tỷ đô la, theo sau là Thái Lan với 4,8 tỷ, còn Trung Quốc chỉ đứng thứ ba với 4 tỷ.

Việc Trung Quốc vượt qua Việt Nam trong vai trò nhà đầu tư lớn nhất tại Lào không phải là điều đáng ngạc nhiên trong bối cảnh từ hơn một chục năm nay Bắc Kinh không ngừng nỗ lực dùng lá bài kinh tế để chiêu dụ các nước Đông Nam Á nói chung, và hai nước Lào và Cam Bốt nói riêng.

Trong một công trinh nghiên cứu về quan hệ giữa Trung Quốc với Lào và Cam Bốt vừa được Viện Thống nhất Quốc gia của Hàn Quốc tại Seoul công bố (Carlyle A. Thayer, “China’s Relations with Laos and Cambodia", in Jung Ho Bae and Jae H. Ku, eds., China’s Internal and External Relations and Lessons for Korea and Asia), Giáo sư Carl Thayer, chuyên gia kỳ cựu về châu Á tại Học viện Quốc phòng Úc đã nêu bật một số lý do chính thúc đẩy Bắc Kinh tăng cường đầu tư vào hai nước Đông Nam Á này cả kinh tế lẫn chính trị :

« Trung Quốc đã làm như vậy chủ yếu vì lý do kinh tế : Họ tìm cách tiếp cận vào các sản phẩm nông nghiệp và nguồn tài nguyên thiên nhiên rất cần cho nền kinh tế đang phát triển nhanh của họ, đồng thời tìm cách phát triển một thị trường cho hàng hóa và dịch vụ của Trung Quốc. Đa phần viện trợ phát triển và đầu tư của Trung Quốc được hướng vào lãnh vực xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông vận tải, năng lượng và công nghiệp khai khoáng ở cả Lào lẫn Cam Bốt ».

Mặt khác, theo giáo sư Thayer, Trung Quốc cũng muốn tỉnh Vân Nam của họ hội nhập được vào khu vực Đông Nam Á lục địa, do đó, đầu tư và viện trợ của Bắc Kinh cũng tập trung vào việc thành lập một mạng lưới giao thông từ miền Nam Trung Quốc tỏa xuống vùng Đông Nam Á.

Động cơ chính trị : Thông qua Lào và Cam Bốt để tác động lên ASEAN

Bên cạnh quyền lợi kinh tế, theo giáo sư Thayer, Bắc Kinh cũng có động cơ chính trị. Ông giải thích :

« Trung Quốc tìm cách phát triển mối quan hệ thân thiện với Lào và Campuchia để thu hút sự ủng hộ cho một loạt chính sách quan trọng của Bắc Kinh. Ví dụ, tất cả các thỏa thuận hợp tác song phương dài hạn mà Trung Quốc đã ký kết với các thành viên ASEAN trong những năm 1999-2000 đều có điều khoản liên quan đến chính sách Một nước Trung Quốc duy nhất.

ASEAN đóng vai trò quan trọng trong chính sách đối ngoại của Trung Quốc. Yếu tố đó đã nâng cao tầm quan trọng của Lào và Cam Bốt trong một khuôn khổ đa phương. Lợi ích của Trung Quốc là làm sao có được quan hệ tốt với Lào và Cam Bốt (và với tất cả các thành viên ASEAN khác) để họ làm cầu nối cho ảnh hưởng chính trị và kinh tế của Trung Quốc.

Trong năm 2012 chẳng hạn, khi Cam Bốt làm chủ tịch ASEAN, Trung Quốc đã sử dụng ảnh hưởng của mình trên chính quyền Phnom Penh để tác động đến cuộc thảo luận về Biển Đông trong khối ASEAN. Cam Bốt đã được khen thưởng vì đã hợp tác. Sắp tới đây, vào năm 2016, đến lượt Lào lên làm chủ tịch ASEAN ».

Đối với Giáo sư Thayer, dù rất hữu hảo với Trung Quốc để tranh thủ các quyền lợi về kinh tế, nhưng Lào và Cam Bốt vẫn cố gắng duy trì quyền độc lập tự chủ của mình. Trong lãnh vực này, Lào có vẻ thành công hơn Cam Bốt. Giáo sư Thayer phân tích :

« Lào dường như đã thành công hơn Cam Bốt trong việc duy trì quyền tự chủ của mình nhờ sự hiện diện mạnh mẽ về kinh tế của Thái Lan và Việt Nam… Cam Bốt thì gặp khó khăn nhiều hơn vì quan hệ với Thái Lan thì bị các tranh chấp biên giới khuấy động, trong lúc bang giao với Việt Nam thì lại là một vấn đề chính trị gây tranh cãi trong nước. Chính quyền của đảng Nhân dân Cam Bốt của ông Hun Sen đã không theo đuổi được một chính sách cân bằng mà đã trở thành phụ thuộc vào Trung Quốc. »

Ảnh hưởng không ngừng gia tăng của Trung Quốc tại hai láng giềng phía Tây và Tây Nam Việt Nam phải chăng là một mối đe dọa cho nền an ninh của Việt Nam ? Trả lời phỏng vấn của RFI bằng thư điện tử, Giáo sư Thayer cho rằng trong lãnh vực an ninh thuần túy, xu thế đó không phải là điều đáng ngại đối với Việt Nam.

Sau đây là toàn văn bài phỏng vấn :

RFI : Giáo sư có nghĩ rằng việc quan hệ được tăng cường giữa Trung Quốc với Cam Bốt và Lào đang là (hoặc sẽ là) một mối đe dọa đến an ninh của Việt Nam hay không ?

Thayer : Quan hệ song phương của Trung Quốc với Cam Bốt và Lào không tạo nên một mối đe dọa an ninh trực tiếp nào đối với Việt Nam hiện nay, và trong tương lai, tình hình hoàn toàn có thể sẽ cũng như vậy.

Cả Cam Bốt lẫn Lào đều tìm cách bảo đảm cho mình một quyền tự do hành động nhất định. Quan hệ giữa Cam Bốt và Lào với Trung Quốc, trong một chừng mực nào đó, cũng sẽ được điều hòa thông qua khối ASEAN mà cả hai nước này đều là thành viên.

Hai mục tiêu của Bắc Kinh tại Cam Bốt và Lào

Trung Quốc tìm kiếm lợi ích kinh tế tại Cam Bốt và Lào. Riêng tại Lào, Trung Quốc phải cạnh tranh với Thái Lan và Việt Nam.

Bắc Kinh cũng hy vọng là không nước nào đề ra một chính sách đối ngoại thiếu thân thiện và chống lại lợi ích của Trung Quốc. Cho đến giờ không có bằng chứng nào cho thấy là Bắc Kinh đã gây áp lực để buộc Phnom Penh hay Vientiane phải chọn lựa giữa Bắc Kinh và Hà Nội.

Quan hệ quân sự của Trung Quốc với Cam Bốt và Lào rất hạn chế, do đó không tạo thành một mối đe dọa cho Việt Nam. Sĩ quan quân đội Trung Quốc có mặt trên cả lãnh thổ Cam Bốt lẫn Lào để quản lý các chương trình hợp tác quốc phòng. Số lượng của của họ không đông lắm, nên không có gì là đáng ngại cho Việt Nam.

Trong thực tế, Việt Nam có mối quan hệ hợp tác quốc phòng tương đối mạnh mẽ với cả hai nước Lào và Cam Bốt trong lãnh vực đào tạo sĩ quan.

Lào giữ một vị trí đặc biệt trong mối quan hệ an ninh với Trung Quốc bỏi vì hai bên chia sẻ một đường biên giới chung và đều phải đối phó với các mối đe dọa xuyên quốc gia. Tuy nhiên, đấy cũng là tình hình giữa Lào và Việt Nam.

Cam Bốt đang hướng trở lại Việt Nam

Ngoại trừ thời kỳ cách nay hai năm, khi Cam Bốt - trong tư cách là Chủ tịch ASEAN - đã tìm cách ngăn không cho nhắc đến vấn đề Biển Đông trong Thông cáo chung của các Ngoại trưởng ASEAN, Cam Bốt không còn bị Trung Quốc sử dụng như một con tốt chính trị nhằm gây thiệt hại cho Việt Nam.

Có những dấu hiệu cho thấy là Trung Quốc bắt đầu giữ khoảng cách với Thủ tướng Hun Sen do kết quả kém cỏi của Đảng Nhân dân Cam Bốt trong cuộc bầu cử Quốc hội mới đây. Bắc Kinh không muốn là tình trạng bất ổn định tại Cam Bốt lan rộng và đe dọa các lợi ích kinh tế của Trung Quốc.

Bắc Kinh như đang kín đáo điều chỉnh sách lược để giảm thiểu rủi ro trong trường hợp đảng Nhân dân Cam Bốt bỏ rơi ông Hun Sen, hay trong trường hợp lãnh tụ đối lập Sam Rainsy lật đổ chế độ của đảng Nhân dân Cam Bốt.

Thủ tướng Hun Sen dường như đã nhận thấy sự thay đổi đó, và đã chuyển hướng quay sang tìm kiếm một quan hệ đối tác chiến lược với Nhật Bản và tăng cường trở lại quan hệ với Việt Nam.

RFI : Nhiều người cho rằng Trung Quốc hiện đang áp dụng một chính sách ép Việt Nam từ hai phía, trên biển là từ Biển Đông, còn trên bộ là củng cố thế lực tại hai nước sát cạnh Việt Nam là Lào và Cam Bốt. Ý kiến của giáo sư ra sao ?

Thayer : Vấn đề thực sự nghiêm trọng giữa Việt Nam và Trung Quốc là tranh chấp lãnh thổ giữa hai bên tại vùng Biển Đông. Không thấy có dấu hiệu là Trung Quốc đang tìm cách kềm chế Việt Nam, trái lại, Bắc Kinh còn đẩy mạnh thêm quan hệ với Hà Nội. Trung Quốc thường tìm cách làm dịu các chính sách hay hành động nào của Việt Nam mà có thể ảnh hưởng tiêu cực đến lợi ích của họ.

Mục tiêu lớn của Bắc Kinh là làm sao kết nối các tỉnh miền Nam Trung Quốc với vùng lục địa Đông Nam Á. Trung Quốc lợi dụng sức mạnh kinh tế của mình và mong muốn phát triển của cả ba nước Lào, Cam Bốt và Việt Nam để thực hiện mục tiêu trên.

Tuy nhiên, trong phương trình đó, lại có sự tồn tại của Mỹ trong tư cách là thị trường xuất khẩu lớn nhất cho Việt Nam và Cam Bốt.

Phản ứng bất bình của người dân trước cung cách làm ăn của Trung Quốc

RFI : Giáo sư đánh giá thế nào về phản ứng của Việt Nam trước đà vươn lên của Trung Quốc tại Lào và Cam Bốt ? Bởi vì Hà Nội tất nhiên là đã thấy rõ sự gia tăng nhanh chóng của ảnh hưởng của Bắc Kinh tại Lào và Cam Bốt ?

Thayer : Việt Nam nhận thức rất rõ về ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc tại Cam Bốt và Lào. Thế nhưng, ảnh hưởng của Trung Quốc cũng gia tăng khắp nơi, và Việt Nam hiểu rõ xu thế đó.

Đối với Lào, Việt Nam có duy trì các mối quan hệ hữu hảo giữa hai đảng cầm quyền. Các tầng lớp chính trị Lào cũng tìm cách duy trì mối quan hệ lịch sử với Việt Nam. Cho dù trong Đảng Nhân dân Cách mạng Lào có một số quan điểm cho rằng đất nước này sẽ có lợi nhiều hơn nếu đứng hẳn về phía Trung Quốc, nhưng các thành phần này đã không thắng được phía chủ trương tìm kiếm một sự cân bằng trong mối quan hệ với Trung Quốc, Thái Lan và Việt Nam.

Cũng cần phải lưu ý rằng hiện đang có một làn sóng ngầm - hoặc một phản ứng ngược - của một bộ phận quan trọng trong dân chúng ở cả Lào lẫn Cam Bốt, chống lại công việc kinh doanh của người Trung Quốc tại hai quốc gia này.

Nguyên nhân bắt nguồn từ cung cách làm ăn thô bạo của các doanh nghiệp Trung Quốc, trong đó có việc lấy đất của người dân, và đưa lao động Trung Quốc đến làm việc ở các nước đó.

Việt Nam có vai trò đối trọng với thế lực Trung Quốc tại Lào và Cam Bốt

RFI : Tầm mức quan trọng hiện nay của Việt Nam tại hai nước láng giềng Lào và Cam Bốt là như thế nào ?

Thayer : Việt Nam rất quan trọng đối với Lào và Cam Bốt về phương diện kinh tế, vì lẽ Việt Nam là một tác nhân kinh tế lớn trong khu vực. Gần đây, lượng hàng hóa Việt Nam đổ vào Cam Bốt đã tăng vọt nhờ vào khủng hoảng biên giới giữa Cam Bốt và Thái Lan.

Việt Nam cũng rất quan trọng đối với hai láng giềng trên bình diện an ninh do các hoạt động tội phạm xuyên quốc gia dọc theo đường biên giới chung giữa hai bên.

Sau cùng, Việt Nam quan trọng đối với Lào và Cam Bốt trong vai trò một đối trọng tiềm tàng cho hai nước này trước Trung Quốc.

Suy cho cùng, cả ba nước đều là thành viên của ASEAN và đã xây dựng một kiểu liên minh đặc biệt (bao gồm cả Miến Điện) để vận động toàn khối dành cho họ một cách đối xử đặc biệt trong tư các là các nước kém phát triển của ASEAN.

Cả ba nước đều chia sẻ một quan tâm chung đến tình trạng tốt của vùng hạ nguồn sông Mêkông và sự phát triển của khu vực được gọi là Đại Tiểu vùng sông Mêkông.

  Trọng Nghĩa

  (RFI)

Vì sao TQ cố khai thác bằng chứng lịch sử mơ hồ?

...cc: Có ngàn Ông TS. Trần công Trục nói cũng chả ăn thua gì, vì Ông cũng chỉ là một cán bộ “cấp cao” thôi – Ăn thua là AI đứng đầu và là LÃNH ĐẠO cái đất nước này nói kìa và hành động thể hiện để bảo vệ hay giành lại những gì mà Trung cộng cướp – Trung cộng đã gần như hoàn chỉnh điều kiện để “có” cái xứ sở ở Hoàng sa và một phần Trường sa rồi….thì cù cưa lý lẽ “niềm tin chiến lược”, ai tin cái niềm tin khơi khơi này….trong khi Trung cộng cứ tiếp tục chơi cái “niềm tin sấn tới” – Ngàn năm nữa chăng???-Cứ ôm cái 16-4 , nói cái “niềm tin” thì mất mẹ nó hết rồi!!!- Thanh niên có học mà không biết HS TS còn hay mất, ngày 17/2 …không biết ngày gì…. thì còn chỗ đâu mà nói “niềm tin” chớ đừng nghĩ đến Trung cộng tin cái “niềm tin chiến lược”.

   Các ông bảo Trung cộng “MƠ HỒ” – Trung cộng đang giữ cái có thật và cứ bảo không mơ hồ thì sao nào?- Ta có câu “tiền trong túi tao là của tao”.

http://baodatviet.vn/chinh-tri-xa-hoi/tin-tuc-thoi-su/vi-sao-tq-co-khai-thac-bang-chung-lich-su-mo-ho-3002150/

(Tin tức thời sự) – “Trong thời đại ngày nay, Trung Quốc dùng các hoạt động dân sự, nhằm vào kinh tế, điều này rất nguy hiểm”, TS Trần Công Trục phân tích.

Trung Quốc đang tìm mọi cách

PV: Trung Quốc vừa ngang ngược tuyên bố tàu khảo cổ dưới nước đầu tiên của nước này sẽ được đưa vào hoạt động tại vùng biển xung quanh quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam, từ tháng 5/2014, thậm chí sẽ phát triển Hoàng Sa thành điểm đến du lịch. Thưa ông, động thái này của Trung Quốc đã thể hiện điều gì?

TS Trần Công Trục:  Đây cũng là một hành động nằm trong một loạt các hoạt động của TQ triển khai trong thời gian vừa qua, đặc biệt từ năm 2004 đến nay.

Ví dụ như quy định các tàu đánh cá vào vùng biển thuộc quản lý của tỉnh Hải Nam phải xin phép có hiệu lực từ năm 2004. Tăng cường tàu làm nhiệm vụ cấp phát trên biển 5000 tấn ở Hoàng Sa, các hoạt động đánh cá, nghiên cứu khoa học, du lịch…tất cả các chuyện đó nằm trong chuỗi hoạt động mà TQ muốn thông qua để khẳng định quyền quản lý của họ đối với vùng đảo, biển mà họ tự nhận có chủ quyền.

TQ đang cố gắng tìm mọi cách, biện pháp để khẳng định được trên thực tế, thực hiện chiến lược độc chiếm Biển Đông sử dụng Biển Đông làm con đường vươn ra biển, phấn đấu trở thành cường quốc biển, trước khi trở thành siêu cường quốc tế thì họ áp dụng nhiều biện pháp khác nhau, kể cả các hoạt động có tính dân sự, quân sự, nghiên cứu khoa học, tổ chức, tuần tra, thậm chí đổ bộ tập trận…

Về mặt pháp lý, họ ra các quy định, luật lệ, lệnh cấm, rồi xây dựng về mặt hành chính, kể cả mặt trận ngoại giao tuyên bố chủ quyền các khu vực nằm trong đường biên giới lưỡi bò.

Nhưng mặt khác, họ tỏ ra rất thiện chí, sẵn sàng ngồi đàm phán giải quyết vấn đề tranh chấp một cách hòa bình, tất cả những điều đó được phối hợp 1 cách bài bản. Có thể nhận thấy, biện pháp của họ không kém phần hiệu quả và nguy hiểm hơn, tức là họ dùng hoạt động có tính chất dân sự, kinh tế và nghiên cứu khoa học thay vì vũ lực.

TS Trần Công Trục – Nguyên Trưởng ban Biên giới Chính phủ.

Ở đây, thực chất TQ muốn độc chiếm không chỉ bằng quân sự, có thể 1 lúc nào đó họ sẽ dùng nhưng quan trọng họ muốn chủ động kiểm soát được vùng này, tổ chức hoạt động có lợi cho họ nhất, bằng biện pháp về mặt dân sự như vậy họ vẫn đạt được mục tiêu của mình.

Việc đưa tàu khảo cổ ra Hoàng Sa, nghiên cứu khảo cổ cũng là 1 trong những biện pháp họ sử dụng, chúng ta phải để ý kỹ việc này. Theo tôi, thời gian tới, TQ sẽ chủ yếu tiến hành những hoạt động như, tổ chức đấu thầu lô dầu khí, đưa các dàn khoan, chế biến hải sản xuống biển, ra lệnh kiểm soát mặt biển, công bố vùng nhận diện phòng không. Nên nếu không lưu ý, xem thường thì họ sẽ đạt mục tiêu mà không cần vũ lực.

PV: Vậy việc Trung Quốc đưa tàu khảo cổ vào hoạt động trong thời điểm này, có mục đích gì không thưa ông? Tại sao?

TS Trần Công Trục: Từ trước đến nay khi nghiên cứu vấn đề này, TQ cũng đã phát hiện ra nhiều di chỉ.

Nguyên nhân sâu xa là TQ đang cố tìm mọi cách chứng minh cho luận thuyết của họ là có chủ quyền lịch sử đối với quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam, đối với vùng biển trong đường ranh giới lưỡi bò.

Họ từng ngang ngược tuyên bố rằng người dân TQ hàng nghìn năm trước công nguyên đã xuống làm ăn, sinh hoạt tại đây. Sau đó, tìm mọi chứng cứ để tìm ra được di chỉ khảo cổ, tìm mọi cách củng cố thêm luận thuyết danh nghĩa, chủ quyền lịch sử của mình.

Đây là hành động tăng thêm sức nặng, củng cố thêm quan điểm pháp lý của họ dựa vào yếu tố lịch sử. Họ muốn chứng minh cho quốc tế luận thuyết của họ đúng.

Thế nhưng, trên thực tế, điều đó hoàn toàn không thể mang đến một sức nặng cho việc chứng minh chủ quyền lãnh thổ của 1 quốc gia. Việc Trung Quốc đang làm cũng giống như tuyên truyền dư luận, mê hoặc, để dư luận nghĩ rằng Trung Quốc đúng.

Việt Nam cần làm gì?

PV: Trong thời gian vừa qua hàng loạt nhưng động thái khác lạ của TQ đã diễn ra, như xây dựng trung tâm cảnh báo sóng thần, dụ Philippines bỏ kiện tụng, minh chứng chủ quyền bằng việc trục vớt xác tàu đắm. Những hành động này của TQ thể hiện điều gì, thưa ông?

TS Trần Công Trục: Như trong vụ kiện của Philippines, TQ một mực quay lưng lại, mặt khác vận động 1 số nước có liên quan không tiếp tục ủng hộ, đứng ra bỏ kiện TQ, có thể thấy họ đang ở thế yếu, ít nhất về dư luận, chính trị.

Có thể thời gian trước đây thậm chí ngay bây giờ họ có cách đi khiến 1 số dư luận hiểu lầm, mất cảnh giác, nếu cứ tiếp tục như thế này, dư luận sẽ nhìn ra thực chất vấn đề, phụ thuộc vào những yếu tố trực tiếp liên quan.

Đây có thể khẳng định là TQ đang khai thác tính chất mơ hồ về các bằng chứng lịch sử để bảo vệ cho chủ quyền lịch sử của mình. Thế nhưng, chủ quyền lịch sử, danh nghĩa lịch sử không phải là những nguyên tắc của Luật pháp quốc tế sử dụng trong vấn đề giải quyết tranh chấp lãnh thổ giữa các quốc gia đối với vùng lãnh thổ có tranh chấp. Chỉ là yếu tố tham khảo để tìm ra bằng chứng pháp lý.

Hiện nay, TQ nhằm vào cái đó vì, nó là vô cùng. Kể cả những người nghiên cứu, đến những người làm công tác quản lý đất cần hiểu rõ, không nên say sưa với chủ quyền, bằng chứng lịch sử, dùng yếu tố, sự kiện lịch sử để tìm ra bằng chứng có giá trị, chứng minh cho quyền lãnh thổ.

PV: Trước những hành động này của TQ, theo ông Việt Nam cần làm gì vào lúc này? Vì sao?

TS Trần Công Trục: Rõ ràng tất cả hành động của TQ cho dù là hoạt động nghiên cứu khoa học, hoạt động kinh tế nhưng nó vào vùng biển, đảo thuộc chủ quyền của chúng ta cần có tiếng nói phản đối, không nên làm ngơ, không nên bỏ qua.

Tàu khảo cổ của Trung Quốc

Việc đưa tàu khảo cổ vào hoạt động là vi phạm chủ quyền, cần lên án mạnh mẽ, vô hiệu hóa hành động đó, phân tích rõ cho thế giới biết bản chất vấn đề TQ đang làm.

Điều quan trọng là dư luận đang thấy tình hình Biển Đông lắng xuống không có đụng độ nhưng thực chất không phải vậy mà bây giờ TQ sử dụng hành động tinh vi hơn, không nên mất cảnh giác, nên hiểu rằng để làm chủ, độc chiếm, thực hiện ý đồ làm chủ Biển Đông, không phải chỉ sử dụng lực lượng quân sự, tạo ra xung đột như thời điểm trước đây.

Trong thời đại ngày nay họ chỉ cần bằng các hoạt động dân sự, bằng luật lệ có tính chất dân sự nhằm vào hoạt động kinh tế, đấy mới là nguy hiểm, nếu họ làm được chính họ thực hiện được mục tiêu khống chế, độc chiếm Biển Đông.

PV: Việc tàu khảo cổ hoạt động trong vùng lãnh thổ của nước ta, cụ thể là quần đảo Hoàng Sa, chúng ta phải xử lý ra sao?

TS Trần Công Trục: Chúng ta là người Việt Nam phải đặt mình vào vị trí trong quan hệ Việt Nam với TQ, Việt Nam với các nước trong khu vực, VN với thế giới để chúng ta có 1 xử lý thích hợp làm sao tất cả cách giải quyết, 1 mặt bảo đảm được nguyên tắc pháp lý, lợi ích chính đáng phù hợp với luật pháp quốc tế, bảo vệ được chủ quyền thiêng liêng 1 cách rõ ràng, công khai, tôn trọng sự thật.

Đặt lợi ích dân tộc trong bối cảnh khu vực và thế giới, đừng làm cái gì tạo ra cớ để 1 số nước lợi dụng sức mạnh, vị thế để gây ra xung đột tạo ra an ninh, hòa bình thế giới.

Đương nhiên, tôi thấy với cách đi đó chúng ta không nên mất cảnh giác với những hoạt động TQ đang làm, bài bản, khôn khéo hơn, đừng nghĩ đã bớt căng thẳng. Tất cả những hoạt động TQ đã, đang xảy ra có tính chất nguy hiểm ảnh hưởng lợi ích sống còn của các nước trong khu vực này.

Tất nhiên không nên gây kích động chia rẽ làm sao phân tích khoa học, thuyết phục bằng lý lẽ, niềm tin chiến lược.

Thanh Huyền

Ngày 28/2/2013 - Cảm nhận sự " dị thường" trong những tháng đầu năm 2014 - Đã tới lúc dân VN giành quyền giám sát? - Điều 258 hay sự căm hận trong cáo trạng Trương Duy Nhất?

• Ông Yanukovich 'đang ở Nga' (BBC) - Truyền hình Nga nói ông Yanukovich đang ở vùng sông Đông của Nga và được Moscow đồng ý bảo vệ tính mạng.

• Ông Trần Văn Truyền 'sẵn sàng' giải thích (BBC) - Cựu Tổng thanh tra Chính phủ Trần Văn Truyền nói ông sẵn sàng "cung cấp thông tin và minh định tài sản" với cơ quan chức năng.

• Seoul quan tâm hiệp định hạt nhân Mỹ-VN (BBC) - Seoul đang "chăm chú theo dõi" hiệp định hợp tác hạt nhân dân sự giữa Hoa Kỳ và Việt Nam, hãng tin Yonhap của Nam Hàn cho biết.

• Kêu gọi hòa giải dân tộc như thế nào? (BBC) - Ý kiến về việc nên thành lập tổ chức độc lập kêu gọi hòa hợp, hòa giải giữa người Việt.

• Đã tới lúc dân VN giành quyền giám sát? (BBC) - Ý kiến nói đã tới lúc các tổ chức dân sự giành quyền giám sát quyền lực nhà nước một cách độc lập để chống tham nhũng.

• Hà Nội ô nhiễm ở mức 'không đảm bảo' (BBC) - Chất lượng không khí ở Bắc Kinh rơi vào mức báo động, trong lúc mức ô nhiễm tại Hà Nội ở mức 'không đảm bảo'.

• Venezuela: Sinh viên tiếp tục phong trào biểu tình mạnh mẽ (RFI) - Phong trào sinh viên phản kháng chính quyền của Tổng thống Nicolas Maduro kéo dài từ ba tuần qua Venezuela, hôm nay, 27/02/2014, tiếp tục kêu gọi biểu tình lớn tại Caracas, nơi từ tối hôm trước đã khai mạc một hội nghị« đối thoại quốc gia» dưới sự chủ toạ củaông Manduro. Hầu hết đối lập không tham dự đối thoại.

• Bà Yingluck bị cáo buộc thiếu trách nhiệm (BBC) - Thủ tướng Yingluck Shinawatra bị triệu tập để nghe cáo buộc chính thức về tội thiếu trách nhiệm trong chương trình trợ giá gạo ở Thái Lan.

• Thủ tướng Thái né tránh UB chống tham nhũng (RFI) - Trên nguyên tắc, Thủ tướng Thái Lan Yingluck Shinawatra phải ra đối chất trước Ủy ban chống tham nhũng vào hôm nay, 27/02/2014. Tuy nhiên, viện lý do bận đi thăm miền bắc Thái Lan kể từ hôm qua, bà Yingluck không ra trình diện trước Ủy ban mà cử luật sư đại diện.

• Thầy trò đánh nhau: Đạo đức học đường trôi về đâu? (RFA) - Liên quan đến lãnh vực giáo dục, mới đây, 1 video clip về thầy trò đánh nhau trong lớp học ở Bình Định gây xôn xao dư luận. Câu hỏi mà nhiều người quan tâm là phương pháp giáo dục “thương cho roi cho vọt” không những đã lỗi thời mà còn phản tác dụng?

• Trước phiên xử Blogger Trương Duy Nhất (RFA) - Blogger Trương Duy Nhất sẽ được xử vào ngày 4/3 tới đây tại Đà Nẵng. Kính Hòa ghi nhận một vài thông tin cũng như suy đoán chung quanh vụ án này.

• Người Việt nghĩ gì sau phiên toàxét xử phúc thẩm LS LêQuốc Quân (VOA) - Theo nhiều người Việt hải ngoại, sự gia tăng đàn áp nhân quyền và bản án đối với LS Lê Quốc Quân, có thể sẽ có nhiều ảnh hưởng đến vấn đề dân chủ hoá đất nước

• Điều 258 hay sự căm hận trong cáo trạng Trương Duy Nhất? (RFA) - Nhà báo Trương Duy Nhất đã chính thức nhận cáo trạng của Viện Kiểm sát sau chín tháng bị giam giữ và sẽ ra tòa vào ngày 4 tháng 3 sắp tới.

• Tham nhũng tại Vinashin: Lộ rõ mánh rút tiền nhà nước (BaoMoi) - Ngày 26.2, TAND TP.Hà Nội đã mở phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án tham nhũng đối với 5 bị cáo, trong số này có Bùi Quốc Anh - nguyên là Phó Tổng Giám đốc (TGĐ) Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam (Vinalines).

• Xét xử cựu lãnh đạo Vinalines (BaoMoi) - (PetroTimes) - Trong 3 ngày từ 26 – 28/2, TAND TP Hà Nội mở phiên xét xử sơ thẩm vụ án Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ và Tham ô tài sản xảy ra tại Công ty TNHH Một thành viên Vận tải Biển Đông, thuộc Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam (Vinalines).

• Đại sứ Mỹ kêu gọi Trung Quốc tôn trọng nhân quyền (RFI) - Trong cuộc tiếp xúc với báo chí vào hôm nay 27/02/2014 tại Bắc Kinh, Đại sứ Mỹ mãn nhiệm,ông Gary Locke, đã thúc giục Bắc Kinh nỗ lực hơn nữa trong lãnh vực nhân quyền. Theoông Gary Locke,« nhân quyền có giá trị phổ quát», quý giá hơn là các món lợi nhuận kinh tế và Hoa Kỳ« kêu gọi Trung Quốc hãy nỗ lực cải thiện các kết quả của mình trong lãnh vực này».

• Bắc Triều Tiên: Nhà truyền giáo Hàn Quốc thừa nhận làm gián điệp (RFI) - Theo AFP, trong một cuộc họp báo tổ chức hôm nay, 27/2/2014, tại Bình Nhưỡng, nhà truyền giáo người Hàn Quốc bị Bắc Triều Tiên bắt hồi cuối năm ngoái, đã thừa nhận làm việc cho cơ quan tình báo Hàn Quốc. Các cuộc họp báo công khai để người bị bắt thú nhận tội lỗi như vậy vẫn thường diễn ra ở Bắc Triều Tiên.

• Giới chức Bắc Triều Tiên bímật đến Trung Quốc (VOA) - Các cơ quan truyền thông Nam Triều Tiên loan tin một giới chức kinh tế cấp cao của Bắc Triều Tiên đã bí mật đến thăm Trung Quốc

• Nhật kín đáo trở lại thị trường vũ khí (RFI) - Vào lúc căng thẳng khu vực gia tăng, Nhật Bản đang kín đáo quay trở lại thị trường vũ khí và thiết bị quân sự, một thị trường mà từ năm 1967, với tư cách quốc gia chiến bại, Nhật đã không được tham gia.

• Tham mưu trưởng Hải quân Ấn Độ từ chức (BBC) - Tham mưu trưởng Hải quân Ấn Độ vừa từ chức sau vụ tai nạn tàu ngầm Kilo ngoài khơi bờ biển Mumbai khiến hai thủy thủ chết và bảy người khác bị thương.

• Nga tập trận sát lãnh thổ Ukraine (BBC) - Nga vừa triển khai một cuộc diễn tập gây ngạc nhiên theo lệnh của Tổng thống Nga Vladimir Putin.

• Ukraina: Một toán vũ trang chiếm trụ sở chính phủ và Quốc hội Crimée (RFI) - Hàng chục người vũ trang vào sáng sớm hôm nay, 27/02/2014, đã chiếm trụ sở chính phủ và Quốc hội của vùng Crimée, một bán đảo nằm ở miền nam Ukraina, có đa số dân nói tiếng Nga. Họ đã treo cờ Nga trên các tòa nhà này. Vụ tấn công xảy ra vào lúc Quốc hội Ukraina chuẩn bị thông qua thành phần chính phủ mới.

• Tổng thống Ukraina bị lật đổ yêu cầu Nga bảo vệ (VOA) - Tổng thống Ukraina bị lật đổ Viktor Yanukovych nói ông vẫn tự xem là nguyên thủ quốc gia của Ukraina và đã yêu cầu Nga bảo vệ cho sự an toàn của cá nhân ông

• Nga tìm thêm căn cứ quân sự ở nước ngoài (RFI) - Thông tấn xã Nga RIA dẫn lời của Bộ trưởng Quốc phòng Serguei Shoigu hôm nay 27/2/2014 cho biết, Matxcơva đang có kế hoạch mở rộng sự hiện diện quân sự thường trực bên ngoài biên giới, qua việc tìm cách mở thêm căn cứ quân sự ở nhiều nước.

• Ukraina và những lợi ích thiết yếu của Nga (RFI) - Tách ra từ Liên bang Xô Viết, là láng giềng kề cận, Ukraina giữ một vị trí đặc biệt quan trọng đối với Nga. Từ nhiều năm nay, Matxcơva luôn tìm cách có được ảnh hưởng và lôi kéo Kiev về với mình. Chính những tham vọng đó của Nga đã dẫn đến những biến động chính trị lớn tại Ukraina trong những ngày qua.

• Ukraina cảnh báo Nga không nên can thiệp quân sự vào Crimea (RFA) - Chính quyền Ukraina đã lên tiếng cảnh cáo Nga không nên can thiệp quân sự vào bán đảo Crimea, nơi đang có những diễn biến đầy phức tạp do những người ủng hộ Nga gây nên, và cũng là nơi hạm đội Hắc Hải của Nga đang trú đóng.

• Ukraina : Nanh vuốt của Nga, tiền của Mỹ (RFI) - Pháp vẫn bất lực trong mục tiêu đẩy lui thất nghiệp.Ô nhiễm không khí tại Trung Quốc và lần đầu tiên một công dân kiện chính quyền. Thủ tướng Nhật ngày càng lộ rõ chân tướng diều hâu. Mỹ và NATO chuẩn bị cho thời kỳ hậu Karzai tại Afghanistan. Một lần nữa, hồ sơ Ukraina vẫn hiện diện nhiều trên trang quốc tế của các tờ báo Pháp hôm nay.

• Anh tiếp đón long trọng Thủ tướng Đức Angela Merkel (RFI) - Viếng thăm Anh Quốc, Thủ tướng Đức Angela Merkel, hôm nay, 28/02 phát biểu trước nghị viện Anh, một sự kiện mà Luân Đôn dành cho rấtít lãnh đạo nước ngoài. Sau đó, lãnh đạo Đức ăn trưa với Thủ tướng David Cameron và dùng tiệc trà với Nữ Hoàng Anh.

• Pháp: Thất nghiệp tiếp tục tăng trong tháng 01/2014 (RFI) - Theo số liệu Bộ Lao Động công bố hôm qua, 26/02, thất nghiệp tại Pháp trong tháng Giêng 2014 tăng 0,3%, đạt mức kỷ lục 3,31 triệu người không có việc làm hiện nay.

• Qantas cắt 5.000 việc làm vì lỗ nặng (BBC) - Hãng hàng không Qantas vừa công bố kế hoạch cắt giảm 5.000 việc làm sau khi báo lỗ nặng trong hai quý cuối năm 2013.

• Một triệu năm chuyện nhân loại (BBC) - Lễ hội hoa đào quốc tế khai mạc tại Trung Quốc; London mở cửa triển lãm "Một triệu năm nhân loại".

• Nhật Bản –Bắc Triều Tiên nối lại đối thoại cấp chính phủ (RFI) - Hôm nay, 27/2/2014, Bộ Ngoại giao và Hội Hồng thập tự Nhật cho biết, các quan chức cấp của Tokyo và Bình nhưỡng sẽ gặp nhau tại Trung Quốc vào thứ Hai tới, nối lại cuộc đối thoại gữa hai nước bị gián đoạn từ năm 2012.

• Bắc Triều Tiên bắn thử tên lửa tầm ngắn (RFI) - Bộ Quốc phòng Hàn Quốc vừa thông báo, Bắc Triều Tiên hôm nay, 27/2/2014, đã bắn thử 4 tên lửa tầm ngắn. Hành động của miền Bắc diễn ra đúng vào lúc quân đội Mỹ -Hàn đang tiến hành các cuộc tập trận chung khiến Bình Nhưỡng rất tức giận.

• Một địa phương Indonesia ban bố tình trạng khẩn cấp vì khói mù dầy đặc (RFI) - Tỉnh Riau trên đảo Sumatra ở Indonesia đã phải ban hành tình trạng khẩn cấp tại địa phương này vào hôm nay, 27/02/2014, sau khi bị khói mù dầy đặc bao phủ, hậu quả của nạn cháy rừng kéo dài từ nhiều ngày qua. Hãng tin Pháp AFP trích dẫn giới chức tỉnh Riau đã nêu bật tình trạng hàng ngàn người đã bị bệnh, giao thông tắc nghẽn, trường học đóng cửa.

• Ukraina : Ông Ianukovitch vẫn tự coi là Tổng thống (RFI) - Sau mấy ngày im hơi lặng tiếng,ông Viktor Ianukovitch hôm nay, 27/02/2014, tuyên bốông vẫn là Tổng thống của Ukraina, nhưng kêu gọi Nga bảo đảm an ninh choông, điều mà Matxcơva đã chấp nhận.

• Vụ gái giải sầu: Cựu Thủ tướng Nhật quy trách nhiệm cho chính phủ quân phiệt (RFI) - Theo AFP, hôm nay 27/2/2014, một cựu Thủ tướng Nhật đã khẳng định, chính phủ quân phiệt Nhật có« dính líu» trong việc sử dụng gái giải sầu cho quân đội thời kỳ Chiến tranh thế giới lần thứ 2.

• Quốc hội Ukraina thông qua thành phần chính phủ chuyển tiếp (RFI) - Trước tình hình Ukraina cần có ngay một chính phủ để điều hành đất nước, hôm nay 27/2/2014, Quốc hội Ukraina thông qua thành phần chính phủ lâm thời, đứng đầu làông Arseni Iatseniouk. Giữa lúc đang còn nhiều rối ren và căng thẳng, chính phủ mới phải đối mặt với những nhiệm vụ cực kỳ nặng nề và nan giải.

• Gia đình nhà báo Trương Duy Nhất kêu gọi tham dự phiên xử ngày 04/03 (RFI) - Theo dự kiến, ngày 04/03/2014, Tòaán Nhân dân thành phố Đà Nẵng đưa ra xét xử nhà báo Trương Duy Nhất, chủ web truongduynhat.vn. Trong bức thư đề ngày 26/02, vợ của nhà báo này, bà Cao Thị Xuân Phượng, kêu gọi mọi người tham dự đông đảo phiên tòa này để hỗ trợ tinh thần.

• Quĩ giáo dục Việt Nam: Thành quả 11 năm hoạt động (RFA) - VEF Vietnam Education Foundation Quĩ Giáo Dục Việt Nam, một cơ quan độc lập của chính phủ liên bang Hoa Kỳ, khởi sự hoạt động tại Việt Nam từ năm 2003 nhằm tăng cường mối quan hệ Việt Mỹ thông qua các hoạt động trao đổi giáo dục.

• Nghĩ gì về Tiệm McDonald đầu tiên ở Việt Nam? (RFA) - Diễn đàn Bạn trẻ kỳ này sẽ cùng bạn Ngọc Nhi từ nước Úc và bạn Quang Tuyến ở Tây Ninh bàn về cửa hàng McDonald đầu tiên ở Việt Nam.

• NT John Kerry: vấn đề hạt nhân Iran cần giải pháp ôn hòa (RFA) - Chiều hôm qua (26/2) tại Washington, Ngoại Trưởng Hoa Kỳ John Kerry nói rằng chính phủ Mỹ có trách nhiệm phải đi tìm một giải pháp ôn hòa để giải quyết các căng thẳng do chương trình hạt nhân của Iran gây nên, trước khi tính đến chuyện mở cuộc tấn công quân sự.

• TT Yingluck cử luật sư đại diện đến Tòa chống tham nhũng (RFA) - Tại Bangkok, Ủy ban quốc gia chống tham nhũng của Thái Lan đã bắt đầu phiên nhóm để cứu xét những cáo buộc cho rằng chương trình trợ giá gạo của bà Thủ Tướng Yingluck Shinawatra gây tốn kém cho công quỹ, tạo cơ hội tham nhũng và chính bà lợi dụng chương trình nảy để tìm hậu thuẫn chính trị từ giới nông gia.

• Gary Locke: Nhật – Trung đừng để Đông Á căng thẳng hơn (RFA) - Sáng nay (27/2) trong cuộc họp báo cuối cùng ở Bắc Kinh trước khi rời nhiệm sở, Đại Sứ Hoa Kỳ Gary Locke nói rằng cả Trung Quốc lẫn Nhật Bản phải thật thận trọng, đừng để cho tình hình Đông Á trở thành căng thẳng hơn.

• Trung Quốc: dựng vùng phòng không là tùy thuộc an ninh quốc gia (RFA) - Trung Quốc nói rằng tất cả mọi quyết định liên quan đến việc dựng vùng nhận dạng phòng không tùy thuộc vào an ninh không phận của họ.

• Nhàtruyền giáo Nam Triều Tiên'nhận tội'làm gián điệp ở Bình Nhưỡng (VOA) - Một nhà truyền đạo Cơ Đốc người Nam Triều Tiên thú nhận đã tuân theo chỉ thị của chính phủ ở Seoul để tìm cách lật đổ chính phủ Bắc Triều Tiên

• Syria bắt thân nhân những người tham dự hòa đàm Geneve (VOA) - Hoa Kỳ nói rằng chính phủ Syria gây thiệt hại cho sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế đối với cuộc đàm phán hòa bình của nước này

• Đại sứ Mỹ cảnh báo TQ, Nhật Bản đừng cóhành vi khiêu khích (VOA) - Đại sứ Mỹ tại Trung Quốc Gary Locke lên tiếng cảnh báo chống lại những hành vi khiêu khích của Trung Quốc và Nhật Bản

• Nga phái chiến đấu cơ tuần tra vùng biên giới giáp Ukraina (VOA) - Nga điều máy bay chiếu đấu đến tuần tra vùng biên giới giáp Ukraina, giữa lúc tân chính phủ Ukraina chật vật ứng phó với các diễn biến mớiphát sinh ở vùng Crimea.

• TQ: Quyết định lập vùng nhận dạng phòng không mới tùy vào mối đe dọa (VOA) - Trung Quốc cho hay quyết định về việc thiết lập thêm các vùng nhận dạng phòng không sẽ tùy thuộc vào mức độ nguy cơ mà Trung Quốc phải đối mặt

• VN hoan nghênh TT Obama thông qua Hiệp định Năng lượng Hạt nhân (VOA) - Việt Nam hoan nghênh Hiệp định hợp tác Việt-Mỹ về năng lượng hạt nhân vừa được Tổng thống Hoa Kỳ thông qua

• Tân chính phủ Ukraina tìm cách hoàgiải kinh tế (VOA) - Đại sứ Ukraina tại Hoa Kỳ Oleksandr Motsyk, nói với đài VOA là nước ông hiện nay đã có chính phủ hợp pháp với mục tiêu chính là ổn định đất nước

• Ủy ban chống tham nhũng Thái Lan xử vụ kiện Thủ tướng Yingluck (VOA) - Ủy ban quốc gia chống tham nhũng của Thái Lan xét xử đơn kiện Thủ tướng Yingluck Shinawatra về cáo trạng sao nhãng nhiệm vụ

• Tổng Thống Venezuela triệu tập hội nghị hòa bình để chấm dứt biểu tình (VOA) - Tổng Thống Venezuela Nicolas Maduro triệu tập một hội nghị hòa bình, giữa lúc ông đang tìm một giải pháp để chấm dứt các cuộc biểu tình chống chính phủ

• Blouse trắng giữa trùng khơi (BaoMoi) - Giữa biển Đông bao la, những thầy thuốc trên quần đảo Trường Sa không chỉ sáng ngời y đức mà còn vững vàng chuyên môn.

• Philippines lệnh cho quân đội củng cố phòng thủ ở Scarborough (BaoMoi) - (Kienthuc.net.vn) - Bộ Tư lệnh miền Tây của Philippines vừa được lệnh củng cố phòng thủ tại bãi cạn Scarborough ở Biển Đông trong bối cảnh tranh chấp lãnh thổ với Trung Quốc đang leo thang.

• Chiến hạm Nga, Trung sắp “quậy tung” biển Hoa Đông (BaoMoi) - (Kienthuc.net.vn) - Đội tàu chiến Hải quân Nga – Trung Quốc sẽ tham gia cuộc tập trận chung quy mô lớn vào cuối tháng 5 – đầu tháng 6 tại khu vực biển Hoa Đông.

• Đại sứ Mỹ: Trung Quốc, Nhật Bản cần 'hạ nhiệt' về tranh chấp lãnh thổ (BaoMoi) - (TNO) Trung Quốc và Nhật Bản phải xoa dịu căng thẳng trong vấn đề tranh chấp lãnh thổ ở biển Hoa Đông để tránh “những hậu quả nghiêm trọng khôn lường”, Đại sứ Mỹ tại Trung Quốc Gary Locke cho biết vào ngày 27.2, trước khi ông chuẩn bị thôi chức, rời khỏi Trung Quốc.

• Đài Loan tập trận trong Khu vực phòng không của Trung Quốc (BaoMoi) - (Kienthuc.net.vn) - Lực lượng Tuần duyên và quân đội Đài Loan đã tập trận chung bên trong Khu vực Nhận dạng Phòng không Biển Hoa Đông (ADIZ) tranh cãi của Trung Quốc từ 17/2.

• Malaysia “rắn” với Trung Quốc trong tranh chấp Biển Đông (BaoMoi) - VOV.VN -Những động thái gần đây cho thấy, Malaysia đang lựa chọn cách tiếp cận quyết liệt hơn trong các tranh chấp ở Biển Đông.

• Cựu Phó tổng Vinalines bị đề nghị 6-7 năm tù (BaoMoi) - TPO - Để rút tiền khống, cựu Phó tổng giám đốc Tổng Cty Hàng hải Việt Nam (Vinalines) Bùi Quốc Anh phải nhờ đến kênh hóa đơn “đen” ở chợ trời. Ông này bị đề nghị mức án 6 đến 7 năm tù.

• Thế trận mới trên Biển Đông và chính sách "3 không" của Việt Nam (BaoMoi) - Thế trận trên Biển Đông trở nên đầy kịch tính khi xuất hiện 2 cường quốc đối đầu. Tính chất Trung-Mỹ đậm đặc hơn đã khiến cho các nước nhỏ dễ thở hơn dưới áp lực của Trung Quốc.

• Philippines củng cố chủ quyền Scarborough trước khi hoàn tất vụ kiện ‘lưỡi bò’ (BaoMoi) - Trong nỗ lực mới nhất về vấn đề tranh chấp Biển Đông với Trung Quốc, Philippines cho biết sẽ nhấn mạnh chủ quyền trên bãi cạn Scarborough trước khi tới thời điểm hoàn tất vụ kiện “lưỡi bò” là ngày 30/3 tới đây, trong bối cảnh đang rộ lên tin chính quyền Bắc Kinh đã đưa ra một số nhượng bộ nhằm thuyết phục Manila rút lại đơn kiện.

• Trung Quốc, Nhật Bản cần “hạ nhiệt” về tranh chấp lãnh hải (BaoMoi) - VOV.VN - Cả hai nước cần phải giảm căng thẳng trong vấn đề tranh chấp quần đảo trên biển Hoa Đông nhằm tránh gây hậu quả nghiêm trọng.

• Malaysia cùng Việt Nam, Philippines thúc đẩy COC, phản đối "lưỡi bò" (BaoMoi) - (GDVN) - Chưa đầy 1 năm Trung Quốc đã tập trận 2 lần ở bãi cạn James cách bờ biển Malaysia khoảng 80 km đã gây sốc cho Kuala Lumpur và dẫn đến sự thay đổi đáng kể

• Ngày đầu xét xử, Phó Tổng Vinalines chịu tối đa 10 năm tù? (BaoMoi) - (ĐTCK) Sáng hôm nay (27/2), phiên tòa xét xử các các bị cáo Bùi Quốc Anh, Đỗ Thị Bích Thủy, Ngô Văn Nhuận, Nguyễn Thị Lệ Thủy, bị truy tố về tội Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ tiếp tục diễn ra tại Hà Nội.

• "Trung Quốc sẽ triển khai tàu sân bay Quảng Châu ở Biển Đông" (BaoMoi) - (GDVN) - Theo bài báo, tàu sân bay nội địa thứ hai "Quảng Châu", lượng giãn nước 80.000 tấn, sử dụng tua-bin hơi nước và máy phóng hơi nước, sẽ triển khai ở Biển Đông

• Có một dòng sông Mekong vĩ đại (BaoMoi) - Depplus.vn - Sông Mekong là một trong những con sông dài nhất thế giới. Bắt nguồn từ Trung Quốc, sông chảy qua Lào, Campuchia, Thái Lan, Myanmar và cuối cùng đổ ra biển Đông tại Việt Nam.

• Vì sao Philippines đắn đo trước lời đề nghị của Trung Quốc? (BaoMoi) - (Tin tức 24h) - Trung Quốc đã đưa ra một số nhượng bộ với Philippines bao gồm việc rút tàu khỏi bãi cạn Scarborough. Tuy nhiên, Manila chưa chấp nhận những nhượng bộ đó.

• "Mỹ không có ý định đặt căn cứ quân sự ở Philippines" (BaoMoi) - Hôm 24/2, mặc dù ủng hộ giải pháp ngoại giao cho các tranh chấp chủ quyền trên Biển Đông, Mỹ tái khẳng định cam kết bảo vệ Philippines theo Hiệp ước quốc phòng song phương.

• Trung Quốc và ASEAN sẽ đàm phán về COC vào ngày 18-3 (BaoMoi) - NDĐT - Tân Hoa Xã dẫn lời người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Doanh hôm qua thông báo, Trung Quốc và các quốc gia trong Hiệp hội các nước Đông - Nam Á (ASEAN) sẽ gặp nhau vào ngày 18-3 để thảo luận về Bộ quy tắc ứng xử trên biển Đông (COC).

• Video: Ngư dân Philippines bị tàu Trung Quốc đuổi ở Scarborough (BaoMoi) - (GDVN) - Đoạn video được thực hiện một ngày sau khi Cảnh sát biển Trung Quốc sử dụng vòi rồng để xua đi ngư dân Philippines tại Scarborough

• Đà Nẵng: Nhếch nhác quanh tuyến đường mang tên Đại tướng (BaoMoi) - Trên tuyến đường mang tên Đại tướng Võ Nguyên Giáp vừa được TP Đà Nẵng đặt cho tuyến đường chạy dọc ven một trong sáu bãi biển hấp dẫn nhất hành tinh vẫn còn những hình ảnh nhếch nhác, phản cảm!

• Vì sao TQ cố khai thác bằng chứng lịch sử mơ hồ? (BaoMoi) - (Tin tức thời sự) - "Trong thời đại ngày nay, Trung Quốc dùng các hoạt động dân sự, nhằm vào kinh tế, điều này rất nguy hiểm", TS Trần Công Trục phân tích.

• Philippines sẵn sàng trở lại Scarborough, Trung Quốc dọa sẽ không tha (BaoMoi) - (GDVN) - "Điều này giống kẻ vừa ăn cướp vừa la làng. Kẻ cướp hãy dừng lại. Chính phủ Trung Quốc sẽ không bao giờ tha thứ cho những hành động khiêu khích có chủ ý"?!

• Phó Tổng giám đốc Vinalines cùng đồng phạm hầu tòa (BaoMoi) - ANTĐ - Hôm qua (26-2), TAND TP Hà Nội đã mở phiên tòa xét xử đối với Hoàng Gia Hiệp (SN 1972) – nguyên Giám đốc Công ty cho thuê tài chính Công nghiệp tàu thủy về tội “Tham ô tài sản”.

• Nguyên Phó Tổng Giám đốc Vinalines hầu tòa (BaoMoi) - Ngày 26/2, Tòa án nhân dân TP Hà Nội đã mở phiên tòa sơ thẩm xét xử vụ án “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ” và “Tham ô tài sản” xảy ra tại Công ty TNHH MTV vận tải Biển Đông thuộc Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam (Vinalines).

• Cựu Phó tổng giám đốc Vinalines ra trước vành móng ngựa (BaoMoi) - (ĐTCK) Nguyên Phó tổng kiểm toán trưởng Kiểm toán Nhà nước Khu vực 7 cũng bị truy tố vì hành vi đồng phạm giúp sức.

• 'Mẹ hiền' giữa Trường Sa (BaoMoi) - TP - Giữa mênh mông sóng nước biển Đông, những bác sỹ quân y vẫn ngày đêm chăm sóc sức khỏe cho quân, dân trên vùng biển chủ quyền. Họ được gọi là những người mẹ hiền giữa Trường Sa, đúng như câu nói “Lương y như từ mẫu”.

• Hậu vụ án Vinashin: Nguyên phó TGĐ Vinalines bị xét xử tội “Lợi dụng chức vụ...” (BaoMoi) - Sau khi đưa vụ án “cố ý làm trái...” tại Vinashin với các bị can là những lãnh đạo chủ chốt của tập đoàn này được đưa ra xét xử, cơ quan điều tra đã tiếp tục làm rõ sai phạm của những cán bộ thuộc tập đoàn này trong việc mua bán tàu. Hôm qua (26.2), TAND TP.Hà Nội tiếp tục đưa vụ án mới - “hậu vụ án Vinashin” ra xét xử. Trong số các bị cáo, đáng chú ý có nguyên Phó TGĐ Vinalines Bùi Quốc Anh.

• Xét xử nguyên Phó Tổng Giám đốc Vinalines cùng đồng phạm (BaoMoi) - Ngày 26-2, TAND thành phố Hà Nội đưa ra xét xử vụ án "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ" và "Tham ô tài sản" xảy ra tại Công ty TNHH MTV Vận tải Biển Đông (Công ty Vận tải Biển Đông), thuộc Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (Vinalines).

Bầu Kiên & vàng

Thật khó viết về chân dung một con người vốn từng làm tốn nhiều giấy mực của các phương tiện truyền thông như ông Nguyễn Đức Kiên (thường được nhắc đến bằng cái tên “bầu Kiên”) trong một vài trang báo. Tội trạng của ông đến đâu, đúng sai thế nào là việc điều tra, xét xử của các cơ quan luật pháp. Trong bài viết dưới đây, tác giả chỉ ghi chép lại những thông tin nhặt nhạnh được về ông trực tiếp và gián tiếp trong quá trình tác nghiệp của một nhà báo chuyên theo mảng tài chính - ngân hàng, để bạn đọc tham khảo.

Bầu Kiên nói gì trước giờ bị bắt?

Ông Nguyễn Đức Kiên (bầu Kiên) - Ảnh: Xuân Huy

Hoàn toàn tình cờ, cuộc phỏng vấn của phóng viên TBKTSG với bầu Kiên kéo dài khoảng một tiếng rưỡi đồng hồ, kết thúc lúc gần 17 giờ 30 chiều tại cà phê tầng trệt của khách sạn Hilton (Hà Nội) ngày 20-8-2012, diễn ra ngay trước thời điểm ông bị bắt tạm giam. Trước đó vài tiếng ông gặp gỡ một số phóng viên thể thao vì hình như hôm ấy có một số trận bóng đá gay cấn. Cuộc nói chuyện liên tục bị cắt ngang bởi tiếng chuông từ hai chiếc điện thoại di động. Ông không nghe hai, ba cuộc, rồi cằn nhằn: “Sao hôm nay nhiều điện thoại thế nhỉ?”. Có một cuộc ông trả lời ngắn gọn, đại khái về khoản tiền thưởng cho một đội bóng nào đó. Ông nói tiền thưởng vẫn như năm ngoái, 500 triệu đồng và cúp máy.

Ba câu trả lời của ông khiến người nghe chú ý. Thứ nhất, ông đề xuất giảm lãi suất vì doanh nghiệp quá khó khăn. Tiếp theo, chấn chỉnh thị trường liên ngân hàng. Những khoản nợ đọng trên thị trường này thời điểm ấy khá lớn và ACB đang có dư nợ cho vay hơn 1.000 tỉ đồng cho một tổ chức tín dụng đã quá hạn chưa đòi được. (Mãi gần đây khoản nợ liên ngân hàng này của ACB mới được giải quyết bao gồm gốc và lãi thu được 9%/năm, thấp hơn nhiều so với lãi suất thỏa thuận cho vay ban đầu - NV). Điều thứ ba được ông nhấn mạnh là cho phép các ngân hàng được trích lập dự phòng rủi ro tối đa. Dường như có điều gì hơi bất thường trong sự nhấn mạnh vì rõ ràng cơ quan quản lý không hề giới hạn mức trích lập dự phòng, thậm chí Ngân hàng Nhà nước còn yêu cầu các ngân hàng tăng trích lập để xử lý nợ xấu.

Ông ngần ngừ và không trả lời câu hỏi liệu việc trích lập dự phòng có liên quan đến kinh doanh vàng. Một câu hỏi khác ông cũng ngập ngừng là giá cổ phiếu Eximbank. Hai tuần liền thị giá Eximbank leo dốc và ngày hôm ấy nó vượt qua mốc 20.000 đồng/cổ phiếu. Trên thị trường có tin đồn một số cổ đông lớn, trong đó có ông đang mua vào. Ông xác nhận một nhóm cổ đông đang nắm giữ hơn 20% cổ phần Eximbank và phủ nhận khả năng Eximbank sẽ hợp nhất với ACB. Đề cập đến Sacombank ông nói một thành viên hội đồng quản trị của nhóm cổ đông mới phát biểu với báo chí sẽ không có ngân hàng nào sáp nhập vào Sacombank là không chính xác. “Phải nói là không sáp nhập trong tương lai gần”, ông bảo.

Khi rời bàn đứng lên, không thấy ông kêu tính tiền. Có lẽ ông là khách quen ở đây? Ông đi ra cửa sau, nơi có chiếc Rolls Royce đứng đợi. Tầm 20-21 giờ hôm đó tin ông bị bắt lan trong cánh báo chí. Tôi gọi điện đến ACB, thông tin được xác nhận.

Người dân đến giao dịch tại ACB sau khi nghe thông tin bầu Kiên bị bắt. Ảnh: Kinh Luân

Lần “ra mắt” đầu tiên

ACB thành lập đầu những năm 1990. Lúc đầu trong danh sách các cổ đông sáng lập không có tên bầu Kiên. Thời gian sau, khi đăng ký lại giấy phép kinh doanh, thấy không đủ người, các cổ đông sáng lập đồng ý đưa tên ông Kiên vào. Từ đó ông Kiên trở thành một trong những cổ đông sáng lập ngân hàng.

Cả chục năm, khi ACB họp báo hay tiếp xúc với báo giới TPHCM, không bao giờ thấy có mặt bầu Kiên. Nhiều nhà báo theo mảng ngân hàng không biết ACB có một phó chủ tịch hội đồng quản trị tên Nguyễn Đức Kiên. Khi “ngày thứ ba đen tối” trong tháng 10-2003 xảy ra, ACB bị rút tiền bởi tin đồn thất thiệt tổng giám đốc bỏ trốn, bầu Kiên lần đầu “ra mắt” báo chí. Tối hôm ấy ở quầy giao dịch hội sở chính trên đường Nguyễn Thị Minh Khai của ACB, người ta thấy một người đàn ông tóc đen, hơi thấp, xăng xái đi lại, chỉ tay chỗ này chỗ kia. Khi thấy tình hình rút tiền không có dấu hiệu thuyên giảm, ông ta và một số lãnh đạo ACB tiến gần đến chỗ các quan chức Ngân hàng Nhà nước, đề nghị gì đó. Sau đấy nguyên Thống đốc Lê Đức Thúy đứng lên cái bàn giữa phòng giao dịch, tuyên bố cam kết đảm bảo tiền gửi của bà con an toàn và kêu gọi mọi người yên tâm về nhà.

Gần 23 giờ đêm ACB họp báo. Đó là cuộc họp báo có một không hai, nhưng cánh phóng viên, kể cả phóng viên ảnh đến khá nhiều. Người gửi tiền vẫn tiếp tục xếp hàng rút tiền. Bên ngoài trời mưa. Trong đêm, những người đã rút được tiền không dám về, họ ôm tiền, ngồi ngay ở ngân hàng. Bên ngoài bảo vệ đóng cửa. Những người không vào được chen nhau đẩy cánh cổng. Đứng từ trên lầu một nhìn xuống, thấy cánh cổng chắc bật đến nơi, ông Kiên kêu anh em bảo vệ mở cho họ vào.

Đêm không ngủ ấy tóc ông Kiên không đổi màu. Mấy năm sau tóc ông mới bạc trắng.

Kẻ thua cuộc

Bầu Kiên đã sảy chân với vàng, sa cơ lỡ vận vì vàng và với vàng ông là “kẻ thua cuộc”. Vàng đã đẩy ông đi từ sai lầm này đến sai lầm khác.

Những người thường xuyên tiếp xúc với ông Kiên nhận xét ông tham vọng. Một số người thân cận trong giới ngân hàng nói ông tham lam. Họ kể câu chuyện nửa đùa nửa thật. Một bữa ông Kiên ngồi trong nhà, thấy có con bò đi qua cửa, liền tìm cách dắt nó vào nhà nhưng không được. Thế là ông nói “tôi mất một con bò”!

Sau khi gọi vốn nước ngoài, những năm 2005-2006 ACB và một số ngân hàng cổ phần “lớn” rất nhanh. Một phần do cơ hội Việt Nam chuẩn bị gia nhập WTO mang lại, phần khác tăng trưởng kinh tế những năm đó thuận lợi. Khi ấy ACB đã dẫn đầu khối cổ phần và thể hiện tham vọng cạnh tranh với bốn ngân hàng quốc doanh. Bước cạnh tranh đầu tiên là về tổng tài sản và lợi nhuận.

Năm 2006 lợi nhuận trước thuế của ACB đạt 687 tỉ đồng. Năm sau con số lợi nhuận tăng gấp ba lần, nhảy lên 2.127 tỉ đồng. Cùng thời gian, tổng tài sản của ACB bắt đầu leo thang. Một trong những yếu tố tạo đà nhảy cho tổng tài sản của ACB là huy động vàng. Không có ngân hàng nào huy động được nhiều vàng trong dân như ACB. Vào lúc đỉnh điểm, ACB đã huy động được một lượng vàng khổng lồ, hơn 33 tấn.

Quy định cho phép huy động vốn bằng vàng và chuyển 30% vàng huy động thành tiền để cho vay là một chủ trương thức thời. Tuy nhiên việc điều hành, quản lý và kiểm soát phải bám sát thực tế, đơn giản vì vàng là ngoại tệ, là thứ tài sản tích lũy mang tính truyền thống của người Việt Nam. Tiếc thay quản lý vàng suốt nhiều năm đã bị buông lỏng, làm ảnh hưởng đến tỷ giá, tạo ra những “lỗ hổng” và những cơn sốt có thời điểm làm chao đảo nền kinh tế.

Bầu Kiên đã sảy chân với vàng, sa cơ lỡ vận vì vàng và với vàng ông là “kẻ thua cuộc”. Vàng đã đẩy ông đi từ sai lầm này đến sai lầm khác. Và khi sai lầm tích lũy, nó đã tiếp tay, dẫn ông đến những hành động vi phạm pháp luật.

Giới ngân hàng cho biết bầu Kiên bắt đầu kinh doanh vàng tài khoản từ năm 2008. Ông sử dụng pháp nhân của sáu công ty không có chức năng kinh doanh vàng để tham gia vào thị trường vàng quốc tế. (Cáo trạng của Viện Kiểm sát nhân dân tối cao kết luận ông phạm tội kinh doanh trái phép). Ông bán vàng trong nước, mua vàng tài khoản nước ngoài để bù đắp trạng thái. Điều này chẳng khác nào nghiệp vụ bán khống, mà một trong những quy tắc của bán khống là cover (mua lại) càng nhanh càng tốt. Bầu Kiên đã không làm như vậy. Có những đợt phải mấy tháng sau ông mới mua lại vàng đã bán. Chưa kể người ta bán khống trong thị trường giá xuống, còn ông bán khống trong thị trường giá lên.

Tổng giám đốc một ngân hàng kể: “Năm 2009-2010 đi đâu cũng thấy ông Kiên kè kè một cái điện thoại và 5-10 phút lại nhìn vào đó để xem sự biến động giá vàng thế giới. Một lần tôi nói các tổ chức quốc tế đều dự báo giá vàng sẽ qua mốc 1.300 đô la Mỹ/ounce, ông gạt phắt làm gì có”.

Cuối năm 2009, đầu năm 2010 bầu Kiên đã có những quyết định “chết người” với vàng. Ông vay vàng trong nước (vàng huy động của các ngân hàng), và bán. Có ngày ông bán 20.000 lượng vàng ở mức giá 26 triệu đồng/lượng. Vay vàng lãi suất thấp, bán và lấy tiền đồng gửi lại ngân hàng hoặc cho vay lãi suất cao, tính ra chênh lệch tới ba lần/năm. Tuy nhiên người tính không bằng trời tính. Không ai có thể ngờ giá vàng đã tăng với tốc độ chóng mặt. Khi giá tăng, ngân hàng yêu cầu người vay nộp thêm tài sản, hoặc tất toán trạng thái, chấp nhận lỗ. Vàng đã biến tài sản của bầu Kiên thành con số âm! Những đêm không ngủ theo dõi thị trường vàng thế giới (do múi giờ của châu Âu, Mỹ lệch với Việt Nam) là thủ phạm gây bạc tóc. Kể từ đó “ông đầu bạc” trở thành biệt danh của bầu Kiên.

Cái “chết” vì vàng của bầu Kiên có thể sẽ không tạo ra nhiều hậu quả đến thế cho bản thân ông và ACB nếu ACB và một số ngân hàng kiên quyết ép buộc ông đóng trạng thái khi đến điểm phải cắt lỗ. Đằng này họ đã cho ông nợ trạng thái với hy vọng giá vàng thế giới quay đầu đi xuống. Trên thị trường đầu cơ, không có cái gì lên mãi và cái gì xuống mãi. Đúng là giá vàng quốc tế đã giảm sau 12 năm thăng hoa, nhưng nó giảm ở thời điểm quá xa so với ngày bầu Kiên bán khống.

Vòng lao lý

Để bù đắp cho sự mất mát do vàng gây nên, bầu Kiên lao vào kiếm tiền bằng kinh doanh chứng khoán, kinh doanh ngân hàng, bằng “tư vấn” cho một số thương vụ thâu tóm từ nguồn tiền ảo. Một trong những thứ tài sản ông sở hữu là cổ phiếu ngân hàng. Một lãnh đạo ngân hàng có thâm niên phân tích: “Ông Kiên đã dùng tiền của ACB để mua cổ phiếu ACB, kể cả mua bán “kỹ thuật” tay phải qua tay trái, nhằm đỡ giá cổ phiếu. ACB là blue-chips, có ảnh hưởng đến mặt bằng cổ phiếu ngân hàng nói chung. Ai cũng nhìn thấy sự rơi tự do của cổ phiếu ngân hàng trong những năm qua khắc nghiệt như thế nào. Nếu đà rơi không bị chặn lại, không ít các ông chủ ngân hàng sẽ gặp “nạn”, vì tỷ lệ đòn bẩy để có tiền góp vào các đợt tăng vốn của tổ chức tín dụng rất lớn”.

Bầu Kiên dính vào vòng lao lý đã kéo theo phần lớn dàn lãnh đạo ACB liên lụy. Từ lâu ACB đã tập trung vào các nghiệp vụ đòi hỏi nhiều “chất xám” như kinh doanh trái phiếu; kinh doanh liên ngân hàng; vàng, ngoại tệ; cho vay với khách hàng có thu nhập tầm trung trở lên ở các đô thị và ngân hàng đầu tư. ACB không cho vay với nông thôn, nông dân. Rất ít khi tỷ lệ cho vay trên huy động của ACB đến 80%. Ít ai biết rằng ACB đã từng “thắng” lớn khi đầu tư vào trái phiếu chính phủ của một số quốc gia bị định giá tín nhiệm rủi ro với lãi suất bằng ngoại tệ tới 8%/năm.

Như đã viết ở đầu bài, khó có thể đưa vào hết chi tiết ngóc ngách về bầu Kiên trong khuôn khổ một bài báo. Xét cho cùng, vì sao một số ngân hàng cho bầu Kiên vay vàng nhiều đến thế để bán? Vì sao chấp nhận cho ông nợ? Bằng cách nào ông trở thành cổ đông lớn và thể hiện vai trò chi phối ở một số tổ chức tín dụng? Cách thức ông khống chế các thành viên hội đồng quản trị và nhất là vì sao người ta lại nhắc đến tên ông mỗi khi đề cập đến vụ thâu tóm thù địch ở Sacombank dù ông không sở hữu một cổ phiếu nào ở đó? Câu chuyện còn dài và có thể một ngày nào đó chúng tôi sẽ tiếp tục ghi lại hầu bạn đọc.

Hải Lý

Thời Báo Kinh Tế Sài Gòn

Cảm nhận sự " dị thường" trong những tháng đầu năm 2014

Không biết năm nay thời tiết sẽ diễn biến như thế nào? Nhưng theo dõi tin tức thời tiết qua ti vi, đài, báo… trong tôi dậy lên một mối lo về sự “ dị thường” của thời tiết. Ai đời, có bao giờ ở nghệ An, một vùng nóng, dễ hạn mà cũng có tuyết rơi vào những ngày đầu đông của năm nay. Rồi tuyết phủ, nhiệt độ xuống thấp chưa từng thấy, kể cả chục năm lại đây ở mấy tỉnh biên giới phía bắc. Tưởng thế đã là sợ, rét chưa qua lại lo hạn.

Mấy hôm rày trên tivi, đài, báo… liên tục cảnh báo về nạn hạn hán, cháy rừng, bão… có khả năng sẽ lớn hơn mọi năm… Rồi chuyện dịch bệnh có phát nguyên từ Trung Quốc, đường truyền bệnh là gia cầm nhập lậu, nếu không có biện pháp ngăn chặn kịp thời thì ở Việt Nam dễ thành đại dịch, cướp đi không ít sinh mạng con người…Rồi triều cường, lụt lội ở miền Tây nam bộ năm nay cũng diễn biến hết sức bất thường, nếu không nói là “ dị thường”.

Đến ngay như ở Hội An, quê tôi, thời tiết năm 2914 cũng có những điều khác lạ, như nhiều người già nói: “ Chưa từng thấy!”. Có hôm thời tiết nhiệt độ xuống, cái lạnh không thua gì ở miền bắc khi vào đông. Đang lạnh như thế, hôm sau lại nóng y như giữa hè, sức khỏe người già, người bệnh không chịu nổi.

Thời tiết đã lạ, ở nước ta đầu năm xuất hiện nhiều chuyện “ dị thường”. Ở một vùng biển một tỉnh miền trung, bắt được con rùa trên mai có dòng chữ Hán, rùa vàng xuất hiện ở Thanh Hóa… thế là nảy nòi ra bao nhiêu lời đồn đoán…

Nhưng nhưng điều “dị thường” của tự nhiên, có khi lại dễ giải thích, nếu không căn cứ vào khoa học thì dân gian lại căn cứ vào tâm linh để giải thích. Thế nào cũng có người nghe.

Nhưng, cũng trong những ngày của hai tháng đầu năm 2014 xuất hiện nhiều điều “ dị thường” mà do con người gây ra, có khi rất khó giải thích?

Như chuyện kinh tế diễn biến trong hai tháng đầu năm 2014 này quả là sự “ dị thường”, có lẽ hơn hai chục năm, sau thời bao cấp, mới có là một.

Sau tết, vào các siêu thị mà buồn. Ở Đà Nẵng, có siêu thị chỉ còn một, hai cửa thanh toán tiền cho khách hàng. Trừ quầy thực phẩm, đồ ăn nhanh còn có người lai vãng, các quầy khác, nhất là quầy bán đồ gia dụng, điện máy… vắng còn hơn chợ chiều cuối phiên. Nhiều người nói, chưa bao giờ buôn bán ế ẩm như thời gian này. Ấy vậy, trên báo chí, ti vi, đài …vẫn nói là nền kinh tế đang ổn định, tỷ lệ lạm phát thấp, giá vàng giảm, bất động sản nhất là nhà xã hội khởi sắc… Tất cả điều này, nghe ra tưởng thật, nhưng hãy nhìn thật kỹ vào túi tiền của công chức, người nông dân sẽ hiểu ra vấn đề.

Vì họ đâu họ không có tiền!

Vài tháng nữa, cứ đà như thế này, liệu kinh tế có thể khá lên được hay không?

Kinh tế “ dị thường” kiểu này chắc chết.

Hết “ dị thường” về tự nhiên, kinh tế đến “ dị thường” về chính trị, xã hội.

Có ai đời, tưởng niệm những người đã hy sinh ở biên giới phía bắc bảo vệ tổ quốc, lẽ ra phải có những cuộc tri ân, tưởng niệm lớn trong cả nước, nhưng nhà nước Việt Nam không cho làm mà lại cho phép, thậm chí khuyến khích cho nhiều kẻ gọi là “người” nhảy nhót dưới tượng đài vua Lý Thái tổ theo một bản nhạc của Trung Quốc, kẻ đã xâm lược Việt Nam, như thể hiện sự vui mừng vì có ngày “ Quân đội Trung Quốc xâm lược Việt Nam ”!!!

Còn những người tổ chức tưởng niệm, nhớ ơn những người hy sinh vì tổ quốc bị phá đám, xỉ nhục.

Chuyện “ dị thường” nhục nhã này có lẽ cũng chưa từng có ở nước ta.

Cũng trong mấy tháng này dư luận đang chú ý vào hai vụ án cũng là “ dị thường”. Một vụ án, xử một ông luật sư về tội “ trốn thuế”. Nếu ông ấy thực sự trốn thuế, phải xử để định tội là đúng rồi! Một tội có gì là to, khi trốn thuế mấy trăm triệu!!! Nhưng điều khác lạ, chưa từng có ở nước ta là tội ông ấy “trốn thuế” nhưng người dân ủng hộ ông ấy rất đông. Họ tổ chức biểu tình trước phòng xử án, không lên án tội trốn thuế mà ca ngợi ông ấy là người yêu nước, vô tội. Những vần thơ ông luật sư viết trong tù, gửi ra, không phải những lời thơ ủ ê, than vãn về tội trốn thuế, mà là những vần thơ cháy bỏng khát vọng dân chủ, muốn đất nước tiến bộ văn minh…

Đúng là “ dị thường”.

Lại sắp tới, ở Đà Nẵng xử một nhà báo, theo cáo trạng của Viện kiểm sát, nhà báo này cũng lắm “ tội”, nghe đâu tin tức lọt ra ngoài, có thể ông ấy ngồi tù 3 năm. Nhưng thực lạ, dư luận không chú ý lắm vào “tội” bản cáo trạng mà họ chú ý vào thái độ của ông ấy. Một thái độ bất khuất, khẳng định những bài viết của mình là viết đúng sự thật, đúng lương tâm người cầm bút, chỉ muốn góp phần để xã hội tiến lên dân chủ, văn minh. Dư luận tự do trong và ngoài nước, ủng hộ ông rất đông cho dù, cũng giống như vụ án của ông luật sư trên kia, các báo, đài, ti vi…do nhà nước quản lý lên án ông gay gắt.

Ai gây nên điều “dị thường” này?

Lại một điều “ dị thường” khác.

Cũng trong những ngày của những tháng đầu năm này, lần đầu tiên có một cái chết của một ông tướng, thứ trưởng bộ công an được dư luận trong và ngoài nước quan tâm, đủ mọi lời đồn đoán, bình luận quanh cái chết “ dị thường” này.

Đâu là sự thật sau cái chết của ông ta?

Ở nước ta nhiều ông thứ trưởng “thăng”, nhưng có lẽ cũng duy nhất, có ông tướng này, cái chết của ông liên tưởng đến bao nhiêu chuyện!!!

Nghĩa là, vì cái chết quá “ dị thường” nên vẫn chưa phải là hết chuyện.

Mà chuyện đây là chuyện “ lớn” chứ không phải là chuyện “ nhỏ ”, liên quan đến nhiều người có chức “ to”.

Nói đến cái chết ở Việt Nam, nhiều cái chết “ dị thường”, “ lớn” như cái chết của ông tướng công an kia, “ nhỏ” như cái chết của người dân, nói ra chỉ biết lắc đầu, không hiểu nổi.

Mới ngay đây, một đoàn người đi đưa đám ma, qua cầu treo, cầu treo lật theo sự giải thích của mấy ông có trách nhiệm: “ Do quá tải, cầu chỉ chịu lực 1,5 tấn, mà số người qua cầu hơn 2 tấn nên cầu bị đứt !”… Bây giờ phát hiện, hóa ra nguyên nhân tai nạn thảm khốc này chẳng phải do cầu quá tải mà do con ốc làm ẩu!!!

“ Dị thường” chưa!

Một con ốc vít dây cầu làm ẩu bị vỡ, cướp đi sinh mạng tám người, bị thương mấy chục người.

Chuyện “dị thường” này chắc chỉ có ở Việt Nam.

Có một điều mừng, có lẽ cũng là lần đầu tiên kể từ khi lập quốc đến giờ, ở nước ta, một ông Bộ trưởng Bộ giáo dục thừa nhận, cho dù đó cũng là chuyện “ dị thường” , chỉ có bằng giả mới được sử dụng trong cơ quan nhà nước.

Hóa ra, kinh tế trì trệ, xã hội không ổn định, đạo đức xuống cấp, nền giáo dục ì ạch… lại do mấy ông dùng bằng giả gây nên, chứ không phải do các “thế lực thù địch” hay “ phản động” nào phá hoại!

Nhiều điều “ dị thường” buồn, ngược lại, cũng những ngày đầu năm 2014 lại có một điều “dị thường” làm người dân ngạc nhiên.

Mới đầu năm, ông thủ tướng gửi đến thông điệp cho toàn dân, trong thông điệp đó ông nhắc nhiều đến hai từ “ dân chủ”, ông đề cập đến nhiều điều mà một xã hội dân chủ đang khao khát. Cũng là một điều lạ trong những ngày đầu năm 2014. Có người nói, đây là một tín hiệu báo trước một sự “ chuyển mình” của một thể chế.

Liệu điều này có trở thành sự thật? Trong năm nay.

Nhiều người nói, nếu bây giờ có cuộc trưng cầu dân ý, cho phép người dân chọn người lãnh đạo trong chính phủ hiện thời, chắc ông Thủ tướng sẽ có nhiều phiếu vì mấy nguyên nhân: Của cải ông có nhiều rồi, con cái phương trưởng cả rồi. Nếu như ông nhận ra rằng, chỉ đi với dân, đáp ứng nguyện vọng của dân, dân sẽ ủng hộ.

Mà có dân, có tất cả.

Thế thì… trong mấy tháng tới của năm 2014 ông cứ làm đúng như ông đã nói, dân đứng sau làm bệ đỡ, ông chắc thắng.

Nếu điều “dị thường” này trở thành sự thật, dân mừng hết lớn!

…

Nếu chịu khó thống kê, chỉ hai tháng đầu năm 2014, bao nhiêu chuyện “ dị thường” trên đất nước ta, đủ tất cả trên mọi lĩnh vực từ chính trị, văn hóa, xã hội… Có một điều dễ nhận thấy, nếu như chuyện “dị thường” ở tự nhiên có một, thì chuyện “ dị thường” của thế chế này gây ra là mười.

Toàn những chuyện “ dị thường” đi ngược lại quy luật, đi ngược lại sự tiến hóa của xã hội loài người.

Để xóa, triệt tiêu những điều “dị thường” này, có một điều làm rất dễ dàng.

Những người lãnh đạo đảng, nhà nước làm theo ý nguyện của người dân, dựa vào sức mạnh của nhân dân, chứ không phải dựa vào sức mạnh bạo quyền, sẵn sàng hy sinh quyền lợi giai cấp để phục vụ quyền lợi dân tộc, giữ vững độc lập tự chủ đưa đất nước, dân tộc Việt Nam hòa mình vào dòng chảy của thời đại…

Được như vậy người dân sẽ biết ơn, không ai muốn nhắc đến những điều “ dị thường” khốn khổ, khốn nạn kia nữa !

Trần Kỳ Trung

(Blog Trần Kỳ Trung)  

Đã tới lúc dân VN giành quyền giám sát?

Đã tới lúc các tổ chức dân sự ở Việt Nam đứng ra thực hiện quyền giám sát quyền lực nhà nước độc lập từ giám sát tham nhũng tới đánh giá tín nhiệm, tài sản của quan chức, theo một số ý kiến quan sát từ Việt Nam.

Vai trò này là cần thiết vì việc tự giám sát, đánh giá tham nhũng, tín nhiệm của nhà nước không đạt hiệu quả mặc dù nhà nước đã có một số nỗ lực nhất định và bước đầu khi đưa ra một số quy định về kê khai tài sản và tiếp nhận quà biếu ở quan chức công quyền.

Hôm 27/2/2014, Tiến sỹ Lê Đăng Doanh, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM) nói với BBC:

"Cho đến nay tôi nghĩ rằng kết quả mới chỉ là bước đầu và còn rất hạn chế, so với quy chế của OECD (Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế), họ đã quy định về các mâu thuẫn lợi ích giữa người thừa hành công vụ, và những lợi ích cá nhân của họ và những điều cấm, cũng như là những gì ở Hong Kong hay ở Hàn Quốc người ta đã thực hiện được,"

"Là những nơi trước kia cũng có tình trạng tham nhũng hết sức nghiêm trọng, nhưng ngày nay đã có giảm bớt nhiều, thể hiện trên bảng điểm của Tổ chức Minh bạch Thế giới, thì tôi nghĩ Việt Nam vẫn cần phải có những nỗ lực nhiều hơn nữa, vấn đề ở đây là đưa ra những quy định, đồng thời phải có những biện pháp để thực thi, và cũng phải có những biện pháp bảo đảm, bảo vệ người tố cáo được pháp luật bảo đảm và không bị trả thù."

Cũng hôm 27/2, kỹ sư Nguyễn Lân Thắng, một nhà hoạt động trong lĩnh vực xã hội dân sự đưa ra đánh giá về hiệu quả của tự giám sát của Đảng Cộng sản và Nhà nước Việt Nam với tham nhũng trong lĩnh vực chức vụ và công quyền.

Ông Thắng nói: "Việt Nam là một đất nước độc đảng đã rất lâu và thông tin, truyền thông cũng đã bị Nhà nước kiểm duyệt từ rất lâu, cho nên sự giám sát của xã hội đối với quyền lực của nhà nước, những hoạt động của Chính phủ và Quốc hội hầu như rất hạn chế và có sự tác động rất nhỏ,

"Cho nên sự suy thoái, sự lộng hành trong việc điều hành kinh tế, điều hành đất nước, cũng như những khuyết tật của bộ máy nhà nước không có một đối trọng, không có một giám sát thích đáng; cho nên tất cả những hiện tượng như những cây cầu bị đổ, hay như vừa rồi cây cầu Vĩnh Tuy, người ta phát hiện ra một cây cầu hàng nghìn tỷ (đồng), mà ba trụ bê-tông nứt vỡ, đấy là một trong những biểu hiện của sự xuống cấp ghê gớm của nhà nước này."

'Sập cầu và biệt dinh' 

 

Báo chí VN đặt dấu hỏi về nguồn gốc 'biệt dinh' và nhiều tài sản, địa ốc của cựu Chánh Thanh tra Trần Văn Truyền.

Việc giám sát độc lập này là quyền được hiến định của các tổ chức dân sự, các cá nhân với tư cách công dân và nhà nước phải có trách nhiệm tạo môi trường pháp lý thuận lợi để các quyền này được thực hiện, theo Tiến sỹ Nguyễn Quang A, nguyên Viện trưởng Viện Phản biện độc lập IDS đã giải thể.

Qua một số diễn biến gần đây mà dư luận tại Việt Nam đặt dấu hỏi về nguyên nhân đứng sau như với các vụ sập cầu treo ở tỉnh Lai Châu, 'biệt dinh' cùng nguồn gốc các tài sản của cựu tránh thanh tra nhà nước Trần Văn Truyền, Tiến sỹ Quang A nêu quan điểm:

"Để phòng chống tham nhũng nói riêng và nói chung là giám sát công việc của các cơ quan công quyền, có hai ba biện pháp chính, thứ nhất là bản thân nhà nước, bộ máy nhà nước phải có những quy định và có những cơ chế để giám sát lẫn nhau,

"Rất tiếc ở Việt Nam, vì không có chuyện dân chủ, vì không có rạch ròi giữa các ngành của nhà nước khác nhau, cho nên việc bản thân các cơ quan nhà nước làm nhiệm vụ giám sát lẫn nhau này nó cũng có chứ không phải không, nhưng không được hiệu quả cho lắm,

"Một kênh thứ hai rất hiệu quả, đó là sự giám sát của nhân dân, mà thường giám sát của nhân dân thông qua một kênh là báo chí, và thông qua kênh khiếu nại, khiếu kiện, góp ý của người dân, những kênh này ở Việt Nam cũng có, nhưng rất đáng tiếc là hệ thống báo chí lẽ ra là hệ thống độc lập, thì đằng này nó là một hệ thống hoàn toàn lệ thuộc vào các cơ quan nhà nước, nó cũng đóng một phần quan trọng trong việc giám sát này chứ không phải là không, nhưng nó chưa đóng vai trò lẽ ra nó phải đóng,

"Và một phần thứ ba là đối với người dân, người dân có thể thông qua bản thân từng cá nhân làm và hiện nay người ta vẫn đang làm như thế, nhưng thường các cá nhân làm không hữu hiệu bằng, không chính xác bằng, hoặc không có căn cứ bằng nếu người dân có thể tụ họp thành những tổ chức mà người ta thường gọi là các tổ chức xã hội dân sự. Và những tổ chức này cũng có vai trò giám sát như thế, có thể nói là giám sát công quyền, nhất là vấn đề tham nhũng, hoặc là vấn đề bổ nhiệm người."

'Không cho thành lập'

Mở bằng chương trình nghe nhìn khác

Hôm 27/2, Tiến sỹ Lê Đăng Doanh nêu quan điểm với BBC cho rằng Hiến pháp mới đã khẳng định quyền được lập Hội của người dân và về mặt nguyên tắc, các tổ chức trong xã hội công dân có thể thực thi các quyền giám sát công quyền, quan chức.

Lấy ví dụ trong lĩnh vực giám sát công quyền, đánh giá tín nhiệm quan chức, ông nói:

"Về mặt nguyên tắc, một tổ chức quần chúng, xã hội nào đấy có thể tổ chức việc lấy phiếu tín nhiệm, điều đó hoàn toàn trong khuôn khổ pháp luật hiện nay chưa cấm, nhưng hiện nay chưa có tổ chức nào thực hiện điều đó, tôi nghĩ họ có thể từ làm một việc như vậy trên mạng, thì điều ấy có thể có tính khả thi cao hơn vì không phải mất chi phí tổ chức hành chính, không phải có người đi hỏi này kia v.v... và điều đó hoàn toàn có tính khả thi."

Hai bloggers Trương Duy Nhất (trái) và Phạm Viết Đào đã bị bắt vì vi phạm điều 258 Bộ luật hình sự.

Tuy nhiên, hôm thứ Năm, một luật sư nhân quyền nói với BBC trên thực tế có một khoảng cách giữa có luật và thực thi hoặc đảm bảo các quyền đã được pháp luật công nhận trên thực tế.

Luật sư Trần Thu Nam nói với BBC:

"Thường ở Việt Nam người ta chưa công nhận các tổ chức xã hội, chính trị đâu, họ không công nhận, trừ khi các tổ chức được thành lập hợp pháp ở Việt Nam, mà ở Việt Nam người ta thường không cho họ thành lập,

"Những tổ chức dân sự có tiếng nói liên quan những vấn đề chính trị, liên quan vấn đề quyền lực, ở Việt Nam cho là phản động, cho nên họ không cho người dân thực hiện những quyền như thế, mà họ bắt buộc phải thông qua một cơ quan nào đó hợp pháp, mà nhà nước gọi là hợp pháp,

"Những tổ chức dân sự có tiếng nói liên quan những vấn đề chính trị, liên quan vấn đề quyền lực, ở Việt Nam cho là phản động, cho nên họ không cho người dân thực hiện những quyền như thế, mà họ bắt buộc phải thông qua một cơ quan nào đó hợp pháp, mà nhà nước gọi là hợp pháp"

Luật sư Trần Thu Nam

"Hoặc thông qua hội đồng nhân dân gì đó, họ bắt buộc phải thông qua hội đồng nhân dân, chứ bây giờ lập trang web để đánh giá một vấn đề về tham nhũng với một đại biểu quốc hội nào đó, tôi nghĩ rằng ở Việt Nam sẽ cấm, không cho thành lập và không cho làm những điều đó và họ có thể bị phá ngay những trang web như vậy,

"Những việc như đã nói ở Việt Nam tôi nghĩ chưa thể thực hiện được," luật sư Nam khẳng định.

'Quan niệm sai lầm'

Tuy vậy, hôm thứ Năm, Tiến sỹ Quang A cho rằng việc giữ thái độ cho rằng các tổ chức dân sự độc lập là bất hợp pháp là một quan niệm sai lầm.

Ông nói: "Hiện nay coi những tổ chức không được nhà nước cho phép là những tổ chức bất hợp pháp, nhưng đấy là một quan niệm hoàn toàn sai. Tôi nói thí dụ một nhóm nào đó lập ra một hội gọi là "Hội Phòng chống Tham nhũng" có điều lệ, có tôn chỉ, mục đích đường hoàng,

"Người ta tự thành lập và người ta hoạt động vì mục đích đó, thì tôi nghĩ tổ chức đó hoàn toàn hợp pháp, tuy rằng nhà nước có thể không muốn cho người ta thành lập ấy, tổ chức ấy là một tổ chức xã hội dân sự thực sự, họ chưa có tư cách pháp nhân, bởi vì rất đáng tiếc luật pháp hiện hành chưa để cho người ta đăng ký, nhưng mà như thế không có nghĩa là nó hoạt động bất hợp pháp."

Trước đó, hôm 21/2, Giáo sư Bấm Nguyễn Minh Thuyết, nguyên Đại biểu Quốc hội Việt Nam nói với BBC rằng về nguyên tắc, các tổ chức độc lập trong xã hội của người dân, như các tổ chức trong xã hội dân sự có vai trò trong việc tham gia giám sát hoạt động và hiệu quả hoạt động của nhà nước và các quan chức trong bộ máy chính quyền, và điều này không hề phạm pháp.

Khi được hỏi liệu các tổ chức dân sự, giới blogger có thể có những hình thức giám sát công quyền thông qua đánh giá, thăm dò tín nhiệm độc lập hay không, Giáo sư Thuyết nêu quan điểm:

"Trong bất kỳ một xã hội dân chủ nào thì người dân cũng có quyền thể hiện ý kiến của mình bằng nhiều cách, và những việc như thế là không phải vi phạm pháp luật. Nhưng mà chỉ có điều là tính chính xác của những điều tra đó đến đâu và nó có được công nhận hay không thì tôi rất nghi ngờ điều đó,

"Tuy nhiên những sự điều tra dư luận của những cá nhân nhất định hoặc là một số tổ chức nhất định cũng có những tác động đến dư luận xã hội và nó cũng tác động đến sự nhìn nhận của chính quyền đối với một số chức danh mà được Quốc hội bầu và phê chuẩn," ông Thuyết nói với BBC.

(BBC)

 

Điều 258 hay sự căm hận trong cáo trạng Trương Duy Nhất?

Blogger Truơng Duy Nhất, ảnh chụp trước đây.

Photo courtesy of Tienphong

Nhà báo Trương Duy Nhất đã chính thức nhận cáo trạng của Viện Kiểm sát sau chín tháng bị giam giữ và sẽ ra tòa vào ngày 4 tháng 3 sắp tới. Mặc Lâm phỏng vấn TS Phạm Chí Dũng, cũng là một nhà báo từng bị bắt giam vì có nhiều bài viết chống lại chính sách sai lầm của chính quyền Việt Nam để biết thêm nhận định, phân tích của ông về bản cáo trạng này.

Việt Nam đã nhượng bộ?

Mặc Lâm: Là người từng bị giam giữ vì các bài viết trước đây TS nghĩ thế nào về điều 258 sắp đem ra để xét xử nhà báo, blogger Trương Duy Nhất?

Phạm Chí Dũng: Theo tôi biết điều 258 là điều luật mơ hồ có tính chất liên quan tới lạm dụng dân chủ - lợi dụng dân chủ, và điều đó hiện nay đang ứng với một số bloger; và đặc biệt là trong ngày 04 tháng 03 sắp tới sẽ đưa ra với blogger Trương Duy Nhất.

Tôi thấy rằng thời gian tôi bị tạm giam cũng tương đối ngắn thôi, so với một số người khác, nhưng có lẽ vẫn phải làm rõ vài việc.  Thứ nhất là những điều luật bị lạm dụng một cách mơ hồ mà quốc tế đã lên tiếng đặc biệt là về UPR vào đầu tháng hai vừa qua. Thứ hai là các blogger, các nhà báo tự do, những người bất đồng chính kiến cũng cần tự trang bị cho mình những kiến thức pháp luật trong quá trình hoạt động và cũng nên lường trước rằng một lúc nào đó họ có thể vướng phải một hoàn cảnh khó khăn và thậm chí là bị tạm giam, tạm giữ. Lúc đó họ sẽ phải tự bảo vệ cho mình trước khi nhờ tới luật sư và càng không thể nhờ tới sự quan tâm của nhà nước.

Với tư cách là thành viên của hội đồng nhân quyền LHQ thì Nhà nước VN dường như cũng đã rút ra một bài học nào đó rằng không nên quá căng thẳng với những nhà bất đồng chính kiến.  - Phạm Chí Dũng

Mặc Lâm: Thưa Tiến sĩ theo chúng tôi biết cách đây không lâu lắm, một nhóm blogger đã vào trong những Tòa Đại sứ ngoại quốc tại Hà Nội để đưa phát biểu chống lại điều 258 cũng như một nhóm blogger khác ra nước ngoài để vận động với quốc tế chống lại điều này. Tuy nhiên những việc làm ấy không được nhà nước Việt Nam có một hành động nào cụ thể để đáp lại một cách tích cực. Có phải vụ án của Trương Duy Nhất có thể nói là câu trả lời mạnh mẽ nhất của Việt Nam?

Phạm Chí Dũng: Tôi lại không nghĩ rằng vụ án Trương Duy Nhất là một câu trả lời mạnh mẽ nhất của Việt Nam. Tại sao? Nếu đó là câu trả lời mạnh mẽ nhất thì đối với trường hợp của chị Bùi Hằng người ta đã thẳng tay áp dụng điều 258 tại huyện Lấp Vò tỉnh Đồng Tháp trong vụ việc liên quan tới anh Nguyễn Bắc Truyển và một số tín đồ Phật Giáo Hòa Hảo, họ rất có thể dễ dàng áp dụng điều 258, nhưng mà nghe đâu là lệnh khởi tố lại tập trung vào điều 254 tức là Cản trở giao thông.

Có nghĩa chúng ta cần phân biệt hai thời điểm: một thời điểm vào tháng 08 năm ngoái -  năm 2013 – thì mạng lưới  blogger Việt Nam bao gồm khoảng vài chục blogger đã đưa ra một bản kiến nghị thay đổi điều luật 258 họ cho rằng mơ hồ, và vào thời điểm đó cộng đồng quốc tế cũng đã lên tiếng.

Nhóm blogger đại diện cho cộng đồng blogger Việt Nam trao “Tuyên bố 258” cho Đại sứ quán Thụy Điển tại Việt Nam hôm 7 tháng 8 năm 2013. File photo.

Vào ngày Nhân quyền Quốc tế ngày 10/12/2013, Quốc tế và một số tổ chức phi chính phủ đã đề cập đến vấn đề cần phải  hủy bỏ điều luật mơ hồ 258. Sau đó tôi nhận  thấy có một sự điều chỉnh rất kín đáo của nhà nước Việt Nam. Sự điều chỉnh này nó thể hiện là những điều luật trước đây liên quan tới chính trị như là điều 79 “âm mưu lật đổ chính quyền”, điều 88 “tuyên truyền chống nhà nước”, điều 87 “phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân”, và kể cả điều 258 nữa, cũng không được nhà nước áp dung một cách triệt để như trước đây.

Thay vào đó họ sử dụng những điều luật liên quan tới những vấn đề kinh tế hoặc nhẹ nhàng hơn liên quan đến những vấn đề xã hội; chẳng hạn như điều luật 254 của bộ luật hình sự liên quan đến “cản trở giao thông”, hoặc là liên quan đến vấn đề hoạt động trên Internet thì có nghị định 72 và sau đó có một thông tư bằng văn bản là có thể phạt hành chính từ 80 – 100 triệu đồng.

Như vậy là đã có một sự chuyển biến mặc dù rất nhỏ nhưng mà dù sao tôi thấy là rất cân nhắc. Có nghĩa họ đã chấp nhận một phần tinh thần hòa quyện hội nhập quốc tế, đặc biệt sau thời điểm tham gia vào với tư cách là thành viên của hội đồng nhân quyền Liên Hiệp Quốc thì Nhà nước Việt Nam dường như cũng đã rút ra một bài học nào đó rằng không nên quá căng thẳng với những nhà bất đồng chính kiến, nhà báo tự do và blogger. Thành thử vấn đề của Trương Duy Nhất tôi cho là khá là khác biệt, đó là một vấn đề có tính chất đặc thù.

Ai là người phía sau?

Mặc Lâm: Thưa ông có thể chi tiết hơn điều mà ông gọi là đặc thù đó là gì?

Phạm Chí Dũng: Đặc thù ở đây có nghĩa là việc anh Trương Duy Nhất viết bài dường như là liên quan đến một nhân vật cấp cao, và dường như liên quan tới những mối quan hệ cá nhân hơn là những vấn đề chính trị chính danh hiện nay. Việc anh Trương Duy Nhất trong thời gian sắp tới có thể bị một án tù nào đó theo tôi đây không phải là vấn đề phức tạp, chủ yếu là xuất phát từ động cơ chính trị hoặc là động cơ phản đối Trung Quốc xâm lược trên các bài viết của Trương Duy Nhất, mà dường như  liên quan tới một nhân vật cao cấp, có thể nằm ngay trong ủy viên Bộ chính trị, và người ta không thích điều đó.

Mặc Lâm: Gia đình của ông Trương Duy Nhất vừa cho biết là ông ấy có nguyện vọng anh em báo chí, trí thức hay những người quen biết ông có mặt tại phiên tòa để cổ vũ tinh thần cho ông, TS nghĩ sao về nguyện vọng này?

Việc anh Trương Duy Nhất trong thời gian sắp tới có thể bị một án tù nào đó theo tôi đây không phải là vấn đề phức tạp, chủ yếu là xuất phát từ động cơ chính trị.  - Phạm Chí Dũng

Phạm Chí Dũng: Trước đây tôi cũng đã có nghe là Trương Duy Nhất là một người can trường và thậm chí là tuyên bố với luật sư và với công an là ở tù 20 năm cũng được.

Tôi nghĩ là hoàn toàn nên có một nhóm những nhân sĩ trí thức, các nhà báo, các blogger, các nhà bất đồng chính kiến để có thể ủng hộ vấn đề của Trương Duy Nhất làm sao để có thể thể hiện được vấn đề là tự do biểu đạt tự do chính kiến ở Việt Nam. Vụ án Phương Uyên và Đinh Nhật Uy trước đây, vào năm 2013 cũng đã có một số nhân sĩ blogger, kể cả những người công giáo họ đến phiên tòa và họ đề nghị trả tự do cho các blogger này. Đối với Trương Duy Nhất cũng vậy thôi, cũng nên có một sự hiệp thông, một sự đồng hành, ít nhất về mặt tinh thần, mặc dù bản án có thể là bỏ túi hoặc không thay đổi được, nên đến phiên tòa để đáp lại lời kêu gọi của gia đình Trương Duy Nhất.

Mặc Lâm: Vâng, xin được Tiến sĩ một câu hỏi cuối cùng nữa là không giống như những người khác, chẳng hạn như luật sư Lê Quốc Quân, hay chị Bùi Hằng, hay những người tranh đấu khác khi bị giam giữ thì cộng đồng mạng đã ủng hộ rất nhiệt tình, ngược lại trường hợp của Trương Duy Nhất theo chúng tôi nhận thấy, với tư cách cá nhân thì có một sự im ắng kỳ lạ trên mạng xã hội, không ai nhắc đến ông ấy. Người ta đặt câu hỏi phải chăng nhà báo Trương Duy Nhất khi còn ở bên ngoài đã có những bài viết quá thẳng thắn chống lại những nhà hoạt động dân chủ; trong đó có bà Bùi Hằng, tuy rằng cả hai người bây giờ hiện đang ở trong nhà giam hết, Tiến sĩ có cho rằng vấn đề này khá khó hiểu và có thể gây tổn hại cho quá trình tranh đấu chung hay không?

Phạm Chí Dũng: Phong trào tranh đấu dân chủ ở Việt Nam đang diễn ra một số động thái hơi kỳ lạ, hơi lạ lùng. Cách đây mấy ngày, đã xảy ra một cuộc tranh luận giữa blogger Người buôn gió và blogger Mẹ Nấm. Điều đó, cách nào đó cũng bị dư luận cho là gây tổn hại đến phong trào dân chủ nhân quyền, mà thực ra có thể những vấn đề nội bộ liên quan tới mâu thuẫn.

Có thể là những mâu thuẫn xác đáng, nhưng một số dư luận vẫn cho rằng không nên nêu vấn đề đó ra một cách công khai vì sẽ không có lợi chung và đồng thời sẽ bị lợi dụng khắc sâu vào cái mâu thuẫn trong phong trào dân chủ.

Thứ hai nữa là mới ngày hôm kia, anh Huỳnh Ngọc Tuấn ở Quảng Nam đã có một lời chia tay dứt khoát đối với phong trào hoạt động dân chủ nhân quyền và điều đó làm cho chúng tôi cảm thấy có điều gì đó băn khoăn và tiếc nuối, nhất là anh Tuấn là  một người kiên cường, và đó là một tay viết cứng, nhưng mà lời chia tay của anh đúng là một sự tiếc nuối.

Cho nên vấn đề của anh Trương Duy Nhất cũng vậy thôi, nó nằm trong đặc tính chung của phong trào hiện nay, chỉ có những cá nhân có mối quan hệ với cộng đồng, đông đảo cộng đồng đến chia sẻ - giao lưu hay là gần gũi nhất – cận kề nhất. Có thể nói là những người hay ngồi cà phê với nhau thì thường được cộng đồng chia sẻ và ủng hộ nhiều hơn.

Nhưng đối với anh Trương Duy Nhất, trước đây tôi có nghe là anh Nhất là một người rất thẳng tính, có lẻ là một trong những đặc tính của người Quảng Nam nói thẳng nói thật, và cũng không được lòng lắm một số trong cộng đồng đấu tranh vì dân chủ nhân quyền ở Việt Nam, vì vậy sau khi anh bị bắt thì báo chí chộn rộn lên một thời gian nhưng sau đó truyền thông xã hội gần như lắng tiếng và việc đưa anh ra xét xử trong những ngày gần sắp tới có thể sẽ không thu hút được nhiều đối với cộng đồng mạng.

Điều đó đặt ra vấn đề là cộng đồng tranh đấu cho dân chủ nhân quyền ở Việt Nam nên xem lại đặc tính đấu tranh và kết nối ngay trong nội bộ của mình, để không nên có sự phân biệt và thậm chí là kì thị giữa người này và người kia. Chúng ta đang đấu tranh cho một nền dân chủ, mà công bằng bình đẳng và không phân biệt là một trong những tiêu chí quan trọng nhất để trong tương lai chúng ta sẽ phải chấp nhận những tiêu chí đa nguyên: chính trị đa nguyên, xã hội đa nguyên hay đa nguyên về quan điểm.

Còn với tình trạng có vẻ như hơi cô lập, hơi miệt thị và có vẻ như hơi chia rẻ như thế này thì tôi nghĩ phong trào dân chủ khó mà đi xa được, cần xem lại đặc tính này.

Mặc Lâm: Xin cám ơn ông.

 

 Mặc Lâm, biên tập viên RFA 

2014-02-27

Mạnh Quân - Hơn 5 năm cùng Sài Gòn Tiếp thị, thế là hết…

Sáng nay, nhắn cái tin cuối cùng cho anh em Hà Nội kêu gọi đăng ký đề tài cho số cuối cùng của Sài Gòn Tiếp thị. Thấy trong lòng nao nao…Tuy cũng hơi buồn nhưng cũng mới nhận được tin vui: SGTT có thể tái sinh, ở một cái tên khác…Mong những bạn bè, đồng nghiệp, độc giả đã ủng hộ SGTT, tiếp tục ủng hộ chúng tôi ở một tờ báo mới (chưa tiện nêu tên )

Nhớ lại những ngày đầu vào SGTT, hồi năm 2008, mình được bạn Lan Anh (hiện giờ làm ở FORBES) và anh Hà Tân Cương, thư ký tòa soạn SGTT giới thiệu với anh Tâm Chánh về làm SGTT. Lúc đó SGTT đang lên, “Góc nhìn” có 2 trang và anh Huy Đức đang “very hot” ở đó. Được mời tham gia mục này, lương cả cục, gây sốc cho anh em phóng viên ngoài Bắc thời điểm đó. Thích quá, lại đang chán chán báo Thanh niên (sau 8 năm rưỡi làm việc), không phải chán anh em, mà chán với việc lúc nào cũng hùng hục chạy làm thời sự, muốn bớt chạy, ngồi phán nhiều hơn nên sang luôn . Cùng thời gian đó, có cả Tư Giang.

Sang được mấy hôm, Hà Tân Cương chát, hỏi: sang đây rồi định thế nào ? . Mình bảo: “Em tính làm độ…chục năm, nếu thấy oải thì xin chuyển, đi tìm báo nào khác, làm biên tập”. Hà Tân Cương cười rộ, bảo: 10 năm thì không biết ai còn, ai mất đâu.

Giờ Tân Cương còn đi trước mình mà lời nói ngày xưa vẫn nghe như đâu đó bên tai...

Ở SGTT quá vui. Những năm đầu sang, được viết cùng mục với anh Huy Đức, Mỹ Lệ, cùng Tư Giang…và có cả nhiều cây viết thuộc nhóm IDS xưa tả xung hữu đột. Những bạn ở các nhóm thời sự, điều tra…cũng tung hoành, lăn lộn. Thấy chất lượng bài vở ví dụ như tuyến đề tài về Bauxite tây Nguyên, những bê bối của khối tập đoàn kinh tế nn... khác nhiều các báo, đọc sướng lắm. Số báo nào ra cũng háo hức đón để xem bài mình thế nào, tự sướng. Những năm đó, hầu như không thấy mấy ai chê SGTT, ai chê, nóng mặt lên ngay

Trước SGTT, mình đã làm 3 báo nhưng chẳng làm chỗ nào thích như SGTT. Một môi trường làm việc rất dân chủ, pv luôn có thể nạt sếp vì sao không dùng bài, vì sao biên tập thế này, thế kia…nhưng cũng không phải quá chớn (quy chế là, nếu nói năng xúc phạm nhau, ăn ngay một tờ A4-nghỉ việc )…và rất có nề nếp, quy trình làm việc khá rõ ràng, hợp lý. Hầu như không có hiện tượng tranh giành, ganh ghét, phá nhau…như ở nhiều nơi. Lương và nhuận bút khá ổn (có thể là một nguyên nhân dẫn đến khó khăn )…sức ép không quá lớn. Thái độ các sếp nói chung nhã nhặn, văn minh…

Ở SGTT, cái thích nhất là ở đây mình nhận ra mình là ai. Mình thấy mình khá giống tính cách nhiều anh em SGTT: vô tư, không để được cái gì lâu ở trong bụng, có gì là tuôn xối xả lên báo, lên FB...Hôm trước, đi Đồng Nai, Trâm Anh K bảo: Anh Mạnh Quân chẳng có tí nào giống người Hà Nội cả, ngoài cái giọng nói..., mình giật mình: ừ nhỉ, có vẻ thế thật :)))

Thế mà giờ đây, cũng mới được độ 5 năm, hơn tí, còn chưa kịp nhận huy chương bạc (5 năm huy chương bạc, 10 năm huy chương vàng, cống hiến hết đời thì được 100 triệu đ +lãi suất từ ngày có chính sách :-p)…thì báo đã ngừng hoạt động. Hà Tân Cương còn đi trước cả mình. Sau khi anh Huy Đức phải nghỉ việc, một thời gian sau thì anh Tâm Chánh cũng phải giả chức TBT. Không lâu sau đó, một số người mình kính trọng, quý mến nhất…đã lác đác đi dần, theo từng bước khó khăn của tờ báo: Duy Thông, Trúc Quân, anh Đoàn Khắc Xuyên, Quốc Khánh, Lan Anh, Mai Mai Hương…những người ấy đi, mang theo một phần hồn của Sài Gòn Tiếp thị. Người thì sang FORBES, người thì sang Người đô thị, Một Thế giới…Mình đã dần dần quen với việc người này đi, người kia đi…Càng gần đến ngày báo bị đưa vào thế phải đình bản, ngày càng có nhiều người đi.

Trước tết, công đoàn tụ tập anh em cả 3 vùng miền vào Đồng Nai du hý, nhậu nhẹt…rất vui, uống rượu bia bằng bát, hát chung đến khản giọng…vui như như từng vui như thế nhưng trong lòng đều hiểu rằng, đó sẽ là lần gặp nhau cuối cùng. Chia tay nhau, chẳng ai khóc mà trong tim cảm thấy như nước lạnh tràn qua...

Văn phòng Hà Nội có bao nhiêu người đã đi trong 2-3 năm qua nhỉ ?. Đầu tiên là chị Kim Hoa, rồi Đỗ Hữu Lực, Tư Giang…gần đây là Xuân Thi, rồi chị Ngọc Hà vào tòa soạn Sài Gòn, mấy ngày trước là Việt Anh-Chí Hiếu sang thử việc ở Vnexpress. Mỗi một chiếc ghế trống đi, là lại chơi vơi một nỗi buồn …

Có người vẫn bảo, chúng tôi vì thua lỗ, phải đóng cửa. Ừ thì có khó khăn, những sai lầm nội tại, nợ nần chồng chất…là một nguyên nhân. Nếu hoàn toàn khỏe thì cũng chẳng đến nỗi để người ta phải đẩy mình thêm đến bước đường cùng. Nhưng cứ để chúng tôi bán xong trụ sở-nơi chúng tôi mua được bằng tiền của mình làm ra, trả nợ, lỗ xong, chúng tôi vẫn còn dư tiên để có thể sống, chiến đấu đàng hoàng một thời gian nữa. Có những nhà đầu tư sẵn sàng hợp tác làm ăn, giúp chúng tôi qua khó khăn. Nhưng người ta vẫn không muốn thế. Đang chơi vơi ở bờ vực, vẫn có thể đứng vững, nó còn hích cho một phát, làm gì không rơi xuống vực, làm gì chẳng chết…

Người ta có thể nói, đâu, vẫn còn tớ SGTT đó thôi, chủ quản mới là Sở Công thương-giao cho nhóm Saigontimes Group quản lý. Nhưng không phải, chỉ là cái tên thôi, hàng fake là chắc chắn, bởi hầu như không có ai của SGTT sang. Có người sang, lại là làm cho tờ TBKTSG tuần báo. Sẽ chẳng còn chuyên mục, tinh thần, bản sắc nào của SGTT 19 năm qua ở cái tờ mới này cả. Sẽ chẳng còn những bài viết của những cây viết vẫn còn vang danh của SGTT những ngày cuối: Người Già chuyện Trần Hữu Bảo, Nguyễn Ngọc Tư, Vĩnh Nguyên…Nghe đâu, người ta lấy về, chỉ lại là để mua đi, bán lại cho một nhóm nào đó, muốn ăn chút hơi tàn…của SGTT. Hãy nhớ giùm điều đó…

Rồi. Chết thì chết. Chết không phải là hết. Có nhiều anh em đã và sẽ có chỗ làm việc mới, lại chiến đấu, cống hiến hết mình đúng tinh thần làm việc của SGTT. Có những bạn khó khăn hơn, nhưng rồi cũng sẽ có chỗ làm việc. Có nhiều anh em sẽ tụ tập về một mái nhà mới (tin mới nhật). Nhưng tôi tin, dù đi đâu, chúng ta sẽ mãi nhớ về cơ quan này, mái nhà này…nhớ những lúc vui buồn, cùng nhau nhậu nhẹt, ca hát thâu đêm…nhớ cả những nỗi căm giận chung với những kẻ phá hoại tờ báo, khiến anh em ta từ mai, mỗi người một phương.

Mùa Thu, Chí Hiếu Phan, Trần Lệ Hà, Thanh Tuyền, Xuân Xuan Thi, Phuong Le…các em ơi, hãy nhớ nhé, cái ngày này, 28.2, chúng ta sẽ lại tụ tập nhau. Chắc là sẽ khó có ngày nào, có một nơi nào để anh em ta cùng nhau về một chỗ, cùng làm việc …nhưng chúng ta sẽ nhớ những tháng ngày này.

Xin chào tạm biệt những người anh em SGTT của tôi, nhất là những người đã cùng gắn bó với SGTT đến ngày cuối…

Hôm nay, là ngày làm số báo cuối cùng cho SGTT. Vui, buồn lẫn lộn )), ((

  Mạnh Quân 

  Theo FB Mạnh Quân