BBC Tiếng Việt định hướng dư luận cho Trung Quốc?

BBC Tiếng Việt định hướng dư luận cho Trung Quốc?

Lê Anh Hùng

BBC Tiếng Việt là một cơ quan truyền thông mà từ lâu đã có nhiều tai tiếng về lối đưa tin theo kiểu “định hướng” dư luận, như thể họ là cánh tay nối dài của Ban Tuyên giáo Đảng CSVN ở hải ngoại vậy. Mới đây, trang mạng này lại đăng bài “Người Trung Quốc dần ‘quên’ cuộc chiến với Việt Nam”. Bài viết đưa ra những “nhận định” mà theo họ là của một “cộng tác viên BBC người Hoa” khiến không ít người phải “băn khoăn” như: “Người ta đang quên cuộc chiến. Thực ra chính phủ Trung Quốc đã rất thành công trong chuyện làm sao để mọi người quên đi”, “Cá nhân tôi cho rằng đó là cuộc chiến giữa hai nhà độc tài: Lê Duẩn và Đặng Tiểu Bình”, hay “Bản thân cuộc chiến cũng chưa được làm rõ ràng xem bên nào đúng, bên nào sai. Theo tôi đó không phải là cuộc chiến giữa một bên là công lý và bên kia là bất công”, v.v.

Trong bối cảnh chủ nghĩa dân tộc Đại Hán đang trỗi dậy mạnh mẽ ở Trung Quốc và giới cầm quyền nước này vẫn liên tục trương cơ bắp để hăm doạ các nước láng giềng thì ngay cả những ai ngây thơ nhất cũng khó mà tin nổi rằng “chính phủ Trung Quốc đã rất thành công trong chuyện làm sao để mọi người quên đi” cuộc chiến năm 1979 với Việt Nam, bởi đây chính là thứ “nhiên liệu quý” để “hâm nóng” tinh thần dân tộc của chủ nghĩa Đại Hán. Xin dẫn lời của Thiếu tướng Lê Văn Cương, nguyên Viện trưởng Viện Chiến lược Bộ Công an, trong cuộc phỏng vấn đăng trên báo Thanh Niên ngày 17.2.2013, để độc giả thấy là BBC Tiếng Việt đã bất chấp sự thật để định hướng dư luận có lợi cho Trung Quốc như thế nào: “Trong khi chúng ta im lặng thì những dịp đó chúng tôi đã thống kê hệ thống phát thanh, truyền hình báo chí của TQ tung ra trung bình từ 600-800 tin, bài với những cái tít gần như có nội dung giống nhau về cái mà họ gọi là ‘cuộc chiến tranh đánh trả tự vệ trước VN’. Có thông tin cho rằng hiện tại có tới trên 90% người dân TQ vẫn quan niệm rằng năm 1979 Quân đội VN đã vượt biên giới sang tấn công TQ và bắt buộc TQ phải tự vệ đánh trả. Từ hàng chục năm nay, hệ thống tuyên truyền của TQ đã nhồi nhét vào đầu người dân TQ rằng cuộc chiến 1979 chỉ là cuộc phản công trước sự xâm lược của VN.” Đây không phải là lần đầu tiên BBC Tiếng Việt tìm cách lèo lái dư luận theo hướng có lợi cho Trung Quốc, kẻ thù truyền kiếp của Việt Nam và luôn lăm le thôn tính đất nước chúng ta. Xin đăng lại nguyên văn một bài viết mà BBC Tiếng Việt từng làm dậy sóng dư luận năm 2010 để độc giả phán xét xem liệu có phải BBC Tiếng Việt là “dư luận viên” của ban lãnh đạo Trung Quốc hay không. (Lưu ý: Tác giả Đỗ Ngọc Bích đã được Ban Biên tập khoác cho một bộ cánh học vị giả hầu tăng thêm “sức thuyết phục” cho bài viết, còn tấm bản đồ thì chỉ còn trơ trọi mỗi Trung Quốc cùng đường lưỡi bò, các nước tranh chấp xung quanh bị xoá hết, hòng gia tăng tính “hợp lý” cho yêu sách của nước này.)
Mộtcách nhìn khác về tinh thần dân tộc Đỗ Ngọc Bích | BBC Tiếng Việt | 17.4.2010

Một tranh cổ động hải quân Trung Quốc tại khu vực tranh chấp Hoàng Sa.

Trong vài năm gần đây, người dân Việt Nam, ở trong nước cũng như ở hải ngoại thường lên tiếng bài xích nhà nước cộng sản Việt Nam, bênh vực những blogger dũng cảm đấu tranh vì Hoàng Sa – Trường Sa, rên rỉ rằng nhục quá vì Việt Nam dần dần cứ dâng đất cho Trung Quốc v.v. Dân Việt Nam ở hải ngoại, đặc biệt là những người thuộc chính quyền Việt Nam Cộng Hòa phải tị nạn sau biến cố tháng 4/1975 ‘ghét’ nhà nước cộng sản Việt Nam và nhà nước cộng sản Trung Quốc từ xưa thì rõ rồi. Trung quốc đã hỗ trợ Bắc Việt Nam rất lớn trong cuộc chiến tranh Việt Nam, ‘đánh bại’ người Mỹ và ‘lật đổ’ chính thể Việt Nam cộng hòa. Vì vậy không rõ là họ bài xích Việt Nam và Trung Quốc là do sự thù hằn nội chiến đó, hay là thực sự muốn bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ Việt Nam, đau xót uất hận khi thấy Việt Nam “mất đất”? Song những người dân có tri thức ở trong nước, những blogger gần đây gặp vấn đề về chính trị mà phần đông là những thanh niên đầy tâm huyết và lý tưởng thì có lẽ khác. Họ có vẻ như không bị ảnh hưởng bởi tư tưởng chống Cộng, chỉ đơn giản là yêu nước thôi. Thế mới có chuyện đáng bàn. Chuyện đáng bàn

Tác giả phản biện các quan điểm được cho là ‘bài xích’ Trung Quốc từ trong nước.

Những thanh niên này hầu hết đều lớn lên vào những năm 1980, chịu ảnh hưởng của chủ nghĩa dân tộc có điều khiển của nhà nước Việt Nam sau cuộc chiến tranh biên giới 1979, bài xích Trung Quốc, tố cáo Trung Quốc ‘hơi nhiều.’ Họ không nhận ra được rằng Việt Nam thực ra cũng là một phần trong da thịt của Trung Quốc, chia sẻ nguồn gốc văn hóa và tư tưởng, và nhận được khá nhiều ân huệ từ Trung Quốc trong suốt hơn 20 năm chiến tranh (1950-1975). Cho dù Trung quốc giúp Việt Nam là vì tính toán chính trị của họ, được giúp đỡ để chiến thắng cũng là điều tốt mà ‘mình nên nhớ’. Câu “yêu ai yêu cả đường đi, ghét ai ghét cả tông ti họ hàng” trong tình huống này có lẽ đúng. Điều này làm tôi liên tưởng tới hàng vạn người Trung Quốc trong những năm 1990 đã là nạn nhân của cái gọi là “state-controlled nationalism” (chủ nghĩa dân tộc có sự điều khiển) khi họ đấu tranh lên án Nhật vì những điều đã xảy ra trong chiến tranh thế giới thứ II, đòi công bằng và chủ quyền với Nhật Bản. Họ cũng đã bị công an Trung Quốc đàn áp, bịt miệng vì khi đó nội các Trung Quốc đang muốn giải quyết “ngoại giao cấp cao” với Nhật Bản và không muốn làm mất lòng các nhà đầu tư Nhật Bản. Những thanh niên đó đã quá bị ảnh hưởng bởi tư tưởng chống Nhật trong Trung Quốc những năm dưới quyền Mao. Khi tình hình đất nước thay đổi, họ không thay đổi kịp. Mao đã từng tuyên truyền rằng trong vụ thảm sát Nam kinh, hàng chục vạn người Trung Quốc đã bị giết, nhưng gần đây con số thống kê đó đã được đem ra xem xét lại về tính xác thực của nó. Những blogger của Việt Nam bị bắt giữ gần đây cũng vậy. Họ không thích nghi theo kịp được môi trường ngoại giao giữa Việt Nam và Trung Quốc trong những năm 1990, vẫn tiếp tục sống trong cái “anti-China nationalism” (chủ nghĩa dân tộc chống Trung Quốc hay bài Trung) của những năm 1980. Câu hỏi đặt ra

Bản đồ hình ‘lưỡi bò’ được cho là bằng chứng về chiến lược và tham vọng của Trung Quốc trên Biển Đông.

Có một câu hỏi đặt ra là “Tại sao người dân thanh niên trí thức Việt nam có tư tưởng phê phán, sẵn sàng nghi ngờ, bác bỏ những điều mà nhà nước Việt Nam đang tuyên bố và thi hành, mà lại không sẵn sàng phê phán chính hiểu biết về lịch sử của họ hay những điều mà nhà nước Việt Nam tuyên bố và thi hành từ 50 năm trở lại đây?” Chúng ta quen nghe “Lịch sử Việt Nam 4.000 năm dựng nước,” liệu có bao giờ tự hỏi xem cái con số 4.000 ngàn năm ấy lấy ở đâu ra? Liệu có đúng như vậy không? Mảnh đất Việt nam có hình thù thế nào trước thời Triệu Vương? Một thực tế là lịch sử Việt Nam suốt hơn 2.000 năm từ thời Triệu Đà đến thời Nguyễn, cho dù thỉnh thoảng có tuyên bố “Sông núi nước Nam, Vua Nam ở,” thì Việt Nam vẫn luôn là một phần của Trung Quốc. Người dân Việt Nam bắt nguồn từ Trung Quốc, Vua của Việt Nam cũng khởi tổ từ người Trung Quốc, coi vua Trung Quốc như anh như cha… từ Ngô Quyền, Đinh Bộ Lĩnh, hay Lý Công Uẩn, rồi các gia tộc họ Trần, Lê, Nguyễn, v.v… Chúng ta đã bao giờ tự hỏi mình xem lịch sử Việt Nam mà chúng ta học có đúng là lịch sử không? Những blogger đấu tranh cho chủ quyền lãnh thổ đã bao giờ đọc Đại Việt Sử Ký (Lê Văn Hưu), Đại Việt Sử Lược (tác giả khuyết danh thời Trần), hay Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Ngô Sĩ Liên), hay Việt Nam Sử Lược (Trần Trọng Kim,) ở dạng nguyên bản, chưa qua biên soạn, cắt xén chưa? Họ tin rằng Hoàng Sa và Trường Sa thuộc về Việt Nam trên cơ sở nào, hay chỉ biết thế từ sách giáo khoa lịch sử Việt Nam và từ các thông tin trên đài báo chính thống của Việt Nam lưu hành từ sau năm 1975? Từ khi nào?

Một cuộc biểu tình của thanh niên trong nước đòi chủ quyền của VN tại Hoàng Sa và Trường Sa.

Chúng ta coi Trường Sa và Hoàng sa thuộc về Việt Nam từ khi nào? Hiệp ước Tự Đức hiến đất Cochinchina cho Pháp (1862), Hiệp ước nhà Thanh thỏa hiệp với Pháp về quyền cai trị An-nam và Ton-kin (1885), hay các tuyên ngôn độc lập tự chủ sau này có nhắc đến chủ quyền của mấy cái đảo ấy không? Chính quyền Việt Nam Cộng Hòa có bao giờ tuyên ngôn chủ quyền các đảo đó không, hay chỉ mãi đến năm 1974 mới điều hải quân ra trấn giữ và bảo vệ? Chúng ta đã bao giờ dành thời gian nghiên cứu xác nhận thông tin trước khi đấu tranh đòi chủ quyền chưa nhỉ? Chỉ biết là bắt đầu từ đầu thập niên 1970, khi giá trị của dầu mỏ trở nên rõ ràng, khi thông tin về trữ lượng dầu ở mấy đảo đó được xác nhận, và người ta nhận ra tầm quan trọng của việc xây dựng sân bay, điểm cất cánh trung chuyển và căn cứ quân sự ở Đông Nam Á, thì một loạt 6, 7 nước cùng xông vào nhận nó là của mình với những “bằng chứng lịch sử” đáng ngờ. Xét cho cùng, đất nước Việt Nam, lãnh thổ Việt Nam hiện nay có được là nhờ sự “mở mang bờ cõi” Nam tiến vào lãnh thổ Chiêm Thành, Khơ-me. Lịch sử là vậy, đất đai dân cư di dời, sở hữu chuyển đổi, do thỏa thuận cũng như do xâm lấn. Rút cục, có thể nói chủ nghĩa dân tộc mù quáng đôi khi cũng tai hại không kém gì chủ nghĩa bành trướng đế quốc vậy. Bài viết phản ánh quan điểm riêng và lối hành văn của tác giả. Bà Đỗ Ngọc Bích đã hoàn tất chương trình tiến sĩ môn Hoa Kỳ Học của Đại Học Hawaii, hiện đang sống ở New Haven và chuẩn bị bảo vệ luận án, trong khi tham gia giảng dạy tiếng Việt ở Trung Tâm Ngôn Ngữ và dịch tài liệu lịch sử cho khoa Lịch sử, ĐH Yale. Cho đến ngày 20/04, trang web BBC Việt Ngữ đã nhận được nhiều ý kiến, và một số bài viết riêng phản bác lại quan điểm của bà Đỗ Ngọc Bích. Chúng tôi sẽ đăng dần các bài đó lên trang Diễn đàn trong những ngày tới. Ban biên tập xin cáo lỗi vì sự thiếu chính xác trong phần phụ chú về học vị của tác giả trong lần đăng bài đầu tiên.

Trung Quốc đẩy mạnh chiến thuật “tằm ăn dâu” trên Biển Đông

Lê anh Hùng

Bãi cạn Second Thomas là tâm điểm mới nhất trong chính sách lấn chiếm của Trung Quốc; ASEAN tiếp tục chia rẽ giữa lúc biển đảo cứ tiếp tục mất dần

Darshana M Baruah | The Nation | 26.3.2014 Người dịch: Lê Anh Hùng

Trường Sa, quần đảo với trên 750 bãi cạn và hòn đảo lớn nhỏ là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Trung Quốc, Đài Loan, Philippines, Malaysia và Brunei  ===>>>
Căng thẳng mới đây trên Biển Đông về bãi cạn Second Thomas cho thấy một Trung Quốc ngày càng quyết đoán trong yêu sách biển đảo. Sự kiện này cũng có thể khiến Washington đóng vai trò tích cực hơn nhằm kiềm chế lối hành xử của Trung Quốc trên các vùng biển tranh chấp.
Ngày 9.3, cảnh sát biển Trung Quốc đã chặn hai chiếc tàu của Philippines đang trên đường tiếp tế cho lực lượng quân đội đồn trú tại bãi cạn (vốn đã có mặt ở đây từ năm 1999). Bắc Kinh cho rằng Manila đang tìm cách dựng lên các kết cấu trên bãi cạn hòng củng cố yêu sách chủ quyền.

Bãi cạn Second Thomas là nơi đứng chân của BRP Sierra Madre – một chiếc tàu chuyên chở xe tăng đổ bộ trước kia của Mỹ và đã đóng tại bãi cạn từ 15 năm trước như một tàu hải quân của Philippines. Manila đã bố trí một nhúm thuỷ quân lục chiến trên con tàu han rỉ đó. Đây là một phần chiến lược của Philippines trong bối cảnh địa chính trị Biển Đông. Bãi cạn Second Thomas, vốn thuộc quần đảo Trường Sa mà nhiều nước đang tranh chấp, nằm trong vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý của Philippines, nhưng lại đang bị Trung Quốc đòi chủ quyền toàn bộ.
Trung Quốc đòi chủ quyền phần lớn Biển Đông qua đường “lưỡi bò” mà 5 quốc gia khác phản đối: Việt Nam, Brunei, Malaysia, Philippines và Đài Loan. Philippines, quốc gia đang được Washington ủng hộ, đã lên án hành động chặn tàu của Trung Quốc.
Manila tuyên bố: “Bãi cạn Ayungin là một phần thuộc thềm lục địa của Philippines và do đó Philippines có quyền thực thi quyền chủ quyền và quyền tài phán ở khu vực này mà không cần đến sự cho phép của bất kỳ quốc gia nào khác.” Manila cũng khẳng định là họ chỉ đơn thuần luân chuyển nhân sự và tiến hành tiếp tế cho bãi cạn Second Thomas, tất cả đều do tàu thuyền dân sự thực hiện.
Hành động của cảnh sát biển Trung Quốc thể hiện “sự đe doạ nghiêm trọng đến quyền và lợi ích của Philippines theo Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS)”, chính phủ Philippines tuyên bố.
Giải thích cho hành động của mình, Bắc Kinh lại nói rằng các tàu thuộc lực lượng cảnh sát biển của họ đang đi tuần như thường lệ ở vùng biển ngoài khơi bãi cạn Second Thomas vào ngày 9.3 thì phát hiện ra hai chiếc tàu cắm cờ Philippines. “Hai chiếc tàu… chứa đầy vât liệu xây dựng”, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc nói, trước khi tái khẳng định “chủ quyền của Trung Quốc đối với quần đảo Nam Sa [Trường Sa] và vùng biển phụ cận”.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc tố cáo Philippines đã neo đậu con tàu một cách phi pháp kể từ năm 1999 với cái cớ là do một “sự cố kỹ thuật”. Ngoài việc từ chối kéo chiếc tàu này đi, ông ta nói, Manila còn tìm cách tiến hành xây dựng trên bãi cạn Second Thomas, điều này đã “vi phạm trắng trợn Tuyên bố về Cách ứng xử của các bên trên Biển Đông (DOC) mà Trung Quốc và các nước ASEAN đã ký kết”.
Trước đó, ngày 27.1, Philippines đã cáo buộc Trung Quốc bắn vòi rồng vào các ngư dân nhằm ngăn họ tiến vào vùng biển tranh chấp ở bãi cạn Scarborough. Điều này diễn ra sau sự cố đóng băng ngoại giao giữa Philippines và Trung Quốc năm 2012 liên quan đến bãi cạn Scarborogh. Sự cố đó đã khiến dư luận chú ý nhiều đến các vụ tranh chấp trong khu vực, và tiếp theo đó là bài phát biểu ở Singapore của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Leon Panetta về chiến lược “tái cân bằng” sang Châu Á – Thái Bình Dương của Hoa Kỳ. Mặc dù Manila đã rút hết lực lượng của mình khỏi bãi cạn Scarborough song Trung Quốc vẫn tiếp tục duy trì tàu thuyền vũ trang ở khu vực và coi đây như lãnh thổ của mình.
Chiến thuật “tằm ăn dâu”

Hành vi khiêu khích của Bắc Kinh dường như nằm trong chiến lược Biển Đông của họ: sử dụng lực lượng vừa đủ để đe doạ các quốc gia tranh chấp nhỏ hơn hòng buộc họ phải quy thuận mà không dẫn đến những vụ trả đũa. Điều mà Robert Haddick gọi là “chiến thuật tằm ăn dâu” của Trung Quốc chính là “quá trình tích tụ dần dần những hành vi nhỏ lẻ, không một hành vi nào là ‘giọt nước tràn ly, nhưng theo thời gian lại tích tụ thành một sự đổi thay chiến lược trọng đại”.
Trung Quốc đang từng bước kiểm soát các bãi cạn và đảo nhỏ ở Biển Đông, qua đó tăng cường sự hiện diện và củng cố yêu sách của mình. Bắc Kinh đã từ chối tuân thủ UNCLOS và gạt bỏ nỗ lực của Manila nhằm đưa vụ việc ra toà án quốc tế. Bất chấp thực tế Washington đang ngày càng bày tỏ quan ngại về khu vực, Hoa Kỳ thực sự không làm được gì nhiều về việc Bắc Kinh khước từ tuân thủ luật quốc tế trong bối cảnh bản thân Hoa Kỳ cũng chưa phê chuẩn UNCLOS mà lại thường bị coi là vi phạm luật lệ và chuẩn mực quốc tế khi điều đó phù hợp với lợi ích quốc gia của họ.
Vì thế, trừ khi xẩy ra một cuộc đụng độ quân sự thực sự giữa Trung Quốc và một trong số đồng minh của Washington, không một ai có thể ngăn chặn được việc Trung Quốc gặm nhấm các bãi và đảo tranh chấp trên Biển Đông. Quả thực, Trung Quốc đang bắt đầu hành xử như một cường quốc.
Sự cần thiết đối với một ASEAN đoàn kết

Sau khi bị cảnh sát biển Trung Quốc ngăn chặn, Philippines đã thả dù tiếp tế xuống bãi cạn, song họ sẽ phải điều tàu thuyền trở lại để cung cấp vòng tiếp tế tiếp theo cho số thuỷ quân lục chiến đang ở trên tàu Sierra Madre. Washington đã phản ứng mạnh mẽ trước hành động của Trung Quốc, gọi đó là “một động thái khiêu khích, gây căng thẳng”, đồng thời kêu gọi tất cả các bên duy trì hiện trạng.
Các thành viên ASEAN bị chia rẽ về các vụ tranh chấp biển đảo với Trung Quốc, bởi nhiều nước đang có quan hệ kinh tế mạnh mẽ với Trung Quốc. Bắc Kinh cũng đang tìm cách hàn gắn mối quan hệ giữa họ với các nước như Việt Nam và ASEAN, song lại loại trừ các đồng minh của Washington – Philippines và Nhật Bản – trong chiến dịch tấn công thiện cảm của mình.
Trong bối cảnh Trung Quốc đang đẩy mạnh chiến thuật “tằm ăn dâu”, hơn lúc nào hết, ASEAN cần bày tỏ tình đoàn kết và sẵn sàng đối mặt với người láng giềng khổng lồ của mình. Vì các tranh chấp không thể giải quyết được trong tương lai gần nên giờ đây tất cả các nước cần mạnh mẽ thúc đẩy Bộ Quy tắc Ứng xử (COC) trên Biển Đông hầu tránh bất kỳ một tính toán sai lầm hay cuộc đối đầu quân sự nào.
Darshana M Baruah là một thành viên trẻ tuổi tại Observer Research Foundation (ORF), New Delhi, và là phó biên tập tạp chí South China Sea Monitor của ORF.
Nguồn: The Nation

Nhã Thuyên - Không chấp nhận quyết định thu hồi bằng và quyết định huỷ luận văn thạc sĩ

Nhã Thuyên - Tôi không đồng ý nhận các quyết định này vì tôi cho rằng hai quyết định này hoàn toàn thiếu cơ sở pháp lý và minh bạch về các thông tin: như hội đồng chấm, các biên bản nhận xét của hội đồng, v.v... Theo như trí nhớ của tôi, hai quyết định chỉ gồm những câu như: Căn cứ vào abc, căn cứ vào kết luận của ban thanh tra, căn cứ vào kết luận của hội đồng thẩm định luận văn, căn cứ vào đề nghị của trưởng phòng sau đại học… trường Đại học Sư phạm hà nội ra quyết định abc. Kí tên hiệu trưởng Nguyễn Văn Minh.

Giấy mời và buổi làm việc sáng 27 tháng Ba 2014

Đi vắng hơn tuần, không thể checkmail và internet thường xuyên. Về nhà, đã nhận được giấy mời. Mai là ngày cuối để gặp theo cái giấy mời mơ hồ này.


Kết quả buổi làm việc sáng nay 27 Mar 2014 với bà Nguyễn Thị Thu Hằng, trưởng phòng sau đại học.

- Tôi tới gặp bà Nguyễn Thị Thu Hằng theo giấy mời.

- Tôi được thông báo về việc có hai quyết định: Quyết định thu hồi bằng và quyết định huỷ luận văn thạc sĩ. Ngoài ra không có bất cứ giấy tờ nào khác.

- Tôi được xem các quyết định.

- Tôi không đồng ý nhận các quyết định này vì tôi cho rằng hai quyết định này hoàn toàn thiếu cơ sở pháp lý và minh bạch về các thông tin: như hội đồng chấm, các biên bản nhận xét của hội đồng, v.v... Theo như trí nhớ của tôi, hai quyết định chỉ gồm những câu như: Căn cứ vào abc, căn cứ vào kết luận của ban thanh tra, căn cứ vào kết luận của hội đồng thẩm định luận văn, căn cứ vào đề nghị của trưởng phòng sau đại học… trường Đại học Sư phạm hà nội ra quyết định abc. Kí tên hiệu trưởng Nguyễn Văn Minh.

- Tôi đề nghị được chụp lại nhưng không được phép nếu tôi không nhận.

- Tôi đề nghị được cung cấp thông tin về các giấy tờ và hồ sơ có thể kèm theo: như biên bản thành lập hội đồng thẩm định, các nhận xét của từng thành viên hội đồng, v.v... và bà Hằng cho biết bà không giữ những giấy tờ đó. Bà có đề nghị tôi chờ để bà đi gặp hiệu trưởng hỏi thêm nhưng hiệu trưởng đang họp.

- Tôi đề nghị viết giấy xác nhận tôi đến làm việc và không nhận quyết định. Bà Nguyễn Thị Thu Hằng nói sẽ thông báo buổi làm việc và những đề nghị của tôi tới hiệu trưởng.

- Tôi ra về với tờ giấy xác nhận như sau. Giấy xác nhận được viết làm hai bản, mỗi bên giữ một bản.


Nhã Thuyên
Theo blog Nhã Thuyên

Suy thoái đạo đức hiện nay - Nhân quyền Việt Nam sau UPR

Các chuyên gia nhân quyền Liên Hợp Quốc: Những trường hợp chiếm đoạt đất đai ở Việt Nam cần phải được giải quyết ngay lập tức

GENEVA (26 tháng Ba 2014) – Một nhóm các chuyên gia nhân quyền độc lập của Liên Hiệp Quốc hôm thứ Tư đã kêu gọi Chính quyền Việt Nam can thiệp ngay lập tức đối với một trường hợp cưỡng chế đất đai những gia đình còn lại ở Cồn Dầu, một làng nhỏ nằm ở ngoại vi thành phố Đà Nẵng, miền Trung Việt Nam.

"Trường hợp này rõ ràng là một trường hợp chiếm đoạt đất đai vì lợi ích các doanh nghiệp tư nhân và với cái giá phải trả là tổn thất của người dân địa phương", Raquel Rolnik, báo cáo viên đặc biệt của Liên Hiệp Quốc về quyền có nhà ở, cho biết.

Năm 2007, chính quyền thành phố Đà Nẵng đã quyết định chiếm đoạt đất của làng Cồn Dầu, vốn được sử dụng cho nhà ở và nông nghiệp. Người dân địa phương đã phản đối dự án này, và chỉ được đền bù với giá thấp và nhà tái định cư ở vị trí xa xôi. Khu vực đất Cồn Dầu được giao cho công ty tư nhân Sun Land thuê để xây một khu nhà nghỉ sinh thái.

Năm 2013, hàng trăm hộ dân đã chuyển đi sau khi đối mặt với áp lực và đe dọa, một số người còn phải chứng kiến nhà của họ bị phá hủy. Quyền sử dụng đất đã được cho là đang được bán theo lô cho các cá nhân. Vào ngày 7 tháng Ba 2014, chính quyền địa phương Đà Nẵng đã đưa ra thời hạn cuối cùng là 15 tháng Tư 2014 cho khoảng trên 100 hộ dân còn lại, và họ phải giao đất và chuyển ra trước ngày này. Trong khi đó, việc phá hủy các khu nhà một cách bắt buộc vẫn đang diễn ra, và người ta lo ngại rằng thậm chí trước thời hạn cuối cùng kia, tất cả các căn nhà ở đây đã bị phá hủy.

"Bởi vì hàng trăm gia đình vẫn đang đấu tranh dành quyền giữ lại ngôi nhà của họ, chúng tôi đưa ra lời kêu gọi khẩn cấp này tới chính quyền Trung Ương Việt Nam và đề nghị họ can thiệp vào một cách mạnh mẽ", bà Rolnik bổ sung.

Báo cáo viên đặc biệt của Liên Hiệp Quốc về lĩnh vực văn hóa Farida Shaheed, người vừa mới ghé thăm Việt Nam gần đây, nói rằng khu làng là nhà của một cộng đồng Công Giáo nhỏ.

"Cồn Dầu được xây dựng bởi công sức của nhiều thế hệ người dân sống ở đây, những người đã tạo nên một nền văn hóa thông qua việc trồng lúa và các hoạt động của nhà thờ", bà nói. "Nghĩa trang giáo sứ, một địa điểm di sản văn hóa dân tộc, đã bị dỡ bỏ và chuyển tới một khu vực hẻo lánh. Những hành động như thế là phá hoại nghiêm trọng cuộc sống văn hóa và tôn giáo của cộng đồng, và phải được chấm dứt ngay lập tức".

Báo cáo viên đặc biệt của Liên Hiệp Quốc về tự do tôn giáo và niêm tìn Heiner Bielefeldt và chuyên gia độc lập của Liên Hiệp Quốc về các vấn đề người thiểu số Rita Izsák đã cùng đưa tham gia vào bản kêu gọi khẩn cấp được gửi cho chính phủ Việt Nam vào đầu tuần trước.

Nguyễn Công Huân chuyển ngữ 

  (Văn Phòng Cao Ủy Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc)

Nhân quyền Việt Nam sau UPR

Những người ủng hộ LS Lê Quốc Quân bên ngoài Tòa án Hà Nội, nơi phiên phúc thẩm diễn ra hôm 18/2/2014. AFP photo

Tình hình nhân quyền Việt Nam ngày một u ám hơn sau kỳ UPR. Có lẽ tình hình đàn áp cùng việc phơi bày chế độ trại tù tàn nhẫn vô nhân đạo là "câu trả lời" của giới cầm quyền Việt Nam đối với 227 khuyến nghị từ quốc tế?

Đinh Đăng Định và Nguyễn Hữu Cầu

Ông Đinh Đăng Định nhận được giấy đặc xá vào hôm 21/3/2014 do Chủ tịch nước ký ngày 10/3/2014.

Thầy giáo cư ngụ tại Đaknong, 51 tuổi, bị ung thư dạ dày giai đoạn cuối với nghi ngờ về việc bị đầu độc trong quá trình ở tù và ông cho biết lệnh đặc xá đối với ông hoàn toàn vô nghĩa, bởi vì ông chưa bao giờ công nhận mình có tội.

Việc nghi ngờ bị đầu độc trong quá trình ăn uống trong tù như thầy Định cho biết, hoàn toàn khả tín và nếu đó là sự thật, hành vi này được xem là trại giam cố ý giết người vô tội. Nó cần được tố cáo ra trước toàn thế giới cũng như rất cần một cuộc điều tra độc lập từ quốc tế đối với tội ác này.

Trong khi ông Định cho biết "...nếu còn chút hy vọng sống sót, chắc chắn ông sẽ không bao giờ nhận được lệnh đặc xá..." thì người tù 70 tuổi Nguyễn Hữu Cầu cũng về nhà vào lúc 21 giờ 30 ngày 21/3/2014, với cả chục loại bệnh mà ông "mang vác" trên người. Hoàn cảnh 2 tù nhân lương tâm này là lời tố cáo đanh thép bộ mặt phi nhân của cộng sản Việt Nam với chế độ trại tù tàn khốc kéo dài suốt 39 năm qua tại Việt Nam. Tội ác do người cộng sản gây ra không hề ngơi nghỉ. Trước đó, dư luận cũng biết các tù nhân lương tâm khác đã chết oan ức trong trại tù: Trương Văn Sương (33 năm tù), Nguyễn Văn Trại (15 năm tù), Bùi Đăng Thủy (18 năm tù).

Trả lời nhà báo tự do Trương Minh Đức (từ phút 4:30 đến 5:05) ông Cầu cho biết [1]: Trong hơn 31 năm tù, ông đã tố cáo trên mười vụ về tội ác, sai phạm của trại tù và cai tù. Ông đòi phải hoàn trả tất cả các đơn thư, bằng không ông xé bỏ giấy đặc xá. Yêu cầu của ông đã được chấp nhận. Mục tiêu này nhằm giúp ông "không nói bừa bãi" khi gặp: Chủ tịch nước, Thủ tướng, Tổng bí thư để tố cáo trực tiếp.

Qua hành động hoặc là chấp nhận ở tù tiếp tục, hoặc về nhà với các đơn từ, cho thấy ông coi đó là vật bất ly thân, rất giá trị đối với lịch sử cá nhân ông và trên hết đó là danh dự cùng nhân phẩm cao nhất mà ông quyết phải bảo vệ đến cùng. Do đó, gia đình ông Cầu cần lưu ý, ngoài việc chăm sóc sức khỏe chu đáo cho cha của mình, song song đó, nhất định phải bảo đảm các đơn từ của ông Cầu được nguyên vẹn. Cũng bởi vì, sự mất mát nếu xảy ra, hoàn toàn có thể làm sức khỏe ông Nguyễn Hữu Cầu suy sụp. Nói cách khác, các đơn từ đó gắn liền với sinh mạng ông, quyết không thể bị mất bằng cách này hay cách khác.

Bùi Thị Minh Hằng

Trong một diễn biến liên quan đến nhân quyền, con gái bà Bùi Thị Minh Hằng, cô Đặng Thị Quỳnh Anh bị bắt cóc vào khoảng 8 giờ tối ngày 22/3/2014, sau khi dự xong Thánh Lễ tại nhà thờ Thái Hà để cầu nguyện cho mẹ mình, trước khi xuống đường biểu tình đòi trả tự do cho bà Hằng vào hôm 23/3/2014.

Trước đó cô Quỳnh Anh cùng em trai - Trần Bùi Trung đã làm đơn gởi đến Cao Ủy Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc để tố cáo, khiếu nại và đời hỏi trách nhiệm của cơ quan này đối với trường hợp mẹ mình bị bắt giam trái pháp luật quốc tế, sau khi đã gõ tất cả các cánh cửa "công quyền" Việt Nam. Giới cầm quyền Đồng Tháp đã hành xử thô bạo đối với bà Hằng, bà Quỳnh, ông Minh gần 2 tháng qua, xuất phát từ một chuyến đi đến thăm vợ chồng ông Nguyễn Bắc Truyển - những Phật Tử thuộc Phật Giáo Hòa Hảo.

Người ta có quyền nghi ngờ, việc bắt giam vô pháp bà Hằng như hành động tạo cớ để gia tăng khủng bố hướng đến Phật Giáo Hòa Hảo, sau khi giới cầm quyền kết án oan sai nhiều tù nhân tôn giáo này [2]: ông Lê Minh  Triết (7 năm tù, kết án 1995), ông Nguyễn Văn Thơ (6 năm tù, kết án 2006), bà Dương Thị Tròn (9 năm tù, kết án 2006), ông Nguyễn Văn Điền (7 năm tù, kết án 2005) v.v... cùng bằng chứng mới nhất vào ngày 21/3/2014, an ninh An Giang đã bao vây và tràn vào đánh đập  [2A] gia đình ông Nguyễn Văn Vinh và đồng đạo tại ấp Long Hòa, xã Long Giang, huyện Chợ Mới - tỉnh An Giang, trong khi mọi người đang chuẩn bị hành lễ tưởng niệm ngày mất của Đức Huỳnh Phú Sổ.

Cùng ngày 22/3/2014, ông Trương Văn Dũng, nhà hoạt động xã hội, người đã nhiều lần bị hành hung dã man, tiếp tục bị nhiều người được cho là có liên quan đến an ninh Hà Nội đánh trọng thương [3] bằng ống kim loại, may mắn ông Dũng vẫn còn giữ được nón bảo hiểm trên đầu, tuy nhiên mặt và đôi mắt ông bị tổn thương nghiêm trọng. Vụ việc hành hung này được ông Dũng cho biết có liên quan đến việc biểu tình đòi tự do cho bà Hằng.

Cuộc biểu tình đòi tự do cho bà Hằng sáng 23/3/2014 diễn ra trong sự đán áp khốc liệt [4] cùng sự rình mò của an ninh nam đối với phụ nữ xuất hiện ngay cả trong nhà vệ sinh. Bà Trần Thị Nga, ông Lý Văn Lềnh, ông Hầu Văn Thành đã bị đánh đập và bắt đi chưa rõ tung tích.

Đàn áp thô bạo

Những người biểu tình hô khẩu hiệu chống Trung Quốc tại Hà Nội vào ngày 26 tháng 6 năm 2011. AFP photo

Không còn là dự đoán, sau kỳ UPR, có thể nhận định, giới cầm quyền Việt Nam rất khó xoay trở với 227 khuyến nghị. Khó khăn này lại do chính nội bộ họ gây ra cho nhau.

Hiện nay tình hình đấu đá diễn ra trầm trọng hơn nhiều lần và có vẻ phía không yêu mến ông Thủ tướng nhiều lắm, đang ngày một mất dần ưu thế và đang... điên tiết, đặt trong toàn cảnh vĩ mô Việt Nam vô cùng u ám. Nói cách khác, giới cộng sản cấp cao đang sử dụng "công cụ" - những nhà hoạt động xã hội và cả tôn giáo để đánh phá lẫn nhau nhằm tính chuyện "lội ngược dòng" cho kỳ đại hội đảng mà có vẻ đã được thu xếp kỹ lưỡng với 44 nhân vật vừa được luân chuyển tới các địa phương. Trong số này có 3 nhân vật thuộc đoàn TNCSHCM (Phan Văn Mãi, Dương Văn An, Nguyễn Thị Hà). Sẽ không có gì đáng ngạc nhiên, một khi con trai út Thủ Tướng được "ẵm" lên chiếc ghế bí thư trung ương đoàn trong nay mai.

Giới công an Hà Nội đã xông vào nhà thờ Thái Hà tối hôm 22/3/2014 như những toán quân thổ phỉ [5]. Việc xuất hiện kịp thời và ôn hòa của đông đảo giáo dân khiến an ninh không dám làm càn. Nguyễn Đức Chung - Giám đốc công an Hà Nội "hòa hoãn" bằng cách điện đàm với nhà thờ lúc 23 giờ 30 xin cho "đoàn công tác ra về" (!).

Sự việc cho thấy, Giám đốc công an Hà Nội không những xúi giục cấp dưới hành động lỗ mảng lại không biết hổ thẹn gọi những kẻ tay sai là "đoàn công tác"!. Dù sao, Nguyễn Đức Chung cũng chỉ nhận lệnh cấp trên, bởi Chung từng thú nhận "thẩm quyền" của ông ta "trông thế những có hạn lắm".

Mục tiêu đột nhập vào nhà thờ Thái Hà cũng rất dễ nhận ra, nó nhằm làm bực mình giáo dân khi quấy phá chốn tôn nghiêm để trông mong một sự nóng nảy thiếu kìm chế, từ đó ra tay bắt người, vu khống cho Công giáo là "chống phá nhà nước".

Trước đó không lâu, ngày 18/3/2014, Hà Nội đã tiếp tục chủ trương chiếm đất nhà thờ Thái Hà với động thái lén lút lấp hồ Ba Giang vào lúc đêm tối [6]. Viện Toán cao cấp của ông Ngô Bảo Châu, suốt 3 năm qua không được cấp đất vì việc công, trong khi chính Nguyễn Đức Chung tiết lộ Hà Nội còn rất nhiều "đất đẹp" và gợi ý phía nhà thờ làm đơn xin đất.

Vấn đề không hẳn mảnh đất mang giá trị vật chất mà tinh thần và tư tưởng liên quan xung quanh vụ việc mới là điều đáng nói. Không chỉ gian manh với phía nhà thờ, việc Nguyễn Đức Chung "cung khai" còn rất nhiều đất tại Hà Nội trong khi vẫn chí chết cướp đất Thái Hà cho thấy tập đoàn Phạm Quang Nghị - Nguyễn Thế Thảo - Nguyễn Đức Chung ra lệnh cấp dưới cố tình "dụng công vi tư" để một mặt hạ "uy tín" ông Nguyễn Tấn Dũng trên trường quốc tế mặc khác gây thêm căng thẳng với nhà thờ, đồng thời khiêu khích giáo dân. Cách này khá quen thuộc mà người đời thường gọi "nhất tiễn hạ song điêu". Quá cũ và vô hiệu quả. Nó chỉ càng làm lem luốc bộ mặt "công chính" và làm cho công luận càng thêm khinh bỉ và chán ghét chế độ cộng sản.

Từ năm 2007, ông Thủ tướng đã yêu cầu 2 thành phố lớn là Hà Nội và Hồ Chí Minh phải lên kế hoạch cụ thể về việc di dời các bệnh viện ra khỏi thành phố [7]. Đó lại cho thấy Phạm Quang Nghị - Nguyễn Thế Thảo cố tình không chấp hành yêu cầu của Chính phủ, trong khi vẫn để bệnh viện Đống Đa - vốn thuộc đất nhà thờ - với hiện trạng quá tải và ảnh hưởng môi trường sống quanh khu vực từ 7 năm qua. Với tình hình bất động sản đóng băng, "đất đẹp" còn quá nhiều, tại sao không lo giải quyết di dời bệnh viện Đống Đa, trả lại đất cho nhà thờ, vừa hợp pháp, hợp lý và gỡ gạc được tiếng bất lương và lật lọng bị đè nặng trong hàng chục năm qua? Không lẽ ông Nghị, ông Thảo không còn chuyện gì to tát hơn để làm, cứ quanh năm suốt tháng giằng co với nhà thờ Thái Hà(?). Điều đó vẽ ra hình ảnh tồi tàn, thật đáng xấu hổ cho cương vị Bí thư thành ủy Hà Nội và Chủ tịch UBNDTP Hà Nội.

Cần phải chỉ rõ Phạm Quang Nghị - Nguyễn Thế Thảo - Nguyễn Đức Chung phải chịu trách nhiệm hoàn toàn trong việc tạo cớ quấy phá nhà thờ Thái Hà để làm rối tung tình hình và gây hoang mang trong dân chúng.

Số phận các nhà dân chủ?

Blogger Trương Duy Nhất tại phiên tòa sơ thẩm hôm 04/3/2014. AFP photo

Trước khi phiên tòa phúc thẩm diễn ra, vào 30 tết, tức hôm 30/1/2014, LS. Lê Quốc Quân đã viết thư về cho gia đình, khẳng định [8]: "sẵn sàng ngồi tù cho đến chết" để bảo vệ công lý và sự thật. Ông cho biết: "Tôi hy vọng sẽ có được sự đột biến ở phiên tòa phúc thẩm sắp tới và rất mong có được sự ủng hộ của đồng bào. Sự ủng hộ bên ngoài có ‎ý nghĩa quyết định đến chiến thắng của tự do và công l‎ý tại tòa".

Song song đó, trên facebook [9], thư của doanh nhân Trần Huỳnh Duy Thức cũng gửi cho gia đình vào hôm cận tết Giáp Ngọ, ngày 20/1/2014, cách 10 ngày so với thư của LS. Lê Quốc Quân. Trong thư có đoạn: "...Nếu muốn sống ở nước ngoài, như ba cũng biết, thì con đã có quốc tịch khác từ lâu rồi [...], mong ba hiểu cho con và ủng hộ con đến cùng để đòi lại công lý cho con, chứ không chỉ là tự do thân thể. Con tin rằng chúng ta sẽ làm được, sẽ rất đau xót nếu tổ quốc từ chối mình để mình phải nghĩ đến việc tị nạn, phải không ba?".

Đài BBC cho hay [10] tù nhân lương tâm Cù Huy Hà Vũ có thể được cho đi Hoa Kỳ để trị bệnh. Tin này được biết từ hôm 01/3/2014 theo đài VTV4. Theo đó, BBC đã nói chuyện với LS. Nguyễn Thị Dương Hà - vợ ông Vũ, bà cho biết: ""Tháng Chín 2013, tôi cũng từng được nghe gợi ý xin cho chồng tôi đi Mỹ", nhưng ông Cù Huy Hà Vũ đã từ chối. Ngoài ra, việc đi Mỹ chữa bệnh như Lê Đình Luyện - Chánh văn phòng Thường Trực Ban chỉ đạo về nhân quyền của Chính phủ - nói, bà Hà không hay biết.

Trong kỳ kiểm điểm UPR vừa qua, Hoa Kỳ đã kêu gọi tự do cho đích danh 4 người: Nguyễn Văn Hải (Điếu Cày) và 3 tù nhân lương tâm vừa dẫn trên. Như vậy, có thể suy đoán cả 4 người đều đã làm việc với CSVN. Có một điểm thấy rõ trong kỳ UPR Mỹ đòi đích danh tự do cho 4 vị này, trùng khớp với những thông tin chính thức mà ai cũng có thể xâu chuỗi lại và nhận rõ. Nó cũng cho thấy CSVN đang bế tắc và cần "làm ăn" với "bốn món ngon" này cùng một "món ngon" độc đáo nữa - tù nhân lương tâm nổi tiếng - cô Đỗ Thị Minh Hạnh, cô gái bé nhỏ lại đủ sức cuốn hút hơn 10.000 công nhân nhà máy giày Mỹ Phong đồng lòng đình công đòi quyền lợi, để từ đó cô nhận án tù 7 năm.

Vậy, vấn đề cho đến nay có thể nhận định:

- Đối với Lê Quốc Quân: điều kiện nhận tội kèm giảm án hoặc trả tự do tại tòa đã không thuyết phục được ông.

- Đối với Trần Huỳnh Duy Thức: quá rõ không còn gì để nói nữa, khi thư riêng ông đã bộc bạch tính kiên trì và việc đi tị nạn cưỡng bức không bao giờ xảy ra với ông.

- Đối với Điếu Cày: dù trong những tháng gần đây, không có nguồn tin nào về ông, nhưng tính kiên cường, bất khuất của ông không ai còn lạ. Do đó, tự do kèm xuất ngoại là điều không tưởng đối với ông. Chỉ có thông tin ngược lại mới làm chưng hửng tất cả, điều này xảy ra với xác suất 1%.

- Đối với Cù Huy Hà Vũ: vụ tung tin cho ông đi chữa bệnh để trục xuất qua Mỹ luôn, đó là kiểu "nhóng" dư luận mà CSVN hay làm, đồng thời tạo sóng để đánh gục uy tín Cù Huy Hà Vũ. Câu nói nổi tiếng tại tòa, khi ông bị kêu án 7 năm tù và 3 năm quản chế: "Tổ quốc và nhân dân sẽ phá án cho tôi", có lẽ nhiều người còn nhớ. Với tính quyết liệt nhưng tỉnh táo của một luật sư giỏi nghề, đối phó với ông bằng trò trẻ con thông qua vụ tung tin "đi chữa bệnh bên Mỹ" có vẻ đang dần mờ nhạt để bộc lộ sự thất bại trong âm mưu của giới cầm quyền đối với ông. Đòn cân não này "dành cho" ông Vũ và đặc biệt là vợ ông, chỉ có tác dụng làm dư luận hoang mang và chia rẽ một chút, rồi thôi. Dù sao cũng phải thừa nhận, đó là đòn thâm xảo của chế độ cộng sản, khi tính chuyện "làm ăn", trục lợi trên tình nghĩa người vợ đang lo ngại sức khỏe chồng. Thủ đoạn bần tiện và đê hèn đó, nó chỉ như cơn gió nhẹ làm lay động một chút đối với những ai chưa đi "guốc trong bụng" người cộng sản.

- Đối với Đỗ Thị Minh Hạnh: khả năng tự do kèm tị nạn cưỡng bức để chữa trị ung thư là một thách thức quá lớn đối với cha mẹ cô, nhưng đối với cô, nhận tội là điều rất khó có khả năng xảy ra. Nhận định, xác suất là 1%, như Điếu Cày. Có lẽ vì thế, những giòng nước mắt tuôn trào không cầm giữ nổi của bà Trần Thị Ngọc Minh đã nói thay cho quyết định của cô Minh Hạnh?

Suy ra, thế chủ động không còn ở phía cầm quyền mà ngược lại. Trong đấu tranh hiện nay, thế chủ động luôn là yếu tố quan trọng. Trả tự do kèm điều kiện sống đời lưu vong và lâu lâu lại bị cộng sản lôi ra chì chiết, thóa mạ vào bất cứ lúc nào họ hứng chí, giờ đây đã trở nên quá... "hạn sử dụng". Chế độ cộng sản đang bất lực.

Kết

"Khi thấy thằng cộng sản nói láo, ta phải đứng lên nói nó nói láo. Nếu ta không có can đảm nói nó nói láo, ta phải đứng lên ra đi, không ở lại nghe nó nói láo. Nếu ta không can đảm bỏ đi, mà phải ngồi lại nghe, ta sẽ không nói lại, những lời nó đã nói láo với người khác." - Nhà văn Nga Alexandre Soljenitsym.

Giờ đây, tất cả những ai còn lương tri cần tiếp bước: Nếu ta không can đảm bỏ đi, mà phải ngồi lại nghe, sau khi nghe xong, ta sẽ nói to cho gia đình, bạn bè, đồng nghiệp, hàng xóm quanh ta rằng: cộng sản là thằng nói láo với dẫn chứng cụ thể.

Cộng sản nghĩa là nói láo!

Bên kia bờ đại dương, dân biểu Ed Royce đã giới thiệu dự luật nhân quyền [11] mang số hiệu HR. 4254, trước khi trình ra quốc hội Hoa Kỳ để chế tài những tên độc tài đảng trị Việt Nam và kêu gọi mọi người ký tên ủng hộ tại địa chỉ www.hr4254.com. Dù chưa biết dự luật thành công đến mức nào, nhưng ít nhiều cũng làm cho những người cộng sản phản động, chống lại dân tộc, phải suy nghĩ nhiều trong tình hình nhà độc tài Putin vừa kéo cả vài chục thân tín vào vòng xoáy của đòn trừng phạt kinh tế từ Hoa Kỳ và Liên Âu.

Việt Nam 25-03-2014
Nguyễn Ngọc Già
Theo RFA

Suy thoái đạo đức hiện nay

Những hình ảnh đau lòng của người dân Việt: tranh thủ hôi của khi xe tải chở bia gặp nạn

Giữa lúc nhiều nhà tâm huyết với đất nước, dân tộc Việt ngày càng cảnh báo về tình trạng đạo đức xã hội VN càng lúc càng suy đồi, thì hiện nhiều nước láng giềng của VN – và qua đó, công luận thế giới – đang nhìn hình ảnh VN một cách “xấu xí”. Sao lại xảy ra cảnh như vậy ? Thanh Quang trình bày vấn đề như sau:

“Những điều trông thấy mà đau đớn lòng”

∇ Nghe tường trình

Hồi tháng 9 năm ngóai, báo Đất Việt trong nước đưa tin “ Hòa Lan hỏang sợ khi tặng áo mưa, người Việt lên cướp”, tạo nên cái cảnh mà tờ báo mô tả là “ mọi người tranh giành nhau, ai cũng cố gắng lấy nhiều nhất những món quà thiện chí về tay mình. Có người còn trèo lên cả sân khấu để cướp từ tay các tình nguyện viên và nhân viên đại sứ quán. Nhiều người hò hét xung quanh khu vực phát áo mưa khiến quang cảnh trước UBND quận Ba Đình trở nên lộn xộn và khó hiểu”. Thì hôm 24 tháng Ba vừa rồi, báo VietnamNet có bài “ Nhật, Thái, Hàn rêu rao người Việt trộm cắp, ăn tham, xả rác…” khiến “ hình ảnh VN đang trở nên xấu xí” trước con mắt thế giới !

Hà Lan hỏang sợ khi tặng áo mưa, người Việt lên cướp”, tạo nên cái cảnh mà tờ báo mô tả là “ mọi người tranh giành nhau, ai cũng cố gắng lấy nhiều nhất những món quà thiện chí về tay mình. Có người còn trèo lên cả sân khấu để cướp từ tay các tình nguyện viên và nhân viên đại sứ quán báo Đất Việt

VietnamNet mô tả báo Sankei Shimbun của Nhật đưa tin “ tình trạng người VN ăn cắp đồ tại Nhật có xu hướng gia tăng” và bị “ lan truyền nhanh trên mạng xã hội khiến nhiều người (VN) cảm thấy xấu hổ” giữa lúc nhiều siêu thị Nhật trương bảng cảnh báo bằng tiếng Việt; rồi chuyện “Thái Lan, Đài Loan cũng đều có biển cảnh báo về thói trộm cắp vặt của người Việt, trong khi một nhà hàng buffet ở xứ Chùa Vàng có bảng bằng tiếng Việt với nội dung “ Xin vui lòng ăn bao nhiêu lấy bấy nhiêu, nếu ăn không hết sẽ bị phạt…” mà dư luận cho là “đây không phải là chuyện hiếm gặp tại các nhà hàng Thái Lan”. Đó là chưa kể “ cư dân mạng cũng lan truyền, bàn tán bức hình chụp tấm biển cấm vứt rác bừa bãi bằng tiếng Việt tại Hàn Quốc” khiến, vẫn theo báo VietnamNet, “ không ít người cảm thấy buồn và xấu hỗ khi hình ảnh đất nước mình đang trở nên xấu xí trong mắt người nước ngòai”.

Đó là chưa kể, cũng cách nay chưa lâu, diễn ra những cảnh như “Tài xế bất lực nhìn dân bới mảnh chai hôi của”, ">Nửa đêm dân ra hôi bánh kẹo từ xe gặp nạn”, “Dân đổ xô ‘hôi’ cổ vật tàu đắm ở Quảng Ngãi”, “Dân ùn ùn ra hôi xăng trên xác xe gặp nạn”…

Một siêu thị ở quận Saitama, phía bắc Tokyo phải treo biển bằng tiếng Việt cảnh báo rằng camera đang hoạt động và nếu ai ăn cắp sẽ bị cảnh sát bắt. Files photos

Trước những cảnh nhiễu nhương ấu trĩ như vậy, có lẽ câu hỏi cần được nêu lên là tại sao những xứ láng giềng, nhất là những nước than phiền cung cách thiếu văn hóa của người mình như vậy, dân họ lại không bị mang tiếng trên thế giới ? Và đặc biệt là nguyên nhân nào mà nhiều người Việt mình ngày nay lại hành xử một cách gọi là “vô tư” như thế, dù ngay tại các nước ngòai ?

Có phải xã hội ngày càng ích kỷ?

Từ Đà Nẵng, GS Nguyễn Thế Hùng giải thích:

GS Nguyễn Thế Hùng: Tình trạng này xuất phát từ vấn đề là mọi cái đều do nền giáo dục sinh ra. Thí dụ như ở Miền Nam hồi trước năm 1975, nền giáo dục Miền Nam đào tạo con người rất là đàng hòang. Còn bây giờ, cái nền giáo dục này sao nó lọan quá. Vấn đề cũng đều là con người VN, nhưng tại sao mình giáo dục kiểu này thì họ tốt mà giáo dục kiểu kia thì họ như vậy ? Nguyên nhân là do những người đề ra vấn đề giáo dục, rồi những người lãnh đạo đất nước chủ trương, tuyên truyền, làm gương như thế nào. Rõ ràng là trước đây, hồi trước 75, tại Miền Nam này, mọi người sống trong cảnh rất là trật tự, tức không có nhố nhăng như bây giờ. Như vậy thì rắc rối bây giờ xuất phát từ triết lý giáo dục, cung cách người thầy rồi cung cách quan chức hỗ trợ cho xã hội như thế nào, rồi vấn đề phương tiện truyền thông, báo chí đưa việc tốt, việc xấu trong xã hội như thế nào.v.v.. để cho xã hội đi vào trật tự như một xã hội văn minh.

Tình trạng người VN ăn cắp đồ tại Nhật có xu hướng gia tăng” và bị “ lan truyền nhanh trên mạng xã hội khiến nhiều người (VN) cảm thấy xấu hổ” giữa lúc nhiều siêu thị Nhật trương bảng cảnh báo bằng tiếng Việt; rồi chuyện “Thái Lan, Đài Loan cũng đều có biển cảnh báo... báo Sankei Shimbun Tình trạng này xuất phát từ vấn đề là mọi cái đều do nền giáo dục sinh ra. Thí dụ như ở Miền Nam hồi trước năm 1975, nền giáo dục Miền Nam đào tạo con người rất là đàng hòang. Còn bây giờ, cái nền giáo dục này sao nó lọan quá GS Nguyễn Thế Hùng

Theo GS Nguyễn Thanh Giang từ Hà Nội, khi nghe một số người cho đó là do bản tính của con người VN, ông không nghĩ thế. Trước hết, về bản tính của con người VN, GS Nguyễn Thanh Giang khẳng định ông vẫn đánh giá là con người sống có nhân, có nghĩa, có hiếu; và người VN không kém về mức độ trung thực so với các dân tộc khác trên thế giới. Nhưng GS Nguyễn Thanh Giang nhận định rằng chính chế độ trong nước nối kết với tổ chức xã hội, nó đã làm cho người VN tha hóa.

GS Nguyễn Thanh Giang: Phải nói rằng kể từ khi đưa chủ nghĩa Mác vào VN thì con người VN bấy giờ còn tha hóa hơn con người VN hồi thời phong kiến. Và tư chất, đạo lý của con người VN bây giờ còn thua cái thời Pháp thuộc. Cho nên điều đó là do ảnh hưởng của chế độ chính trị và của tổ chức xã hội. Tổ chức xã hội mà chủ yếu đẩy con người vào tình trạng không cạnh tranh lành mạnh, không cạnh tranh dựa trên đạo lý, không dựa trên pháp luật, mà bằng phe nhóm, ỷ thế, ỷ quyền, ỷ vào giai cấp, ỷ vào thành phần lý lịch, ỷ vào con ông cháu cha. Hơn nữa, kể từ khi đưa cái chủ nghĩa Mác vào, lấy chuyên chính vô sản vào, thì người ta không tôn trọng pháp luật nữa. Cho nên người ta sẵn sang giẫm đạp lên pháp luật, lên đạo lý, từ đấy ảnh hưởng đến tâm tính của con người VN. Rồi đời sống không cần đạo lý, không cần pháp luật. Thì đó là cái tội của chế độ chính trị và tổ chức xã hội này.

“Cái tội của chế độ chính trị và tổ chức xã hội” ấy, theo nhiều nhà tâm huyết với quê hương, dân tộc, đã khiến XHVN ngày càng sa sút đáng ngại.

LS Trần Quốc Thuận, nguyên phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội VN từng khẳng định chính cái "Cơ chế hiện nay đang tạo kẽ hở cho tham nhũng, vơ vét tiền của của Nhà nước. Không tham nhũng mới là lạ! Nhưng cái mà chúng ta mất lớn nhất lại không phải là mất tiền, mất của, dù số tiền đó là hàng chục tỉ, hàng trăm tỉ. Cái lớn nhất bị mất, đó là đạo đức. Chúng ta sống trong một xã hội mà chúng ta phải tự nói dối với nhau để sống." và “ Không biết đến bao giờ mới hết nghịch lý ấy ở Việt nam?”.

Phải nói rằng kể từ khi đưa chủ nghĩa Mác vào VN thì con người VN bấy giờ còn tha hóa hơn con người VN hồi thời phong kiến. Và tư chất, đạo lý của con người VN bây giờ còn thua cái thời Pháp thuộc GS Nguyễn Thanh Giang

Từ Thanh Hóa, MS Nguyễn Trung Tôn cho biết:

MS Nguyễn Trung Tôn: Tôi sinh ra sau Cách mạng tháng Tám -sau năm 1945. Cha mẹ tôi, các cụ ngày xưa thì sống cuộc sống khổ sở, đói khát và nghèo nàn hơn so với bây giờ, nhưng các cụ vẫn nói với tôi rằng nhìn vào con người ngày hôm nay mới thấy đạo đức con người càng ngày càng xuống cấp.

GS Trần Kinh Nghị cho rằng vấn đề “ bắt nguồn từ thời kỳ cách mạng giải phóng dân tộc, trải qua nhiều biến cố lịch sử với những phong trào thi đua và những đợt cải cách ruộng đất, cải tạo công thương, nhân văn giai phẩm v.v… khiến xã hội bị xáo trộn, lòng người đảo điên”.

Trong bối cảnh xã hội như vậy, thì người ta không mấy khó hiểu khi “ngọai cảnh ảnh hưởng – nếu không muốn nói là hình thành – tâm tính và cung cách con người”. Và những hành vi của số người Việt như vừa nói, theo PGS-TS Trịnh Hòa Bình thuộc Viện Xã Hội Học VN, “ngoài việc thể hiện tính xấu hôi của, ‘đám đông chỉ chờ kiếm chác’ của người Việt, thì nó còn cho thấy tính vô tổ chức, tự phát và tính ích kỷ của dân mình. Cái tính ích kỷ chính là nguyên nhân để gây ra nhiều thói hư tật xấu khác. Mà cái tính này thường trực trong nhiều cá nhân, không cứ gì người dân nông thôn, tỉnh lẻ hay người thành thị”.

Thanh Quang,
phóng viên RFA
Theo RFA
========
Nghe bài này 

Bổ nhiệm lái xe để “bịt mồm”?

http://kienthuc.net.vn/diem-nong/bo-nhiem-lai-xe-de-bit-mom-323673.html
(Kienthuc.net.vn) – “Bổ nhiệm không dựa trên năng lực mà dựa trên quan hệ cá nhân… là sự sỉ nhục của cả tổ chức đó”, ông Trần Quốc Thuận chia sẻ. 

Ông Trần Quốc Thuận, Nguyên Phó chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội trao đổi với Kiến Thức về việc nhiều lái xe được bổ nhiệm lên các vị trí cấp cao tại các HĐND-UBND huyện, tỉnh thời gian qua.

Đã có lái xe lôi sếp ra ánh sáng

- Mặc dù quá tuổi và không bằng cấp theo quy định song lại có thêm 2 lái xe ở Thanh Hoá được bổ nhiệm làm phó chánh văn phòng Huyện ủy và HĐND-UBND huyện do lái xe qua nhiều đời lãnh đạo rất tốt và sức khoẻ không phù hợp công việc lái xe. Lý do bổ nhiệm này theo ông có chính đáng?

- Người ta cứ nói từ “lái xe” bằng cái giọng dè bỉu, rằng lái xe thì trình độ năng lực kém, tôi nghĩ không nên hiểu như vậy. Vấn đề mấu chốt khi bổ nhiệm là phải dựa vào năng lực, cái đáng bàn là năng lực người đó có xứng đáng với cái vị trí mà người đó đảm nhận không. Chứ tôi thấy có đội trưởng đội lái xe được bầu vào những cơ quan ở cấp cao đấy (cười). Nên tôi nghĩ không nên đụng chạm đến họ theo kiểu miệt thị thế. 

- Quy định bổ nhiệm các chức vụ mới của ta hiện thế nào ạ?

- Đã có các quy định rõ ràng, khi bổ nhiệm chức vụ mới thì phải có thời gian làm việc 1 nhiệm kỳ trở lên chứ không ai đưa ngay lập tức một người lên một vị trí cao cả. Theo quy định tại điều 6, mục 1, chương II, Quyết định 27/2003/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 19/2/2003 nêu rõ tuổi bổ nhiệm cán bộ, công chức lần đầu không quá 55 tuổi đối với nam và 50 tuổi đối với nữ. Riêng các chức vụ trưởng phòng, phó trưởng phòng các quận, huyện và tương đương, tuổi bổ nhiệm lần đầu không quá 45 tuổi (cả nam và nữ). Nhìn vào các quy định hiện hành thì rõ ràng họ đã vi phạm quy trình bổ nhiệm.

- Vì sao quy định đã có sẵn rồi mà họ vẫn bổ nhiệm như vậy?

- Có thể là vì lái xe biết quá nhiều bí mật của lãnh đạo. Lái xe biết mọi mối quan hệ, mọi nơi lãnh đạo đi, lãnh đạo đến, nên việc bổ nhiệm là để “bịt mồm” lái xe. Chứ tôi biết có nhiều lái xe, vì nắm giữ các bí mật nên đã hô hào lên, thế là lãnh đạo mất chức đấy. Họ la toáng lên vì có thu băng, có quay phim, có đầy đủ các bằng chứng, lôi lãnh đạo ra ánh sáng.

- Việc bổ nhiệm ở Thanh Hóa khiến dư luận đặt câu hỏi người lãnh đạo nghĩ gì vậy, người trong cơ quan đó hẳn cũng phải biết rõ chứ?

- Bổ nhiệm một người không có đủ năng lực vào những vị trí đó là sự xúc phạm, sỉ nhục của tổ chức, đơn vị đó. Người được bổ nhiệm cũng cảm thấy xấu hổ chứ không vui vẻ gì. Thế là cùng một lúc hại đến bao nhiêu người, ông thủ trưởng cũng thấy xấu hổ, cả tổ chức nhìn ông ấy chỉ bằng nửa con mắt.

- Như vậy, người ta coi việc bổ nhiệm giống như phần thưởng, ban ơn?

- Và cũng không thể lấy đó ra để bịt miệng bịt mồm lái xe vì lái xe biết nhiều quá. 

Ông Trần Quốc Thuận, Nguyên Phó chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội nói về việc bổ nhiệm lái xe làm phó chánh văn phòng. 

Bổ nhiệm ngầm

- Việc bổ nhiệm kiểu “vô trách nhiệm” như vậy liệu có nhiều không?

- Việc nổi cộm như thế này có nhiều hay không thì tôi không biết. Khi tôi còn làm, tôi thấy người ta không “trắng trợn” như thế. Thay vì bổ nhiệm một chức vụ có thực quyền thì người ta hay bổ nhiệm kiểu cho từ “hàm” vào trước các chức vụ đó. Có chữ đó trong chức vụ thì các chế độ lương bổng, đãi ngộ sẽ được cao hơn. Người ta làm cái đó nhiều lắm, đó như một chính sách đãi ngộ cán bộ.

- Nghĩa là những người đó không có thực quyền?

- Hàm đó sẽ khiến cho người được phong có một khoản thu nhập tốt, lương hưu có thể sẽ cao hơn. Cái đó thì nhiều lắm, nơi nào cũng có. Thực ra nó không quá xấu, nó chỉ như chính sách ưu đãi đối với cán bộ thôi. Nó là một lỗ hổng mà người ta thường áp dụng, tác hại của nó cũng có, nhưng không đến mức khủng khiếp quá. 

- Trong câu chuyện bổ nhiệm này, vấn đề trách nhiệm của người đứng đầu xem ra mờ nhạt quá, dư luận bất bình là vì thế?

- Chúng ta cứ quy định người đứng đầu phải chịu trách nhiệm nhưng tôi không thấy người đứng đầu nào chịu trách nhiệm cả. Rồi nếu họ có phải chịu trách nhiệm thì gia đình con cháu họ cũng giàu lên rất nhanh, giàu đến khủng khiếp. Cái đó thì rõ quá rồi. Cơ chế đẻ ra những thứ đó.

- Lãnh đạo cơ quan không thể có toàn quyền quyết định việc bổ nhiệm ai, đuổi việc ai?

- Thường là họ lấy phiếu tín nhiệm để bảo là đã làm đúng quy trình rồi. Khi thủ trưởng đã đưa ra ý kiến bổ nhiệm, đố ai dám phản đối, ông ấy trừng trị ngay. Nhân viên hùa theo vì trách nhiệm cũng đâu phải của mình. Đấy, họ cứ làm tốt, đúng quy trình rồi, có vi phạm gì đâu. Thế là về bản chất, việc bổ nhiệm là ý chí chủ quan của lãnh đạo, nhưng được hợp thức hóa bằng sự đồng tình của cả tập thể.

Kiểm tra “phong bì”, ai dày thì thắng

- Theo ông thì giải pháp nào để giải quyết tình trạng này?

- Giải pháp đã có rất nhiều trong các nghị quyết rồi. Nghĩa là phải công khai minh bạch các tiêu chí, có cạnh tranh, có sự kiểm tra giám sát từ chức nhỏ đến chức lớn. Vừa rồi Bộ trưởng Bộ GD&ĐT nói bằng giả chỉ vào cơ quan nhà nước thôi, rất đáng buồn. Việc tuyển dụng các vị trí trong các cơ quan nhà nước, phải học theo các doanh nghiệp nước ngoài mà làm. Để thi tuyển được một vị trí họ kiểm tra rất gắt gao, chọn đúng được người có năng lực bằng sự cạnh tranh quyết liệt. Chứ kiểm tra bằng “phong bì”, ai dày hơn thì thắng, làm sao tìm được người giỏi?

- Trong câu chuyện này thì người bổ nhiệm hay người được bổ nhiệm sẽ bị xử lý nặng hơn?

- Từ một quy trình sai sẽ cho ra đáp án sai. Phải xử lý những người làm ra quy trình đó, từ đó mới lần theo. Thủ trưởng sẽ bảo: “Tôi không muốn ký, nhưng đọc văn bản thấy nhiều người đồng tình quá nên tôi ký thôi, tôi làm đúng quy trình rồi”. Lỗi tại cái cơ chế không giao rõ trách nhiệm cho ai, nó cứ lập lờ, lẫn lộn, không rõ trách nhiệm của ai cả. Thủ trưởng không ra thủ trưởng, tập thể không ra tập thể là cái phải sửa. 

- Tới đây hẳn là người ta sẽ lại rà soát, nhiều người cũng sẽ run?

- Đây là bài học mà những người lãnh đạo phải xem lại toàn bộ hệ thống của mình để rà soát, đặc biệt là quy trình bổ nhiệm làm sao để chọn được người tài. Cứ bảo “nhân tài là nguyên khí quốc gia”, mà dấu hiệu để nhận diện nhân tài là bằng cấp, mà bằng giả tràn lan thế, thì nguyên khí ở đâu. Nói chung, khẩu hiệu hô nhiều lắm rồi, phải làm đi. Có quy hoạch treo, luật treo, rồi có cả lời hứa treo. Cán bộ nói thì cứ nói thôi, nhưng chẳng làm.

Xin cảm ơn ông!

Ông Mai Đức Hùng, Trưởng ban Tổ chức huyện ủy Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa, xác nhận tại huyện đang có 2 cán bộ lái xe được bổ nhiệm lên làm Phó chánh Văn phòng mà không bằng cấp. Theo đó, ngày 12/10/2011, ông Trương Bá Phúc, Bí thư Huyện ủy huyện Tĩnh Gia đã ký Quyết định số 216-QĐ/HU bổ nhiệm ông Nguyễn Hữu Hợi (SN 1959, quê quán xã Xuân Lâm, huyện Tĩnh Gia), công chức lái xe cơ quan huyện ủy giữ chức Phó chánh Văn phòng Huyện ủy. Cùng thời điểm trên, ông Nguyễn Xuân Thủy, Chủ tịch UBND huyện này cũng ký quyết định bổ nhiệm ông Vũ Quang Huy (SN 1960, ngụ xã Tân Dân, huyện Tĩnh Gia), đang là lái xe của Ủy ban giữ chức vụ Phó chánh Văn phòng HĐND – UBND huyện.

Tô Hội (Thực hiện)

Đàn ông, đàn bà, và thủ tướng

Dạ Thảo Phương - Đàn ông, đàn bà, và thủ tướng

(trao đổi với tiến sĩ Từ Huy)

 

Đọc bài "Dù là đàn ông hay đàn bà" tiến sĩ Từ Huy phản hồi lại bài "Nhục", tôi mừng quá khi cuối cùng chị cũng đến được cùng quan điểm với tôi là về các vấn đề xã hội thì "không chỉ Đảng và Nhà nước phải chịu trách nhiệm, và tất cả các công dân trên đất nước này đều phải chịu trách nhiệm, dù là nam giới hay nữ giới".

Tuy nhiên, tôi thấy cách lập luận trong bài viết mới này của chị vẫn có điểm quan trọng chưa đúng.

Nhiều hơn hay bằng nhau?

Chị đã công nhận "phụ nữ cũng là công dân trong xã hội và vì thế phải đảm nhận các trách nhiệm công dân của mình, đồng thời cũng phải được hưởng các quyền lợi công dân của mình, như mọi công dân khác", rồi lại đòi "người đàn ông phải chịu trách nhiệm nhiều hơn đối với các vấn nạn xã hội" thì có bình đẳng không? Và nếu đàn ông phải chịu nhiều trách nhiệm hơn về các vấn đề xã hội, thì phụ nữ phải/ được chịu trách nhiệm "NHIỀU HƠN" về các vấn đề gì? Gia đình chăng?

Tôi đồng ý với chị, hiện nay "quyền quyết định đối với các vấn đề xã hội và gia đình vẫn còn chủ yếu nằm trong tay đàn ông", đó là sự bất bình đẳng. Nhưng nếu đòi hỏi đàn ông "phải chịu trách nhiệm nhiều hơn đối với các vấn nạn xã hội" thì đó chính là mặc nhiên ủng hộ và tiếp sức cho sự bất bình đẳng ấy. Trao trách nhiệm, chính là trao quyền. Muốn có quyền ngang nhau, thì phải nhận trách nhiệm ngang nhau.

Trách nhiệm XÃ HỘI của một người được quy định bằng VỊ TRÍ XÃ HỘI, chứ không phải GIỚI TÍNH của người đó.

Hiện nay, thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng là người chịu trách nhiệm chung cao nhất về các vấn đề xã hội của đất nước, vì ông ta là THỦ TƯỚNG chứ không phải vì ông ta là ĐÀN ÔNG.

Nếu sau này, VN có một nữ thủ tướng (tại sao không nhỉ, chúng ta có bộ trưởng, và từng có phó chủ tịch nước là nữ mà), vâng, nếu sau này VN có một nữ thủ tướng, thì bà thủ tướng này cũng phải chịu trách nhiệm về đất nước không ít hơn ông thủ tướng hiện nay.

Nói về nền y tế hiện nay của VN, với những thực tế đau lòng như người nghèo phải tự tử vì không có tiền chữa bệnh, trẻ sơ sinh chết hàng loạt sau khi tiêm chủng, bệnh nhân chữa trị ở bệnh viện phải nằm chung giường, thậm chí là gậm giường,… Chịu trách nhiệm cao nhất về nền y yếu kém thê thảm này là bộ trưởng bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến. Không phải vì bà là phụ nữ, mà chịu trách nhiệm này ít hơn người tiền nhiệm, là một nam bộ trưởng.

Tôi xin khẳng định lại: Trách nhiệm XÃ HỘI của một người được quy định bằng VỊ TRÍ XÃ HỘI, chứ không phải GIỚI TÍNH. Chị đã không chính xác ngay từ khâu đặt vấn đề. 

Dù là đàn ông hay phụ nữ, bộ trưởng bộ Y tế cũng phải chịu trách nhiệm cao nhất trong lĩnh vực y tế (Ảnh: nguồn internet)
Tiến tới bình đẳng từ thực tế bất bình đẳng

Lấy ví dụ về "vụ nhân văn giai phẩm mới" Nhã Thuyên. Tôi có đọc trên trang Bauxite VN bài viết bênh vực Nhã Thuyên của tác giả Vũ Thị Phương Anh. Tác giả này viết: "Hai người phụ nữ chân yếu tay mềm, một thầy một trò, bị một bọn (xin lỗi về từ này) đàn ông xúm vào đánh hội đồng" (…) "Vâng, cô gái ấy chân yếu tay mềm và không có một tấc sắt trong tay làm vũ khí. Họ, những gã đàn ông ấy, đã không hề run tay hoặc có chút mủi lòng khi triệt hạ cô".

Tôi không nhìn vấn đề này như vậy. Vấn đề ở đây không phải Nhã Thuyên là "cô gái chân yếu tay mềm" và những kẻ "xúm vào đánh hội đồng" cô đều là đàn ông không biết "mủi lòng" trước phụ nữ.

Tôi đồng tình hơn khi tác giả Phương Anh nhìn nhận: "Một bên là rất đông những kẻ có tuổi bằng cha cô ấy, có bằng cấp, có chức vụ, có quyền lực, có cả truyền thông và đám đông sẵn sàng hùa theo tung hô đả đảo. Một bên là một cô gái trẻ, yêu văn học, liều lĩnh tìm cho mình một con đường mới, chọn một góc nhìn mới, và nói lên những điều mình tin với một sự can đảm không ngờ".

Vâng, vấn đề ở đây không phải là một cô gái giữa những đàn ông. Vấn đề là, một trí thức khi thực hiện công việc chuyên môn của mình, một con người khi thực hiện những quyền chính đáng của mình, đã bị "đánh hội đồng" bởi những kẻ "có bằng cấp, có chức vụ, có quyền lực, có cả truyền thông và đám đông sẵn sàng hùa theo tung hô đả đảo", và bị "đánh" bằng những ngón đòn phi chuyên môn, bẩn thỉu, man rợ.

Nếu nạn nhân của những kẻ này không phải là Nhã Thuyên, một cô gái "chân yếu tay mềm" (theo ý kiến ngoài lề của cá nhân tôi là rất xinh xắn duyên dáng), mà là một người đàn ông bụng sáu múi cơ bắp cuồn cuộn, thì tôi vẫn phẫn nộ, vẫn đứng về phía nạn nhân đó.

"Vụ Nhã Thuyên" là vấn đề học thuật đã trở thành nạn nhân của chính trị và sự tha hóa lòng tự trọng, đạo đức nghề nghiệp. Nhìn nhận như thế mới đúng bản chất sự việc, mới là tôn trọng đúng mức Nhã Thuyên và công việc của cô. Đặt vấn đề đúng như vậy, chúng ta mới có thể ở bên Nhã Thuyên trong cuộc đấu tranh vì tự do, dân chủ và minh bạch trong học thuật, trong đạo đức nghề nghiệp. Cuộc đấu tranh không chỉ vì Nhã Thuyên, không chỉ vì phụ nữ, mà vì tri thức, tự do, dân chủ, nghĩa là vì một xã hội văn minh.

Chúng ta lên án những kẻ đánh hội đồng Nhã Thuyên nhưng không phải vì họ là "đàn ông", vì họ không "mủi lòng" trước phụ nữ. Chúng ta lên án họ, vì đó là những kẻ phá hoại môi trường của tri thức, chống lại văn minh, có hại cho cả xã hội.

Nhìn bản chất vấn đề không chính xác, thì không thể giải quyết hiệu quả được.

Chị nói "Chúng ta hướng tới sự bình đẳng giới, nhiều người đấu tranh cho điều này". Tôi hoàn toàn ủng hộ, vì bất bình đẳng xã hội (mà bất bình đẳng giới là một phần trong đó) là một biểu hiện của sự không văn minh, không vì con người.

Song, cần phải hiểu chính xác về bình đẳng trước khi đấu tranh cho nó, và không thể tiến tới bình đẳng thực sự bằng một tâm thế bất bình đẳng.

Nói thêm về bất bình đẳng giới ở VN

Chị đã kể một kinh nghiệm cá nhân về vấn đề bình đẳng giới ở VN. Tôi xin kể một kinh nghiệm cá nhân về vấn đề này, nhưng ở nước ngoài.

Tôi quen một gia đình vợ là bác sĩ người Nhật, chồng là tiến sĩ Harvard, người Mỹ, có một con nhỏ. Khi ở Nhật, người vợ có khả năng kiếm tiền tốt trong một bệnh viện lớn, còn những công việc người chồng có thể tìm được lại không được trả lương cao. Vậy là suốt 5 năm, người vợ kiếm tiền cho cả gia đình, còn người chồng ở nhà chăm sóc con cái, lo việc nội trợ (và anh làm những việc này rất tốt, tôi thấy khéo hơn tôi nhiều). Những lúc hai gia đình đi chơi cùng nhau, tôi thấy chị luôn tôn trọng chồng, thường xuyên ca ngợi sự hy sinh của anh, và anh cũng khen vợ là khi có thời gian trổ tài ở nhà thì nấu ăn rất ngon, dạy con rất khéo. Sau khủng hoảng hạt nhân ở Nhật, họ chuyển sang Mỹ sống. Bây giờ thì anh đi làm, gánh trách nhiệm chính về kinh tế, chị cũng đi làm nhưng thu nhập ít hơn và gánh trách nhiệm chính về nội trợ.

Nhiều phụ nữ VN hiện nay đòi đàn ông phải ứng xử bình đẳng trong cuộc sống thường nhật như đàn ông phương Tây.

Đúng là, đàn ông phương Tây thường tự hào khi được chia sẻ cùng phụ nữ trách nhiệm gia đình, bao gồm cả những việc đàn ông VN vẫn coi là "của phụ nữ". Nhưng phụ nữ phương Tây cũng không cho rằng đàn ông phải có nghĩa vụ bảo bọc mình về kinh tế. Đi ăn hàng với bạn bè ở VN, thường là đàn ông nghiễm nhiên phải trả tiền cho phụ nữ, cho dù (những) người phụ nữ ấy có thu nhập ngang hoặc hơn đàn ông. Còn ở phương Tây, trừ trường hợp đặc biệt là ai đó mời, còn thì ai trả tiền người đó.

Nhiều phụ nữ VN bây giờ đòi chồng biết nấu ăn, trông con, giặt quần áo cùng vợ, tốt thôi. Song cũng chính nhiều người trong số họ lại coi thường chồng nếu anh ta không là trụ cột kinh tế trong gia đình, không "hơn mình một cái đầu" trong địa vị xã hội, là những điều phụ nữ phương Tây không khăng khăng rằng đàn ông phải "hơn" họ.

Giờ nếu lại đòi hỏi "người đàn ông phải chịu trách nhiệm nhiều hơn đối với các vấn nạn xã hội" nữa, tôi e thế khí hơi… khó chiều.

Tôi nhìn thấy sự bất bình đẳng trong việc đàn ông cho một số việc là "việc đàn bà", với ngụ ý không "đáng" để đàn ông làm.

Và tôi cũng nhìn thấy sự bất bình đẳng trong việc phụ nữ đòi hỏi đàn ông phải gánh vác trách nhiệm NHIỀU HƠN họ, dù là trong gia đình hay xã hội.

Thưa chị,

Bất bình đẳng giới là một phần của vấn nạn xã hội, chứ không phải bản chất của vấn nạn xã hội.

Xã hội càng văn minh, dân chủ, càng ít bất công, mỗi người càng ý thức ĐÚNG về quyền, trách nhiệm chính đáng của bản thân mình cũng như của những người khác, thì câc vấn nạn xã hội (trong đó có bất bình đẳng giới) sẽ càng được từng bước cải thiện.

Trở lại chuyện thủ tướng, điều quan trọng là thủ tướng làm tốt được trách nhiệm của mình với đất nước, còn là đàn ông hay đàn bà đều được cả.

  Dạ Thảo Phương 

  (FB Dạ Thảo Phương)

Người dân Ninh Thuận biểu tình ngày 27/3/2014 phản đối việc khai thác titan và công an bắt người vô cớ

Dân Luận: Theo tin chúng tôi nhận được vào lúc khoảng 12h trưa ngày hôm nay 27/3/2014. Người dân Sơn Hải (Ninh Thuận) đã biểu tình phản đối công an bắt bớ người vô cớ. Được biết ngày hôm qua, 26/3/2014 cơ quan công an tỉnh Ninh Thuận đã khởi tố vụ án chống người thi hành công vụ xảy ra tại khu vực tận thu quặng titan của Công ty TNHH MTV Quang Thuận (gọi tắt Công ty Quang Thuận) ở thôn Sơn Hải, xã Phước Dinh, H.Phước Nam. 

Theo người dân Sơn Hải kể thì công ty Quang Thuận này là của một chủ người Trung Quốc liên kết với một số quan chức Ninh Thuận, khai thác quặng titan ở Sơn Hải, làm sụt mất mạch nước ngầm, ô nhiễm và ảnh hưởng trầm trọng cuộc sống của dân địa phương. Họ phản đối mấy năm nay nhưng công ty này vẫn lén lút khai thác ban đêm. Kiện lên xã vẫn không được giải quyết, vụ việc kéo dài môi trường sống bị ô nhiễm nghiêm trọng, khiến người dân bức xúc đập phá, đốt nhà bà chủ người Trung Quốc. Những người dẫn đầu bị bắt và bị khởi tố với tội danh chống người thi hành công vụ (tất cả đều là cựu chiến binh), bà con họ hàng họ kéo lên ủy ban tỉnh đòi thả người. Bà con dân Sơn Hải đã tập trung trước ủy ban vào ngày hôm qua để phản đối vụ việc này. Được biết hôm qua, Có 2 người già vào ủy ban đưa đơn kiện thì bị bắt giam không rõ lý do đến nay vẫn chưa có tin tức gì. Hiện nay lực lượng công an được huy động trấn áp bà con dân oan rất đông, mọi đoạn đường phía trước ủy ban tỉnh đều bị chốt chặn.

Người dân Sơn Hải tập trung trước ủy ban (Dân luận)

Cà Mau: “Đại gia” thủy sản nợ khủng, 6 cán bộ, nhân viên VDB bị khởi tố

(LĐO) Nhật Hồ

6 người bị cơ quan điều tra Bộ Công an khởi tố vào sáng 25.3 gồm: Trần Tấn Mẫn – nguyên Giám đốc VDB chi nhánh khu vực Minh Hải; Huỳnh Quang Xuân, Trần Kiều Oanh – nhân viên; ba người cho tại ngoại, cấm đi khỏi nơi cư trú là Vũ Văn Hoan – nguyên Phó Giám đốc – và Phan Văn Toàn, Phan Thành Hải – nhân viên của VDB.

Theo cơ quan điều tra, những đối tượng trên có hành vi vi phạm các quy định về cho vay trong hoạt động tín dụng.
Cùng thời gian này, Cơ quan Công an tiến hành khám xét nơi ở và nơi làm việc của các đối tượng nói trên. Tại đây cơ quan công an thu giữ nhiều tài liệu có liên quan đến vụ việc.
Như Lao Động đã thông tin, từ ngày 18.6.2010 đến 24.1.2011, VDB chi nhánh khu vực Minh Hải cho Cty TNHH chế biến xuất nhập khẩu thủy sản Minh Châu (gọi tắt Cty Minh Châu) thực hiện 11 hợp đồng với dư nợ hơn 100 tỉ đồng, số tiền được giải ngân từ 7 – 15 tỉ (cụ thể, ngày 18.6.2010, VDB giải ngân cho Minh Châu 8 tỉ, tiếp đến ngày 23.6.2010 Cty được giải ngân tiếp 15 tỉ đồng và sáu ngày sau được vay 15 tỉ đồng).
Như vậy, chỉ trong 6 tháng, Cty Minh Châu được xét cho vay hơn 100 tỉ đồng với lãi suất ưu đãi. Khi Cty này không có khả năng chi trả, VDB Cà Mau kiểm tra lại tài sản thế chấp chỉ có giá trị hơn 20 tỉ đồng, không đủ trả lãi treo hơn 50 tỉ.
Tại Xí nghiệp kinh doanh chế biến thủy sản và xuất khẩu Ngọc Sinh (Xí nghiệp Ngọc Sinh), từ ngày 3.7 – 23.9.2009, xí nghiệp này được VDB giải ngân 18 lần, với số tiền gần 300 tỉ đồng, trong khi Xí nghiệp Ngọc Sinh không có khả năng chi trả, tài sản thế chấp chưa đến 90 tỉ đồng.
Tương tự, Cty TNHH chế biến và xuất nhập khẩu Việt Hải cũng được cho vay ưu đãi hơn 120 tỉ đồng, đến nay lãi treo gần 50 tỉ đồng. Cty TNHH Nhật Đức tài sản chỉ khoảng 30 tỉ đồng nhưng cán bộ VDB duyệt cho vay gần 180 tỉ. Hiện Nhật Đức không có tiền trả lãi ưu đãi gần 90 tỉ đồng…
Hiện Cơ quan công an đang tiếp tục điều tra làm rõ.

Singapore là quốc gia 'bất hạnh'?

Singapore vẫn có tiếng giàu có, đầy khát vọng và công nghệ cao, thu hút được nhiều nhân tài từ nước ngoài. Vì sao quốc gia này vẫn bị coi là một trong những nước tiêu cực nhất thế giới?

Lúc đó là Giáng Sinh, tôi và chồng đang đợi lấy hành lý ở sảnh đến sáng bóng tại sân bay Changi. Tôi kiểm tra tin tức trên mạng, và thú thực là không có tin vui nào cả.

“Xem này,” một người bạn đăng đường dẫn trên Facebook của tôi tới một khảo sát về 148 quốc gia, trong đó người Singapore được cho là thiếu lạc quan nhất thế giới.

Họ đội sổ cùng với người Iraq, Armenia và Serbia. “Chúc may mắn ở thành phố bất hạnh này nhé!” anh ta viết.

Trong vài tháng tiếp đó, một chiến dịch hạnh phúc bắt đầu ở đây. Chính trị gia Singapore khẳng định cam kết về hạnh phúc và công ty cung cấp dịch vụ di động Starhub tung ra chương trình quảng cáo “hạnh phúc ở khắp nơi,” gồm đầy hình ảnh người Singapore tươi cười, nhảy múa theo nhịp guitar rộn ràng.

Mặt dù vậy trên internet, vẫn có nhiều người tỏ‎ ý đồng tình với bản khảo sát, vì nó trùng khớp cảm giác của họ về cuộc sống khó khăn hơn, đắt đỏ hơn cùng lúc khi Singapore giàu có hơn.

Tôi chọn cách làm ngơ sự phóng đại của tâm lý quần chúng và tập trung nhiều hơn vào những trải nghiệm cá nhân. Và chắc chắn là tôi đã có nhiều trải nghiệm hạnh phúc.

Chẳng hạn như ở khu cắm trại ngoài trời tại những công viên gọn gàng của Singapore, lúc nào cũng đầy các gia đình và nhóm bạn vui vẻ, thưởng ngoạn cái nóng của đêm nhiệt đới bên thùng bia lạnh.

Và bà lão hàng ngày vẫn bán dứa tươi ngon lành cho tôi ở quầy thực phẩm gần nhà, đã ở độ tuổi 70, lúc nào cũng cười tươi rói dù không còn răng.

Ăn tối với những người bạn Singapore của tôi, không thấy họ kêu ca nhiều hơn người Anh.

Họ cũng phải vật lộn với giá nhà đất cao ngất ngưởng và phải nỗ lực tiến thân cao hơn trong công ty. Với người đến từ London, những việc đó không có gì là quá xa lạ.

Chúng tôi cũng quen dần cuộc sống trên hòn đảo nhỏ bé này, nơi có những tòa nhà cộng đồng trông như thành phố đồ chơi, tội phạm hầu như không có, và với chưa đầy 3 đôla Mỹ là có một tô mỳ ngon miệng.

Nếu đây là thủ đô bất hạnh của thế giới thì rõ ràng là nó không ảnh hưởng nhiều hạnh phúc của chúng tôi.

Cho tới khi tôi mang bầu.

"Một buổi sáng, tôi chóng mặt kinh khủng ngay khi vừa bước vào toa tàu đông chật người. Sợ mình sẽ ngất lịm đi, tôi ngồi sụp xuống sàn, ôm lấy đầu. Và tôi cứ ngồi thế, hoàn toàn bị bỏ mặc trong suốt 15 phút cho tới khi đến bến cần xuống."

Mười tuần ốm nghén liên tục khiến việc đi lại hàng ngày của tôi trở thành một cuộc tra tấn dài 45 phút.

Một buổi sáng, tôi chóng mặt kinh khủng ngay khi vừa bước vào toa tàu đông chật người. Sợ mình sẽ ngất lịm đi, tôi ngồi sụp xuống sàn, ôm lấy đầu.

Và tôi cứ ngồi thế, hoàn toàn bị bỏ mặc trong suốt 15 phút cho tới khi đến bến cần xuống. Không một ai nhường ghế cho tôi hay hỏi han xem tôi có làm sao không.

Lần đầu tiên Singapore khiến tôi thấy buồn. Tôi thấy mình mong manh, hoàn toàn dựa vào lòng tốt của người lạ. Người Singapore làm tôi thất vọng.

Khi ngồi nghỉ ở sân ga, tôi tự hỏi liệu đây có phải là lý do đằng sau kết quả khảo sát tiêu cực của Gallup hay không.

Bấy giờ đã có bản cập nhật kết quả khảo sát Gallup, và theo số liệu này, Singapore đã vui lên rất nhiều.

Nhưng tất cả những gì tôi trải qua là khoảng trống khổng lồ về lòng trắc ẩn. Hay những người đi cùng toa tàu với tôi hôm đó bỗng nhiên vô cảm?

“Ôi không, tôi chẳng ngạc nhiên chút nào,” một người bạn Singapore nói với tôi sau đó. “Chị tôi mang bầu bảy tháng và bị ngã trên bậc cầu thang cuốn hôm nọ, nhưng phải bò tới chỗ tay vịn gần nhất để đứng dậy. Không ai giúp cả.”

Một người bạn khác cũng chia sẻ cảm giác đó. “Năm trước tôi bị trượt xuống cống và bị thương ở chân,” cô nói. “Máu chảy rất nhiều nhưng không ai dừng lại để giúp. Có lẽ họ đều đang vội.”

Người bạn Marcus của tôi đưa ra lý giải sâu sắc hơn trong bữa trưa ở một quán cà phê hiện đại. Đó không phải là tên thật của cậu ấy. Trong một xã hội dân chủ nhưng hơi hướng chuyên quyền, người ta thường ngại đưa ra ‎ ý kiến tiêu cực về đất nước.

“Chúng tôi được lập trình để chỉ nghĩ cho bản thân,” Marcus nói. “Điều quan trọng duy nhất là tiền. Không ai quan tâm đến việc giúp đỡ người khác.”

Marcus là người Singapore gốc Trung Quốc nhưng đi học ở Canada. Sau 5 năm trở về, anh lại muốn ra đi, bởi Singapore khiến anh không hạnh phúc.

"Chúng tôi được lập trình để chỉ nghĩ cho bản thân. Điều quan trọng duy nhất là tiền. Không ai quan tâm đến việc giúp đỡ người khác." - Marcus

“Ở Canada mọi người đều rất thân thiện, giúp đỡ và tôn trọng nhau bất kể bạn là giám đốc hay người lái xe bus.

“Vấn đề là ở đây chúng tôi dùng đồng đôla để đo đếm mọi thứ, từ bản thân mình, lòng tự tôn, niềm vui, cho đến giá trị của bản thân. Nhưng chỉ có vài phần trăm người dân kiếm được rất nhiều tiền, những người còn lại đều cảm thấy vô giá trị và trở nên vô cảm.”

Chúng tôi tiếp tục bàn về các giả thuyết khác nhau như liệu có phải chủ nghĩa vật chất khiến người Singapore thấy bất hạnh và vô tâm, hay là do hệ thống giáo dục đầy cạnh tranh, đạo Khổng, hay là vì chính quyền quá coi trọng phát triển kinh tế hơn các yếu tố khác.

Cuộc tranh luận đó rõ ràng là vẫn còn nguyên giá trị, dù cho kết quả khảo sát tích cực hơn mới được công bố.

May mắn là tôi đã khỏe lại sau buổi sáng nọ. Nhưng dù giờ đây họ có thể dễ dàng biết được là tôi mang bầu, vẫn không ai nhường ghế cho tôi trên tàu điện ngầm nếu tôi không hỏi.

Tôi không biết là liệu tôi có hạnh phúc hơn nếu ở London hay không, nhưng trong cuộc sống xô đẩy ở đây, chắc chắn tôi chỉ biết dựa vào chính mình. Một kết luận bi quan từ một thành phố bất hạnh.

Charlotte Ashton

Sau bài viết này, Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long có phản hồi trên Facebook của ông. Ông viết “không cần chấp nhận mọi điều” mà cô Ashton viết, nhưng nói bài báo “nhắc chúng ta nên tử tế và lịch sự hơn với nhau”.

(BBC)

Hồ Gươm

Trích đoạn, từ cuốn "Cuộc tranh đua của thế kỷ: Kỷ nguyên cạnh tranh mới với Trung Quốc, và cách để Mỹ chiến thắng" ("The Contest of the Century: The New Era of Competition with China--and How America Can Win") của Geoff A.Dyer.

 

Đào Anh Dũng dịch, theo: http://www.viet-studies.info/kinhte/SwordLake_Dyer.htm

 

Hồ Gươm

 

Lần đầu tiên tôi đến thăm Việt Nam là với tư cách khách du lịch; trong một hai ngày gì đó, tôi và vợ đã tới những nơi có lẽ là chúng tôi biết nhiều nhất ở Hà Nội. Chúng tôi tản bộ dọc các con phố lớn - vẫn song hành với những hàng cây mà Pháp đã trồng khi còn là thế lực thực dân, và có một buổi chiều thư giãn trong các quán cà-phê mặt phố. Khách sạn chúng tôi ở, Metropole, là một công trình thời thực dân trông rất ấn tượng với mặt tiền màu trắng, cánh cửa sổ màu xanh lá cây, và ốp gỗ vốn là điểm nhấn của xã hội Pháp ở Hà Nội vào những năm 1920 và 1930. Khách sạn rất tự hào với bánh sừng bò sạch được nướng cho bữa sáng. Ngày tiếp theo, chúng tôi tới "Hanoi Hilton" hay nhà tù Hỏa Lò, nơi John McCain đã ở khoảng 5 năm rưỡi với tư cách một tù nhân chiến tranh, sau khi máy bay của ông ấy bị bắn hạ trong Chiến tranh Việt Nam. Nhà tù ban đầu do Pháp xây dựng, nhưng Bắc Việt đã dùng nó như một trong những địa điểm chính để tạm giữ các binh lính Mỹ bắt được. Bây giờ nó là một bảo tàng, trên tường treo những tấm ảnh McCain, với mái tóc đã sớm bạc trong điều kiện bị giam cầm. 

Mất khoảng một  ngày để chúng tôi kiểm nghiệm lại vài điều mà chúng tôi có lẽ đã biết nếu tò mò hơn một chút trước khi đến Việt Nam. Dù không ít người Việt Nam vẫn căm ghét chủ nghĩa thực dân Pháp, và dù vài triệu người đã chết trong cuộc chiến với Mỹ, thì đấy rốt cuộc cũng là những sự kiện đã qua trong một lịch sử dài lâu hơn nhiều để bảo vệ chủ quyền đất nước. Trong lịch sử dài lâu hơn đó, kẻ thù chủ yếu là Trung Quốc. Cách khách sạn chúng tôi ở nửa dặm là hồ Hoàn Kiếm, một cái ao long lanh đầy hoa súng, tạo thành điểm nhấn cho trung tâm thành phố. Nó cũng là một đài tưởng niệm nhạt nhòa về cuộc chiến chống lại Trung Quốc. Cái tên Hồ Gươm nghĩa là "Hồ trả lại Gươm", liên hệ với truyền thuyết rằng Hoàng đế Lê Lợi đã được trao một thanh gươm thần và dùng để đánh đuổi quân Trung Quốc xâm lược, suốt triều đại nhà Minh ở đầu thế kỷ 15. Gần bờ phía Đông có một đảo nhỏ với lối vào là một cây cầu đỏ. Nó tên là đền Ngọc Sơn, được xây cách đây 200 năm để tôn vinh một vị tướng ở thế kỷ 13 đã góp công đánh bại triều đại nhà Nguyên của Trung Quốc. Cách đó 2 dặm là khu phố Hai Bà Trưng, được đặt tên theo hai chị em gái đã dẫn đầu cuộc khởi nghĩa chống ách cai trị của Trung Quốc ở thế kỷ đầu tiên sau Công Nguyên. Khi chúng tôi nói rằng mình đã sống ở Trung Quốc thì một vài người ngay lập tức kể cho chúng tôi nghe Trung Quốc đã xâm lược Việt Nam bao nhiêu lần, dù họ thỉnh thoảng đưa ra các con số khác nhau. 

Trong biên niên sử đế chế của Trung Quốc, Việt Nam là một nước vuột  khỏi tay. Tới thế kỷ 2 trước Công Nguyên, triều đại nhà Hán đã đánh chiếm phần lớn diện tích Việt Nam hiện nay, và Trung Quốc vẫn kiểm soát Việt Nam suốt gần 1000 năm tiếp đó. Cuối cùng Việt Nam cũng tự vùng thoát khỏi cái ôm của Trung Quốc, song lịch sử dài đó để lại Trung Quốc những dấu vết về tâm thế làm chủ Việt Nam. Một chú thích tại Bảo tàng Lịch sử Thiểm Tây ở Tây An, nơi có một trong những bộ sưu tập đồ cổ quý giá nhất của Trung Quốc, ghi: "Cho tới cách đây 200 năm, Việt Nam vẫn là một phần của Trung Quốc, và thậm chí hiện nay trong các ngôi nhà của Việt Nam bạn vẫn có thể thấy những chữ Trung Quốc". Giống như mọi câu chuyện lịch sử loại đó, mối liên hệ Việt Nam-Trung Quốc đầy tình tiết phức tạp và những sự đứt đoạn. Mặc dù chiến thắng của Lê Lợi ở thế kỷ 15 trước quân Minh xâm lược đã củng cố nền độc lập của Việt Nam, song vài thập kỷ sau chiến thắng của ông ấy lại là giai đoạn hưng thịnh nhất của văn hóa Nho Giáo tại Việt Nam. Nhưng những điểm du lịch tại Hà Nội lại cho thấy rõ giai đoạn hưng thịnh ấy - một lát cắt đáng kể của cá tính Việt Nam hiện đại, đã bắt rễ trong các cuộc đấu tranh gìn giữ sự tự chủ trước Trung Quốc. Theo một nghĩa nào đấy thì những lo ngại dấy lên ở Việt Nam trước sự trỗi dậy của Trung Quốc là đối lập trực tiếp với phản ứng ở Australia. Trong khi Australia sợ cái kết của một thời đại lịch sử mà họ được hưởng lợi, còn Việt Nam sợ sự tái diễn một hình mẫu lịch sử cũ mà họ muốn tránh. 

Vì thế Việt Nam là một trong những đường phay thú vị nhất bên cạnh sự trỗi dậy của Trung Quốc. Trong các quốc gia trên thế giới, Việt Nam là nước có hệ thống chính trị giống Trung Quốc nhất - với một đảng toàn quyền vẫn theo những nguyên lý của Lenin song từ bỏ Marx, và chào đón thị trường với mong muốn hiện đại hóa nền kinh tế và xã hội. Sự gắn bó giữa hai Đảng Cộng Sản là sâu bền. Có một cái gì đó rất đáng sợ khi mà tinh thần đoàn kết chính trị anh em, mà Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc ông Dương Khiết Trì đang kêu gọi ấy, lại xuất hiện trong bài công kích của ông ấy ở Hà Nội. Việt Nam cũng biết rằng nền kinh tế Trung Quốc là một trong những động cơ phát triển tiềm năng nhất và có thể truyền lực giúp Việt Nam thịnh vượng. Các khoản đầu tư công khổng lồ ở Tây-Nam Trung Quốc đang mở ra những liên kết đường bộ và đường sắt xuống phía Bắc Việt Nam, thúc đẩy quan hệ kinh tế còn tiến xa hơn nữa. Một đường tàu cao tốc sẽ sớm nối Hà Nội với Nam Ninh - thủ phủ tỉnh biên giới Quảng Tây. Thế nhưng, Việt Nam là quốc gia mà hành động giương oai sức mạnh vĩ đại của Trung Quốc khiến nỗi sợ hãi đang có càng sâu sắc hơn bất kỳ nơi nào khác, khi mà một thời đại địa-chính trị mới lại xung đột với một số câu chuyện lịch sử rất cũ ở châu Á. Vì thế Việt Nam là một phong vũ biểu quan trọng cho sự giận dữ dâng cao ở châu Á chống lại Trung Quốc và cho cán cân quyền lực phức tạp đang dần định hình ở châu Á. Hà Nội tin rằng họ có thể vừa hợp tác phát triển nền kinh tế của mình với Trung Quốc, vừa tìm ra những người bạn mới để kiềm chế Trung Quốc. Việt Nam đang làm việc nhằm đạt được cả hai điều ấy. 

Trung Quốc phủ bóng lo ngại lên mọi vấn đề của Việt Nam. Cũng như Trung Quốc, Việt Nam có các tuyên bố chủ quyền quan trọng ở biển Nam Trung Hoa, gồm cả quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Hà Nội cũng theo dõi, với nỗi lo sợ đang lên, sự tăng cường hải quân của Trung Quốc. Với Việt Nam, tranh chấp lãnh thổ ở biển Nam Trung Hoa quan trọng hơn nhiều so với việc chỉ kiểm soát một số đảo. Trừ China, Việt Nam là nước kiểm soát nhiều diện tích nhất, tính theo đường bờ biển dài 3620 km - một số người Việt Nam mô tả vị trí của họ như "một cái ban công nhìn ra Thái Bình Dương". Kế hoạch kinh tế dài hạn của Việt Nam nói sẽ thu 50% GDP từ các hoạt động trên biển, bao gồm đánh bắt hải sản và khai thác tài nguyên tự nhiên trong vùng mà họ tuyên bố chủ quyền. Số phận khiến những bãi đá và bãi cạn ở biển Nam Trung Hoa chen vào giữa cái nhìn của Việt Nam về tương lai kinh tế của mình. 

Các nhà lãnh đạo Việt Nam cũng chịu rủi ro thường trực khi bị lên án rằng bán đất cho Trung Quốc. Sau khi các tàu Trung Quốc cắt cáp 2 tàu thăm dò dầu khí của Việt Nam vào giữa năm 2011, những cuộc biểu tình lớn chống Trung Quốc đã nổ ra ở cả Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh. Lo sợ bị chỉ trích vì nhượng bộ Trung Quốc, các nhà cầm quyền Việt Nam để cho biểu tình tiếp diễn vào mỗi Chủ Nhật trong suốt 12 tuần - đó là khoảng thời gian rất dài cho các cuộc biểu tình ở một đất nước độc-đảng. Những người biểu tình đã mặc áo phông và đội mũ lưỡi trai với biểu tượng "No-U" - liên hệ tới bản đồ của Trung Quốc về biển Nam Trung Hoa. Những người khác giương cao khẩu hiệu "Nói không với đường lưỡi bò". Có lần đoàn biểu tình bị dập tắt bởi nhà cầm quyền, thì sau đó một số người lập ra câu lạc bộ bóng đá "No-U" chơi vào mỗi Chủ Nhật. 

Những đường phay của chủ nghĩa dân tộc chống Trung Quốc cắt ngang trật tự Việt Nam. Năm 2011, 20 gương mặt nổi tiếng trong xã hội Việt Nam - họ tự gọi mình là "những người yêu nước" - đã gửi một bức thư tới Bộ Chính Trị đưa ra quan điểm rằng Hà Nội đã "quá mềm yếu" trước Trung Quốc. Họ gồm có thiếu tướng Nguyễn Trọng Vĩnh, người từng là đại sứ Việt Nam tại Trung Quốc. Ông Vĩnh cũng là nhà chỉ trích công khai về dự án khai thác gây tranh cãi của Trung Quốc ở khu vực Tây Nguyên - rõ ràng là cái cột thu lôi những sợ hãi về sự thống trị kinh tế của Trung Quốc. Ông Vĩnh tham gia phản đối bên cạnh một gương mặt còn danh tiếng hơn nhiều, đó là tướng Võ Nguyên Giáp - nhà cầm quân tối cao trong chiến thắng Pháp tại Điện Biên Phủ năm 1954 và trong cuộc chiến chống Mỹ, khiến ông ấy trở thành một trong những chân dung quân sự nổi tiếng nhất của Việt Nam. Trong giới lãnh đạo Việt Nam cũng có nhân tố hậu thuẫn Trung Quốc, và một vài nhà lãnh đạo cao cấp nhất được cho là ủng hộ Bắc Kinh. Thế mà các nhà phân tích nói rằng cả trong Đảng Cộng Sản Việt Nam lẫn trong quân đội đều có những thành viên trẻ muốn gắn bó hơn với Mỹ. Quan điểm chống Trung Quốc còn mạnh mẽ hơn nữa trong những cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, đặc biệt là ở Mỹ. Theo một vài nghĩa nào đó, cảnh tượng ác mộng đối với các nhà lãnh đạo Việt Nam là khi những lực lượng này xích lại gần nhau do tranh chấp với Trung Quốc - chủ nghĩa dân tộc rộng khắp, nhân tố chống Trung Quốc nằm trong giới tinh hoa và một bộ phận đáng kể người Việt Nam ở nước ngoài. Một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng với Trung Quốc có thể kéo theo một thách thức chết người cho tính chính danh của Đảng Cộng Sản Việt Nam. 

Phản ứng của Việt Nam trước hành xử của Trung Quốc là không có gì đáng ngạc nhiên: vấn đề lại trở về các vùng biển. Hà Nội không có nguồn lực để xây dựng lực lượng hải quân đáng kể, mặc dù ngân sách quốc phòng tăng nhanh nhưng họ chỉ có thể mua những trang thiết bị vũ khí giúp họ trở thành thách thức "bất cân xứng" với Trung Quốc. Năm 2009, Việt Nam đã đặt mua 6 tàu ngầm lớp Kilo từ Nga - được hải quân Mỹ mệnh danh là "hố đen" bởi lớp vỏ cao su đặc biệt cho phép nó tránh bị phát hiện bởi kỹ thuật sonar. Những tàu ngầm này sẽ giúp Việt Nam giám sát các động thái của những tàu Trung Quốc trong các vùng tranh chấp và ngăn chặn bất kỳ nỗ lực nào của Trung Quốc hòng chớp lấy các đảo mà Việt Nam đang chiếm giữ. Để có thể hình dung về thách thức quân sự nghiêm trọng mà Việt Nam gặp phải từ phía Trung Quốc, cần thấy rằng đề nghị mua tàu ngầm được đưa ra trong tâm bão khủng hoảng tài chính, khi công nghiệp xuất khẩu của Việt Nam bị sụt giảm đáng kể. Và với một đất nước tầm vóc nhỏ như Việt Nam thì lượng tàu ngầm đó là không hề rẻ - giá chào hàng là 3,2 tỷ USD, bằng toàn bộ ngân sách quốc phòng cho 1 năm. 

Mùa Hè năm 2010, khu trục hạm USS John S.McCain của hải quân Mỹ đã thả neo ở cảng Đà Nẵng của Việt Nam. Chiếc tàu được đặt tên theo cả bố và ông nội của Thượng nghị sĩ John McCain, cả hai đều là đô đốc 4 sao: ông nội McCain là thuyền trưởng một hàng không mẫu hạm trong Chiến tranh Thái Bình Dương, còn bố McCain là chỉ huy của hải quân Mỹ ở Thái Bình Dương. Việt Nam không chỉ đang đầu tư cho hải quân mà còn đang ra sức kết bạn với những cường quốc hải quân quan trọng khác, nhất là Mỹ. Chuyến thăm của USS McCain đánh dấu một trong những sự đảo chiều ấn tượng nhất của trật tự chính trị châu Á trong vài năm gần đây. Nhiều vùng đất ở Việt Nam vẫn chưa sử dụng được vì chưa thể vô hiệu hóa những quả bom mà máy bay Mỹ ném xuống. Thế nhưng chỉ 3 thập kỷ sau khi Mỹ tháo dỡ đại sứ quán của họ tại Sài Gòn, Việt Nam đã quay sang tìm sự ủng hộ của Mỹ. Quan hệ ấy bắt đầu một cách dè dặt vào cuối những năm 1990 song đã tăng tốc khi xét tới một Trung Quốc vừa trỗi dậy. Năm 2009, Việt Nam tiến một bước quan trọng khi một số quan chức cấp cao của họ đã tham quan hàng không mẫu hạm USS John C.Stennis, để quan sát hoạt động của nó tại biển Nam Trung Hoa. Sự xuất hiện của USS McCain đánh dấu lần đầu tiên hai nước cùng tham gia những hoạt động hải quân, trong đó có một bài huấn luyện và một bài diễn tập tìm kiếm-cứu nạn. (Họ cũng trao đổi vài câu chuyện về việc nấu nướng trên tàu hải quân). Nếu chất liệu như thế có vẻ hơi ít, thì thông điệp của Trung Quốc lại không đồng tình: đó là lời khẳng định mạnh mẽ rằng Việt Nam coi sự hiện diện của hải quân Mỹ trong khu vực là chính danh và quan trọng. Một nhà ngoại giao cấp cao Việt Nam đã nói với tôi: "Trung Quốc phàn nàn rằng Mỹ đang làm nghiêm trọng thêm vấn đề, nhưng chúng tôi nghĩ sự gia tăng hiện diện của Mỹ tại khu vực là quan trọng và giúp ổn định tình hình." 

Trung Quốc liên tục chỉ trích rằng bất cứ bài tập nào của thế lực quân sự Mỹ tại khu vực cũng là minh chứng cho "tâm thế Chiến tranh Lạnh" và cho chiến lược "kiềm chế" Trung Quốc, như Mỹ đã từng làm với Liên bang Xô-Viết. Quan hệ thân thiện mới của Washington với Việt Nam là bằng chứng rõ ràng hơn đối với nhiều người Trung Quốc, rằng Washington quyết tâm duy trì ngôi vị bá chủ của họ. Song sự giận dữ của Trung Quốc lại quên mất hai điểm quan trọng nhất trong sự đồng thuận của Việt Nam với Mỹ: lý do tại sao nó lại đang diễn ra, và bản chất sự hợp tác quân sự của họ là gì. Sự thật không hề dễ chịu cho Trung Quốc là quan hệ hợp tác với Mỹ không phải do Mỹ gây áp lực lên Việt Nam, mà do được đề xuất. Bắc Kinh cũng bỏ qua sự khôn khéo của Việt Nam khi làm việc với Trung Quốc. Thay vì tránh né hàng xóm của mình, Hà Nội cố gắng thử lòng và lôi kéo Bắc Kinh, bằng một màn khiêu vũ nhẹ nhàng mà trở ngại được pha trộn cẩn thận vào lời hội thoại. Tất nhiên lịch sử ngột ngạt của Việt Nam với Trung Quốc là một trường hợp hết sức đặc biệt, nhưng cách thức ấy của Việt Nam cũng phù hợp với nhiều quốc gia khác trong khu vực. Châu Á giờ đây là một lục địa của những nhà nước-quốc gia đầy tự tin - đang gìn giữ sự tự chủ mà họ giành được trong thời kỳ hậu-thuộc địa, và muốn tận dụng hầu hết các cơ hội mà toàn cầu hóa mang tới, trong đó có sự trỗi dậy của Trung Quốc. Nhưng họ muốn trải nghiệm thời đại mới này theo ý chí của chính mình chứ không phải theo ý chí "người anh cả" của ai đó. Với Hà Nội, việc gác xung đột thời chiến với Mỹ sang một bên là cái giá phải trả để có thể xây dựng con đường riêng của mình. Đây không phải sự kiềm chế: Việt Nam coi sự hiện diện của Mỹ là một cách để đưa quan hệ với Trung Quốc đi đúng hướng. 

Hà Nội cân nhắc kỹ lưỡng sao cho không đẩy Bắc Kinh ra quá xa. Bất cứ khi nào Việt Nam diễn tập quân sự với Mỹ thì trước hoặc sau đó họ cũng thường làm điều tương tự với Trung Quốc. Việt Nam và Trung Quốc có một đường dây nóng về quốc phòng mà họ có thể sử dụng trong giai đoạn căng thẳng. Hai Đảng Cộng Sản cũng thành lập một ủy ban điều phối chung, để những quan chức của cả hai nước có thể gặp gỡ nhau định kỳ và tìm cách tháo gỡ các vấn đề. Sự gắn bó đảng-đảng cho phép hai nước hội đàm thân thiện, đấy là điều mà chỉ vài quốc gia khác có thể có được với Trung Quốc. Các đại biểu là những chuyên gia cứng rắn về chủ nghĩa Marx và chủ nghĩa xã hội, đi qua đi lại giữa hai thủ đô, cùng vui mừng vì cơ hội hiếm hoi được trao đổi ý kiến ở một nước khác. Ngay cả khi quan điểm chống Trung Quốc dâng cao trong nước, Việt Nam vẫn thể hiện sự tự tin nhất định vào năng lực giải quyết ổn thỏa trước một Trung Quốc đang trỗi dậy, kiểu tự tin đến từ kinh nghiệm. Năm 2012, khi Trung Quốc và Phillipines cùng mắc vào bế tắc căng thẳng vì bãi cạn Scarborough, một khu vực tranh chấp khác ở biển Nam Trung Hoa, thì một quan chức Việt Nam nói với tôi bằng giọng điệu hơi bất cần: "Chúng tôi đã đối phó ổn thỏa trước Trung Quốc suốt 2000 năm. Chúng tôi biết chính xác phải làm việc với họ thế nào". Những lời ấy một phần nhắm vào Phillipines, quốc gia mà xét theo nhiều khía cạnh có nguy cơ đi tới một cuộc chiến với Bắc Kinh mà họ không thể chiến thắng, song cũng một phần nhắm vào Mỹ. Đây là oái oăm lớn của Việt Nam hiện đại. Hà Nội là chính phủ có những kênh liên lạc tinh vi nhất để nói chuyện với Bắc Kinh. Nhưng nền chính trị dễ cháy của họ và sự bất mãn có tính lịch sử đã hằn sâu khiến Việt Nam trở thành quốc gia dễ liên tưởng nhất tới một cuộc chiến tranh với Trung Quốc. 

Sự phức tạp này đặt ra những hạn chế đáng kể đối với Mỹ khi tiến vào các vùng nước như vậy. Washington nên tiến bước cẩn thận, nên nhận thực đầy đủ rằng sự đồng thuận của họ với Việt Nam có lẽ bị Trung Quốc nhìn thấy. Một trong những cách chắc chắn nhất - để Mỹ biến một cuộc đua tranh đầy triển vọng với Trung Quốc thành sự thù địch đầy giận dữ - là tăng cường nhanh chóng sự gắn bó quân sự với Việt Nam. Nếu Mỹ đã bắt đầu bố trí những hạng mục quân sự căn bản ở đó chẳng hạn, thì Trung Quốc sẽ bắt đầu nghĩ rằng đấy là sự mở màn tấn công lãnh thổ của họ. Một cựu quan chức cấp cao của Mỹ nói: "Việt Nam với Trung Quốc như Cu Ba với chúng ta. Khi Xô-Viết lật tung Cu Ba, chúng ta đã nhất quyết rằng nó ảnh hưởng nghiêm trọng tới an ninh quốc gia. Suýt chút nữa điều đó đã dẫn tới ngày tận thế". 

Nếu thúc đẩy quan hệ quá mạnh cũng làm Hà Nội e ngại. "Chúng tôi không muốn bị sở hữu bởi bất kỳ ai" - nhà ngoại giao Việt Nam kể trên nói với tôi. Sự gắn bó sâu hơn với Mỹ sẽ đem lại cho Việt Nam một cái nêm để khỏi bị cuốn vào quỹ đạo của Trung Quốc, song Hà Nội không hứng thú với việc trở thành một nước chư hầu mới của Mỹ tại khu vực. Họ muốn Mỹ giúp đỡ vừa đủ chứ không quá nhiều. Hà Nội vẫn rất nhạy cảm với sự hiện diện quân sự Mỹ tại Việt Nam: các lính Mỹ tham gia tìm kiếm những người bị mất tích trong Chiến tranh Việt Nam phải mặc những bộ quần áo dân sự khi họ ở ngoài khu vực ngoại giao của Mỹ. Chỉ có duy nhất một lần họ ở trong khu vực ngoại giao và họ được mặc đồng phục. Hà Nội cũng rất thận trọng với việc sử dụng căn cứ hải quân Cam Ranh, một cảng nước sâu tự nhiên gần vị trí cổ họng chiến lược của biển Nam Trung Hoa. Việt Nam cho phép các tổ chức nước ngoài và các tàu du lịch tới thăm cảnh, trừ các tàu chiến. Leon Panetta, cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ đã tới Cam Ranh năm 2012 trong một chuyến thăm cấp cao, có lẽ là một bước tiến quan trọng của sự gắn bó quân sự giữa hai quốc gia. Nhưng tàu mà ông ấy ghé thăm là USNS Richard E.Byrd, một tàu vận tải. Vì với Việt Nam, những chi tiết nhỏ như vậy lại là vấn đề lớn. 

Quan hệ Việt Nam-Trung Quốc dường như là có một không hai về cường độ và tính phức tạp của lịch sử, song nó đặt ra những khuôn mẫu lớn hơn vốn đang bắt đầu định hình trật tự chính trị châu Á. Đằng sau chính sách ngoại giao sôi sục của Việt Nam là khát vọng mãnh liệt tránh bị cuốn vào vùng ảnh hưởng của Trung Quốc. Thế nhưng người Việt Nam coi Mỹ thuần túy là một sức mạnh đối trọng với Trung Quốc chứ không phải một đồng minh, hay một quốc gia thống trị khu vực, hay một đối tác kiềm chế Trung Quốc. Đối với cả Việt Nam và Australia, điểm mấu chốt không phải là trốn tránh Trung Quốc và nền kinh tế đang bùng nổ của họ, mà là tìm ra cách để làm việc với Trung Quốc theo ý chí của chính mình. Hợp tác quân sự với Mỹ không phải một bài tập kiềm chế mới, mà là một cách để cảm thấy thoải mái khi tiến sát Trung Quốc hơn.