Ngày 14/10/2013 - Điếu văn Tướng Giáp 'chưa xứng tầm'

• Đối lập Syria tẩy chay Genève-2 (RFI) - Liên quan đến khủng hoảng Syria, hôm nay 12/10/2013, thủ lĩnh Hội đồng quốc gia Syria (CNS), nhóm đối lập quan trọng nhất, tuyên bố sẽ không tham gia vào hội ...

• Miến Điện : Huy động nhờ kết nối (RFI) - Hội nghị Thượng đỉnh Asean 23 khép lại tại Brunei, Miến Điện được Asean trao chiếc ghế chủ tịch luân phiên 2014.

• Malala dạy tổng thống Mỹ về máy bay không người lái (RFI) - Cũng như hầu hết các nước khác trên thế giới, công luận Mỹ thất vọng vì Malala Yousafzai không được giải Nobel Hòa bình 2013.

• Biểu tình chống Nga bắt giam thành viên bảo vệ môi trường (RFI) - Khoảng 60 nhà báo, phóng viên Nga đã xuống đường tại cố đô Sait Petersbourg trong ngày Chủ nhật 13/10/2013.

• Iran đàm phán về hạt nhân, nhưng từ chối đưa uranium ra nước ngoài (RFI) - Hôm nay, 13/10/2013, Ngoại trưởng Hoa Kỳ John Kerry gặp người lãnh đạo ngoại giao Châu Âu Catherin Ashton.

• Gần 2 triệu tín đồ Hồi giáo bắt đầu hành hương về Mecca (RFI) - Hôm nay, 13/10/2013 là ngày đầu tiên của mùa hành hương của những người theo đạo Hồi, gần hai triệu khách hành hương Hồi giáo tập ...

• Trung Quốc sợ Mỹ vỡ nợ (RFI) - Tân Hoa xã của Trung Quốc kêu gọi xây dựng << một thế giới phi Mỹ hóa >> trong bối cảnh cuộc đọ sức giữa hành pháp và lập pháp Mỹ đe dọa khả năng chi trả nợ công của Hoa Kỳ. Hãng thông tấn của nhà nước Trung Quốc vừa bất bình thái độ << vô tâm >> của chính trị gia Mỹ vừa lo ngại kinh tế Hoa lục bị tác hại dây chuyền.

• Quỹ Tiền tệ Quốc tế và Ngân hàng Thế giới đi tìm tính chính đáng mới (RFI) - Năm tới, 2014, Quỹ Tiền tệ Quốc tế - IMF và Ngân hàng Thế giới - WB sẽ kỷ niệm 70 năm ngày thành lập. Thế nhưng, cuộc họp thường niên diễn ra trong hai ngày qua, tại Washington cho thấy, hai định chế này đang đứng trước những thách thức to lớn: Đó là các khó khăn, hạn chế về tài chính và cần phải tạo dựng tính chính đáng mới.

• Ấn Độ : Bão Phailin gây ít thiệt hại hơn nhiều so với dự kiến (RFI) - Trận bão Phailin ập vào bờ đông Ấn Độ tối qua 12/10/2012, với vận tốc gió khoảng 220 km/giờ.

• Khủng hoảng ngân sách Mỹ kéo dài sang tuần tới (RFI) - Hành pháp và lập pháp Mỹ tiếp tục đọ sức thêm vài ngày nữa làm tan hy vọng sớm giải quyết bế tắc ngân sách làm ...

• Việt Nam : Hàng trăm nghìn người tiễn đưa Tướng Giáp (RFI) - Hôm nay, Chủ nhật 13/10/2013, theo AFP, hàng trăm nghìn người Việt Nam xuống đường đưa tiễn Đại tướng Võ Nguyên Giáp, qua đời cách đây hơn một ...

• Thảm họa Lampédusa: Ý thành lập lực lượng nhân đạo trên Địa Trung Hải (RFI) - Sau thảm họa Lampédusa làm hàng trăm người nhập cư thiệt mạng, chính giới Ý vẫn bất đồng về chính sách nhập cư.

• Washington và Kabul chưa đạt được hiệp ước an ninh sau 2014 (RFI) - Sau 20 giờ thảo luận gần như liên tục , Hoa Kỳ và Afghanistan chỉ mới đồng thuận trên một số điểm cơ bản về hợp tác hậu chiến sau khi lực lượng Nato kết thúc nhiệm vụ vào cuối năm tới. Văn kiện này đã được hai bên thương lượng gay go từ 11 tháng nay để quy định nhiệm vụ của lực lượng Mỹ ở lại Afghanistan, số căn cứ quân sự và quy chế pháp lý của quân nhân Mỹ.

• Tệ buôn bán ngược đãi lao động trên các các tàu cá Thái Lan (RFI) - Vấn đề các chủ tàu cá Thái Lan ngược đãi nhân công như nô lệ không phải là mới, nhiều tổ chức quốc tế đã lên ...

• OIAC : Chỉ mừng Nobel Hòa bình khi hoàn thành sứ mạng tại Syria (RFI) - Theo AFP, ngày 11/10/2013, một lãnh đạo của Tổ chức cấm vũ khí hóa học (OIAC), vừa được trao giải Nobel Hòa bình, khẳng định OIAC chỉ đón mừng giải thưởng này sau khi sứ mạng tiêu hủy vũ khí hóa học tại Syria chấm dứt với thành công. Giải trừ vũ khí hóa học trong bối cảnh đang diễn ra nội chiến là một nhiệm vụ đầy bất trắc.

• Tấn công nội bộ ở Afghanistan, 1 binh sĩ Mỹ thiệt mạng (VOA) - Ít nhất một binh sĩ Mỹ bị giết chết khi một người mặc quân phục Afghanistan bắn vào một toán quân nhân Mỹ tại một tỉnh miền đông.

• Iran không chịu đưa vật liệu hạt nhân ra nước ngoài để xử lý (VOA) - Một giới chức của Iran nói rằng họ sẽ không chuyển vật liệu hạt nhân ra khỏi nước, coi như bác bỏ một đòi hỏi của các nước lớn

• Việt-Trung tăng cường hợp tác hàng hải, trên bờ và tài chính (VOA) - Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường và Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng thỏa thuận đào sâu hợp tác hai nước trên 3 lĩnh vực cùng một lúc, hàng hải, trên bờ và tài chính

• Hàng triệu người Hồi giáo đổ về Mecca dự lễ hội Hajj (VOA) - Các giới chức của Ả rập Xê-út nói rằng khoảng hai triệu người hành hương đã đến dự lễ Hajj, lễ hội lớn hàng năm của người Hồi giáo

• Hơn 50 người chết trong vụ giẫm đạp tại một lễ hội ở Ấn Độ (VOA) - Hơn 50 người giẫm đạp lên nhau đã chết trên một cây cầu gần một đền thờ đạo Hindu trong huyện Datia thuộc bang Madhya Pradesh

• Bão lốc Phailin rời khỏi Ấn Độ (VOA) - Các nhà dự báo thời tiết ở Ấn Độ nói rằng những chuyện tệ hại nhất do bão lốc Phailin gây ra giờ đây đã chấm dứt

• Bão Nari ập vào Philippines, giết chết 13 người (VOA) - Người dân Philippines đang tiến hành tổng vệ sinh dọn dẹp sau khi bão Nari đập vào hôm thứ Bảy, giết chết 13 người trước khi di chuyển đi nơi khác

• Trung Quốc thu hồi xác 4 công nhân chết trong vụ sập nhà (VOA) - Nhà chức trách tại Trung Quốc thu hồi được xác của 4 người công nhân thiệt mạng vì một tòa nhà trong một công trường đang xây dựng đổ sập

• Thượng Viện Mỹ triệu tập phiên họp hiếm có vào Chủ nhật (VOA) - Thượng Viện Mỹ đang thực hiện một việc hiếm thấy, triệu tập phiên họp vào chủ nhật để giải quyết tình trạng chính phủ phải đóng cửa một phần và nước Mỹ sắp bị vỡ nợ

• Việt Nam: 24 người chết, nhiều người bị thương trong vụ nổ kho pháo hoa (VOA) - Theo cuộc điều tra sơ bộ, có một số chất nổ bỗng dưng phát nổ, gây ảnh hưởng dây chuyền và cuối cùng giật sập kho pháo do quân đội sở hữu

• Đại Tướng Võ Nguyên Giáp được an táng tại Quảng Bình (VOA) - Hàng trăm ngàn người đứng dọc theo đoạn đường dài 40 kilomet để tiễn biệt Tướng Giáp lần cuối. Nhiều người không cầm được nước mắt

• Thủ tướng Trung Quốc thăm Việt Nam (BBC) - Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường bắt đầu chuyến thăm Việt Nam với trọng tâm bàn về quan hệ kinh tế.

• Chỉ huy Taliban ở Pakistan bị Mỹ bắt (BBC) - Chỉ huy Taliban ở Pakistan, Latif Mehsud, bị bắt giữ trong một chiến dịch của quân lực Mỹ.

• 400.000 người sơ tán vì bão lớn ở Ấn Độ (BBC) - Gần nửa triệu người ở Ấn Độ sơ tán khẩn cấp khi bão lớn Phailin quét qua vịnh Bengal hướng tới bờ biển phía đông.

• Đảng 'nương nhờ hào quang Tướng Giáp' (BBC) - Đảng Cộng sản hy vọng ánh hào quang của Tướng Giáp sẽ giúp củng cố tính chính danh đang sụt giảm của đảng, phóng viên BBC bình luận.

• '24 người chết vì nổ kho thuốc pháo' (BBC) - 24 người chết, 97 người bị thương trong vụ cháy nổ kho chứa pháo hoa của quân đội, theo giới chức tỉnh Phú Thọ.

• Điếu văn không gọi Đại tướng là 'anh hùng' (BBC) - Nhận xét về bài điếu văn đọc tại lễ truy điệu Đại tướng Võ Nguyên Giáp và 'bi kịch lớn' trong đời ông.

• Lễ tang Tướng Giáp ở Hà Nội (BBC) - Phóng viên Hà Mi của BBC tường thuật về lễ tang Đại tướng Võ Nguyên Giáp từ Hà Nội.

• Quê nhà tướng Giáp ngày Quốc tang (BBC) - Tường thuật của Nguyễn Lễ từ làng An Xá, xã Lộc Thủy, huyện Lệ Thủy về bầu không khí nơi đây ngày Quốc tang.

• Cảm xúc người dân về Tướng Giáp (BBC) - Một số người dân ở Hà Nội bày tỏ cảm xúc về Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

• Hình ảnh nổ kho thuốc pháo ở Phú Thọ (BBC) - Vụ nổ kho thuốc pháo ở Phú Thọ khiến ít nhất 15 người thiệt mạng và nhiều người khác bị thương nặng.

• Người dân đến viếng Tướng Giáp ở Hà Nội (BBC) - Một số người dân và người nước ngoài tỏ lòng thương tiếc trong khi theo dõi lễ tang của tướng Giáp tại Hà Nội.

• Võ Nguyên Giáp - người con của nhân dân (BBC) - Vai trò cá nhân nên được xem xét như thế nào trong lịch sử Việt Nam hiện đại qua câu chuyện Võ Nguyên Giáp?

• Điếu văn Tướng Giáp 'chưa xứng tầm' (BBC) - Điếu văn của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng 'chưa xứng tầm' với Đại tướng Võ Nguyễn Giáp, theo ý kiến quan sát từ Việt Nam.

• Đài Loan tuyên bố Trung Quốc tung “tin vịt”, TQ thêm tàu khủng (BaoMoi) - (Phunutoday) - Đài Loan tuyên bố Trung Quốc tung “tin vịt”, Hạm đội Nam Hải được thêm tàu khủng, Nhật Bản tăng cường tàu tuần tra siêu khủng tới Senkaku, chính phủ Mỹ sắp mở cửa trở lại, Venezuela bắt tàu thăm dò do Mỹ vận hành...là những tin tức thời sự chính ngày 13/10.

• Đại tướng của lòng dân yên nghỉ ngàn thu trong lòng đất mẹ (BaoMoi) - Từ lăng mộ tựa lưng vào Núi Thọ, hướng ra Biển Đông, Vị Đại tướng của lòng dân - Đại tướng Võ Nguyên Giáp - đã yên nghỉ ngàn thu trong lòng đất mẹ.

• Sự nguy hiểm của Hạm đội Nam Hải trên Biển Đông (BaoMoi) - Có số lượng đông đảo cùng những chiến hạm mạnh nhất Trung Quốc, Hạm đội Nam Hải là trụ cột để thực hiện toan tính của nước này trên Biển Đông.

• Nhật Bản tăng cường tàu tuần tra siêu khủng tới Senkaku (BaoMoi) - ANTĐ - Ngày 11-10, Lực lượng Bảo vệ bờ biển Nhật Bản đã triển khai một chiếc tàu tuần tra lớn, nhằm tăng cường cho đội tàu tuần tra của họ gần quần đảo tranh chấp với Trung Quốc trên biển Hoa Đông, một động thái được cho là làm tăng nguy cơ xung đột với Trung Quốc.

• TQ tăng cường tàu quét mìn cho hạm đội đặc trách Biển Đông (BaoMoi) - (Soha.vn) - Hạm đội Nam Hải vừa chính thức tiếp nhận tàu quét mìn Hạc Sơn mang số hiệu 844.

• Vũng Chùa - đảo Yến, một vùng non nước thiêng liêng (BaoMoi) - TT - Sau khi Đại tướng Võ Nguyên Giáp chọn vũng Chùa - đảo Yến (Quảng Trạch, Quảng Bình) làm nơi an nghỉ cuối cùng, vùng biển này trở thành một địa danh thu hút sự quan tâm của hàng triệu người dân VN, dự báo sẽ là một điểm đến mới của du khách trong và ngoài nước trên đường thiên lý xuyên Việt.

• Thượng đỉnh ASEAN 23 hoàn thiện AEC với tầm nhìn tương lai (BaoMoi) - Tranh chấp trên Biển Đông trở thành điểm nhấn của chương trình nghị sự.

• Philippines: Đưa Biển Đông ra tài phán quốc tế, các bên cùng có lợi (BaoMoi) - (GDVN) - Đại sứ Philippines tại Liên Hợp Quốc Libran Cabactulan hôm thứ Năm đã lên tiếng về vụ Philippines khởi kiện Trung Quốc ứng dụng và giải thích sai Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982 (UNCLOS).

• Myanmar khó vững tay chèo lái ‘con thuyền’ ASEAN trên Biển Đông (BaoMoi) - Ngày 1/1/2014, Myanmar sẽ chính thức nắm giữ cương vị Chủ tịch luân phiên ASEAN trước hàng loạt thách thức gắn kết các thành viên, trong bối cảnh Biển Đông đang bị xáo trộn. Đây có thể là một thành công đối với quốc gia cách đây không lâu vẫn bị cô lập trên trường quốc tế. Nhưng quyết định giao “mái chèo” Đông Nam Á cho đất nước vẫn còn đang rối ren khiến cho con đường tiến tới COC vẫn còn khá mịt mờ.

• Thủ tướng Ấn Độ bác bỏ lập trường của Trung Quốc ở Biển Đông (BaoMoi) - (GDVN) - Phát biểu ngay sau ông Lý Khắc Cường tại diễn đàn này, Thủ tướng Ấn Độ Manmohan Singh dường như đã trực tiếp bác bỏ lập trường của Trung Quốc mặc dù ông đã sử dụng ngôn ngữ ngoại giao một cách tinh tế.

• Những vần thơ nghẹn ngào tiễn biệt Đại tướng trở về với quê mẹ (BaoMoi) - (Soha.vn) - Những giọt nước mắt vẫn cứ lăn dài trên má, tiếng khóc nghẹn đắng chẳng thể thốt ra...vĩnh biệt Người - vị Đại tướng của nhân dân.

• Đêm cuối ở Hà Nội của Đại tướng: Chuyện giờ mới kể (BaoMoi) - (VTC News) – Chỉ còn vài giờ nữa thôi, Đại tướng Võ Nguyên Giáp sẽ trở về quê nhà Quảng Bình, giữa miền cát chang chang nắng nhìn ra biển Đông xanh thẳm.

Điếu văn Tướng Giáp 'chưa xứng tầm'

Tổng bí thư Đảng CSVN Nguyễn Phú Trọng đọc điếu văn truy điệu Tướng Giáp

Điếu văn của Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam trong lễ truy điệu cố Đại tướng Võ Nguyên Giáp chưa "thỏa đáng", chưa "xứng tầm" với vị Đại tướng, theo một số ý kiến quan sát từ trong nước.

Hôm 13/10/2013, điếu văn cho Tướng Giáp do ông Nguyễn Phú Trọng đọc, đã điểm công trạng của ông Giáp nhưng không sử dụng những cụm từ mà một số nhà quan sát cho là có thể được kỳ vọng nhắc đến như "anh hùng dân tộc" dù có nói Tướng Giáp là "học trò" của ông Hồ Chí Minh và là một "vị tướng của nhân dân."

Hôm Chủ Nhật, Thiếu Tướng Nguyễn Trọng Vĩnh, cựu Đại sứ Việt Nam tại Trung Quốc, nói với BBC:

"Tôi thấy nếu không nói ông ấy là một vị anh hùng dân tộc thì đó là điều không thỏa đáng, chưa xứng với công lao bất hủ của đại tướng, và cũng không xứng với cống hiến to lớn của đại tướng đối với dân tộc."

Tướng Vĩnh cho rằng việc tôn xưng tướng Giáp là "vị tướng của nhân dân" tuy không sai, nhưng vẫn chưa bao quát hết tầm vóc của ông Giáp.

Ông nói: "Đó là chuyện khác, gọi vị tướng của nhân dân cũng là một cách đánh giá với Đại tướng... đối với dân tộc Việt Nam, Đại tướng Tổng tư lệnh là vị tướng của nhân dân thì đúng rồi, nhưng đúng ra phải nói đây là một vị đại tướng của thế kỷ XX và XXI."

Còn Giáo sư Nguyễn Huệ Chi, cựu chủ biên trang mạng Bauxite Việt Nam, nơi từng đăng tải thư ngỏ của Tướng Giáp phản đối chủ trương của lãnh đạo Đảng và chính quyền về khai thác bauxite, nhận xét:

"Ông ấy không nói đến mấy chữ 'anh hùng' của ông Võ Nguyên Giáp thì dễ hiểu bởi vì ông ấy là con người rất sách vở. Ông ấy thấy Đại tướng trước chưa được phong anh hùng bao giờ cả, thì ông ấy tránh đi không dùng chữ anh hùng."

'Quên vụ nổ lớn'

Theo Giáo sư Huệ Chi, chính điều này lại nói lên "cái lớn" của nhân vật vì theo ông, "anh hùng" đã được thể hiện trong lòng người dân mà không cần chờ tới sự đánh giá của Đảng.

Học giả này còn cho rằng ông Tổng Bí thư và Ban lãnh đạo Việt Nam đã bỏ qua một cơ hội gửi thông điệp trong ngày quốc tang về vụ nổ kho thuốc pháo hoa hôm thứ Bảy ở tỉnh Phú Thọ làm hàng chục người chết.

"Xúc động về Tướng Giáp trong bao nhiêu ngày qua là một sự xúc động vượt khỏi sự chịu đựng của trái tim của mình, nhưng đồng thời khi nghe tin về một vụ nổ ở nhà máy pháo hoa ở Phú Thọ, chúng tôi không thể chịu đựng được."
Giáo sư Nguyễn Huệ Chi

Học giả cho rằng vụ tai nạn nghiêm trọng này, mà tới nay con số tử vong đã lên tới 24 người theo truyền thông Việt Nam, cũng là một cái tang rất lớn và việc lãnh đạo Đảng, nhà nước không nhắc đến sự kiện này phản ánh một điều mà ông gọi là sự "vô cảm".

Ông nói: "Bởi vì cái chết của ai thì cũng bình đẳng, cái chết của một tai nạn không nói đến thì nó lại phản ánh một sự vô cảm."

"Chạy đến với một người được dân sủng ái ghê gớm như thế để tìm điểm, thế nhưng lại thờ ơ với cái chết của mấy chục con người vô tội, đó là điều theo tôi phản ánh cái việc 'thương tiếc' là không hồn nhiên...

Giáo sư Huệ Chi bình luận thêm:

"Quả thật đối với chúng tôi, xúc động về Tướng Giáp trong bao nhiêu ngày qua là một sự xúc động vượt khỏi sự chịu đựng của trái tim của mình, nhưng đồng thời khi nghe tin về một vụ nổ ở nhà máy pháo hoa ở Phú Thọ, chúng tôi không thể chịu đựng được, mà cái tin ấy hoàn toàn trở nên trống vắng ở các tờ báo chính thống..."

"Bởi vì hai cái tang cùng xảy ra, mà một cái cũng đáng làm Quốc tang lắm chứ, những việc như thế gây nên tâm trạng bất bình thường."

'Điếu văn mờ nhạt'

Còn Tiến sỹ Nguyễn Thanh Giang, nhà bất đồng chính kiến từ Hà Nội, đặt câu hỏi:

"Trong diễn văn của ông Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam, nó không thích đáng. Ông không biểu lộ được tất cả sự tôn kính, tất cả sự đánh giá cao của toàn thể nhân dân cũng như của những cựu chiến binh đối với Đại tướng Võ Nguyên Giáp."

"Nói là đoàn kết thì đúng là về phía Đại tướng thì luôn luôn là đoàn kết, nhưng còn có những người khác, họ lại có những hành vi không đoàn kết với Đại tướng, lại có những thành kiến, kỳ thị với Đại tướng. - Thiếu Tướng Nguyễn Trọng Vĩnh

"Điếu văn của Tổng Bí thư rất mờ nhạt, không nói được những chữ cần thiết như một anh hùng của dân tộc," nhà bất đồng cáo buộc.

"Người ta thấy rằng nhân dân một đằng, thậm chí đảng một đằng, mà ông Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng lại một nẻo, tức là nó không khít nhau, không đồng hướng với nhau."

Cũng hôm Chủ Nhật, Tướng Nguyễn Trọng Vĩnh cho BBC hay ông nhất trí với một chi tiết trong Điếu văn đánh giá và nhắc tới Đại tướng Võ Nguyên Giáp là con người biết "giữ gìn sự đoàn kết, thống nhất trong Đảng," nhưng ông lại lưu ý một khía cạnh khác có liên hệ.

Ông nói: "Nói là đoàn kết thì đúng là về phía Đại tướng thì luôn luôn là đoàn kết, nhưng còn có những người khác, họ lại có những hành vi không đoàn kết với Đại tướng, lại có những thành kiến, kỳ thị với Đại tướng, đấy là sự thực."

"Đám tang của Đại tướng là một đám tang không tiền khoáng hậu, chứng tỏ Đại tướng là một người toàn dân kính trọng, tất nhiên trừ một số kẻ kỳ thị và ganh ghét đại tướng."
(BBC)

Những điều ít được biết đến về Tướng Giáp

Vào hôm nay, 13/10/2013, Đại tướng Võ Nguyên Giáp về đến nơi an nghỉ cuối cùng tại quê nhà tỉnh Quảng Bình. Từ lúc ông qua đời đến nay, đã có rất nhiều bài viết về cuộc đời và sự nghiệp của ông. Trong khuôn khổ tạp chí đặc biệt hôm nay, RFI Việt ngữ xin giới thiệu nhận định của Giáo sư Carl Thayer - chuyên gia kỳ cựu về quân sự và chính trị Việt Nam tại Học viện Quốc phòng Úc (Đại học New South Wales) - về một số yếu tố ít được nói đến, nếu không muốn nói là hoàn toàn vắng bóng - trong tiểu sử chính thức của Đại tướng Giáp.

 RFI : Cho đến nay, các nhà báo và các nhà bình luận đã nói rất nhiều về cuộc đời của tướng Giáp. Theo quan điểm của Giáo sư, di sản chính của ông Giáp là gì ?

CarleThayer : Sự nghiệp của Tướng Võ Nguyên Giáp trải dài trên 64 năm kể từ năm 1927, khi ông bị trục xuất khỏi trường Quốc Học vì hoạt động chính trị, cho đến năm 1991 khi ông chính thức rời bỏ tất cả các chức vụ trong Đảng và Nhà nước. Sự nghiệp của ông có thể chia thành năm giai đoạn :

- 1927-1944 : Ông còn là một học sinh đấu tranh, nhà báo, một nhà tuyên truyền chính trị, một tù nhân, một giáo viên và một sinh viên sau đại học ;

- 1944-1973 : Ông giữ nhiều chức vụ trong đó có chức chỉ huy Quân đội Nhân dân Việt Nam, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và Ủy viên Bộ Chính trị ;

- 1974-1980 : Ông từ bỏ quyền kiểm soát hoạt động của quân đội và giữ chức Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và Ủy viên Bộ Chính trị ;

- 1980-1991 : Ông thôi làm Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và Ủy viên Bộ Chính trị ; trong thời gian này, ông phụ trách khoa học và công nghệ, dân số và kế hoạch hóa gia đình, và sau đó giáo dục ;

- 1991-2013 : Tướng Giáp rời khỏi chức vụ cuối cùng là Phó Thủ tướng chính phủ và nghỉ hưu vĩnh viễn.

Di sản chính của Tướng Giáp xuất phát từ vai trò tư lệnh Quân đội Nhân dân Việt Nam trong giai đoạn hai (1944-1973). Ông bắt đầu chỉ huy một trung đội 34 người và phát triển lực lượng này thành một đạo quân nhân dân gồm vài trăm ngàn người trong không đầy mười năm. Tướng Giáp đồng thời kết hợp các tác phẩm quân sự của Napoleon, Clausewitz và Mao Trạch Đông với truyền thống quân sự cổ xưa của Việt Nam.

Tướng Giáp nắm vững nghệ thuật chiến tranh nhân dân bằng cách vận động dân chúng để chiến đấu và trở thành nhân công trong mạng lưới hậu cần rộng lớn của ông. Tướng Giáp biết kết hợp đấu tranh chính trị và quân sự. Mục tiêu của ông là đuổi Pháp ra khỏi Việt Nam trong một cuộc chiến tranh trường kỳ.

Chiến công lẫy lừng nhất của ông là chiến dịch dẫn đến sự thất bại của Pháp ở Điện Biên Phủ. Tướng Giáp dùng chiến thuật nghi binh, gửi lực lượng của mình sang Lào và rồi sau đó cấp tốc chuyển hướng tiến đến vùng thung lũng Điện Biên Phủ. Tướng Giáp đã nhanh chóng bác bỏ lời khuyên của các chuyên gia Trung Quốc tung các làn sóng người tấn công vào doanh trại quân Pháp. Ông đã sử dụng chiến thuật bao vây, với lực lượng được tiếp ứng liên tục về mặt hậu cần, cung cấp lương thực, thiết bị vật tư, vũ khí và đạn dược cho chiến trường.

Tầm quan trọng của trận Điện Biên Phủ là nó không chỉ đánh dấu sự thất bại của thực dân Pháp ở Đông Dương, mà cả của chủ nghĩa thực dân như một hệ thống trên toàn thế giới. Trong vòng tám năm sau đó, Pháp sẽ phải chịu thất bại ở Algeri.

Hai tiểu sử : Chính thức và không chính thức

RFI : Giáo sư đánh giá sao về một số « điều được che giấu » về cuộc đời của Tướng Võ Nguyên Giáp, những điều không hề xuất hiện trong tiểu sử chính thức ?

Carl Thayer : Có hai phiên bản về cuộc đời và sự nghiệp của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Trước hết là tiểu sử chính thức mang tính chất tôn vinh, gán cho ông tất cả những thành công quân sự của Việt Nam kể từ năm 1944 và miêu tả ông như một viên tướng tài ba hoàn hảo.

Phiên bản thứ hai về sự nghiệp của Tướng Giáp không mang tính chất chính thức và cho thấy rằng ông là một người kiên định – có người cho đây là tính kiêu ngạo về mặt trí thức – một người cá nhân chủ nghĩa dễ nổi giận khi bị can thiệp vào vai trò tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang của ông. Ông được mô tả như là "ngọn núi lửa dưới lớp băng tuyết" chính vì yếu tố được cho là nóng nảy đó.

Tướng Giáp có nhiều người ủng hộ nhưng cũng bị nhiều người gièm pha. Lúc còn công tác, ông thường xuyên đụng chạm với những người gièm pha và các đối thủ của ông, những người không ngần ngại chỉ trích ông. Những người phê phán ông xuất phát từ hai động cơ : Chủ nghĩa giáo điều về mặt ý thức hệ và lòng ghen tị, sợ rằng Tướng Giáp nổi tiếng sẽ làm quyền lực của họ suy yếu. Đấy là thời kỳ lãnh đạo tập thể vô danh.

Trong suốt sự nghiệp của mình, ông Giáp từng bị chỉ trích vì đã tìm kiếm một học bổng của chính quyền thực dân Pháp, có người thậm chí còn hàm ý rằng - nếu không nói là buộc tội ông - là một nhân viên Sở Mật thám Pháp.

Ông cũng bị đả kích vì học chương trình Pháp, có được bằng tú tài baccalauréat, học tại trường Trung học Albert Sarraut có uy tín, nơi ông đứng đầu môn triết học, và Trường Đại học Luật Hà Nội, nơi ông tốt nghiệp thủ khoa về kinh tế chính trị. Đối thủ của Tướng Giáp đã dùng thành tích học tập của ông để quật lại ông. Dẫu sao thì ông thành viên duy nhất trong ban lãnh đạo bên trong (tối cao) của Đảng có được một nền giáo dục phương Tây.

Các yếu tố không được phép nêu lên trong sự nghiệp của Tướng Giáp cho thấy một tập thể lãnh đạo chia rẽ và sự ganh đua rõ ràng giữa các cá nhân. Cuộc đối đầu giữa Tướng Giáp với nhà ý thức hệ Trường Chinh đã thành huyền thoại, tương tự như các cuộc đụng độ sau này của ông với Tướng Nguyễn Chí Thanh và ông Lê Duẩn, Bí thư Thứ nhất của Đảng Cộng sản.

Bất đồng với Trường Chinh về vai trò cố vấn Trung Quốc

Năm 1946, Trường Chinh, đứng thứ hai trong ban lãnh đạo sau Hồ Chí Minh, đã thất bại trong việc ngăn không cho ông Giáp được phong cấp Đại tướng và chức chỉ huy Quân đội Nhân dân. Trường Chinh và Tướng Giáp bất đồng về phạm vi và mức độ mà các cố vấn quân sự Trung Quốc có thể ảnh hưởng đến chiến lược chiến trường của Việt Nam, và trên quyền của Tướng Giáp được đơn phương bổ nhiệm các trợ lý quan trọng.

Vào năm 1951, Tướng Giáp đã cho mở một cuộc tấn công quá sớm vào các vị trí kiên cố của Pháp ở đồng bằng sông Hồng. Chiến dịch thất bại và Quân đội Nhân dân bị thương vong nặng nề. Tướng Giáp bị buộc phải tự phê bình, cách chức một số phụ tá quan trọng, cho phép thành lập một hệ thống chính trị viên trong quân đội, và chấp nhận các cố vấn quân sự Trung Quốc ở các cấp độ khác nhau trong Quân đội Nhân dân.

Sau khi Chiến tranh Đông Dương đầu tiên (1946-1954) kết thúc Việt Nam bị chia cắt. Mặc dù Tướng Giáp đã có uy tín rất lớn, nhưng những kẻ đả kích ông vẫn tiếp tục thách thức quyền lực của ông và đặt nghi vấn về cách ông điều hành cuộc chiến ở miền Nam Việt Nam. Bí thư Thứ nhất của Đảng là Lê Duẩn muốn đẩy mạnh việc lật đổ chính quyền miền Nam, ông Giáp thận trọng hơn và hai người kình chống nhau.

Phe gièm pha Tướng Giáp đã thành công trong việc đề bạt ông Nguyễn Chí Thanh (1959) và sau đó là ông Văn Tiến Dũng (1974) lên cấp Đại tướng. Trước lúc những người này được thăng cấp, chỉ có ông Giáp mang cấp Đại tướng mà thôi. Cả hai vị tướng mới đề bạt về sau, đều đã giành lấy quyền kiểm soát hoạt động chiến tranh trong Nam từ tay của ông Giáp.

Vào năm 1960, Tướng Giáp đã bị đẩy lùi từ hàng thứ tư xuống hàng thứ sáu trong Bộ Chính trị tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ ba. Chủ trương chung sống hòa bình của lãnh đạo Liên Xô Nikita Khrushchev vào năm 1960 là điều đã tác hại đến nhiều người trong giới lãnh đạo Việt Nam.

Tướng Giáp, người thiên về phía Liên Xô – nước đã hỗ trợ quân sự cho Việt Nam – và có thái độ phê phán với Trung Quốc, đã không đồng nhịp với các lãnh đạo khác. Một lần nữa, ông đã bị các đồng chí chỉ trích.

Trong năm 1965, khi Hoa Kỳ tung lực lượng chiến đấu vào Việt Nam, Lê Duẩn và Nguyễn Chí Thanh ra lệnh tung các đơn vị Quân đội Nhân dân miền Bắc vào cuộc chiến. Nguyễn Chí Thanh là người thiết kế chiến dịch Tết Mậu Thân 1968 nhưng qua đời vì một cơn đau tim trước khi chiến dịch được thực hiện. Lực lượng Cộng sản miền Nam nằm vùng bị thương vong rất lớn, Tướng Giáp được phuc hồi và uy tín của ông tăng thêm.

Sau cái chết của Hồ Chí Minh vào năm 1969, một bộ ba lãnh đạo mới nổi lên : Lê Duẩn, Phạm Văn Đồng và Võ Nguyên Giáp. Vào thời điểm đó, Tướng Giáp nắm ba vai trò quan trọng : Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Quân ủy Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng. Tuy nhiên, ông không bao giờ lấy lại được quyền kiểm soát hoạt động của các lực lượng vũ trang. Tướng Giáp đã phản đối cả hai chiến dịch Tết Mậu Thân và chiến dịch Nguyễn Huệ 1972, và ý kiến ông đã bị bác bỏ cả hai lần.

Tháng 4 năm 1972, Tướng Văn Tiến Dũng chỉ huy chiến dịch Nguyễn Huệ và đến tháng 10 năm 1973, ông được trao quyền chỉ huy của cuộc tấn công cuối cùng của cuộc chiến : Chiến dịch Hồ Chí Minh. Điểm đáng chú ý, đó là sự kiện chính một Ủy viên dân sự cao cấp của Bộ Chính trị - ông Lê Đức Thọ - chứ không phải là Tướng Giáp, là người ra chỉ thị cho Quân đội Nhân dân bắt đầu chiến dịch tấn công cuối cùng của mình bằng cách tấn công Ban Mê Thuột ở vùng Cao nguyên.

Sau năm 1975, bị gạt ra bên lề, nhưng vẫn lên tiếng

RFI : Về các hoạt động của ông sau năm 1975, một số người cho rằng ông đã hoàn toàn không còn vai trò gì, nhưng cũng có người thấy rằng người ta gạt được ông ra bên lề, nhưng không hoàn toàn bịt miệng được ông. Ý kiến ​​của Giáo sư như thế nào ?

Carl Thayer : Sau khi Việt Nam thống nhất, Tướng Giáp vẫn làm Bộ trưởng Quốc phòng cho đến năm 1980. Nhưng chính Tướng Văn Tiến Dũng là người chỉ huy quân đội Việt Nam đánh qua Cam Bốt vào cuối năm 1978 và bảo vệ miền Bắc Việt Nam vào tháng Hai - tháng Ba năm 1979 khi Trung Quốc xâm lăng Việt Nam để trả thù.

Rõ ràng ngôi sao của Tướng Giáp vào thời điểm đó lu mờ nhanh chóng. Năm 1976, Tướng Văn Tiến Dũng là người đọc báo cáo quân sự tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ tư, còn Tướng Giáp được phân công nói về các chính sách của Đảng về khoa học và công nghệ. Tướng Giáp cũng không thành công khi phản đối việc giao cho quân đội nhiệm vụ xây dựng đất nước sau chiến tranh. Ông đã phải cúi đầu trước nguyên tắc "tập trung dân chủ" của Đảng và bảo vệ chính sách của Đảng trước công chúng.

Tháng 2 năm 1980, Tướng Giáp rời khỏi Bộ Quốc phòng, nhưng vẫn giữ chức Phó Thủ tướng. Năm 1981, ông thoạt đầu bị giáng cấp từ Phó Thủ tướng thứ nhất xuống làm Phó Thủ tướng thứ ba. Đến tháng Ba năm 1982, Tướng Giáp bị loại ra khỏi Bộ Chính trị tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ năm, nhưng vẫn giữ được chức Ủy viên Trung ương Đảng.

Tướng Võ Nguyên Giáp rất được lòng dân và có hậu thuẫn mạnh mẽ trong Đảng. Vào giữa những năm 1980, những người ủng hộ ông đã thất bại trong việc đưa ông lên thay thế ông Phạm Văn Đồng ở chức Thủ tướng. Cũng có rất nhiều tin đồn về việc những người ủng hộ Tướng Giáp vận động để ông trở thành lãnh đạo Đảng. Sau đó, ông Giáp lần lượt phụ trách vấn đề nhân khẩu học và kế hoạch hóa gia đình, rồi vấn đề giáo dục. Ông rời khỏi chính quyền vào năm 1991 khi về hưu trong tư cách là Phó Thủ tướng.

Rất khó đánh giá về những đóng góp của Tướng Giáp trong giai đoạn này. Việt Nam khi ấy được lãnh đạo tập thể, và cho đến năm 1986 vẫn tiếp tục đi theo mô hình kế hoạch tập trung không thành công của Liên Xô. Điều đáng nêu bật là Tướng Giáp tiếp tục hoạt động trong chính phủ cho đến năm tám mươi tuổi.

Kiên trì bảo vệ chủ quyền Việt Nam trước Trung Quốc

RFI : Có người cho rằng gần đây Tướng Giáp rất lo ngại về sự thao túng của Trung Quốc đối với Việt Nam. Nhận định này có phần nào đúng hay không ?

Carl Thayer : Sự nghiệp quân sự lâu dài của Tướng Giáp cho thấy rõ là ông sẵn sàng chấp nhận sự giúp đỡ của Trung Quốc và kể cả những tư vấn, nhưng ông vẫn đấu tranh để giữ được sự tự chủ và độc lập trong hành động của Việt Nam.

Tướng Giáp nghiêng về Matxcơva nhiều hơn Bắc Kinh trong thời kỳ chiến tranh, vì sự chi viện quân bị to lớn của Liên Xô cho Việt Nam - bao gồm cả tên lửa phòng không. Mặc dù Liên Xô được cho là đã khuyên Tướng Giáp “thực hiện một vụ Afghanistan” bằng cách tấn công Cam Bốt và lật đổ chế độ Khmer Đỏ được Trung Quốc ủng hộ, Tướng Giáp vẫn chống lại việc can thiệp quân sự trên quy mô lớn.

Khi Trung Quốc và Việt Nam bình thường hóa quan hệ trở lại vào năm 1991, Tướng Giáp đã hoàn toàn nghỉ hưu

Trong những năm tháng nghỉ hưu, Tướng Giáp rất được biết đến với hai lần lên tiếng.

Năm 2004, ông đã viết thư cho Bộ Chính trị phê phán sự can thiệp của tình báo quân đội (Tổng Cục II) vào các công việc nội bộ của Đảng.

Năm 2009, ông thu hút sự chú ý của công luận khi viết ba thư ngỏ gửi tới các lãnh đạo Đảng và Nhà nước cảnh báo tác động môi trường của dự án khai thác bauxite, do Trung Quốc tài trợ, ở Cao nguyên Trung phần. Ông đề cập đến vấn đề này với lập luận rằng đó là mối đe dọa đối với an ninh quốc gia.

Sự kiện đó gây ra một dây chuyền cộng hưởng trong dân chúng nói chung, đang ngày càng lo lắng trước sự quyết đoán của Trung Quốc tại Biển Đông.

Vị anh hùng Việt Nam cần khi phải đối mặt với ngoại bang xâm lược

RFI : Giáo sư giải thích thế nào về việc Tướng Giáp được lòng dân đến như vậy ?

Carl Thayer : Tướng Võ Nguyên Giáp là một nhà chiến lược quân sự tầm cỡ thế giới. Vào năm 1944 - khi ông chỉ huy một trung đội 34 người - ai có thể nghĩ được rằng trong vòng 10 năm, ông đã phát triển lực lượng lên thành một quân đội có hàng trăm ngàn binh sĩ và đánh bại được Pháp, một trong những thế lực quân sự mạnh nhất vào thời điểm đó ? Tướng Giáp đã có được uy phong rất lớn với chiến thắng tại Điện Biên Phủ, một sự kiện đã để lại dấu ấn trong suốt cuộc đời ông.

Sự được lòng dân của ông dựa trên nhiều nền tảng. Trước tiên, hàng triệu người Việt Nam đã phục vụ trong Quân đội Nhân dân khi Tướng Giáp là Tổng chỉ huy và Bộ trưởng Bộ Quốc phòng. Ông là nguồn cảm hứng của họ. Các cựu chiến binh và gia đình của họ là một thành phần to lớn trong cư dân tại Việt Nam.

Thứ hai, sau Hồ Chí Minh và có thể Phạm Văn Đồng, Tướng Giáp là lãnh đạo quốc gia duy nhất nổi bật bên trên một ban lãnh đạo tập thể mờ nhạt. Ông có sức lôi cuốn, phát biểu lưu loát và truyền cảm hứng cho người dân. Ông là vị anh hùng mà Việt Nam cần có khi phải đối mặt với sự xâm lược của ngoại bang, từ năm 1946 đến 1973 và sau đó, trong những năm 2000, khi Trung Quốc đe dọa chủ quyền của Việt Nam ở Biển Đông.

Sau thời gian làm một nhà quân sự, Tướng Giáp đã phụ trách những lãnh vực quan trọng liên quan đến sự phát triển như khoa học và công nghệ, dân số và kế hoạch hóa gia đình và giáo dục. Đó là nền tảng thứ ba của việc ông được lòng dân.

Uy tín Tướng Giáp trong dân chúng còn dựa trên sự thành công của ông trong suốt 64 năm phục vụ Đảng Cộng sản Việt Nam, Quân đội Nhân dân Việt Nam và đất nước Việt Nam. Ông sẽ luôn luôn được tưởng nhớ như là người chỉ huy chính, đã đánh bại hai cường quốc lớn.

Rõ ràng, Tướng Giáp đã thu hút được cảm tình của cả hai thế hệ trẻ và già tại Việt Nam. Điều này được thấy qua việc người dân đủ mọi lứa tuổi thể hiện sự đau buồn, tự động đổ xô đến nhà ông để thắp nến và hương.

Tướng Giáp là hiện thân của một chính khách Việt Nam biết sử dụng trí tuệ để đưa ra các chiến thuật và chiến lược cho phép kẻ có vẻ là yếu đánh bại được kẻ mạnh.

  (RFI)

Hàng trăm nghìn người tiễn đưa Tướng Giáp

Xe tang chở linh cữu Đại tướng Võ Nguyên Giáp đi qua các phố Hà Nội trước khi được chuyển bằng máy bay đến Quảng Bình an táng, chiều ngày 13/10/2013.

Hôm nay, Chủ nhật 13/10/2013, theo AFP, hàng trăm nghìn người Việt Nam xuống đường đưa tiễn Đại tướng Võ Nguyên Giáp, qua đời cách đây hơn một tuần, ở tuổi 103. Xe tang cùng đội quân danh dự đưa linh cữu người anh hùng của nền độc lập Việt Nam đi qua các trục đường chính của thủ đô trước khi tới sân bay, về nơi an nghỉ cuối cùng tại Quảng Bình, quê hương ông.

Trong suốt tuần lễ vừa qua, hơn một trăm ngàn người đã tới tư gia Tướng Giáp để bày tỏ lòng thương tiếc và kính trọng đối với gia đình người quá cố. Hôm qua, hàng chục nghìn người tới viếng ông tại Nhà tang lễ Quốc gia. Còn hôm nay, tại Hà Nội, trong ngày Quốc tang cuối cùng, hàng trăm ngàn người đổ ra đường để vĩnh biệt Tướng Giáp.

Trả lời AFP, một cựu viên chức 74 tuổi - có mặt vào lúc linh cữu đi qua - cho biết, đây là tang lễ lớn nhất Việt Nam, sau đám tang Chủ tịch Hồ Chí Minh năm 1969. Ông nói :" Mọi người kính trọng và vô cùng yêu quý Tướng Giáp".

Những dịp tập hợp đông người một cách tự nhiên như đám tang Tướng Giáp hôm nay là điều vô cùng hy hữu tại Việt Nam, nơi đảng Cộng sản kiểm soát hết sức chặt mọi nghi lễ chính thức và những cuộc tuần hành tự phát thường xuyên bị giải tán bằng vũ lực.

Theo các nhà quan sát, cho dù Tướng Giáp bị chế độ gạt ra bên lề trong vòng ba mươi năm cuối đời, nhưng ông vẫn hết sức được lòng dân, ngay cả trong giới những người trẻ nhất, một thế hệ không hề biết đến chiến tranh. Vào cuối đời, Tướng Giáp đã công khai chỉ trích một số tiêu cực của chế độ, đặc biệt là nạn tham nhũng tràn lan, và dành sự ủng hộ kín đáo cho những nhà ly khai, trong khi vẫn tiếp tục trung thành với Đảng.

Lễ an táng Tướng Võ Nguyên Giáp diễn ra chiều nay tại khu vực Vũng Chùa - Đảo Yến, xã Quảng Đông, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình. Tại đây, hàng nghìn người dân đã chờ để tiễn đưa ông về nơi yên nghỉ cuối cùng. Theo mô tả của một người có mặt trong đoàn đưa tang, quãng đường dẫn vào khu mộ Tướng Giáp, từ chỗ cách mười cây số cho đến sát mộ, nghẹt kín người, xe cộ nhích đi từng bước một.

Từ Huế ra Quảng Bình dự lễ an táng Đại tướng Võ Nguyên Giáp, nhà văn Ngô Minh cho biết cảm nhận tại chỗ:

"Tôi đi từ sáng ở trong Huế ra, cùng đoàn nhà văn Việt Nam ở Huế tổ chức đi dự lễ an táng Đại tướng Võ Nguyên Giáp ở Quảng Bình. Đi từ sáng, tức là xuất phát từ Huế từ lúc 5 giờ 30 sáng, cho đến bây giờ là 12 tiếng đồng hồ rồi mà chưa đến được mộ, còn cách mộ khoảng 13 cây nữa. Nhưng chúng tôi ghé nhà dân bên cạnh để coi truyền hình trực tiếp thì mộ đã đắp xong rồi và người ta đã cúng bái xong rồi. Trên đường đi thì tôi thấy không khí vô cùng xúc động. Xe rất đông, đi trên đường quốc lộ 1, mà đi hàng 7 hàng 5 trên đường. Xe nào cũng mang ảnh bác Giáp và cờ, băng-rôn kính viếng Đại Tướng Võ Nguyên Giáp. Hai bên đường, người dân quê, trẻ con, họ cầm ảnh bác Giáp. Vùng Quảng Bình, vùng nông thôn Quảng Trạch đây đều treo cờ rủ, nhà nào cũng treo cờ rủ. Nói chung không khí rất xúc động. Hàng vạn người đi trên đường. Khi đoàn xe chở thi hài Đại tướng đi trên đường, tôi thấy thanh niên nam nữ trèo lên cả nóc nhà xung quanh để coi, rất xúc động."

Nhà văn người Quảng Bình Nguyễn Quang Lập bày tỏ cảm xúc trong ngày Quốc tang tiễn đưa Tướng Giáp về nơi an nghỉ tại quê nhà:

"Có thể nói là lần đầu tiên trong lịch sử của Quảng Bình, lịch sử khai thiên lập địa đấy, thì dân chúng tự giác tràn ra đường để đón chờ linh cữu của một vị lãnh tụ, đông đến mức như vậy thì khôgn thể tưởng tượng được. Ở Quảng Bình hiện nay, khách từ Vinh, từ Thanh Hóa từ Hà Tĩnh vào, khách từ Đà Nẵng, từ Huế từ Quảng Trị ra và cả khách của Hà Nội và Sài Gòn về nữa. Đông đến mức mà tất cả các khách sạn của Quảng Bình không chỉ riêng của Đồng Hới,về các huyện lỵ cũng không còn chỗ nữa, phải tràn vào các nhà dân để ở nhờ, đông đến khủng khiếp như vậy.

Hai bên đường, bà con cô bác của tôi, dân Đồn Thủy đó, họ chầu chực từ tối hôm qua. Họ đứng chờ bên đường, thậm chí mình sơ sảy một chút là mình không chiếm được vị trí tốt để được nhìn linh cữu của Đại tướng. Thật là rất cảm động. Lần đầu tiên tôi nhìn thấy một đám tang có thể nói là có một không hai trong lịch sử. Cảm xúc ngày hôm nay có hai điểm. Điểm thứ nhất là dân chúng ngưỡng mộ kính trọng Đại tướng Võ Nguyên Giáp, đó là chuyện tất nhiên rồi, vì Đại tướng xứng đáng để cho dân ngưỡng mộ như vậy. Điểm thứ hai, bản thân cuộc đời của Đại tướng đã có nhiều bi kịch mà dân người ta luôn luôn luôn muốn chia sẻ với Đại tướng.

Sự bùng nổ hôm nay của dân chúng tràn ra đường cũng là sự bùng nổ khi mà một vị tướng đánh thắng hai đế quốc to như vậy lại được đẩy về làm Chủ nhiệm Ủy ban sinh đẻ kế hoạch, thì nó là một sự điếm nhục không chỉ cho Đại tướng mà cho toàn dân. Cho nên lúc này đó là sự bùng nổ rất lớn, mà người ta khóc không chỉ khóc thương Đại tướng qua đời, mà khóc vì nỗi đau đã được tích nén mấy chục năm nay. Cho nên cái cảm xúc của mình nói khó lắm. Có người phân tích đây cũng là sự bùng nổ của sự phản kháng. Tôi thì không dám chắc nhưng tôi nghĩ đó là một điểm đáng lưu ý.

Không cớ gì mà có những người thương binh, họ cụt một chân mà đạp xe đạp lọc cọc, đứng chờ giữa đường cái số 1, dưới trời nắng lại vừa mưa, mà đứng chờ Đại tướng đi qua để vái Đại tướng một cái. Bản thân tôi có một ngày cảm động, một ngày không biết làm gì cả, chỉ ngồi xem TV và lên mạng để xem những hình ảnh mà không biết nói sao cả. Cảm động thực sự, ở hai điểm, một là dân coi Đại tướng là Thánh, điểm đó là đúng.

Nhưng như nhiều người nói, không ai có thể lấy tay che lấp mặt trời được. Cho dù hôm nay chương trình TV bị hạn chế, bị băm vụn, nhưng dân chúng vẫn tràn ra đường, vẫn đứng chờ từ Đồng Hới về đến Vũng Chùa là 60 cây số. Cho nên là cho dù các anh có đố kỵ, có thế nào đi nữa thì cũng không thể ngăn cản lòng ngưỡng mộ đối với Đại tướng, cũng như là không thể ngăn cản được sự thật của cuộc sống. Tất cả những điều đó cộng hưởng lại tạo ra một cảm xúc không thể nói ra được lời. Thật sự đến lúc này tôi vẫn rất cảm động."

Trọng Thành
(RFI)

Đảng Cộng sản cần tái cơ cấu chính mình

Hội nghị Trung ương 8 diễn ra từ ngày 30/9 đến ngày 9/10 tại Hà Nội. (Courtesy chinhphu.vn)

Hội nghị Trung ương 8 diễn ra sau cánh cửa khép kín ở Hà Nội. Kết quả 10 ngày thảo luận của Trung ương Đảng, được Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đúc kết ngày 9/10 cho thấy, đường lối lãnh đạo đất nước của đảng Cộng sản không thay đổi, dù Đảng nhìn nhận thất bại kinh tế chưa rõ lối thoát. 

Bản chất chế độ không thay đổi

Bài phát biểu của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng được đăng nguyên văn trên truyền thông báo chí chính thức có đoạn nói rằng, việc đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế, thực hiện 3 đột phá chiến lược mới chỉ là bước đầu, còn chậm và nhiều bất cập. Đặc biệt, Đề án tổng thể tái cấu trúc nền kinh tế chưa thực sự định hướng được cho việc tái cấu trúc các ngành, lĩnh vực trên phạm vi cả nước và các vùng.

Nhận định về vấn đề vừa nêu TS Nguyễn Quang A, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển IDS đã tự giải thể, từ Hà Nội phát biểu:

Chừng nào vẫn đường lối như bây giờ, vẫn khư khư đất đai sở hữu toàn dân vẫn cứ muốn kinh tế Nhà nước làm chủ đạo thì làm sao có thể tái cơ cấu được. -TS Nguyễn Quang A

“Nền kinh tế này chỉ có thể tái cơ cấu khi đảng Cộng sản tái cơ cấu lại chính mình. Đó là về tổng thể, còn chừng nào vẫn đường lối như bây giờ, vẫn khư khư đất đai sở hữu toàn dân vẫn cứ muốn kinh tế Nhà nước làm chủ đạo thì làm sao có thể tái cơ cấu được.”

Xác định Việt Nam tiếp tục con đường kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nhấn mạnh đến việc hoàn thiện thể chế này đồng bộ về hệ thống pháp luật, chính sách về kinh tế, kiện toàn hệ thống tổ chức bộ máy nhà nước thực hiện chức năng quản lý Nhà nước về kinh tế và các chủ thể kinh tế tham gia thị trường; và cơ chế vận hành nền kinh tế, trước hết là cơ chế hoạt động bình đẳng cho các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế.
Trong dịp trả lời chúng tôi, chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan từ Hà Nội nhận định:

“Vì cải cách thế chế chậm nên các mục tiêu quan trọng của tái cơ cấu kinh tế cho đến nay cũng chưa được thực hiện bao nhiêu. Thí dụ như tái cơ cấu ngân hàng, tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước, tái cơ cấu đầu tư công đều chậm. Tình hình kinh tế khó khăn trong mấy năm vừa qua liên tục kéo dài cho đến năm nay, triển vọng cũng chưa rõ trong thời gian tới. Ý kiến chung cũng cho là nguyên nhân chính là do cải cách thể chế không được tiến hành đúng như yêu cầu cần thiết.Cải cách thể chế ở đây trên cơ sở phải làm rõ ra được vai trò giữa Nhà nước và thị trường, phân định được  rõ vai trò của Nhà nước và thị trường.”

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng phát biểu tại Hội nghị Trung ương 8 hôm 30/9. Photo courtesy of chinhphu.vn

Trong bài phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương 8, ông Nguyễn Phú Trọng hàm ý Hiến pháp Việt Nam dù chuẩn bị sửa đổi nhưng sẽ không thay đổi bản chất của chế độ. Ông Trọng lưu ý Đảng đoàn Quốc hội và các cơ quan chức năng phải theo đúng định hướng của Trung ương Đảng hoàn tất Dự thảo Hiến pháp sửa đổi, để Quốc hội thông qua vào kỳ họp thứ 6 sắp tới.

Đối với việc chậm cải cách chính trị kinh tế, ông Bùi Kiến Thành chuyên gia tài chánh hiện sống và làm việc ở Hà Nội nhận định:

“Nếu nói như Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng là sẽ không có và không khi nào có vấn đề tam quyền phân lập ở đất nước này, thì như thế làm gì có tự do làm gì có vấn đề nhân quyền, làm gì có sự bình đẳng giữa các thành phần kinh tế được.”

Chính sách mất lòng dân

Đúc kết khi bế mạc Hội nghị Trung ương 8, một lần nữa, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng thay mặt Đảng báo động về tình trạng an ninh chính trị tiềm ẩn những nhân tố gây mất ổn định. Bảo vệ chủ quyền quốc gia đứng trước nhiều thách thức.

Theo nhận định của Giáo sư Tiến sĩ Nguyễn Thế Hùng hiện sống và làm việc ở Đà Nẵng, chính Đảng và Nhà nước đã thực hiện những đường lối chính sách làm mất lòng dân, đi ngược lại quyền lợi người dân cho nên xã hội mới tiềm ẩn nguy cơ mất ổn định. Ông nói:

“Quyền lợi Tổ quốc là trên hết, những vấn đề quan trọng phải đưa ra Quốc hội thảo luận. Thậm chí phải tổ chức những Hội nghị Diên Hồng cho dân chúng góp ý. Cần xây dựng Nhà nước Pháp quyền, theo những thể chế tiên tiến thí dụ như tam quyền phân lập để chống tham nhũng, nghĩa là thiết lập một xã hội trong sạch, bầu cử tự do đưa những người tài giỏi lãnh đạo đất nước. Như vậy người dân ai nấy đều vui vẻ đồng lòng.”

Nhận định về cảnh báo của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng theo nguyên văn “Bảo vệ chủ quyền quốc gia đứng trước nhiều thách thức”. Mặc dù ông Trọng không đề cập một từ nào liên quan đến những kẻ đe dọa chủ quyền Việt Nam, nhưng người đọc báo chỉ có thể liên tưởng đến tham vọng của Bắc Kinh muốn chiếm cứ toàn bộ Biển Đông với đường chủ quyền hình lưỡi bò. GSTS Nguyễn Thế Hùng nhận định:

Quyền lợi Tổ quốc là trên hết, những vấn đề quan trọng phải đưa ra Quốc hội thảo luận. Thậm chí phải tổ chức những Hội nghị Diên Hồng cho dân chúng góp ý. -GS Nguyễn Thế Hùng

“Nếu như không có cường quốc hàng đầu là Mỹ, Nhật rồi Ấn Độ, các nước tiên tiến khác thì Biển Đông đã mất từ lâu rồi. Chứ Việt Nam làm sao mà giữ Biển Đông được, ngoài biển khơi ai mạnh thì được. Tưởng rằng chúng ta ai cũng phải thấy những thế lực nào là thù địch muốn chiếm Biển Đông và thế lực nào yêu chuộng hòa bình muốn giữ ổn định thế giới. Các nước trông thấy là nếu Trung Quốc thắng, chiếm Biển Đông, độc quyền Biển Đông thì sẽ làm mất ổn định thế giới. Giữ ổn định thế giới là người ta giúp Việt Nam. Các vị lãnh đạo Đảng và Nhà nước phải phân định được ai là thù ai là bạn, chứ không nên quá mơ màng như vậy.”

Trước một nền giáo dục đào tạo lạc hậu không theo kịp khu vực, không đào tạo ra những thợ chuyên môn hay chuyên viên kỹ thuật đáp ứng nhu cầu phát triển. Trung ương Đảng cũng hứa hẹn đổi mới toàn diện giáo dục đào tạo đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế.

Nhận định về vấn đề đổi mới toàn diện giáo dục đào tạo ở mọi cấp học mọi ngành học theo lời ông Nguyễn Phú Trọng, Tiến sĩ Nguyễn Quang A nhận định:

“Để đào tạo được những người thực sự cần thiết cho nền kinh tế thì mảng cao đẳng, đại học phải thực sự có cạnh tranh. Các trường phải được tự trị và lúc đó mới đáp ứng được. Còn vẫn cứ muốn chính trị hóa ở bậc học trên như thế thì chỉ có thể cải thiện một chút gì đó, nhưng sẽ không giải quyết được triệt để. Không nên để đảng hoạt động trong trường học, cũng như trong nhà máy, trong quân đội hay là trong bộ máy nhà nước, như thế trong hệ thống giáo dục cũng không cần có những tổ chức như vậy.”

Cùng về vấn đề Đảng hứa hẹn đổi mới toàn diện giáo dục đào tạo trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, Giáo sư Tiến sĩ Nguyễn Thế Hùng một nhà giáo chuyên nghiệp ở Đà Nẵng cho rằng cần có tự trị đại học, cần thay đổi đào tạo có phẩm chất, không nên chạy theo số lượng. Ông nói:

“Một trong những thay đổi cơ bản nhất là phải có một triết lý giáo dục lành mạnh. Các nước tiên tiến người ta không đưa chính trị vào học đường. Đào tạo là làm sao khai trí, khi mở được trí học được giá trị phổ quát của nhân loại rồi, trí tuệ thông minh rồi từ đó anh nhận xét cái này đúng, cái kia sai, đó là triết lý giáo dục. Chứ không thể hướng người ta cái này đúng cái kia sai, làm mất tính khách quan trong nghiên cứu  khoa học, mất khách quan trong vấn đề nhận xét thế giới.”

Mặc dù Tổng Bí thư  Nguyễn Phú Trọng gọi Hội nghị Trung ương 8, một hội nghị giữa nhiệm kỳ là có tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, xem xét các vấn đề một cách khách quan khoa học. Nhưng các học giả chuyên gia lại nói ngược lại là Đảng Cộng sản không nhìn thẳng vào điều gọi là cuộc khủng hoảng toàn diện ở Việt Nam cả về chính trị, kinh tế, xã hội. Chúng tôi xin lập lại lời TS Nguyễn Quang A, khi nào Đảng Cộng sản chưa tái cơ cấu chính mình, thì Việt Nam chưa thể ra khỏi những bế tắc triền miên.
Nam Nguyên, phóng viên RFA
2013-10-11

Khủng hoảng ngân sách Mỹ kéo dài sang tuần tới

Phe Dân chủ đến Hạ viện thương lượng với phe Cộng hòa hôm 12/10/2013 nhằm khai thông tắc về ngân sách của chính phủ Mỹ. (REUTERS/Jonathan Ernst)

Hành pháp và lập pháp Mỹ tiếp tục đọ sức thêm vài ngày nữa làm tan hy vọng sớm giải quyết bế tắc ngân sách làm các cơ quan liên bang hầu như bị tê liệt từ 15 ngày qua. Sau cuộc thảo luận căng thẳng về nợ công vào ngày thứ bảy, phe Cộng hòa lên án tổng thống Mỹ bác bỏ đề nghị thỏa hiệp của đối lập.

Phản ứng mang nội dung công kích này hoàn toàn đi ngược lại những lời tuyên bố trấn an trong những ngày trước mang lại tia hy vọng sẽ có đàm phán và thỏa hiệp giải tỏa bế tắc ngân sách trước ngày 17/10 nếu không nước Mỹ có thể tuyên bố mất khả năng trả nợ.

Nhà báo Phạm Trần từ Washington giải thích:

Nhà báo Phạm Trần - Washington
 "<EMBED...>" plugin was removed by WebWarper antivirus 

Phát ngôn viên Nhà Trắng Jay Carney tuyên bố là « Nhà nước chỉ còn 5 ngày nữa là đến hạn không thể vay tiền, Quốc hội phải đi tới một giải pháp để chấm dứt tình trạng tê liệt của chính phủ ».

Khủng hoảng ngân sách Mỹ tiếp tục gây ra những phản ứng lo ngại trên thế giới. Chiều hôm qua 12/10, chủ tịch Ngân hàng Thế giới Jim Yong Kim cảnh báo là các quốc gia đang phát triển và các nền kinh tế đang lên đang đứng trước thời điểm « rất nguy hiểm sẽ xảy ra trong năm ngày tới ».

Trung Quốc,với nền kinh tế dựa vào xuất khẩu chủ yếu sang Hoa Kỳ , không che dấu lo ngại và nổi bất lực nếu Hoa Kỳ tuyên bố vỡ nợ vào ngày 17/10 tới đây.Hãng thông tấn Tân hoa xã nhận định là cần phải xây dựng một trật tự mới « phi Mỹ hóa », một thế giới mới mà định mệnh không nằm trong tay một quốc gia « đạo đức giả ». Cơn ác mộng của Bắc Kinh là Hoa Kỳ bị vỡ nợ vì Trung Quốc là chủ nợ chính của Mỹ với gần 1300 tỷ đôla.
Tú Anh (RFI)

 Bản tin tiếng Anh

• Q3 figures expected to help foreign trade hit growth targets (Washington Post) - Thanks to a recovery in both exports and imports in the third quarter, China's foreign trade is likely to register an increase of up to 8 percent in 2013, achieving full-year trade growth target set by the government, analysts said.

• Alibaba calls off HK listing plans (Washington Post) - The largest e-commerce company on the Chinese mainland said that it has abandoned its plans to launch an initial public offering in Hong Kong.

• September vehicle sales race to robust increase (Washington Post) - Vehicle sales in China showed unexpectedly robust growth in September as Japanese producers continued to recover from anti-Japanese sentiment last year, which was tied to a territorial dispute between the two countries.

• IMF chief issues warning over DC debt limit drama (Washington Post) - Chinese and international financial leaders are voicing deep concern about the drama unfolding in the United States over an increase in the country's debt ceiling, a government shutdown and the possible tapering of quantitative easing.

• China Telecom likes US 'niche' (Washington Post) - Dozens of IT representatives from American and Chinese companies got together this week in Chicago to hear what a Chinese telecommunications giant can do for them.

• Bank head assesses risk, opportunity ahead (Washington Post) - "Most of us will never forget the week of Sept 15, 2008," recalled Richard Neiman, who was superintendent of banks at the New York State Banking Department at the time.

• Xiaomi's Barra ready for Beijing (Washington Post) - As Hugo Barra heads to China to oversee the global expansion of smartphone firm Xiaomi, Silicon Valley's relationship with the world's largest smartphone market is growing ever tighter.

• ZTE shoots for global markets (Washington Post) - Chinese smartphone maker ZTE struck the first corporate sponsorship deal in its 15-year US history with the Houston Rockets.

• Artist's heart has soft spot for human faces (Washington Post) - Painter's thesis probes changing way Chinese people see themselves.

• The genius of Da Vinci on display (Washington Post) - Leonardo da Vinci is best known in China as an artist for his masterpiece Mona Lisa, but an exhibition at the Shanghai Science and Technology Museum shows he is also a genius in math, mechanics, biology, astronomy and many other domains.

• Pure Mongolian pleasures (Washington Post) - It would be very hard to tempt me with lamb, I told myself at the end of six days in Inner Mongolia. As delicious as the lamb here was, I had just about reached my quota for the month, maybe the year. And then Chef Luo Gang came in bearing a platter of lamb breast.

• Mo Yan's Nobel win brings village a change of plot (Washington Post) - Chinese people had never paid more attention to the annual Nobel literature award — which on Thursday went to Canadian writer Alice Munro — than they did last year when Mo Yan became China's first winner of the prize.

• Shaolin kung fu dazzles the UN (Washington Post) - Shi Yongxin, the 30th-generation abbot of the legendary Shaolin Temple, led a cultural delegation to perform kung fu at United Nations headquarters on Oct 9.

• Pop idol grows up (Washington Post) - Aska Yang has started a new chapter of his music career, as the halo surrounding him from his successful stint in TV singing competitions fades away.

• Chinese professor funds Myanmar university students (Washington Post) - China's Myanmar-language professor Su Xiuyu has provided stipends for 27 poor and outstanding Myanmar students to pursue university education under the name of the Professor Su-Xiuyu Fund.

• Fresh start for ancient village (Washington Post) - Decades of logging left the people of Boduoluo village battling natural disasters brought about by deforestation. Now, a shift toward eco-tourism is reviving the remote area's fortunes.

• Design a better life (Washington Post) - As another smoggy day dawns, Beijing is seeking solutions in a new direction: design.

• Bring back the real Chinese medicine (Washington Post) - The real threat to traditional Chinese medicine is not fear relating to its use of toxic compounds, but growing skepticism about the efficacy of its methods from within its own ranks, according to a leading German practitioner of the ancient medical system.

• Peace forum could pave the way to breakthrough (Washington Post) - The First Cross-Straits Peace Forum involving think tanks from the Chinese mainland and Taiwan has broken the ice in grassroots political dialogue. Participants hoped the forum will influence policymaking and consultation.

• Fast track relations for rail (Washington Post) - Working together on high-speed trains may be the next step up for Sino-Thai relations as the topic takes on importance in discussions between Premier Li and Thailand Prime Minister Yingluck Shinawatra.
  Link with neighbors with 3 rail lines
  Better Thai railways could create better ties
  Railway co-op to boost interconnectivity
  Li vows to enhance amity Visa exemption to promote exchanges
  Sino-ASEAN degree recognition in the works

• China, Thailand eye waiving visas (Washington Post) - Neither Thai nor Chinese tourist operators were surprised at the two governments' decision to discuss waiving visas for both sides' visitors.

• Yuan clearing bank in sight (Washington Post) - China is considering setting up a yuan clearing bank in Thailand to meet demand for currency settlement between the two countries, Premier Li Keqiang said on Friday.

• Asian 'safety net' stressed (Washington Post) - Premier Li Keqiang called on Southeast and East Asia to improve the regional financial firewall on Thursday by better using a regional foreign exchange fund, among other measures.

• IMF cautions over DC drama (Washington Post) - Chinese and international financial leaders voiced their deep concerns over the drama unfolding in the US over the raising of its debt ceiling, government shutdown and the possible tapering of quantitative easing (QE) policies.

• Li calls for action on free trade area upgrade (Washington Post) - Premier Li Keqiang met leaders from the Association of Southeast Asian Nations on Wednesday and urged the two sides to start establishing an "upgraded version" of the China-ASEAN Free Trade Area.

• Bo Xilai to appeal life sentence (Washington Post) - Bo Xilai, the former Chongqing Party chief, is to appeal his life sentence for corruption, Shandong Provincial High People’s Court announced on Wednesday.

DHK-Trang Thông Tin Đa Chiều. Tất cả bài đăng tải trên thể hiện quan điểm riêng và cách hành văn của tác giả không phản ảnh quan điểm hay lập trường của DHK

Tột cùng hỗn láo với dân tộc Việt Nam và Đại tướng Võ Nguyên Giáp & Xây dựng dân chủ Việt Nam qua kinh nghiệm Hoa Kỳ

Tột cùng hỗn láo với dân tộc Việt Nam và Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Ngay khi cả nước còn đang chìm trong tang thương của ngày Quốc tang thứ 2, ngay khi chiếc xe cuối cùng rước linh cữu Đại tướng vừa khuất bóng khỏi nội thành Hà Nội, loa phường tại nhiều địa bàn trọng điểm Hà Nội đã ra rả yêu cầu các hộ gia đình khẩn trương hạ cờ rủ. Các công sở đồng loạt bỏ cờ rủ khi linh cữu Đại tướng chưa ra khỏi địa bàn Thủ đô. Công an và cán bộ cơ sở đi từng nhà yêu cầu mọi người dân triệt để chấp hành lệnh của UBND Thành phố. Nhân dân vô cùng ngỡ ngàng tưởng đã có một cuộc lật đổ chính quyền vừa xảy ra tại Thủ đô. Nhiều cụ già, nhiều cựu chiến binh cự lại thì bị đe dọa cưỡng chế. “Chúng ta đang để tang cụ Đại tướng theo nghi thức Quốc tang cơ mà. Phải để chúng tôi khóc Đại tướng nốt ngày hôm nay cho trọn đạo. Các anh còn có lương tâm con người hay không?”

Cách đó hơn nửa giờ, ông Phạm Quang Nghị (Ủy viên Bộ chính trị, Bí thư Thành ủy) còn rập đầu trước anh linh của Đại tướng thề bồi này kia. Ngay khi quan chức và Công an Hà Nội đang cưỡng chế nhân dân bắt hạ cờ rủ không cho để tang Đại tướng nốt ngày Quốc tang thứ 2 (13/10/2013) thì ông quan đầu tỉnh Hà Nội Nguyễn Thế Thảo vẫn đang tháp tùng linh cữu Đại tướng ra sân bay và theo vào tận nơi an tang Đại tướng tại Quảng Bình.

Và đây là lý do để chính quyền Hà Nội cùng Bộ Ngoại giao bắt các cơ quan phải bỏ tang giữa ngày đồng thời cưỡng chế nhân dân không cho để tang Đại tướng hết ngày Quốc tang thứ 2. Việc bắt dân hạ cờ rủ được thực hiện ngay tại Thủ đô khi linh cữu Đại tướng chưa ra tới sân bay Nội Bài và VTV1 vẫn đang truyền hình trực tiếp lễ Quốc tang Người.

.

Trong lịch sử thế giới và lịch sử Việt Nam, chưa có một Quốc tang nào bị hạ cờ giữa chừng như vậy. Hành động vô lương tâm này của Bộ Ngoại giao và Thành phố Hà Nội, sự vô trách nhiệm của Ban Chấp hành Trung ương mà đứng đầu là Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng (dưới sức ép của Bắc Kinh) không còn là sự hỗn láo đơn thuần mà nghiêm trọng hơn là sự thách thức ý chí độc lập, lòng tự trọng của dân tộc và nhân dân Việt Nam, thách thức chủ quyền của  đất nước Việt Nam trong giờ phút đau thương, ngặt nghèo nhất.

  Cầu Nhật Tân

  (Cầu Nhật Tân)

Lời phát biểu của Ông Võ Điện Biên - trưởng nam của Đại tướng tại lễ truy điệu

Ông Võ Điện Biên nghẹn ngào: "Tạ ơn tổ tiên, anh hùng liệt sĩ..."

• "Kính thưa các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước và quân đội,
• Kính thưa đồng bào và chiến sĩ cả nước,
• Kính thưa các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước Lào và Camphuchia,
• Kính thưa các bạn bè quốc tế và kiều bào ở nước ngoài,

Trước hết, tôi xin thay mặt gia đình tỏ lòng biết ơn sâu sắc, cảm ơn lãnh đạo Đảng, Nhà nước, quân đội, cùng đồng bào và chiến sĩ cả nước đã tạo mọi điều kiện để thực hiện tâm nguyện cuối cùng của ba chúng tôi là trở về với quê hương.

Chúng tôi hiểu rõ hơn ai hết rằng mọi lời ca ngợi với Đại tướng là lời ca ngợi đối với Bác Hồ, với các thế hệ lãnh đạo của Đảng, với tất cả đồng bào và chiến sĩ đã hy sinh và đóng góp bằng tâm trí và máu xương trong 2 cuộc kháng chiến vừa qua. Đấy là lời ca ngợi đối với tất cả những người con ưu tú của đất Việt đã ngã xuống để bảo vệ và gìn giữ mảnh đất này. Để tỏ lòng biết ơn, không có lời nào có thể diễn đạt hết được tấm lòng của gia đình.

Tuổi thọ của Đại tướng đến những năm vừa qua, sức khỏe của Đại tướng và tuổi thọ của Đại tướng đến những ngày qua là nhờ tấm lòng của tất cả mọi người, hàng trăm, hàng triệu người dân Việt Nam, từ các thế hệ đã qua 2 cuộc chiến tranh khốc liệt nhất của dân tộc, đến thế hệ thanh niên, thiếu nhi chưa bao giờ biết đến tiếng bom.

Xin phép được tỏ lời cảm ơn riêng đến quân đội bệnh viên quân y 108, tập thể A11 và tất cả những y bác sĩ liên quan đã chăm sóc Đại tướng đến những giây phút cuối cùng.

Trong giây phút này, xin phép được ngẩng đầu tạ ơn tiên tổ của đất nước Việt Nam, tạ ơn anh linh của tất cả những anh hùng liệt sĩ từ hàng nghìn năm nay đã ngã xuống vì mảnh đất này và luôn luôn đồng hành cùng với Đại tướng trong cuộc trường chinh cho tới giờ phút cuối cùng.

Đại tướng cả đời đã vì nước vì dân và lúc mất đi chắc chắn tinh thần của Đại tướng sẽ hòa vào tinh thần của hàn trăm, hàng chục triệu người dân nước Việt, biến thành sức mạnh vì một nước Việt Nam hùng cường và thịnh vượng.

Xin cảm ơn!".

(soha.vn)

Xây dựng dân chủ Việt Nam qua kinh nghiệm Hoa Kỳ

Tạ Dzu (Danlambao) – Nước Mỹ đang trải qua cơn bế tắc chính trị khi hai đảng Cộng Hòa và Dân Chủ không thể thỏa hiệp với nhau về ngân sách quốc gia, có liên quan tới chương trình Bảo hiểm Y tế Giá Phải chăng, còn được gọi là Cải tổ Y tế, hoặc có tên Obamacare đã được thông qua vào tháng 3 năm 2010. Cuộc tranh chấp giữa hai đảng hay giữa Hạ viện đa số Cộng hòa với Thượng viện lẫn Tổng thống Dân chủ làm cho một phần chính phủ phải ngưng hoạt động, ảnh hưởng tới những sinh hoạt cần thiết của người dân. Hơn thế nữa, sẽ ảnh hưởng lớn tới nền kinh tế thế giới.

Trong bối cảnh tranh chấp chính trị của quốc gia dân chủ tân tiến và hùng mạnh nhất hoàn cầu, người Việt học được gì qua kinh nghiệm đó?

Đây là lần thứ hai trong vòng 17 năm qua đã xảy ra tình trạng này. Tất nhiên, chỉ những phần không thiết yếu của chính quyền liên bang là phải tạm đóng cửa, cũng đủ để tám trăm ngàn nhân viên liên bang phải nghỉ việc không lương. Và chưa biết đến bao giờ. Một nhóm thiểu số của đảng Cộng hòa gọi là Tea Party tìm mọi cách triệt hạ hay trì hoãn thi hành chương trình Obamacare trong vòng một năm nếu muốn hai viện thỏa hiệp trong việc biểu quyết ngân sách hàng năm. Đảng Dân chủ nắm Thượng viện nhất định không nhượng bộ, muốn đưa đạo luật ngân sách ra biểu quyết ngay mà không dính líu gì tới Obamacare, sẽ đi vào hoạt động từ năm 2014. Đó là lý do chính yếu xảy ra bế tắc.

Tại sao biểu quyết Ngân sách Liên bang, hay ít nhất, gia hạn ngân sách cho chính phủ hoạt động, lại liên quan tới Obamacare? Theo luật, mỗi viện Quốc hội có quyền biểu quyết ngân sách riêng, sau đó hai viện sẽ thỏa hiệp với nhau để đi đến kết quả cuối cùng mà đôi bên đồng ý. Tuy nhiên, luật cũng cho phép các dân biểu được quyền đề nghị bất cứ điều gì ghi thêm vào dự luật mà hai viện biểu quyết. Nhóm Tea Party liền đưa đề nghị hoãn thi hành những điều khoản quan trọng của Obamacare, tức làm cho nó vô hiệu, sau khi tìm mọi cách mà không thể chấm dứt tài trợ cho chương trình đó được. Năm ngoái họ đã kiện đòi xóa bỏ luật này nhưng đã bị Tối cao Pháp viện bác bỏ. Tổng thống Obama và đảng Dân Chủ coi việc thông qua dự luật Cải tổ Y tế của Quốc hội vào năm 2010 là một thắng lợi lớn, thực hiện được giấc mơ theo đuổi trong mấy chục năm qua là làm sao cho mọi người đều có bảo hiểm y tế. Thực ra, Obamacare không phải là chương trình bao biện hay cung cấp dịch vụ y tế, mà chỉ trợ giá cho những ai không đủ điều kiện tài chánh mua bảo hiểm sức khỏe tư nhân, tương tự chương trình mà Mitt Romney – đối thủ của Obama trong cuộc chạy đua tranh ghế tổng tống vừa qua – đã thực hiện ở Massachusettes khi ông còn làm thống đốc ở đó. Kể từ 2014, các tiểu bang sẽ thành lập các chương trình bảo hiểm rẻ tiền cho dân chúng, được chính phủ liên bang trợ giúp. Từ năm 2015, những người chọn không mua bảo hiểm sẽ bị trả tiền phạt thuế $95.00; từ 2017, tiền phạt tăng lên ít nhất là $695.00. Thế nhưng, đảng Cộng Hòa, được những tập đoàn y sĩ, hệ thống bệnh viện và các hãng bảo hiểm vận động hành lang nhằm trì hoãn Obamacare, lý luận rằng việc bắt mọi người phải mua bảo hiểm là vi phạm đến quyền tự do mua bán của người dân.

Sự việc chính phủ không có ngân sách hoạt động không chỉ làm xáo trộn thị trường quốc nội mà còn làm gián đoạn trật tự kinh tế thế giới. Thị trường chứng khoán Dow Jones tuy đã khôi phục lại niềm tin từ giới đầu tư sau vụ ngưng tấn công vào Syria, đã liên tục rớt điểm ngay từ trước khi có thông tin chính phủ Mỹ hết ngân khoản gần hai tuần lễ. Các kinh tế gia tiên đoán mức tăng trưởng của quý bốn 2013 sẽ sụt giảm từ 2.2% xuống còn 1.8%.

Bế tắc chính trị không chỉ dừng lại ở chuyện ngân sách.

Ngày 17 tháng 10 tới đây, hai đảng lại phải đối đầu với trần nợ, tức tổng số tiền chính phủ có thể vay mượn để làm tròn các nghĩa vụ pháp lý, trong đó có các chương trình An sinh Xã hội, chương trình bảo hiểm xã hội Medicare, lương quân đội, lãi suất nợ quốc gia và tiền thuế hoàn lại cho dân chúng. Từ năm 1960, quốc hội đã phải nâng giới hạn trần nợ 78 lần. Nếu mức trần nợ không được nâng cao, quân đội sẽ không được trả lương, nguy hại tới tình hình an ninh quốc gia. Khoảng 80% nhân viên CIA đã bị nghỉ việc không lương.

Các nhà lãnh đạo kinh tế và tài chánh trên thế giới đều lên tiếng kêu gọi Hoa Kỳ phải nâng mức trần nợ nếu không muốn lâm vào nguy cơ không còn tiền chi trả các món nợ lần đầu tiên trong lịch sử, kể cả tiền lời các trái phiếu nằm trong tay Trung Quốc, Nhật Bản và các nhà đầu tư nước ngoài khác. Các nhà phân tích đã cảnh báo rằng việc chính phủ đóng cửa kéo dài sẽ gây tổn hại cho nền kinh tế Mỹ. Nhưng nguy cơ vỡ nợ còn đem đến những hậu quả tai hại hơn nhiều, có thể đẩy nền kinh tế đang chật vật phục hồi sau cơn suy thoái về khủng hoảng tài chánh và bất động sản vừa qua vào cuộc suy thoái mới. Tổng giám đốc IMF, Christine Lagarde, cảnh báo rằng “những bất ổn tiếp diễn về chính trị xoay quanh ngân sách, mức trần nợ, không giúp ích gì cả. Việc đóng cửa chính phủ đã quá tệ hại. Nhưng việc không thể nâng mức trần nợ còn xấu hơn nhiều và sẽ gây tổn hại hết sức nghiêm trọng không chỉ với kinh tế Mỹ mà cả kinh tế toàn cầu nữa”.

Điều đáng nói là mặc dù được khuyến cáo từ mọi phía, lãnh đạo hai đảng vẫn không thể đi đến một thỏa hiệp nào mà còn đổ lỗi cho nhau. Chủ tịch Hạ viện, John Boehner, nói với các phóng viên rằng ông “thất vọng vì tổng thống đã bác bỏ đề nghị đàm phán”. Ngược lại, Tổng thống Obama cho rằng bất kỳ một cuộc đàm phán nào xung quanh vấn đề ngân sách và trần nợ cũng không thể đi kèm với việc đe dọa đóng cửa chính phủ và gây xáo trộn cho nền kinh tế lên đầu người dân Mỹ. Ông tuyên bố, “chúng ta không thể để hành động tống tiền trở thành một phần trong nền dân chủ của chúng ta”.

Với khủng hoảng chính trị từ một trong những quốc gia có nền dân chủ tân tiến và cường thịnh nhất thế giới như Hoa Kỳ, người Việt rút ra được bài học gì cho việc chuyển hóa và xây dựng dân chủ trong tương lai?

Đề nghị hướng giải quyết

Để giải quyết bế tắc chính trị tương tự như của Hoa Kỳ, chúng ta cần phải thay đổi tư duy và cách thức sinh hoạt dân chủ.

Nền dân chủ với hệ thống chính quyền dựa căn bản trên đảng phái và các chính trị gia chuyên nghiệp đã càng ngày càng tỏ ra kém hữu hiệu, dễ vướng vào bế tắc nếu các chính đảng không thể thỏa hiệp với nhau về một chính sách nào đó. Các chính trị gia thường có khuynh hướng sử dụng quyền làm luật và vai trò thiết kế chính sách quốc gia để bắt bí, đả phá nhau mỗi khi quyền lợi phe phái bị ảnh hưởng, để mị dân hay để giành phiếu trong kỳ bầu cử kế tiếp. Vai trò của người dân trong sinh hoạt chính trị trở thành thứ yếu, các đảng phái trở nên trội yếu. Quyền lực và quyền lợi của người dân thay vì được thực thi và tôn trọng, đã bị các đảng phái thao túng, cho dù vẫn sinh hoạt trong khuôn khổ luật pháp cho phép. Thể chế dân chủ chúng ta trông đợi không chỉ là dân chủ từ trên chính quyền xuống, mà còn phải phối hợp nhịp nhàng từ dưới dân chúng lên, bảo đảm quyền lực thực sự là của toàn dân. Với các tiến bộ trong thời đại hiện nay, nhất là hệ thống thông tin liên lạc điện tử, một nền dân chủ toàn dân tham gia có thể thực hiện được.

Vai trò khác biệt giữa chính và trị (*)

Chính trị, hiểu như hiện nay, thường chỉ có nghĩa là sinh hoạt của các chính trị gia, các đảng phái và của chính quyền. Chính trị đúng nghĩa phải là “thiết kế và chấp hành dân sinh” (*), và phải là công việc chung của cả chính quyền và người dân, chứ không thể chỉ là công việc và trách nhiệm riêng của những người “làm chính trị” trong nền chính trị đại nghị hiện nay. Cần có một cơ chế dân chủ mới, tạo điều kiện để toàn dân cùng tham gia vào việc nước (“thiết kế và chấp hành dân sinh”), tránh đảng tranh và khủng hoảng chính trị. Nền dân chủ mới này phải mang ba nội hàm sau.

Thứ nhất, cần phân biệt giữa chính và trị trong từ kép “chính trị”.

Chính, thuộc quyền người dân; trị, thuộc phần chính quyền.

Chính, bao gồm các sách lược, chính sách quốc gia trên mọi bình diện, từ văn hóa, giáo dục, kinh tế, xã hội đến an ninh, ngoại giao, quốc phòng v.v… phải được đề xuất từ người dân thuộc mọi thành phần dân tộc, chứ không chỉ là đảng viên các đảng phái và tùy thuộc vào các chính đảng như hiện nay.

Trị (quản trị), vai trò điều hành guồng máy sinh hoạt quốc gia thuộc trách nhiệm nhà nước, có thể bao gồm các chính đảng. Một trong những nhiệm vụ quan yếu của chính quyền là tạo phương tiện và cơ hội cho mọi cá nhân, tập thể và xã hội dân sự phát huy hết khả năng và sức sáng tạo chứ không phải lạm dụng quyền lực rồi đàn áp, ức chế người dân làm thui chột tài năng con người.

Quốc hội, cơ quan quyền lực cao nhất của toàn dân cần hoạt động độc lập với các đảng phái. Sự độc lập này là nhằm ngăn chặn nguy cơ xung đột quyền lợi giữa công (quyền lợi quốc gia) và tư (quyền lợi đảng phái). Vì không phân biệt rõ ràng chức năng giữa chính và trị, các đảng phái vừa làm luật (đá bóng), vừa tranh giành quyền thi hành luật của ngành hành pháp (thổi còi) mặc dù được luật pháp cho phép. Sự lẫn lộn này dễ gây nên bế tắc chính trị mà ta thường thấy ở ngay các nước dân chủ tiên tiến nhất. Trong thế giới hội nhập và phát triển ngày nay, bất kỳ một sự khủng hoảng chính trị hay kinh tế nào tại mỗi quốc gia, đều có thể ảnh hưởng đến khu vực hay toàn cầu như trường hợp Hoa Kỳ mà chúng ta đang chứng kiến, do đó đòi hỏi những bước cải tiến căn bản trong sinh hoạt chính trị.

Dân chủ toàn dân và trực tiếp (*)

Thứ nhì, đa số các nền dân chủ trên thế giới đều theo mô hình các chính đảng đưa đại diện của mình ra cho dân chúng bầu chọn. Tất nhiên, đa đảng tốt hơn thể chế độc đảng bội phần, nhưng người dân vẫn chưa có cơ hội bình đẳng trong việc đề cử và ứng cử vào các chức vụ công quyền, nhất là ở cơ quan quyền lực cao nhất là quốc hội. Tại Mỹ, gần như chỉ đảng viên thuộc hai đảng lớn là Dân Chủ và Cộng Hòa là có cơ hội được ngồi trong lưỡng viện quốc hội. Ở các quốc gia đa đảng khác cũng tương tự, tức đảng viên các chính đảng mới có cơ hội trúng cử. Mặc dù đa đảng, mô hình chính trị ngày nay vẫn mang tính (đa) đảng cử, dân bầu, chưa đạt được mô thức dân cử, dân bầu, để chính quyền thực sự là “của dân, do dân và vì dân”. Tình trạng này dẫn đến sự việc là người dân không thực sự có quyền mà chỉ gián tiếp qua các chính đảng. Nếu các đảng phái không thể thỏa hiệp với nhau về một chính sách nào đó, thường dẫn đến bế tắc chính trị, có khi phải giải tán quốc hội để bầu lại khiến người dân mất dần niềm tin vào các chính trị gia, xa lánh chính trị và xem các sinh hoạt chính trị chỉ là đấu trường giành giật quyền lợi phe nhóm mang tính đảng tranh chứ không phải để phục vụ xã hội. Do đó, người dân cần một cơ chế mới để có thể trực tiếp quyết định những việc quan trọng, nhất là những vấn đề liên hệ đến đời sống hằng ngày của họ, chứ không chỉ phó thác sinh mệnh chính trị cho các chính trị gia phe nhóm đảng phái chuyên nghiệp.

Phân công và hợp tác (*)

Cuối cùng, sự phân quyền trong hệ thống công quyền giữa ba ngành lập pháp, hành pháp và tư pháp không thôi chưa đủ, nền chính trị quốc gia còn phải mang tính phân công và nhất là hợp tác. Tuy đã có cơ cấu phân quyền, hai ngành hành pháp và lập pháp vẫn tìm cách ngáng trở nhau mỗi khi có dịp chứ chưa hoàn toàn hợp tác làm việc, gây ra bởi quyền lợi phe nhóm. Phân quyền chính là để ngăn chặn cảnh tranh giành quyền lực chứ chưa đạt tới sự phân công và hợp tác nhuần nhuyễn giữa các cơ chế dân sự và nhà nước. Phân công là để tránh sự trùng lắp, dẫm chân lên nhau và để mỗi bộ phận làm đúng và đủ chức năng lẫn nhiệm vụ của mình. Hợp tác là để cả bộ máy vận động và kết hợp hoạt động nhịp nhàng.

Hãy hình dung cơ thể con người. Giữa tim và óc hay các cơ phận khác không có sự “phân quyền”, nhưng rõ ràng mỗi bộ phận được “phân công” làm một hay nhiều chức năng khác nhau. Chúng “hợp tác” với nhau để một cơ thể hoạt động bình thường và mạnh khỏe. Muốn sinh hoạt chính trị hữu hiệu và lành mạnh hơn, nền dân chủ mới cũng cần được nhìn tương tự như thế. Phân công mà không hợp tác sẽ gây trì trệ, khó phát triển. Hợp tác mà không phân công sẽ dẫn đến rối loạn.

Kết

Để đạt được những điều trên, xã hội cần đến một phương tiện hỗ trợ. Đó là hệ thống giáo dục nhân bản, qua nhiều hình thức, vừa nuôi vừa dưỡng và để mọi người vừa học vừa làm. Mỗi cá nhân và mỗi tập thể phải được nâng cao ý thức công dân, đạt đến trình độ tự giác, tự chủ quyết định sinh mệnh chính trị của mình, chứ không chỉ trông chờ hoặc giao phó toàn bộ cho sinh hoạt đảng phái.

Tạ Dzu

danlambaovn.blogspot.com

__________________________________

(*) Ghi chú: Tất cả những khái niệm này là đề xuất của nhà tư tưởng Lý Đông A vào đầu thập niên 1940, được đề cập đến trong học thuyết cơ năng bản vị qua hai tài liệu Duy Dân Cơ Năng và Cơ Năng Hiến Pháp.

Bà Đầm Xòe - Hôm nay, ở đâu cần có Quốc tang?

Sáng nay nước Việt nam minh chính thức cử hành trọng thể Quốc tang Đại tướng.

Nhạc quốc tang rên rỉ không dứt. Hoa viếng ngập quan tài. Người viếng ngập đường, ngập phố. Ô tô, may bay xếp hàng dài. Đội kèn trống, Đội danh dự hết tốp nay, đến tốp kia thay nhau túc trực.Ồn ả trong nước và thế giới.

Cũng sáng nay, truyền thông trong nước đưa tin tiếp, có ít nhất 21 ngươi đã thiệt mạng và hàng trăm ngươi bị thương tại vụ nổ kho thuốc pháo ở tỉnh Phú Thọ.

Lướt trên Bs thấy có cái tít “Hình ảnh thiệt hại vụ nổ kho thuốc pháo ở Phú Thọ” của TTXV, Bà Đầm xòe vội mở ra xem thì chỉ thấy có tổng cộng có 5 tấm ảnh. Nhìn qua cũng thấy, đây là những tấm ảnh lãng sẹt, chẳng thấy tang thương ở đâu trong vụ nổ pháo này. 5 ảnh thì có 2 ảnh chụp hai nhà, giống như cái lều bị tốc mái; một ảnh chụp một cây như là cây Cành giao bị nghiêng, dưới chân có vài chục viên đá, lẫn gạnh như xây bồn hoa cho cây, bị đổ chỏng chơ; một ảnh chụp chiếc xe máy (chắc là Đreem) bị cháy chưa hết đứng ngay ngắn bên cạnh mấy em nhỏ đang tò mò, ngắn nghía, xem sét. Bức thứ 5, ảnh cuối cùng, là đội quân ăn mặc rằn ri, mũ áo, ba lô gon gàng đang hành quân tiến vào cổng “Xí nghiệp pháo hoa- Thuốc nổ”.

Chả nhẽ sự sự thiệt hại của vụ nổ chỉ có thế?

Hẳn là không rồi.

Tin đưa ràng ràng có ít nhất 21 người đã chết, hàng trăn người vẫn còn bị thương cơ mà. Người bị chết, bị thương, chẳng là đối tượng thiệt hại chính của vụ nổ này hay sao? Sao chẳng thấy có một hình ảnh nào? Luật có cấm đăng tải những hình ảnh này đâu.

Tôi xem tin ảnh này mà thấy chạnh buồn, rồi tự hỏi, Phóng viên chính, gạo cội của hãng tin duy nhất, khổng lồ nhất Việt Nam này đi đâu cả rồi? Họ được lãnh đạo cử đi phục vụ lễ tang Đại tướng hết cả rồi sao?

Họ chỉ đau thương cho Đại tướng? Cứ như chỉ Đại tướng mới là con người? Hàng chục người trai trẻ chết, hàng trăm người trai trẻ bị thương không phải là con người, không phải là mất mát, không phải là đau thương sao?.

Tôi đọc tin này của TTXVN mà thấy chạnh buồn.

Hàng trăm người thực thi nhiệm vụ mà bị chết, thương vong, lương tri mách bảo tôi rằng, đây mới là quốc tang đúng nghĩa của dân tộc trong những ngày này.

Không biết có mấy người Việt Nam chia sẻ với nỗi lòng này của tôi.

Mời các bạn xem 5 ảnh đăng trên mạng của TTXVV, Bà Đầm xòe coppi lại.

Bà Đầm Xòe
 

Kami - Không chừng lại có những "ngày quốc tang thật nhiều niềm vui"

(Phản hồi bài "Hôm nay, ở đâu cần có Quốc tang?")

Hôm nay tôi được đọc bài "Hôm nay, ở đâu cần có Quốc tang?" của tác giả Bà Đầm Xòe - Nhà văn Phạm Thành trên blog của ông. Chỉ đọc tiêu đề cũng đã hiểu tác giả muốn nhắc nhở chính quyền nên có phản ứng về sự thiệt hại vô cùng lớn về sinh mạng con người vừa xảy ra trong tai nạn nổ Kho thuốc pháo ở xã Khải Xuân, Huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ ngày 12.10.2013. Tai nạn này theo số liệu thống kê ban đầu đã có gần 100 người bị thương và ít nhất 21 người đã thiệt mạng. Được biết vụ nổ này xảy ra ở tại một nhà máy sản xuất pháo hoa của Bộ Quốc phòng. Trong trường hợp này cá nhân tôi nghĩ rằng để bày tỏ sự mất mát lớn lao như thế thì phải dùng câu "Tổn thất này thật là lớn lao, đau thương này thật là vô hạn" là đúng và chính xác nhất chứ không thể là những câu khác. Hơn thế nữa tin vụ nổ này là một trong những tin của không ít đài truyền hình nước ngoài mà tôi được xem. Điều đó cho thấy vụ tai nạn này đáng để nhà nước tổ chức một lễ quốc tang để tưởng niệm các nạn nhân là điều nên làm.

Tôi thấu hiểu nỗi bức xúc của tác giả Bà Đầm Xòe khi viết rằng "Tôi xem tin ảnh này mà thấy chạnh buồn, rồi tự hỏi, Phóng viên chính, gạo cội của hãng tin duy nhất, khổng lồ nhất Việt Nam này đi đâu cả rồi? Họ được lãnh đạo cử đi phục vụ lễ tang Đại tướng hết cả rồi sao? Họ chỉ đau thương cho Đại tướng? Cứ như chỉ Đại tướng mới là con người? Hàng chục người trai trẻ chết, hàng trăm người trai trẻ bị thương không phải là con người, không phải là mất mát, không phải là đau thương sao?" . Đây có thể coi là lời trách móc, dẫu rằng vụ tai nạn đó xảy ra trong hoàn cảnh tang gia bối rối cấp quốc gia - ngày quốc tang Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Cho nên việc chậm trễ của nhà nước trong phản ứng đối với việc này có thể châm trước. Nhưng dù sao đi chăng nữa cá nhân tôi vẫn không tin chính quyền nhà nước sẽ có ý định tổ chức một lễ quốc tang để tưởng niệm các nạn nhân dù chỉ là một ngày. Bởi lý do:

1. Sự kiện trùng tang điều không ai muốn, kể cả ở cấp độ mỗi gia đình, do đó để xảy ra hai lễ quốc tang liên tiếp là điều khó thuyết phục đối với bất cứ ai kể cả lãnh đạo đảng và Nhà nước Việt nam.

2. Hình như việc tổ chức nghi lễ quốc tang cho tập thể các nạn nhân trong các biến cố thiên tai, nhân tai ... chưa có tiền lệ ở Việt nam. Việt nam khác với các quốc gia khác là không có các lễ quốc tang tưởng niệm các nạn nhân trong các vụ khủng bố, thiên tai hay những tai nạn, những hiểm họa khác như chúng ta thường thấy. Có lẽ do ở họ có tính nhân văn hơn, hay nói cách khác là sinh mạng con người ở đó được quý trong hơn.

3. Các tai nạn do con người gây ra (nhân tai) ở Việt nam cỡ chết chùm không hiếm và xảy ra như cơm bữa. Như tai nạn giao thông, lũ lụt do xả lũ thủy điện... làm thiệt hai nhân mạng đến hàng chục người mỗi vụ là chuyện thường ngày ở huyện. Như thế, nếu tổ chức quốc tang thì có lẽ quỹ thời gian một năm 365 ngày không đủ, và không khéo sẽ có những người cả đời sẽ sống trong quốc tang là chuyện rất có thể có. Còn chuyện thành lập hẳn một Bộ Quốc tang cũng là một ý tưởng trục lợi không tồi cho không ít quan chức.

Còn chuyện tổ chức lễ quốc tang cho các cá nhân lãnh tụ là chuyện năm thì, mười họa. Nhất là sự thương tiếc của một số đông quá lớn người Việt đối với Đại tướng Võ Nguyên Giáp như chúng ta đang thấy trong ngày này thì đây cũng là thách thức lớn đối với các quan chức cao cấp trong bộ máy đảng và chính quyền Việt nam hiện nay đang ở trong diện hưởng chế độ quốc tang.

Nói dại, nếu ông các ông ĐM. LĐA, NĐM, T "lú" hay X đ/c... mà lăn ra chết lúc này thì không hiểu "khi lìa trần sẽ có mấy người đưa" là nhân dân, cái mà ta đã thấy là con số hàng chục vạn người đã tự nguyện đến trong đám tang tướng Giáp? Tôi nghĩ rằng những ngày này đã không có ít các quan lớn đang lo sợ. Họ lo sợ không phải vì cái chết, mà lo sợ khi đó số người dân đến viếng không biết có đủ để đếm hết mười đầu ngón tay của một người lành lặn hay không?

Tóm lại những chuyện đó nó là chuyện bình thường trong một xã hội bất bình thường như xứ mình thôi bác ạ. Nếu thương tiếc những nạn nhân xấu số nói trên thì những người tử tế để trong lòng mình cũng đủ.

Tâm tư của bác là rất đáng quan tâm, song không chừng chúng ta lại có những "ngày quốc tang thật nhiều niềm vui" như HTV.

Chúc bác khỏe

Kính

Ngày 13 tháng 10 năm 2013

© Kami
(Kami Blog's)

Trong điện có bikini

Đào Tuấn

Thử nhìn một cách lạc quan câu chuyện trong điện có biệt thự, có tenis, có bikini.
Lại là cái tên EVN. Lại là đầu tư ngoài ngành. Lại là lỗ. Lại kêu gào tăng giá bán điện. Những điệp khúc đến hẹn lại lên mỗi khi doanh nghiệp nhà nước có thanh tra. Nhưng lần này, mới hơn, là chuyện trong giá thành điện, có biệt thự, có sân tennis, có bể bơi.
Kết quả thanh tra tại EVN do Thanh tra Chính phủ tiến hành công bố những sự thật y như câu chuyện hài.
Ngót 600 tỷ cho biệt thự, bể bơi, sân tennis…được nhét các dự án nguồn điện để hạch toán vào giá thành điện.
2.195 tỷ đồng tiền lỗ, khi mà “Quả đấm sắt độc quyền” dùng 121.000 tỷ đầu tư ngoài ngành vào ngân hàng, bảo hiểm, chứng khoán.
Các công ty con, chẳng hạn riêng Tổng công ty Điện lực miền Nam, được giao kế hoạch lỗ trên dưới 1.200 tỉ đồng.
Hóa ra, người dân mỗi khi bật công tắc điện là đã phải trả tiền để cán bộ EVN diện Bikini đi bơi mỗi chiều.
Hóa ra, trong giá thành điện được cấu thành bởi những rủi ro cho những khoản đầu tư ngoài ngành bản chất không khác gì “Đánh bạc”.
Còn kế hoạch lỗ, một lý do chính đáng để đòi tăng giá điện, để khóc thương nhân viên ngành điện 7 triệu là không đủ sống.

Nhưng điện hoàn toàn không phải là một ngoại lệ, ngoảnh sang giá sữa, chỉ đến khi Thủ tướng Chính phủ có yêu cầu, hai bộ Tài chính, Y tế mới ngồi lại với nhau, và cũng chỉ mất có một buổi, để tháo gỡ “cơn điên” của giá sữa tồn tại từ ngay sau ngày…Luật Giá có hiệu lực.
Một lon sữa cứ qua biên giới là lãi từ 150 đến 900%. Làm gì có thứ kinh tế thị trường, dù chưa đầy đủ nào hàm chứa sự bất hợp lý đến bất công như vậy. Hay là vì trong sữa có hoa hồng?
Nếu câu chuyện “trong điện có bikini” đang cho thấy cơ chế độc quyền doanh nghiệp khiến người dân phải trả tiền cho những bất hợp lý, yếu kém của DNNN thì chuyện “trong sữa có hoa hồng” cho thấy sự yếu kém trong quản lý, (Ước gì nguyên nhân chỉ là sự yếu kém), khiến một mặt hàng thông dụng trên phạm vi toàn thế giới hoàn toàn có thể tạo “độc quyền mặt bằng giá” ở Việt Nam.
Trước đề án tái cơ cấu DNNN, vấn đề hiệu quả đã được nhắc tới, đầu tư ngoài ngành đã được chấn chỉnh, lỗ đã được cảnh báo mà bài học mang cái tên Vinashin, Vinalines đến giờ còn chưa hết thời sự.
Còn bây giờ thì sao?
Thời báo kinh tế Việt Nam dẫn “bản báo cáo mới được hoàn thành ngày 3.10.2013” của Bộ trưởng Bùi Quang Vinh cho biết đề án “Tiếp tục đổi mới nâng cao hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp nhà nước, đảm bảo vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa” đã được trình.
Vai trò chủ đạo là không đổi, dù Bộ KH và ĐT cũng nêu “một số quan điểm đáng chú ý”.  Chẳng hạn: Cần làm rõ hơn vai trò của doanh nghiệp nhà nước trong tiến trình chuyển đổi sang kinh tế thị trường định hướng XHCN. Cần xây dựng và thực hiện lộ trình tách bạch nhiệm vụ sản xuất – kinh doanh vì mục tiêu lợi nhuận với các nhiệm vụ an sinh xã hội khác không vì mục tiêu lợi nhuận. Hay yêu cầu “Cần loại bỏ và giảm thiểu độc quyền, trừ một số trường hợp đặc biệt trong các lĩnh vực tồn tại độc quyền tự nhiên”; “Cần hạn chế tối đa các trách nhiệm chính trị xã hội đối với các doanh nghiệp nhà nước, đồng thời giao lại các nhiệm vụ này cho chính sách tài khóa và chính sách an sinh xã hội để đảm bảo sự minh bạch và trách nhiệm giải trình”.
Lằng nhằng quá phải không! Thôi, giải thích một cách đơn giản thì là người dân sẽ còn phải đợi. Tất nhiên là như thế. Và trong khi đợi, thì cứ hẵng kiên nhẫn đóng thuế, bình tâm mà trả tiền điện.
Nếu phải nhìn nhận để có chút gì đó lạc quan thì có lẽ, câu chuyện “Trong điện có bikini” của ngày hôm nay, ít nhất cũng giúp những thường dân bình dị hoàn toàn xa lạ với kinh tế học, hàng ngày vẫn còng lưng đóng thuế đều như vắt chanh có thể tự trả lời câu hỏi vì sao các DN “Quả đấm thép” lợi thế tài nguyên trong tay, mà phải mất đến 9,3 đồng để tạo ra 1 đồng giá trị tăng thêm, vì sao càng DN nắm nguồn lực tài chính “vô biên cương” thì lại làm gì cũng lỗ. Và vì sao giá thành các mặt hàng thiết yếu của chúng ta lại luôn chỉ như “con chốt”, chỉ tăng chứ không lùi.

Tiếng vỗ tay trong một đám tang.

Phạm thanh Nghiên

Nhà văn Hoàng Tiến

Phạm Thanh Nghiên: Không ai có thể tự lo (nên không phải chịu trách nhiệm) việc tang lễ cho mình. Một đám tang đình đám, hoành tráng hay một đám tang bình dị, giản đơn – đó là việc của người sống. Nói thừa. Đương nhiên là thế rồi. Đương nhiên như cái việc người sống có quyền bày tỏ lòng thành kính, sự tiếc thương đối với người quá cố. Lại nói thừa nữa. Cứ như ai đó không được quyền tỏ lòng thành kính, tiếc thương với người đã mất. Thì đúng như thế, nên mới có chuyện để nói.

Cách đây gần 1 năm, (ngày 28 tháng 1 năm 2012) nhà văn Hoàng Tiến qua đời tại nhà riêng ở Hà Nội. Rất nhiều bạn bè, thân hữu muốn đến thăm viếng, tiễn đưa ông về nơi an nghỉ cuối cùng, trong số ấy có tôi. Nhưng, tư gia của tôi cũng như của rất nhiều người đã bị giám sát, nhằm ngăn cản không cho tới dự tang lễ nhà văn. Chưa hết, theo tường thuật của một số người thì an ninh cũng gây khó khăn cho Tang lễ nhà văn Hoàng Tiến. (Nghe cuộc trả lời phỏng vấn của nhà báo Tự do Nguyễn Khắc Toàn trên RFA).

Quyền được bày tỏ lòng thương tiếc đối với người quá cố bị tước đoạt.

Và đây là câu chuyện của 11 năm về trước:

“… Các vòng hoa đề chữ Vô cùng thương tiếc trung tướng Trần Độ bị ách lại từ ngoài cổng. Phải bỏ chữ Vô cùng thương tiếc và quân hàm trung tướng đi. Thắc mắc thì anh em nhà tang lễ giải thích: “Chúng cháu chỉ biết làm theo lệnh ở trên”(!)

“Vòng hoa của đại tướng Võ Nguyên Giáp đề hàng chữ: “Vô cùng thương tiếc trung tướng Trần Độ. Đại tướng Võ Nguyên Giáp” cũng bị ách lại, đưa vào phòng đợi ngoài cổng, và đề nghị sửa (có anh em chuyên môn sửa ngay). Nghĩa là phải bỏ hàng chữ Vô cùng thương tiếc, và các quân hàm trung tướng, đại tướng, chỉ còn là ông Võ Nguyên Giáp viếng ông Trần Độ. Thư ký của đại tướng là ông Huyên, phản đối. Chuyện đôi co lằng nhằng, hai bên đều phải xin ý kiến cấp trên của mình. Mỗi bên đều xuống thang một chút. Cuối cùng vòng hoa còn là: “Thương tiếc trung tướng Trần Độ. Đại tướng Võ Nguyên Giáp”. Có lẽ (đó) là vòng hoa duy nhất được giữ gần như nguyên vẹn lời viếng. Nhưng khi Ban Tang Lễ gọi loa đọc tên người viếng thì lại gọi là: “Vòng hoa của ông Võ Nguyên Giáp viếng ông Trần Độ”.

 

Đấy là một đoạn trích trong bài tường thuật về tang lễ Trung tướng Trần Độ của nhà văn Hoàng Tiến. Người ngày ấy được (bị) gọi cộc lốc một tiếng “Ông”: “Vòng hoa của ông Võ Nguyên Giáp…” ngày hôm nay đang được xưng tụng như một vị thánh sống, được cử hành tang lễ theo nghi thức Quốc tang. Những lời ca tụng, những hình ảnh các đoàn người đến tiễn đưa, tưởng nhớ tràn ngập trên truyền thông nhà nước. Và cả những khuôn mặt rầu rĩ, ngậm ngùi của các “đồng chí lãnh đạo đảng” trong tang lễ “đồng chí đại tướng”.

 

 

Hôm nay, nhân dịp Quốc tang đại tướng Võ Nguyên Giáp, blog Phạm Thanh Nghiên xin gửi đến bạn đọc bài viết “ Tiếng vỗ tay trong một đám tang” của nhà văn Hoàng Tiến. Để tưởng nhớ đến người con trung kiên của Dân tộc: Trung tướng Trần Độ. Và cũng là để cùng nhau suy ngẫm, về cách đối xử của những lãnh đạo cộng sản với hai vị tướng. Sự đối xử của những người đang sống với người đã khuất.

                              Tiếng vỗ tay trong một đám tang

                                                (Tường thuật của nhà văn Hoàng Tiến)

Đám tang ai mà có chuyện lạ vậy? Xin thưa, đó là đám tang tướng quân nhà văn Trần Độ tổ chức ngày 14-8-2002 tại nhà tang lễ Bộ Quốc phòng số 5 Trần Thánh Tông.

Trung tướng Trần Độ là một vị lão thành cách mạng, từng giữ nhiều chức vụ quan trọng trong bộ máy Đảng và Nhà nước cũng như trong tổ chức quân đội, những năm cuối Đảng, bị chính quyền coi là phần tử nguy hiểm, và công an gây nhiều phiền hà.

Cho nên đám tang ông khiến mọi người rất quan tâm. Nghĩa tử là nghĩa tận. Người ta chú ý xem lãnh đạo cư xử với đám tang ông ra sao?

- Ông mất từ hôm mồng 9-8, việc đưa tin trên báo và tivi rất chậm. Mãi đến ngày 13-8 báo chí mới loan tin, và tối ngày 13-8 cô phát thanh viên trên tivi mới đọc tin tang lễ.

Cô vẫn mặc áo màu hoa đẹp hàng ngày, không mặc áo tang đen. Đưa tin sát ngày như thế, thì người các tỉnh xa, trong đó có nhiều đồng đội, đồng nghiệp, và những người ái mộ ông không thể về kịp, vì ngày mai 14 đã lễ tang rồi.

Ngày 14, từ 8 giờ sáng bắt đầu lễ viếng. Tuy nhiên những người yêu quý ông Độ ở Hà Nội và những tỉnh sát Hà Nội đã về kịp. Họ đi cá nhân, hoặc thành nhóm. Không thấy những viên chức cao cấp đương nhiệm, hoặc các cơ quan đoàn thể đến viếng. Hình như có chỉ thị của Ban Bí Thư (có người nói của Bộ Chính Trị) gửi các cơ quan đoàn thể về tang lễ này, hạn chế sự tham gia.

- Các vòng hoa đề chữ Vô cùng thương tiếc trung tướng Trần Độ bị ách lại từ ngoài cổng. Phải bỏ chữ Vô cùng thương tiếc và quân hàm trung tướng đi. Thắc mắc thì anh em nhà tang lễ giải thích: “Chúng cháu chỉ biết làm theo lệnh ở trên”(!)

Vòng hoa của đại tướng Võ Nguyên Giáp đề hàng chữ: “Vô cùng thương tiếc trung tướng Trần Độ. Đại tướng Võ Nguyên Giáp” cũng bị ách lại, đưa vào phòng đợi ngoài cổng, và đề nghị sửa (có anh em chuyên môn sửa ngay). Nghĩa là phải bỏ hàng chữ Vô cùng thương tiếc, và các quân hàm trung tướng, đại tướng, chỉ còn là ông Võ Nguyên Giáp viếng ông Trần Độ. Thư ký của đại tướng là ông Huyên, phản đối. Chuyện đôi co lằng nhằng, hai bên đều phải xin ý kiến cấp trên của mình. Mỗi bên đều xuống thang một chút. Cuối cùng vòng hoa còn là: “Thương tiếc trung tướng Trần Độ. Đại tướng Võ Nguyên Giáp”. Có lẽ (đó) là vòng hoa duy nhất được giữ gần như nguyên vẹn lời viếng. Nhưng khi Ban Tang Lễ gọi loa đọc tên người viếng thì lại gọi là: “Vòng hoa của ông Võ Nguyên Giáp viếng ông Trần Độ”.

Những người đứng đợi trong sân nhà tang lễ, nghe thấy thế, đều xì xào bàn tán. Ông Kim Sơn, một lão thành cách mạng, tham gia từ hồi quân giải phóng, không chịu nổi đã tiến lên cự nự Ban Tang Lễ. Quân hàm của Đại tướng Võ Nguyên Giáp là do Bác Hồ phong. Ai dám tự ý tước bỏ? Sao các anh làm ăn bậy bạ thế? Vòng hoa vẫn đề chữ đại tướng, mà các anh đọc sai đi là nghĩa sao?

Thì quân hàm trung tướng của ông Trần Độ cũng thế, muốn tước bỏ phải có quyết định của quốc hội hoặc chủ tịch nước. Báo chí vẫn đăng là trung tướng, mà tang lễ lại bỏ đi. Thật chẳng ra làm sao! Rõ là trống đánh xuôi kèn thổi ngược!

Lại nói đến vòng hoa của thượng tướng Lê Ngọc Hiền đề là đồng chí Trần Độ, cũng bị bỏ đi chữ đồng chí. Chắc sự chỉ đạo ở trên cho rằng, ông Trần Độ đã bị khai trừ khỏi Đảng thì không còn gọi là đồng chí nữa. Nhưng họ đã lầm, theo điều lệnh của quân đội, thì từ binh nhì đến tướng lĩnh đều xưng hô với nhau là đồng chí. Ông Lê Ngọc Hiền mặc quân phục, đeo quân hàm thượng tướng trang nghiêm, đến viếng ông Trần Độ, mà cũng chỉ được giới thiệu trên loa là ông Lê Ngọc Hiền đến viếng ông Trần Độ.

Trung tướng Nguyễn Hòa cũng quân phục, quân hàm, huân chương đầy đủ và cũng chịu cảnh ngộ như trên.

Vòng hoa của anh em dân chủ Hải Phòng đề là “Vô cùng kính phục và thương nhớ bác Trần Độ. Các bạn đồng hành ở Hải Phòng” phải sửa thành “Kính viếng bác Trần Độ. Các bạn đồng hành ở Hải Phòng”. Vòng hoa cá nhân Vũ Cao Quận, đi cùng đoàn Hải Phòng, đề “Kính viếng lão tướng Trần Độ. Người lính già Vũ Cao Quận” bị giữ lại. Tranh cãi hồi lâu, không có cụm từ vô cùng thương tiếc, không có trung tướng hay đồng chí, lại không có gì sai phạm về ngữ pháp tiếng Việt, vậy cớ gì phải sửa, ai sửa được đúng hơn, xin mời. Mãi rồi cũng được vào.

Những vòng hoa mẫu mực có băng chữ ghi phải là “Vòng hoa của ông Nguyễn Văn An kính viếng ông Trần Độ”, “Vòng hoa của ông Lê Đức Anh kính viếng ông Trần Độ”, “Vòng hoa của Văn phòng Quốc hội kính viếng ông Trần Độ ..v..v.. Không thấy vòng hoa của ông Nông Đức Mạnh.

Chúng tôi để ý thấy nhiều bức trướng chữ vàng trên nền đỏ vẫn đề trung tướng, tướng quân, danh tuớng ..v..v… không thể gỡ bỏ vì đã thêu bằng chỉ vàng bám chắc trên vải. Trong đó nổi bật bức trướng của các cụ dân chủ, trướng dài khổ to sát đất phải có gậy treo lên, thêu tám chữ vàng “Nhân văn danh tướng. Trung dũng vẹn toàn”. Bên dưới ghi tên tuổi các vị kính viếng. Trưởng đoàn là cụ Lê Giản, rồi đến các ông Hoàng Minh Chính, Lê Hồng Hà, Phạm Quế Dương, Nguyễn Thanh Giang ..vv…, hơn hai mươi ông. Mọi người xúm lại xem. Chụp ảnh. Quay phim. Có tiếng gọi bằng máy di động, đề nghị tịch thu. Rồi cũng không thấy gì. Mọi việc vẫn êm trôi. Tịch thu bức trướng trưởng đoàn là cụ Lê Giản thì cũng phiền đấy. Hơn nữa các cụ dân chủ đã đứng vây quanh bức trướng. Công an dùng bạo lực thì lôi thôi to.

Đoàn của các cụ dân chủ chỉ bị kìm lại thôi. Nhiều đoàn đăng ký sau đã vào trước. Ban tang lễ gây khó khăn cho các cụ phải đứng chờ dưới bóng cây, nắng chang chang, nhưng lại có cái hay là nhờ thế, mọi người hết tốp này tốp khác đến chiêm ngưỡng, bàn tán về các bức trướng. Bức trướng của nhà nghiên cứu Trần Khuê bị quản chế từ Sài Gòn gửi ra:

Công thần không làm phách 

Danh toại chẳng cầu nhàn 

Bút thần vung mấy độ 

Ðáng mặt đại nghĩa quân.

(Ta chú ý bài thơ có chữ phách và chữ độ. Tên khai sinh là Tạ Ngọc Phách, tên tham gia cách mạng là Trần Độ).

Bức trướng của nhà thơ Bùi Minh Quốc bị quản chế từ Đà Lạt gửi ra, người anh ruột là cụ Bùi Minh Đức gần 90 tuổi, cựu chiến binh chống Pháp, thay mặt em mang đến:

Vì đại nghĩa nhân chân, thân mấy độ trần thân 

Tướng dẫu không nguyên giáp, hồn vẫn vẹn tình dân. 

(Tạm dịch: Người chân chính vì nghĩa lớn, cái thân mình bị mấy lần vùi dập 

Viên tướng không còn nguyên giáp, tâm hồn ông vẫn trọn vẹn tình dân).

Bức trướng của tiến sĩ khoa học Hà Sĩ Phu cũng bị quản chế, từ Đà Lạt gửi ra, viết bẵng chữ Hán, do các cụ trong nhóm thư pháp Cảo Thơm thực hiện:

Văn võ tung hoành, trung tướng phong trần, thế sự song kiên song trọng đảm 

Bắc Nam xuất nhập, đại quân tế độ, hùng binh nhất trượng nhất đan tâm.

(Câu đối vế trên có Trần vế dưới có Độ. Trung tướng phong trần là trung tướng gian nan, lại có thể hiểu là ông Trần được phong trung tướng. Đại quân tế độ là đội quân cứu đời, tức quân giải phóng miền Nam. Đây nhắc đến việc ông Trần Độ là phó tư lệnh quân giải phóng miền Nam. Vậy câu đối trên có thể tạm dịch là:

Văn võ dọc ngang, ông Trần được phong hàm trung tướng, việc đời hai vai gánh vác hai trách nhiệm lớn; 

Nam Bắc vào ra, tướng Ðộ chỉ huy quân giải phóng, cứu nước một gậy trường sơn một trái tim hồng).

Bức trướng của nhóm Cảo Thơm trên nền giấy bồi khổ lớn đề 3 chữ đại tự “Vị dân tâm” (Tấm lòng vì dân), với hàng phụ đề bằng những câu thơ chữ Hán ca ngợi tướng quân Trần Độ. Ông Tú Sót mái đầu bạc phơ, trong nhóm thư pháp Cảo Thơm, luôn miệng giải thích cho mọi người rõ nghĩa:

Vô tình vị tất chân hào kiệt 

Hữu độ phương vi đại trượng phu

(Nghĩa là : Sống vô tình (như chủ nghĩa MACKENO (Mặc-kệ-nó) bây giờ), không phải là người hào kiệt. Có đức độ (vì dân vì nước) mới đáng mặt gọi trượng phu).

- Lại nghe được tin, cụ Độ vừa mất, công an đến đòi khám nhà, không có lệnh. Bà Độ phản đối. Công an đe dọa những người con, bắt hai con trai lên đồn, gây căng thẳng. Cuối cùng gia đình phải nộp 5 thùng sách vở của cụ Độ. Mọi người nghe tin đều phẫn nộ. Quá thể! Gia đình người ta đang tang gia bối rối. Thật nhẫn tâm!

- 12 giờ 15 phút, lễ truy điệu bắt đầu. Giới thiệu vị đại diện Văn phòng Quốc hội là ông Vũ Mão đọc điếu văn. Ông Mão có nhắc đến lý lịch, quê quán, ngày sinh, quá trình tham gia cách mạng và những chức vụ ông Trần Độ đã đảm nhiệm. Phần hai, ông ta nói rất tiếc là ông Trần Độ cuối đời đã mắc những lỗi lầm nghiêm trọng… Phần hai tuy không dài, nhưng cả hội trường lặng đi. Không khí như nén lại, ngột ngạt.

Đến mục gia đình lên đáp từ, người con trưởng cụ Độ là anh Thắng, sau khi kể những tình cảm về người bố, và sau khi cám ơn tất cả các cụ, các ông, bà, chú, bác, các anh chị … đến tham dự tang lễ, lời cuối của bài đáp từ là câu: “Tôi thay mặt gia đình xin phép không tiếp nhận lời điếu của vị đại diện Văn phòng Quốc hội” (Chưa bao giờ lại có chuyện như vậy, tang gia khước từ lời điếu của chủ lễ !!??).

Như một kho thuốc nổ được châm ngòi, cả hội trường vỗ tay ran lên tán đồng. Tiếng hoan hô lẫn tiếng vỗ tay nổi lên càng to, kéo dài không ngờ, như hội bắn pháo hoa. Các đợt liên tiếp cao hơn, to hơn, dài hơn, càng âm vang cộng hưởng hết cỡ trong vòm nhà hội trường tang lễ. Có cảm tưởng như nóc hội trường sắp bật tung. Nhiều tiếng hét đến lạc giọng, nghe không rõ. Loáng thoáng những từ hoan hô! phản đối! ngu dốt!, bất nhân!… lẫn trong những tràng vỗ tay rền vang như sấm động.

Những uẩn ức trong lòng mọi người bị dồn nén từ sáng đến giờ được dịp nổ tung. Tôi phải trèo lên chiếc ghế, đưa tay lên vành tai, nghiêng đầu lắng nghe. Một người hét to, giọng như người miền núi, tay giơ lên chỉ chỉ vào chiếc khung đen có hàng chữ Lễ tang ông Trần Độ ở trên cao, dưới là chiếc ảnh bán thân của ông mặc thường phục: “Ai cho phép chúng nó bỏ hàng chữ Vô cùng thương tiếc đi. Chúng nó không vô cùng thương tiếc, nhưng chúng tôi vô cùng thương tiếc …”.

- Thật là bọn ăn cháo đá bát. 

- Không có tướng Trần Độ và anh em chúng tôi thì làm sao có chúng nó ngày nay. 

- Nghĩa tử là nghĩa tận, không có ai đi kiểm điểm người chết trước linh cữu cả. 

- Chuyện này cổ kim chưa thấy bao giờ. 

- Mà đã chắc là ai đúng, chắc là ai sai? Quan tòa là nhân dân. 

- Chúng nó phỉ báng lên truyền thống dân tộc.

Nơi này, chỗ kia, ầm ầm những tiếng thét, tiếng quát tháo: Bọn phản nhân dân! Phản bội đường lối Hồ Chí Minh! Phản văn hóa! Đề nghị Bộ Chính Trị phải nghiêm trị!

Có ai nói khẽ: “Đây là chỉ đạo của Bộ Chính Trị”.

Tiếng quát to: “Nói láo! Bộ Chính Trị sáng suốt, không làm điều ngu dốt như thế. Nói thế là không đúng”.

Có ai đó lại hô lên: “Trần Độ muôn năm!”.

Nhân viên an ninh mặc thường phục vây quanh những người quá nóng nảy, đề phòng. Có tiếng hỏi: “Vũ Mão đâu? Vũ Mão đâu?”.

“Hắn chạy rồi! Lủi ra xe rồi!” Thật là may cho Vũ Mão. Hắn ta đứng đực ra, mặt chảy xị, tái xám, ngơ ngác. Có ai giục, hắn như chợt tỉnh, vội lách ra phía sau, chuồn mất.

Cũng may cho đám tang nữa. Sự tức giận của khối người đông đảo trong hội trường này, mà túm được Vũ Mão, thì không biết rồi những gì sẽ xảy ra.

Các cụ dân chủ đều biết kìm mình. Trước đám tang vài ngày, cơ quan an ninh đã cử người đến dò la thái độ các cụ. Lo sợ các cụ dân chủ lợi dụng chiếm diễn đàn, cướp mi-crô, gây ra căng thẳng. Các cụ đã tin lại cho công an biết. Chỉ có đầu óc ngu tối mới nghĩ như thế. Những người yêu quý ông Độ, ai lại muốn phá rối đám tang. Chính lúc các cựu chiến binh, các lão thành cách mạng, bừng bừng nổi giận, thì các ông dân chủ lại bình tĩnh, tìm cách khuyên can, chứ không có thái độ quá khích nào cả.

Toàn là những người hiểu biết. Sự nóng giận liền dịu xuống. Tang lễ lại tiếp tục. Mọi người đều đứng rẽ ra hai bên làm thành một con đường để đội danh dự mặc lễ phục trắng khiêng linh cữu trong nhà tang lễ ra xe ô tô đã đỗ ở giữa sân. Lúc này nắng lắm!

Một số phóng viên người nước ngoài tranh thủ phỏng vấn, ghi âm mấy cụ còn chưa nguôi cơn giận.

Ai cùng đi đến nghĩa trang Hoàn Vũ (hỏa táng) thì lên xe. Tôi chậm chân nên xe tang đã ra ngoài cổng rồi, tôi vẫn còn trong sân để xe đạp xe máy. Gặp chị Ngọc, vợ ông Hoàng Minh Chính, hỏi tôi có đi nghĩa trang? Tôi trả lời sẽ đi bằng xe máy. Chị khuyên tôi nên đi ô tô, đỡ mệt. Các ông ấy đều lên ô tô cả. Tôi chạy vội ra cổng, thì đoàn xe đã đi xa. Lại gặp các cụ dân chủ đứng túm lại ở đầu cổng. Hỏi ra mới rõ, xe còn rộng chỗ lắm, nhưng lái xe không chịu mở cửa cho các cụ lên (đều do công an lái xe). Một cử chỉ nhỏ nhen! Các cụ bèn quyết định thuê tắc-xi đi.

Trên xe, tiến sĩ Nguyễn Thanh Giang nhận định một cách tổng quát: “Chúng nó đểu một cách rất ngu, và đểu đến từng chi tiết”. Nhà báo đại tá chính ủy Phạm Quế Dương lại cười hề hề: “Trò đùa ấy mà! Có gì đâu!”.

Xe tắc-xi chạy nhanh, bám kịp đoàn xe tang lễ. Quả thật, nhiều xe rất vắng, mang biển số 80B. Biển số này là của công an, nhiều người biết. Hai xe cam-nhông chở đầy vòng hoa viếng, những vòng hoa bên ngoài đều bị bóc hết các băng chữ. Lại nhỏ nhen!

Dự hỏa táng xong, trở về nhà tang lễ Bộ Quốc phòng thì đã gần 3 giờ chiều. Chúng tôi lấy xe ra về, người mệt nhoài, vì nóng, vì nắng. Rủ nhau vào uống giải khát để lấy sức ngày mai còn đưa hài cốt hỏa táng cụ Độ về Thái Bình.

Sẩm tối mới về tới nhà, đã thấy mấy ông bạn cựu chiến binh đón từ đầu đường hỏi về chuyện đám tang ông Trần Độ. Thì ra chuyện ở đám tang trưa nay đã đồn ầm lên trong dân chúng. Giấu làm sao được nhân dân! Che làm sao được miệng thế gian! Và bản tin chiều của hãng BBC mãi tít nước Anh đã đưa tin về đám tang. Có cả tiếng nói của cháu Thắng và tiếng vỗ tay rền vang như sấm. Nhanh thật! Trái đất cùng chung một mái nhà.

- Vài lời kết thúc:

Sáng sớm hôm sau (15-8-2002) chúng tôi tập trung tại 37 Lý Nam Đế, nhà ông Phạm Quế Dương, để di Thái Bình cho trọn tình trọn nghĩa. Công an mật đã đến lởn vởn trước cổng, từ 5 giờ sáng.

Chúng tôi gọi tắc-xi, đúng 6 giờ 30 sáng lên đường. Nhìn sang lịch ta là ngày mồng 7. Ông cha ta dạy: “Chớ đi ngày 7 chớ về ngày 3”. Chúng tôi biết là chuyến đi này sẽ gặp trắc trở đây.

Quả không sai, quãng đường hơn 100 km về quê cụ Độ bị 4 lần ách xe. Công an giao thông kiểm soát giấy tờ lái xe, phương tiện xe cộ có an toàn, để đảm bảo cho khách đi đường được yên tâm. Lại còn điều tra một tai nạn xe cộ, lái xe bỏ chạy, là một trong 300 chiếc tắc-xi của hãng này. Màu sơn này. Nên công an chúng cháu phải làm nhiệm vụ, mong các cụ thông cảm. Lần ách xe ở đất Thái Bình lâu nhất, mất gần 2 giờ đồng hồ. Đến nơi thì đã 1 giờ 30 chiều, tang lễ hạ huyệt đã xong. Tổng cộng mất hơn 7 tiếng đồng hồ mới đi nổi quãng đường hơn 100 km. Mọi người đang ăn cỗ. Phong tục nông thôn bà con xa gần kéo đến rất đông.

Chúng tôi thắp hương, dâng lễ vật ở bàn thờ gia đình và bàn thờ ông Trần Độ. Lại phải ngồi ăn cỗ, thôi thì chiều nay ra mộ thắp hương trước khi về.

Được gặp con cái cụ Độ, chúng tôi tranh thủ tìm hiểu việc công an định khám nhà và lấy đi 5 thùng sách báo. Các cháu đều trả lời lấp lửng, không rõ ràng, hình như e ngại điều gì. Gặp cháu Thắng, con trai trưởng, người đã nói được câu tuyệt vời hôm qua, thì hôm nay cũng không đậm đà bắt chuyện, muốn lảng tránh câu hỏi. Có thể tối qua cơ quan nơi cháu làm việc họ đã ấn huyệt. Thôi, thông cảm cho các cháu. Các cháu cần làm ăn, cuộc đời các cháu còn dài.

Được biết thêm, có cả thảy 220 vòng hoa tang lễ ở Hà Nội. Các băng chữ bị lấy hết, gia đình chỉ giữ được 7 băng. Gia đình đòi lại được 5 cuốn sổ tang, một số trang bị xé rách.

Toàn là những cử chỉ nhỏ nhen!

Ngôi mộ ông Trần Độ được nằm cạnh ngôi mộ bà mẹ. Đó là ý nguyện của ông. Đây là nghĩa trang xóm làng, mỗi gia đình được một khoanh đất, để chôn cất những người thân trong gia đình. Ông Độ đã trở về với bà con xóm làng. Mộ ông cũng rất bình thường, như mọi ngôi mộ ở đây. Nằm ở đây thì yên ổn rồi, ấm lòng rồi. Chúng tôi tin chắc là ông Trần Độ rất thanh thản. Nhớ đến một đoạn thơ của ai đó:

Sống tranh luồn cúi vào ra, 

Chết còn xí cả (cái) nhà mồ to 

Phải là những bậc anh hào, 

Sống thiêng – chết lại đi vào trong dân, 

Mà to bia nhớn chẳng cần…

Những ngày tang lễ ông Trần Độ

Hà Nội, tháng 8-2002

Hoàng Tiến, nhà văn. 

Địa chỉ : Nhà A 11 Phòng 420 

Thanh Xuân Bắc- Hà Nội.

(bài viết này đã được Nhà văn Hoàng Tiến gửi phổ biến rộng rãi tới các nơi sau:

Nơi gửi : 

- Các vị lãnh đạo Đảng và Nhà nước. 

- Các cơ quan thông tấn, báo chí. 

- Các bè bạn.)

 

Thủ tướng Trung Quốc thăm Việt Nam

Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường bắt đầu chuyến thăm Việt Nam từ ngày 13 đến 15/10.

Đây là chặng cuối trong chuyến thăm Đông Nam Á của Thủ tướng Trung Quốc, sau khi ông đã dự hội nghị Đông Á ở Brunei và thăm chính thức Thái Lan.

Ông Lý Khắc Cường đến Hà Nội chỉ vài giờ sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam tiến hành lễ truy điệu và đưa linh cữu Đại tướng Võ Nguyên Giáp về tỉnh Quảng Bình để tổ chức lễ an táng.

Mặc dù lễ an táng Đại tướng dự kiến kết thúc lúc 17h chiều, nhưng thời gian để Quốc tang tại Việt Nam đã chấm dứt từ 12h trưa.

Dường như đây là nguyên do hai nước đồng ý để Thủ tướng Trung Quốc vẫn đến Hà Nội trong ngày 13/10, chứ không hoãn chuyến thăm sang thứ Hai.

BBC được cho biết trọng tâm chuyến thăm Việt Nam lần này của Thủ tướng Trung Quốc là quan hệ hợp tác kinh tế.

Ông Lý Khắc Cường đến Hà Nội lần này sẽ không nhằm bàn về việc xử lý tranh chấp với Việt Nam trên Biển Đông.

Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị, Bộ trưởng Thương mại Cao Hổ Thành thuộc trong số các quan chức tháp tùng ông Lý.

Đây là lần trao đổi cấp cao thứ ba giữa hai nước trong năm nay.

Hồi tháng Sáu, Chủ tịch nước Việt Nam Trương Tấn Sang thăm Bắc Kinh.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng có cuộc hội đàm với Thủ tướng Lý Khắc Cường khi tới Nam Ninh, Quảng Tây đầu tháng Chín dự một hội chợ thương mại.

(BBC)

Làm sâu sắc hơn mối quan hệ hợp tác đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Trung Quốc

Nhân dân Việt Nam nồng nhiệt chào mừng Thủ tướng Quốc vụ viện Trung Quốc Lý Khắc Cường tới thăm đất nước Việt Nam, tin tưởng chắc chắn rằng chuyến thăm sẽ thành công tốt đẹp, thúc đẩy hơn nữa quan hệ Đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Việt Nam- Trung Quốc, góp phần vào công cuộc bảo đảm ổn định, hòa bình trong khu vực và trên thế giới. 

http://www.qdnd.vn/qdndsite/vi-VN/61/43/5/5/5/267326/Default.aspx

(Nói thật lòng là mình không rõ Nhân dân có nồng nhiệt chào mừng ko chứ mình h đang quan tâm đến Quốc Tang của Đại Tướng cơ!)

QĐND – Thứ Bẩy, 12/10/2013, 19:30 (GMT+7)

QĐND – Nhận lời mời của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng, Thủ tướng Quốc vụ viện Trung Quốc Lý Khắc Cường tiến hành chuyến thăm chính thức Việt Nam từ ngày 13 đến 15-10-2013.

Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa đã thu được những thành tựu nổi bật sau 30 năm cải cách mở cửa về các mặt kinh tế, xã hội, đặc biệt là sau Đại hội 18 Đảng Cộng sản Trung Quốc. Mức tăng trưởng GDP bình quân hằng năm của Trung Quốc luôn duy trì ở mức cao, đưa Trung Quốc trở thành nền kinh tế lớn thứ hai trên thế giới. 6 tháng đầu năm 2013, GDP của Trung Quốc đạt 24.800 tỷ nhân dân tệ, kim ngạch thương mại đạt 125.100 tỷ nhân dân tệ. Trung Quốc đã trở thành nước xuất khẩu lớn nhất thế giới, là thị trường ô tô lớn nhất thế giới, là quốc gia sản xuất dầu mỏ lớn thứ tư thế giới…

Quan hệ hợp tác hữu nghị Việt Nam-Trung Quốc đã có những bước phát triển nhanh chóng và sâu rộng trên tất cả các lĩnh vực, đem lại lợi ích thiết thực cho cả hai bên.

Quan hệ chính trị Việt Nam-Trung Quốc có những bước phát triển vững chắc với việc hai nước đã ký nhiều hiệp định và văn kiện hợp tác, đặt cơ sở pháp lý cho quan hệ hợp tác lâu dài giữa hai nước.

Hai bên đã duy trì thường xuyên việc trao đổi đoàn và tiếp xúc song phương các cấp, trong đó đáng chú ý có cuộc điện đàm trao đổi về quan hệ hai nước qua đường dây nóng giữa Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình ngày 21-3-2013; chuyến thăm chính thức cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang tháng 6-2013, trong đó hai bên đã ký kết Chương trình hành động giữa Chính phủ hai nước về việc triển khai quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Trung Quốc; Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng dự Hội chợ Trung Quốc-ASEAN tại Nam Ninh tháng 9-2013…

Quan hệ giữa các địa phương hai bên được triển khai với những hình thức đa dạng và thiết thực như trao đổi đoàn các cấp, ký kết các văn bản hợp tác, tổ chức hội thảo, triển lãm. Các hoạt động giao lưu giữa nhân dân và thế hệ trẻ hai nước được tăng cường…

Về quan hệ kinh tế, thương mại, Trung Quốc là bạn hàng thương mại hàng đầu của Việt Nam kể từ năm 2004 đến nay. Năm 2012, tổng kim ngạch thương mại Việt-Trung đạt 41,18 tỷ USD; kim ngạch thương mại song phương 8 tháng năm 2013 đạt 31,8 tỷ USD. Quan hệ hợp tác đầu tư có bước phát triển mới. Tính đến hết tháng 8-2013, Trung Quốc có 934 dự án đầu tư tại Việt Nam với tổng số vốn đăng ký 4,79 tỷ USD, đứng thứ 13 trong số 101 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư tại Việt Nam. 

Quan hệ hợp tác giáo dục, văn hóa, thể thao và du lịch được đẩy mạnh. Hiện có hơn 13.500 lưu học sinh Việt Nam đang học tại các trường đại học của Trung Quốc với những ngành nghề đa dạng và có khoảng 3.500 học sinh Trung Quốc đang du học tại Việt Nam. Hằng năm, Trung Quốc cung cấp 130 học bổng dài hạn và 10 học bổng thực tập sinh ngắn hạn cho Việt Nam.

Hai bên đang tích cực triển khai “Kế hoạch thực hiện Hiệp định văn hóa Việt-Trung giai đoạn 2013-2015”; tích cực thúc đẩy việc thành lập trung tâm văn hóa của nước này tại nước kia, tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực sản nghiệp văn hóa, nguồn nhân lực. Hằng năm, hai bên trao đổi nhiều đoàn biểu diễn nghệ thuật, tổ chức nhiều cuộc giao lưu văn hóa, thể thao, góp phần tăng cường tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước.

Hai bên đã triển khai thực hiện hiệu quả “Thỏa thuận về hợp tác thể dục thể thao”; Trung Quốc giúp Việt Nam trong việc huấn luyện và đào tạo vận động viên tài năng cho những đấu trường lớn.

Trung Quốc cũng là thị trường du lịch lớn của Việt Nam; năm 2012, Việt Nam đón 1,42 triệu lượt khách Trung Quốc và hằng năm có khoảng một triệu du khách Việt Nam thăm Trung Quốc.

Sau khi bình thường hóa quan hệ, năm 1993, hai bên đã ký Thỏa thuận về các nguyên tắc cơ bản giải quyết các vấn đề biên giới lãnh thổ. Hai bên đã tiến hành đàm phán về 3 vấn đề: Biên giới trên đất liền; phân định Vịnh Bắc Bộ; vấn đề trên biển (Biển Đông).

Về biên giới trên bộ, ngày 31-12-2008, hai bên đã hoàn thành công tác phân giới cắm mốc đúng thời hạn lãnh đạo cấp cao hai nước đã thỏa thuận. Hai bên đã công bố Nghị định thư phân giới cắm mốc, Hiệp định về quy chế quản lý biên giới và Hiệp định về cửa khẩu và quy chế quản lý cửa khẩu có hiệu lực từ ngày 14-7-2010.

Về Vịnh Bắc Bộ, hai hiệp định về Vịnh Bắc Bộ gồm Hiệp định Phân định Vịnh Bắc Bộ và Hiệp định Hợp tác nghề cá Vịnh Bắc Bộ được triển khai tương đối thuận lợi, công tác quản lý đánh bắt và bảo vệ nguồn lợi dần đi vào nền nếp, hạn chế tối đa các xung đột có thể nảy sinh. Hai bên thỏa thuận tiếp tục thực hiện tốt hai hiệp định này cũng như thực hiện tốt công tác kiểm tra liên hợp, điều tra liên hợp nguồn thủy sản trong vùng đánh cá chung và tuần tra chung giữa hải quân hai nước trong khu vực Vịnh Bắc Bộ, đẩy nhanh việc thực hiện “Thỏa thuận khung về hợp tác dầu khí trong vùng thỏa thuận tại Vịnh Bắc Bộ”.

Về vấn đề Biển Đông, năm 2011, hai bên đã ký kết Thỏa thuận về những nguyên tắc cơ bản chỉ đạo giải quyết vấn đề trên biển Việt Nam-Trung Quốc, góp phần định hướng cho việc giải quyết vấn đề Biển Đông. Theo đó, hai bên cần kiên trì giải quyết hòa bình vấn đề Biển Đông trên cơ sở luật pháp quốc tế, Công ước LHQ về Luật Biển 1982 và tinh thần Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC)…

Chuyến thăm chính thức Việt Nam của Thủ tướng Quốc vụ viện Trung Quốc Lý Khắc Cường cho thấy, Trung Quốc coi trọng và mong muốn thúc đẩy quan hệ hợp tác hữu nghị, tin cậy và hiểu biết lẫn nhau giữa lãnh đạo cấp cao hai nước; làm sâu sắc hơn mối quan hệ hợp tác đối tác chiến lược toàn diện giữa Việt Nam và Trung Quốc trên các lĩnh vực khác nhau, đặc biệt là hợp tác kinh tế-thương mại.

Nhân dân Việt Nam nồng nhiệt chào mừng Thủ tướng Quốc vụ viện Trung Quốc Lý Khắc Cường tới thăm đất nước Việt Nam, tin tưởng chắc chắn rằng chuyến thăm sẽ thành công tốt đẹp, thúc đẩy hơn nữa quan hệ Đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Việt Nam- Trung Quốc, góp phần vào công cuộc bảo đảm ổn định, hòa bình trong khu vực và trên thế giới.

QĐND

DHK- Trang Thông Tin Đa Chiều. Tất cả bài đăng tải trên thể hiện quan điểm riêng và cách hành văn của tác giả không phản ảnh quan điểm hay lập trường của DHK