Bạn đã từng thấy những nhánh tỏi
đang nảy mầm trong ngăn bếp? Bạn đã bỏ đi những củ tỏi đã lên mầm vì
nghĩ rằng cái mầm đã lớn quá rồi, tỏi không ăn được nữa?
Xin mách bạn rằng: bạn sẽ không bao giờ
cần lặp lại điều đó nữa! Sự thực là mầm tỏi rất tuyệt vời, bạn nên vui
khi bắt gặp những cái mầm tỏi đã mọc lên xanh và còn đang dài ra nữa,
dài tiếp nữa… Bởi vì chúng rất hữu ích.
Theo một nghiên cứu của các tác giả Hàn
Quốc, trên các củ tỏi đã mọc mầm, hàm lượng các hoạt tính chống oxi hóa
còn vượt trội hơn. Chiết xuất từ loại tỏi này thậm chí có thể bảo vệ tế
bào tránh khỏi một số loại tổn thương. Trong quá trình nảy mầm, có những
thay đổi đã diễn ra, nhiều cơ chế được hoạt hóa. Kết quả là nhiều chất
mang hoạt tính được tạo mới, bao gồm các chất có thể bảo vệ cái mầm non
chống lại bệnh tật trong môi trường sống mới lạ.
Trong hạt hoặc củ nảy nầm, một số chất
dinh dưỡng có thể tăng lên gấp 30 lần so với bình thường, giúp cơ thể
bạn sử dụng các vitamin, khoáng, axit amin và axit béo từ các thực phẩm
ăn vào một cách hiệu quả hơn. Do đó, một số chuyên gia dinh dưỡng khuyên
bạn hãy làm món tỏi mọc mầm.
Hãy chuẩn bị để lên mầm cho tỏi mầm ở
ngay trong bếp của nhà mình, sau đó bạn có thể làm món salad, món trứng
cũng như rất nhiều món ngon với mầm tỏi đấy.
Tiến hành thế nào? Không có gì đơn giản hơn.
Để những túi tỏi của bạn ở nơi như mọi khi
Khi các mầm tỏi bắt đầu nhú ra, hãy lột bỏ lớp vỏ ngoài và để chúng vào trong một cái hũ thủy tinh có chứa nước.
Để các mầm lớn nhanh, hãy để hũ tỏi mầm đó ra ngoài ánh sáng, lý
tưởng nhất là cạnh cửa sổ. Thay nước 2-3 lần mỗi ngày. Nước không được
ngập toàn bộ mầm.
Bạn sẽ nhìn thấy những cái rễ xuất hiện sau đó ít ngày. Các mầm sẽ dài ra rất nhanh
Sau vài ngày, bạn có thể thu hoạch những
cái mầm đó, xắt hoặc chẻ ra để ăn sống. Cắt đến chỗ bạn muốn nhưng đừng
cắt cụt quá để chúng còn tiếp tục dài ra cho lần sau.
Món mầm tỏi tất đơn giản nhưng lại cực kỳ ngon.
Các mầm sẽ có hương thơm của tỏi nhưng vị thì khác nhiều, rất nhẹ và thanh, rất phù hợp với salad hoặc món trứng cuộn.
Bạn cũng có thể ăn sống và đây là cách tốt nhất để cung cấp cho cơ thể trọn ven những dưỡng chất của mầm tỏi.
Nhiều năm trước, tại một hội trường lớn có một vị học giả nói với mọi người rằng Phật là tuyệt đối không tồn tại.
Lúc mọi người muốn ông ta chứng minh lời mình nói là đúng, ông ta liền cao giọng nói như thách thức Đức Phật: “Đức
Phật quả thực người có linh, hãy xuống đây, trước mặt rất đông mọi
người hãy giết chết ta đi, thì chúng tôi sẽ tin là người thực sự có tồn
tại”, ông ta cố ý lặng yên chờ mấy phút nữa, đương nhiên là Đức
Phật không xuống để giết chết ông ta. Ông ta liền nhìn mọi người xung
quanh và nói “mọi người thấy rồi đấy, Đức Phật vốn dĩ là không tồn tại”.
Bất ngờ có một người phụ nữ nông thôn, trên đầu quấn một chiếc khăn, nói với ông ta: “Tiên
sinh, lý luận của ông rất cao minh, ông là một học giả uyên bác. Tôi
chỉ là một phụ nữ nông thôn, không thể phản bác lại ông, chỉ muốn hỏi
ông một câu hỏi ở trong tâm trí của tôi: Từ trước đến nay đã nhiều năm
rồi, tôi luôn tin vào Phật, tin vào những lời dạy bảo của Phật và cảm
thấy vô cùng thoải mái. Bởi vì trong lòng luôn tràn ngập niềm tin vào
Phật , điều đó đã đem lại cho tôi sự bình yên và hạnh phúc to lớn nhất.
Tôi hỏi ông: Nếu như khi tôi chết, phát hiện rằng những gì tôi tin vào
Đức Phật hết thảy đều không tồn tại, nhưng cả đời này của tôi đã tin vào
Phật, vậy tôi sẽ bị tổn thất cái gì?”
Vị học giả suy nghĩ một hồi lâu, cả hội
trường yên lặng, người nghe cũng rất đồng ý với suy luận của người phụ
nữ này, ngay cả vị học giả cũng thán phục suy nghĩ logic này. Ông thấp
giọng trả lời ”Phu nhân, ta nghĩ bà không bị tổn thất cái gì cả”.
Người phụ nữ nông thôn lại nói với vị học giả “Cảm
ơn câu trả lời tốt của ông, trong tâm tôi có một thắc mắc, nếu khi mà
ông chết, ông thấy những gì Đức Phật răn dạy là đúng sự thật, lục đạo
luân hồi là có tồn tại thật. Tôi muốn hỏi ông sẽ mất những gì?” Vị học giả suy nghĩ một hồi lâu và không nói được lời nào.
Cùng suy ngẫm:
Nếu bạn tin Phật và Phật không tồn tại,
bạn sẽ mất những gì? Còn nếu như Phật có tồn tại thật, nhưng bạn lại
phỉ báng Phật, bạn sẽ mất những gì? Thật đáng phải suy nghĩ sâu xa!
Đối với mỗi người trong chúng ta, bất kể
là có tin Phật hay không thì đều biết rằng Phật là lương thiện, là từ
bi và luôn bảo hộ chúng sinh. Ý chỉ của Phật là giáo huấn con người
lương thiện, chân thành và khoan dung, Mọi người khi gặp nạn đều khẩn
cầu Đức Phật phù hộ. Người có lòng tin vào Phật thường là người lương
thiện, trong tâm họ luôn chứa đựng những lời dạy bảo và ý chỉ của Phật.
Trong tâm họ luôn luôn vui vẻ và chứa đựng lòng biết ơn. Họ tin rằng
thiện ác hữu báo nên họ không làm điều ác, tôn sùng lương thiện và hòa
ái, chân thành, như thế không tốt sao? Và bởi vì người ta không tin vào
sự tồn tại của Đức Phật, không tin vào thiện ác hữu báo, nên họ dám làm
bất kỳ điều gì để đạt được danh lợi cho mình, không có đạo đức ước thúc,
không có quy phạm lương tâm.
Shakespeare đã từng nói rằng “đừng phỉ báng những điều bạn không biết sự thật, nếu không tính mạng của bạn sẽ gặp trùng trùng điệp điệp những nguy hiểm.” Vâng,
nếu khi bạn chết bạn thực sự thấy Đức Phật, Phật Pháp đúng là có thật,
cũng có luân hồi và có tồn tại địa ngục. Như vậy những người lương thiện
thì thật đáng quý, còn bạn, bạn đã mất đi cái gì?
Bản tính con người là thiện ác đồng thời
tồn tại, những người tin vào Phật sẽ ước chế điều ác và hướng thiện,
tâm trí của họ thực sự được vui sướng, ngược lại, những người không tin
vào Phật thì cái thiện của họ cũng sẽ bị cái ác lấn át, họ sẽ làm bất kỳ
điều gì họ muốn, không khác gì động vật. Hãy nhìn xung quanh chúng ta,
một thế giới không có đức tin đúng đắn, người ta sẽ không phân biệt được
điều gì là thực sự thiện và thực sự ác. Chân thành, lương thiện, nhẫn
nhịn, những người chứa những đức tính này là những người tốt nhất. Những
người bị tiền bạc thay thế thiện niệm (mọi người bái Phật vẫn vì danh
lợi), những người này đã bị mất phương hướng, tìm không thấy được ý
nghĩa đích thực của cuộc sống.
Hành xử lương thiện, không làm điều ác.
Hạt giống lương thiện ở trong tâm hồn mỗi chúng ta, nếu không ngừng tưới
lên nó đức tin đúng đắn, tôi nghĩ rằng bạn sẽ tuyệt đối không mất gì mà
còn có được một cuộc sống hạnh phúc mỹ mãn!
Theo NTDTV Biên dịch: Mai Trà, biên tập: Tuệ Minh
Thiên tượng thay đổi: Xem bói theo kinh dịch, thiên văn không còn linh nghiệm nữa
(Ảnh: Internet)
Vào 6.000 năm trước vua Phục Hy
đã tạo ra tiên thiên bát quái , gồm có 8 quẻ đại biểu cho hoàn cảnh tự
nhiên: 1 Càn đạo biểu cho trời, 2 Đoài đại biểu cho trạch (đầm), 3 Ly
đại biểu cho lửa, 4 Chấn đại biểu cho sấm, 5 Tốn đại biểu cho gió, 6
Khảm đại biểu cho nước, 7 Cấn đại biểu cho núi, 8 Khôn đại biểu cho đất.
Tiên thiên bát quái sau 3.000 năm tồn
tại đã không còn đúng nữa. Các cao nhân lúc ấy đã phát hiện rằng thiên
tượng đã biến đổi, dùng tiên thiên bát quái để xem quẻ không còn đúng
nữa.
Chu Văn Vương đã quan sát thiên tượng để
tạo ra hậu thiên bát quái. 8 quẻ vẫn giống như tiên thiên bát quái,
nhưng đại biểu cho nhân (con người). Càn là cha, Khôn là mẹ, Chấn là
trưởng nam (con trai cả), Tốn là trưởng nữ (con gái cả), Khảm là trung
nam (con trai thứ), Ly là trung nữ (con gái thứ), Cấn là thiếu nam (con
trai út), Đoài là thiếu nữ (con gái út).
Hình wiki
Hậu thiên bát quái mà Chu Văn Vương tạo
ra được tồn tại cho đến ngày nay. Các danh nhân xưa này đều nhờ bát quái
này mà thành danh như Tôn Tẫn, Gia Cát Lượng, Lưu Bá Ôn, Lý Thuần
Phong, Trần Quốc Tuấn, Nguyễn Trãi, Lý Thường Kiệt, Nguyễn Bình Khiêm
v.v…
Nhiều người thông qua hậu thiên bát quái
mà liệu việc như thần, tiên đoán chính xác sự việc đến hàng trăm, hàng
nghìn năm về sau như ‘’thôi bối đồ” của Lý Thuần Phong, ‘’mã tiền khóa’’
của Gia Cát Lượng, ‘’sấm trạng trình’’ của Nguyễn Bỉnh Khiêm.
Đặc biệt những lời tiên đoán này theo
thời gian chỉ đến hiện tại là kết thúc, vậy vì sao các danh nhân chỉ
tiên đoán đến thời điểm hiện tại là dừng, có gì đặc biệt ở đây không?
Năm 1984 truyền thông Trung Quốc đưa tin “Sớm
ngày 16 tháng 8 năm 1984, tại Đông Quan thuộc huyện Hoài Dương, một
thiếu niên tên là Vương Đại Oa đã câu được một con bạch quy tại ao Bạch
Quy trước đài Họa Quái. Chú rùa này toàn thân trắng toát, trong sáng
lung linh, nặng 1,3 cân, gần như hình tròn. Theo giám định của chuyên
gia hữu quan, chú rùa này đã 235 tuổi. Các chuyên gia kinh ngạc khi phát
hiện các hoa văn trên thân bạch quy, cùng với bức họa Tiên thiên Bát
quái của Phục Hy là nhất trí đến lạ thường. Chính giữa mu rùa có năm
miếng, tượng trưng cho ‘Ngũ Hành’ là Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ; xung
quanh trung tâm mu rùa có tám miếng, tượng trưng cho Bát quái là Càn,
Cấn, Chấn, Tốn, Khảm, Ly, Khôn, Đoài; vòng ngoài mu rùa có 24 miếng,
tượng trưng cho 24 tiết khí, dưới bụng có 12 miếng, tục xưng là ‘Địa
chi’, tượng trưng cho Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu,
Tuất, Hợi; móng rùa giống móng rồng, bắp chân có chữ ‘nhân’.”
Sau khi sự kiện bạch quy xuất hiện, rất
nhiều người được xem là bậc kỳ nhân về kinh dịch vốn dĩ trước đây xem
quẻ rất linh nghiệm thì giờ đây phát hiện xem quẻ không còn linh nghiệm
như trước nữa, không phải là xem không linh nghiệm hoàn toàn, mà mất dần
dần linh nghiệm, và tới thời điểm hiện tại thì xem quẻ đã không còn
đúng nữa rồi.
Như vậy có thể nói rằng hậu thiên bát
quái ngày nay cũng giống như tiên thiên bát quái khi xưa, sau 3.000 năm
tồn tại thì không còn đúng nữa, vì thiên tượng đã thay đổi.
3.000 năm trước khi phát hiện ra tiên
thiên bát quái không còn đúng, Chu Văn Vương quan sát thiên tượng mà tạo
ra được hậu thiên bát quái ứng với thiên tượng đã thay đổi vào lúc đó.
Vậy nay thiên tượng lại biến hóa, hậu thiên bát quái sau 3.000 năm cũng
không còn đúng nữa, vậy ai là người sẽ sáng tạo ra bát quái tương lai
đây?
Không chỉ là kinh dịch có sự thay đổi mà
thiên văn cũng vậy, ngày nay các nhà khoa học đều phát hiện rất nhiều
ngôi sao trên bầu trời bị nổ tung, rồi trùng tổ, nhiều ngôi sao biến mất
đi, cũng có nhiều ngôi sao được trùng tổ lại mới.
Như vậy ngày nay nếu bạn dựa vào kinh dịch hay thiên văn để xem bói toán thì không còn chuẩn xác nữa rồi.
Vậy thiên tượng tương lai sẽ biến đổi
thế nào? Ai sẽ tạo ra bát quái mới? Câu trả lời là bái quái mới đã hình
thành. Người tạo ra bát quái mới hiểu rõ thiên tượng 6.000 năm trước khi
tiên thiên bát quái hình thành, 3.000 năm trước khi hậu thiên bát quái
hình thành, cũng như thiên tượng của tương lai. Hiểu rõ quy luật chuyển
từ tiên thiên bát quái sang hậu thiên bát quái, cũng như quy luật vận
chuyển để từ hậu thiên bát quái hình thành bát quái tương lai.
Sự thay đổi của thiên tượng sẽ dẫn đến
biến hóa trên địa cầu, có thể trong tương lai không còn xa nữa, bát quái
mới sẽ xuất hiện và được công bố ra nhân loại?
Tôi là người gốc Việt, hiện đang sinh sống và làm việt tại Nhật.
Những chuyện xảy ra gần đây tôi muốn quên đi cho bớt đau lòng nhưng
thành thật mà nói không riêng gì tôi mà tất cả những ai đang sinh sống,
học tập và làm viêc ở đây đều cảm nhận được cái không khí ngột ngạt nơi
này. Đi vô công ty mà không dám ngẩng đầu nhìn ai. Mỗi lần tới chương
trình tin tức thì lẳng lặng mà “biến”. Vì sao? Là vì nhờ Việt Nam giờ đã
quá nỗi tiếng trên đất nước Nhật Bản này rồi.
Các bạn luôn tung hô đất nước Việt Nam xinh đẹp, con người Việt Nam thân
thiện, hiền hoà hiếu khách. Thật sự cái nhận xét nay không biết từ đâu
mà có? Phía nhận xét và phía được nhận xét chắc có lẽ không biết viết
chữ “NHỤC” như thế nào thì phải! Tôi không biết các bạn có ngượng khi
nói những từ này không? Riêng tôi dù trong nước hay ngoài nước,dù với
người Việt Nam hay bạn bè quốc tế tôi chưaa bao giờ nói những lời dối
trá này. Vì những đức tính đó không có ở người Việt Nam ngày nay. Thân
thiện ở chỗ nào khi vừa xuống sân bay đã bị hải quan đòi hối lộ, hiền
hoà ở đâu khi lên taxi là bị vẽ đường chặt chém, và hiếu khách đến nỗi
mới bước ra đường liền bị giật đồ.
Đó là những gì mà người bạn của tôi trải qua trong một ngày khi đến
Việt Nam. Nếu bạn là tôi thì các bạn ăn nói với người này như thế nào?
Mỗi lần bị phê phán các bạn rất giỏi cãi. Câu thần chú cứu rỗi các bạn
là “đừng quơ đũa cả nắm như vậy, có người này người khác mà”. Tuy biết
là ở đâu cũng có người tốt kẻ xấu,nhung các bạn chỉ cho tôi thấy cái
tốt đi? Tốt ở đâu, ở chỗ nào? Tôi khuyên các bạn nên nhìn nhận sự thật
một cách khách quan phấn đấu học tập và sửa chữa chứ đừng ngụy biện
nữa. Ở trong nước thì còn đóng cửa bảo nhau được. Còn đằng này đi nước
ngoài mà còn xấu xa như vậy thì đó là quốc nhục rồi, không còn là chuyện
của cá nhân nữa.
Tôi sống và làm việc nhiều năm ở đây nên tôi hiểu rõ văn hoá và tính
cách của họ. Trộm cắp là một trong những tội mà người Nhật ghét nhất
chỉ sau tội quấy rối phụ nữ. Người Nhật rất thân thiện, hiếu khách và
lịch sự. Vì vậy những ai đến với nước Nhật đều được họ chào đón ,tiếp
đãi rất nồng nhiệt. Nhưng không có nghĩa là họ thích các bạn. Các bạn
đừng bao giờ ngộ nhận như vậy.
Dân tộc tính của họ rất cao. Cả khu vực Châu Á này họ chẳng coi ra
gì đâu, và đặc biệt hơn là họ không thích người Châu Á cho lắm. Việt
Nam thì càng tệ hơn nữa, chắc chắn là trên 80% người Nhật không biết gì
về Việt Nam. (Điều này tôi xin cam đoan những ai đã từng sống ở Nhật
trên 3 năm sẽ hiểu). Thế tại sao tôi đề cập vấn đề này? Vì tôi muốn nhắc
nhở ngươi Việt ở Nhật nên biết vị trí của mình trong mắt người Nhật là
rất rất nhỏ, tu nghiêp sinh muốn kiếm tiền, du học sinh muốn học tập,
kỹ sư-nhân viên muốn làm việc thi nên nghĩ tới người Việt Nam và đất
nước Việt Nam để biết vị trí của mình ở đâu? Mình là ai để không phạm
sai lầm. Tuy gần đây báo đài phía Việt Nam tung hô quan hệ Việt Nam –
Nhật Bản, nào là này nào là kia ….đủ thứ. Nhưng với người Nhật họ chỉ
nghĩ về kinh tế và chính trị thôi.
Còn Việt Nam thì coi họ như hánh sống, học hỏi nước họ,con người họ,
thích hàng Nhật, thích người Nhật….đem nước Nhật như là mô hình kiểu
mẫu để phấn đấu vươn lên. Nhưng chẳng bao giờ các bạn được như họ đâu.
Đừng nói là 20-30 năm cho dù là một thế kỷ đi chăng nữa cũng vậy thôi.
Tại sao ư? Vì người việt không có ý chí phấn đấu, không biết nhìn nhận
thực tế, không biết lắng nghe và chấp nhận sự thật. Thích được ca tụng,
thích được khen ngợi.
Còn có những bạn luôn nói mình tự hào khi là người Việt Nam? Tôi
không biết các bạn tự hào ở điểm nào? Tự hào về cái gì? Nếu ai đó
biết xin chỉ dạy. Các bạn nên tự hào khi mà thế giới nhìn Việt Nam với
sự ngưỡng mộ chứ không phải sự khinh khi như bây giờ.
Chắc các bạn du hoc sinh cũng biết rất khó kết bạn với những du học sinh
của nước phát triển đúng không? Lúc tôi còn đi học, trong lớp tôi có
Hàn Quốc với Đài Loan, bọn chúng hay hỏi tôi thế này: “Có vẻ có tiền là
qua Việt nam cưới được vợ hả bạn? Giống như mua vợ vậy? Ở nước bọn tao
cô dâu Việt nhiều lắm, gái việt Nam cũng xinh lắm nhỉ!” rồi hô hố cười.
Lúc đó không biết các bạn có còn tụ hào nữa không nhưng tôi thì thấy vừa
giận vừa nhục. Các bạn thích kpop, diễn viên Hàn, phim Hàn…không ai
cấm và cũng chẳng có gì sai. Tôi thỉnh thoảng vẫn xem phim Hàn. Nhưng
các bạn có biết khi qua nhật lưu diễn họ phải chào khán giả bằng tiếng
Nhật, hát vài bài hát Tiếng Nhật, lễ phép và rất tôn trọng khán giả chứ
không dám có thái độ phách lối và trạch thượng như khi qua Việt Nam đâu.
Một khi thần tượng không coi mình là Fan thì các bạn đừng tự đánh mất
giá trị của bản thân minh. Giá trị của bản thân do dân tộc , cha mẹ ban
cho ta, nó là vô giá, hãy biết trân trọng.
Cuối cùng Điều tôi buồn cười và luôn thắc mắc là mỗi khi có một
người gốc Việt nào đó đoạt giải lớn trong các cuộc thi từ thể thao đến
khoa học thì các bạn tung hô,rồi lên mạng comment “tự hào Việt Nam”
trong khi người trong cuộc chưa hẳn đã nghĩ như vậy. Vì sao? Tuy trong
người họ mang dòng máu Việt nhưng nơi tài năng họ phát triển là ở bản
xứ, công trình nghiên cứu của họ là ở nước ngoài, hoàn toàn không dính
líu gì đến Việt Nam nhưng các bạn vui như thể họ là thân thích của
chính mình vậy. Mới gần đây thôi, phó thủ tướng gốc Việt của Đức đã từng
thổ lộ ngoài chuyện công ra, ông không muốn quay về VN với tư cách cá
nhân, như một gáo nước lạnh cho vào những lời khen ngợi, những lời mời
gọi nồng nhiệt từ đất nước của nhũng con người “thân thiện, hiền hoà,
hiếu khách” dành cho ông. Điều này các bạn nên suy nghĩ! Còn nữa, thỉnh
thoảng cũng có người Việt được vinh danh trên trường quốc tế, nhưng khi
Việt Nam mới có một thì những nước xung quanh ta có rất rất nhiều rồi.
Tôi nói điều này không phải để chê bai người Việt, mà là muốn mọi
người nhìn lên mà phấn đấu thêm chứ đừng vì thế mà tự đắc. Tôi là người
Việt, tôi không tự hào về điều đó, tôi đã cố để mình không còn là người
Việt nữa, giờ tôi đã toại nguyện. Nhưng tôi hy vọng trong tương lai
gần,các bạn làm cho tôi cảm thấy hối hận về điều mình đã nghĩ và đã làm.
Tôi đang rất mong đợi điều đó. Tôi biết ý kiến của tôi sẽ gặp nhiều
phản đối,và hứng được nhiều gạch đá. nhưng với những ai chưa từng đi và
sống ở nước ngoài va bị phân biệt đôi xử vì là người việt thì tôi sẽ
không chấp.Nhưng những ai đã từng sống ở nước ngoài mà phản đối ý kiến
của tôi thì sẽ rất vui và sẵn lòng được chất vấn
Nguồn vitalk.vn
(Tin tức thời sự)
-
Nhiều ý kiến của người nước ngoài đang sống tại
Việt Nam khi thấy hình ảnh trèo rào, sàm sỡ phụ nữ trong công viên nước
Hồ Tây vừa qua
Ryosuke Fujii: "Người Việt Nam như thế là bình thường"
Là
người học tập và làm việc ở Việt Nam hơn 2 năm, khi nhìn thấy những
hình ảnh được phản ánh trên báo ở công viên nước Hồ Tây ngày 19/4,
Ryosuke Fujii (người Nhật Bản) không cảm thấy quá bất ngờ.
Bởi
anh cho rằng: “Người Việt Nam như thế là bình thường. Nếu Việt Nam
không như vậy thì không vui nữa”. Nhận xét của anh khá cay đắng khi nhìn
nhận về cách ứng xử của người Việt trong mắt người nước ngoài.
Anh
dẫn chứng tình trạng giao thông hỗn loạn, chen lấn, lượn lách trên vỉa
hè, bấm còi inh ỏi thậm chí là xung đột va chạm vào giờ cao điểm tại Hà
Nội, hay cảnh tượng người mua xăng ở trạm không theo hàng lối, trật tự
mà lộn xộn...
So sánh ở Nhật, anh nói người Nhật
Bản trong giờ cao điểm bị tắc đường hàng dài khi tham gia giao thông
nhưng không có chuyện chen lấn lên vỉa hè. Người dân luôn xếp hàng đúng
lối khi đợi tàu điện ngầm.
Hình ảnh đám thanh niên "vây" một cô gái bị rách bikini tại công viên nước hồ Tây. Ảnh cắt từ clip.
“Đó
là những điều mà tôi chứng kiến hàng ngày và không cảm thấy bất ngờ khi
người dân Việt Nam trèo hàng rào, chen chúc nhau để tắm miễn phí mặc dù
bảo vệ đã ngăn cản vì quá đông người rồi”, anh Ryosuke nói.
Anh nói cảnh tượng này hiện nay ở Nhật Bản đương nhiên không bao giờ xảy ra, nếu có thì xảy ra cách đây 10 hay 20 năm về trước.
“Những
đứa trẻ Nhật từ khi bắt đầu đến trường đều được dạy văn hóa xếp hàng,
cư xử văn hóa và lớn lên chúng vẫn vậy”, anh Ryosuke cho hay.
Khi
chúng tôi cho anh xem đoạn video clip ghi lại cảnh cô gái mặc bikini
màu đỏ bị cả đám đông con trai reo hò tấn công trêu chọc đến tuột cả nội
y, người đàn ông Nhật Bản này kêu lên: “Ối giời ơi!”.
Anh
bảo mình thực sự “sốc” vì ở Nhật những người có hành vi xấu với phụ nữ
trên xe buýt như sàm sỡ nếu bị phát hiện đều bị bắt giam và bị buộc thôi
việc tùy vào mức độ.
Blonde Thảo Nguyễn: “Đừng làm xấu mặt đàn ông Việt”
Hiện
nay Blonde Thảo Nguyễn (24 tuổi) là thiết kế thời trang và cô làm việc
tại Việt Nam được 6 tháng nay. Cô mang dòng máu lai Hàn - Việt (gốc Hàn
Quốc) và đã từng ở Nga, Thái, Triều Tiên.
Mặc dù
chưa tiếp xúc nhiều với người Việt nhưng trước sự việc xảy ra ở công
viên nước Hồ Tây hôm 19/4, cô cho biết mình vô cùng thất vọng về cách
ứng xử "tồi tệ, không đẹp mắt" của đại đa số những thanh niên hôm đó.
“Thật không ngờ khi chỉ vì một ngày mở miễn phí 2 tiếng đồng hồ lại khiến sự việc trở nên hỗn loạn như vậy.
Còn
những hành vi của các bạn nam đối với phụ nữ thì cực kỳ xấu. Họ không
giúp đỡ mà còn châm chọc, thậm chí là tranh thủ có hành vi đồi bại nữa.
Tôi mong các bạn hãy trưởng thành hơn nữa chứ đừng làm xấu mặt con trai, đàn ông Việt Nam", Blonde Thảo Nguyễn thẳng thắn.
Người dân trèo rào vào công viên nước Hồ Tây vào sáng 19/4
Cô
cho rằng, vấn đề ứng xử của nam giới trong trường hợp này chủ yếu do ý
thức và cô hy vọng các bài học giáo dục công dân, ý thức về lối sống
được đề cao hơn trong trường lớp tại Việt Nam.
Anh
Xomchit Rorward (22 tuổi, mang 2 dòng máu Việt - Lào) nói: “Mình cảm
thấy buồn, sững sờ và thấy phản cảm nhất là hình ảnh cô gái trẻ bị nhiều
nam thanh niên quây trêu chọc, hò reo, sàm sỡ đến khi cô ấy bị rách bộ
bikini.
Thực sự hành động đó rất đáng xấu hổ! Việc
xé rách hoặc thấy một cô gái có bộ đồ bikini bị rách lại tập trung vào
trêu trọc là một việc khó chấp nhận được. Nếu cô gái bị rách bikini, bị
trêu chọc đó là người yêu bạn hay là em gái của bạn, bạn có xót không?".
Nên học cách cư xử của người Nhật Bản
Bạn
đọc T-Vinh chia sẻ trên báo Đất Việt: "Giáo dục phải từ trong trứng
nước trong đó môi trường gia đình, nhà trường là quyết định tất cả. Khi
đến cả người lớn không làm được gương cho trẻ nhỏ thì đứa trẻ sẽ học
những điều hay lẽ phải của ai đây?
Người Việt Nam
nên chăng phải học về cách cư xử của người Nhật Bản. Mặc dù thiên tai
động đất như vậy nhưng mọi người từ người lớn đến trẻ con rất có ý thức
như việc đứng xếp hàng trật tự để nhận hàng cứu trợ..."
Còn
bạn có nickname là Hay nói: "Biết nói làm sao nhỉ? Thôi cơ chế thị
trường mà, phải nhanh, mạnh nếu không là chết, mắc người phía sau kêu
cứu. Ngẫm lại câu chuyện người Nhật nhường nhau lúc di chuyển trong toà
nhà cao tầng để tránh động đất sóng thần mà khâm phục và ngẫm lại chuyện
ở nước mình mà buồn, mà bực nhưng không hiểu sao những tật xấu nào xuất
hiện ở Trung Quốc là y như rằng người Việt mình cũng làm theo".
Bất chấp nguy hiểm, nhiều người trèo qua hàng rào sắt, thậm chí bế theo trẻ con để vào được công viên nước tắm miễn phí
"Cứ
chỗ nào có cái chữ “miễn phí” là y như rằng, chúng ta được chứng kiến
bao chuyện cười ra nước mắt. Thế nên ai, doanh nghiệp nào muốn
quảng cáo hình ảnh của mình một cách nhanh nhất, ấn tượng
nhất, hãy gắn hai chữ " miễn phí " vào nhé", độc giả Nguyễn
Thanh Hải chia sẻ.
Bạn đọc Trần Sơn xót xa bình
luận: “Niềm tin yêu, hy vọng..." là đây sao?". “Lâu lắm rồi không tắm,
nghe tắm miễn phí kéo nhau đi ào ào” – bạn đọc Huu Nhat viết.
Bạn
đọc Tư Nổ cảm thán: “Đi tắm mà phải cực khổ như thế sao? Về quê tôi tắm
sông miễn phí cả ngày lẫn đêm, rất thoải mái”. “Cái giá của "free"
(miễn phí) thường là như vậy thôi mà. May mà không có em nào té gãy cổ” –
bạn đọc Nguyễn Tuấn nhận định.
(viết cho các bạn trẻ trong CLB con dượng)
Dượng Tony thích dùng hàng hóa có nguồn gốc từ nông sản Việt, như uống
nước trái cây của Le Fruit, và mới ăn thử Chocolate Vietnam do 2 bạn Tây
ba lô sản xuất. Trong 1 lần du lịch sang nước ta, 2 cậu phát hiện ra
Việt Nam trồng được cây ca-cao. Khác với cà phê có thể tự rang, tự xay
để uống, thì từ hạt cacao, để làm thành sô-cô-la là quá trình hết sức
phức tạp, phải ủ lên men mất mấy tháng, nên người trồng chẳng có giải
pháp nào khác ngoài việc bán nguyên liệu thô. Thế rồi 2 cậu Tây quyết
định ở lại, mày mò chế biến sô-cô-la thủ công như ở châu Âu thế kỷ
trước. Và đặt tên theo vùng trồng, như Bến Tre hay Lâm Đồng….với hàm
lượng cacao tinh chất gấp mấy lần loại sô-cô-la cao cấp nhất trên thị
trường. Giờ thành công lắm, xuất khẩu đi nhiều nước.
Và các bạn
trẻ, nếu thất nghiệp, nghiên cứu sản xuất cái này xem sao. Thị trường
mênh mông, mấy nước xứ lạnh như Hàn, Nhật, Âu, Mỹ….trồng đâu có được, mà
họ ăn uống sô-cô-la kinh lắm. Riêng bán cho Trung Quốc thôi thì nông
dân mình trồng trối chết cũng không đáp ứng đủ nhu cầu nữa. Hãy lao vào
làm đi, đừng ngồi ôm cái Iphone lap-top thở dài. Học ngành gì không quan
trọng, xin việc đúng ngành không được thì cứ đi làm theo đam mê của
mình, chờ đợi thì đến bao giờ. Nghề chọn người. Thất nghiệp là do mình
dở, chứ hận chi cha mẹ, hận chi thầy cô, hận chi cái trường. Mình chăm
chỉ học hành, ngoại ngữ tốt, văn hóa sâu, mọi kỹ năng mềm đều thành
thạo, tính tình vui vẻ, nhân hậu nhân văn…thì mắc mớ gì không có việc.
Nếu trí tuệ mình thật sự cao siêu thì học lên, còn không, đi học nghề.
Thể loại không làm việc nhà, không giúp đỡ ai, ngồi học từ mờ sáng đến
khuya để làm thủ khoa, thì chẳng có ý nghĩa gì. Toàn định lý, tiên đề,
bảng tuần hoàn, công thức của mấy ông Tây Niu-tơn, Đác Uyn,
Men-đơ-lơ-ép, Anh-xtanh…phát minh ra mấy trăm năm trước, giờ ngồi viết
ra y chang vậy thì có gì là giỏi? Thủ khoa hay loại giỏi mà thất nghiệp,
tiếp tục ép cha mẹ bóp mồm bóp miệng dưới quê gửi lên thành phố nuôi
nữa, sao mình bất tài vô dụng vậy? Quan điểm của dượng là, nên học càng
nhiều càng tốt, dượng khuyến khích mọi người học đại học, rồi cao học,
tiến sĩ…nhưng phải tự kiếm việc làm thêm để trang trải chi phí chứ không
phải xin tiền cha mẹ. Từ năm hai ĐH, dượng đã tự kiếm tiền để ăn học
miết đến tiến sĩ rồi. Dượng thích học lắm. Học để mà biết làm chứ không
vì bằng cấp.
Có bạn ngồi đọc những bài như vậy và tặc lưỡi, giá
như, giá như, rồi nhắn tin “ dượng ơi, dượng đã ở đâu trong suốt 4 năm
con học đại học?”. Có bạn đọc được mấy bài truyền cảm hứng, thì cũng háo
hức, nhưng được mấy phút thì hết. Có 2 người bạn của Tony, một tốt
nghiệp ngoại thương, một kinh tế quốc dân, từng nói là “bọn tôi chỉ ở Hà
Nội, hoặc cùng lắm là vào Phú Mỹ Hưng”. Sau đó năm 2007 sạt nghiệp vì
chứng khoán, chạy ăn từng bữa. Nghe lời Tony, vượt qua tự kiêu hãnh gì
đó không rõ của người thủ đô, 1 bạn về Cà Mau, xin vào phòng xuất khẩu
một công ty thủy sản, 1 bạn về Lâm Hà ( Lâm Đồng), xin vào làm kế toán
cho 1 nông trường cà phê. Lúc ra đi, bạn bè họp ở cà phê Hàng Mành trề
môi khinh bỉ, nói phải đi tha hương cầu thực à, nhục nhỉ. Mới có 7 năm
thôi, dù cực khổ vất vả chút, nhưng chăm chỉ và có đầu óc nên 2 bạn ấy
tích lũy mua đất nuôi tôm, trồng bơ, …..thành những nông trường lớn. Hôm
bữa nhận thiệp mời sinh nhật, thấy ghi “mời Tony đến nhà hàng số….đường
Orchard Road,Singapore để dự sinh nhật của bà tôi vào lúc…”. Con cái
tụi nó đều học trường quốc tế, mùa thu thì cả gia đình đi châu Âu ngắm
lá vàng, mùa hè thì đi câu cá bên bờ biển Caribe, đời sống phong lưu
tuyệt đỉnh. Tony nói kẹt tiền là mang lên cho mượn 1 tỷ liền. Đem hết bà
con ngoài ấy vào, giờ thành những danh gia vọng tộc. Còn đám bạn có cái
-môi –hay- trề hôm bữa, kiên quyết đeo bám 5 cửa ô, ngõ nhỏ- phố nhỏ-
tâm hồn nhỏ. Cứ sáng sáng ngồi uống chè, đút 2 cái tay vào đùi, hít hà
cãi nhau chuyện cái trứng hay con gà có trước, chuyện gì cũng biết, cũng
nói được…nhưng chỉ có làm thì lại không được. Tối tối tự sướng bên đĩa
thịt chó và mấy lá mơ lông, nuốt rượu ừng ực trong tiếng chì chiết
chuyện tiền nong của vợ con.
Có tài năng thật sự là phải sáng
tạo ra cái mới, phải tạo ra việc làm cho người khác. Hàn Quốc có 50
triệu dân thôi, mà xe hơi có mấy hãng, điện tử có mấy hãng, xe máy có
mấy hãng, mỹ phẩm, hóa dầu, công nghệ…Còn mình tới 90 triệu bộ óc, cũng
ô-mê-ga-tê-cộng-phi, cũng sin cũng cos, mà có mỗi chiếc xe máy Made In
Vietnam vẫn phải ngồi mơ. Trong khi ai cũng sở hữu 1 chiếc xe máy và
ngày nào cũng leo lên nó, nhưng toàn nhãn hiệu Honda, Daelim, Susuki,
Yamaha, Lifan, Piaggio,….hẻm thấy xe máy hiệu Cây Dừa, Con Vịt. Toàn
giành nhau vào ngồi mấy trường ngoại thương kinh tế bách khoa, tự hào
tôi thi 27 điểm, vào trường tốp đầu của Việt Nam, có gì đâu mà tự hào?
Cử nhân ngoại thương mà chẳng giúp đất nước tìm kiếm thị trường xuất
khẩu gì cả, cứ lo xin vô mấy công ty đa quốc gia làm marketing kiếm
tháng mấy trăm đô la. Học cơ khí điện tử mà 5 năm ngồi ghế giảng đường,
không có công trình, đề tài gì có thể ứng dụng, cầm cái bằng kỹ sư ấy về
nhà nói mẹ cha có quen ai thì xin việc cho con. Rồi xin không được thì
ngồi khóc.
Người Nhật phát triển xe máy Honda, sau đó ớn quá đem
qua Hàn Quốc, Đài Loan. Người Hàn, người Đài phát triển ngay với thương
hiệu Daelim, SYM…Người Nhật phát minh ra bột ngọt Ajinomoto, sau đó đem
qua sản xuất ở Hàn, người Hàn, bắt chước tự sản xuất bột ngọt Miwon,
người Đài bắt chươc sản xuất bột ngọt Vedan. Người Nhật cũng mang qua
Việt Nam, nhưng người Việt không bắt chước xây dựng được nhà máy và
thương hiệu nào của mình cả.
Khi Trà Lipton sản xuất ở Srilanka,
người Srilanka đã tự mình xây dựng thương hiệu trà Dilmah. Người Phi tự
hào vì có Jolibee, Sanmiguel…lừng lẫy. Học tập từ mô hình của nước
ngoài, và xây dựng một nền sản xuất Việt, cái gì mình cũng sản xuất
được, cũng made in Vietnam. Xã hội nên có những quỹ Hành Bổng bên cạnh
mấy cái quỹ Học Bổng. Vì sản xuất là cốt lõi của một nền kinh tế hùng
cường.
Và phải đi. Đi du lịch, đi du học, đi đó đi đây, đi tỉnh
xa khởi nghiệp. Ngày xưa tụi Tây còn giong buồm bằng vải thô sơ đi ra
khơi xa, hải trình đầy bất trắc vì không biết sóng gió thế nào, mua bán
giao thương với những con đường tơ lụa. Đến Hội An, bạn sẽ thấy người
Hoa, người Nhật, người Hà Lan… đã đến từ mấy trăm năm trước, bằng những
chiếc thuyền bé tẹo vượt đại dương. Để gia đình, dân tộc họ giàu có. Còn
mình cứ ru rú không dám đi đâu, như đám “gà què ăn quẩn cối xay”, canh
me coi có rớt hột thóc nào thì nhặt hột đó. Mà bây giờ, công nghệ xay
xát đỉnh cao, dễ gì rớt nhiều như hồi xưa nữa. Đành rằng nó bị què, nó
mới kiếm ăn quanh cối thóc, mình lành lặn thể trạng và trí óc, mắc mớ gì
suốt ngày cũng quanh quẩn giành thóc với mấy con gà què tội nghiệp vậy?
Tây Nguyên, Tây Bắc, Tây Nam Bộ….hãy còn nhiều cơ hội!
Phải lao ra đồng xa mà bươi đất kiếm ăn, xây dựng những nông trại,
những nhà máy mang tên mình. Sống có 1 cuộc đời thôi, sao chết vô danh
vậy?
Trong
năm 2013, tôi có trao đổi với nhiều người về việc làm toán ứng dụng ở
Việt Nam. Những cuộc trao đổi này đem đến cho tôi nhiều câu hỏi hơn là
câu trả lời, nhiều quan điểm tưởng chừng như không thể dung hoà được.
Tôi có cảm tưởng rằng lý do một số người có những quan niệm hơi cực
đoan là bản thân họ không làm toán ứng dụng, những gì họ phát biểu phản
ánh mong ước của họ chứ không phải kinh nghiệm thực tế. Tôi có chia sẻ
những băn khoăn của mình với anh Ngô Quang Hưng, một người làm toán
ứng dụng đúng nghĩa, hiện công tác tại Khoa Khoa học Máy tính, Đại học
Bang New York ở Buffalo. Tôi thấy cuộc trao đổi này đã rất bổ ích cho
tôi và vì thế muốn chia sẻ nó với độc giả của Tia sáng.
1) Hè năm ngoái (2013), ở VIASM* đã có
một cuộc tranh luận khá căng về việc làm toán ứng dụng ở Việt nam. Qua
cuộc tranh luận này, tôi nhận ra rằng nhận thức chung về toán ứng dụng
còn rất yếu, chủ yếu ở mức định kiến của những người không làm toán ứng
dụng nghĩ về toán ứng dụng. Anh Hưng có thể chia sẻ hiểu biết, kinh
nghiệm của mình trong việc làm toán ứng dụng ở Mỹ được không?
Mỗi lần đọc các tranh luận về Toán ứng dụng,
Toán thuần tuý, và ứng dụng toán, tôi lại nhớ đến một tranh biếm hoạ ở
xkcd (trang tranh biếm hoạ rất nổi tiếng trong đám làm máy tính). Tranh
đại khái nói thế này: anh tâm lý học bảo chị xã hội học là xã hội học
chẳng qua là tâm lý ứng dụng, chị sinh vật học bảo tâm lý học chỉ là
sinh học ứng dụng, anh hoá học nói sinh học thì là hoá học ứng dụng, chị
vật lý bảo tất nhiên hoá học là vật lý ứng dụng, và nhà toán học trố
mắt nhìn nhà vật lý.
Nếu ta vẽ ra cái đồ thị ảnh hưởng lẫn nhau
giữa các dòng tư duy thì ta có một cái rừng khổng lồ của tri thức nhân
loại. Ta không thể lấy một cái cây ở đầu tây, và một cái cành ở đầu đông
của rừng, xong rồi đặt câu hỏi và thảo luận về ảnh hưởng của cây tây
sang cành đông.
Tôi nghĩ một vấn đề cốt lõi là một sự lệch
pha giao tiếp giữa các nhà Toán học, các nhà khoa học, các doanh nghiệp,
nhà quản lý, và công chúng nói chung. Chuyện này không có gì đáng ngạc
nhiên khi mà bản thân giới Toán học cũng có những tranh luận về Toán
thuần tuý và Toán ứng dụng. Ví dụ, cho đến những năm 50, 60 của thế kỷ
trước thì không ít nhà Toán học còn không cho Toán tổ hợp là Toán “thật
sự". Tình hình này đến nay đã được cải thiện phần nào, do Toán tổ hợp
cộng các phương pháp xác suất đã có … ứng dụng nhiều nơi cả trong lẫn
ngoài Toán.
Trách nhiệm chính để chỉnh pha giao tiếp nằm
ở những người như anh và tôi: những người làm Toán, làm Toán ứng dụng,
và ứng dụng Toán. Chúng ta cần tìm cách truyền đạt ba ý chính một cách
thuyết phục.
Ý thứ nhất là Toán học và Khoa học nói chung
(thế giới hay Việt Nam) sẽ phát triển phong phú nhất khi từng cái cây
trong rừng tri thức được tự thân phát triển một cách hữu cơ, hay nói như
anh trong hội thảo sơ kết là "Khoa học phát triển chủ yếu từ nội lực
của nó". Một cách rộng hơn thì một xã hội sẽ vận hành hiệu quả khi nhiều
người có cơ hội theo đuổi tự do sở trường và sở thích của họ. Khi anh
được giải Fields, tôi đã thấy những câu hỏi kiểu như "thế công trình của
anh Châu có ý nghĩa gì trong cuộc sống"? Một cách hơi khập khiễng, câu
hỏi này có tinh thần giống như câu hỏi "tại sao Gary Kasparov lại không
thi bơi với Michael Phelps?"
Ý thứ hai là lịch sử 2500 qua cho thấy sự
phát triển hữu cơ -- tưởng chừng như bất định hướng -- của Toán học, lại
có những ứng dụng kỳ diệu. Nhà Vật Lý Eugene Wigner đã tóm tắt sự kỳ
diệu này trong một bài luận nổi tiếng hồi 1960, đề tựa tạm dịch là “Hiệu
lực phi lý của Toán học trong các Khoa học Tự nhiên". Một ví dụ tuyệt
vời là sự phát triển của số phức. Từ Cardano cho đến thậm chí cả Euler,
căn bậc 2 của số âm là một thao tác hình thức. Thế mà số phức lại trở
nên một thành tố không thể thiếu của điện từ, xử lý tín hiệu, cơ học
lượng tử, v.v. Chúng ta không có điện thoại di động nếu không có số
phức. Các ví dụ gần gũi hơn thì ta có thể đọc Richard Hamming trong bài
“Hiệu lực phi lý của Toán học". Trong Khoa học Máy tính có vô vàn ví dụ.
Những tranh luận mang đậm tính triết học về nền tảng của Toán học hồi
đầu thế kỷ 20 đã dẫn đến công trình của Godel và Turing, đến lý thuyết
hàm đệ qui, là nền tảng cho lý thyết tính toán, thuật toán, và cho nhiều
ngôn ngữ lập trình. Có thể nói không ngoa là “trò chơi” phân loại các
tập hợp vô hạn của Cantor lại góp phần không nhỏ vào sự thành lập mạng
xã hội. Thế nên sẽ khá oái oăm khi người ta lên Facebook bằng iPhone,
rồi hỏi Toán có ứng dụng gì trong cuộc sống không?
Ý thứ ba là nhiều người ngoại đạo không hiểu
tầm quan trọng của Toán học vì thiếu một tư duy Toán, và điều này góp
phần không nhỏ đến sự lệch pha. Ở đây trách nhiệm nằm ở hệ thống giáo
dục từ phổ thông đến đại học, và hoàn toàn không phải là vấn đề riêng
của Việt Nam. Cách trình bày Toán kiểu Bourbaki dẫn đến hai vấn đề. Thứ
nhất là những học sinh có tư duy logic tốt vẫn thao tác hình thức để làm
bài được, nhưng đến khi “ra đời" thì không biết dùng các thao tác hình
thức này vào các vấn đề cụ thể, kể cả khi thật sự có thể áp dụng được.
Thứ hai, những học sinh thấy trò thao tác hình thức này là khô khan thì
hoặc là chán không học, hoặc thậm chí phát triển một tâm lý sợ toán.
(Tất nhiên ở đây ta loại ra các học sinh như anh Châu, cảm được mỹ học
trong các patterns tưởng như chỉ có tính hình thức -- và do đó anh mới
thành nhà Toán học!) Do thiếu tư duy Toán nên người ta không nhận thức
được giá trị của Toán, và có rất nhiều vấn đề thường nhật đáng lý có thể
giải quyết bằng Toán học thì họ cũng không nhận ra nốt. Xin lấy ví dụ,
tôi đã nghe không ít lần các bạn làm quản trị nói rằng công việc hàng
ngày của họ không cần đến giải phương trình bậc hai, cho nên mấy năm phổ
thông è cổ tính đạo hàm tích phân thật là phí phạm. Thật đáng tiếc, và
các anh chị bên ngành Khoa học Quản lý chắc phải nhăn nhó lắm khi nghe
điều này: họ dùng phương trình vi phân để xây dựng mô hình kinh doanh
hàng hoá, quảng cáo, giá cả, họ dùng quy hoạch tuyến tính và quy hoạch
nguyên cho các vấn đề vận trù trong công ty, dùng các phương pháp thống
kê hiện đại để phân tích dữ liệu khách hàng, dự toán kế hoạch marketing
tương lai. Không thể có một doanh nghiệp tầm cỡ Amazon nếu họ không biết
giải quyết các bài toán vận chuyển, đóng gói, và phân tích dữ liệu
khách hàng bằng các công cụ Toán học và công cụ máy tính.
2) Trong cuộc thảo luận, tôi nhớ anh Hồ
Tú Bảo có nói rằng cần phân biệt giữa toán ứng dụng và ứng dụng của
toán. Trong toán ứng dụng, ta vẫn phải ấy ý tưởng mới độc đáo làm trọng
tâm, công bố làm chỉ tiêu để đánh giá.Trong khi đó, đối vơi ứng dụng của
toán, thì lại phải đánh giá bằng sự tiếp nhận của thị trường. Nếu đặt
anh Hưng vào địa vị người quản lý khoa học, thì anh có phân biệt rạch
ròi như thế không? Có thể chỉ đánh giá công trình toán ứng dụng chỉ bằng
công bố hay không?
Thành thực mà nói, tôi không thích cụm từ
“Toán ứng dụng". Người làm Toán khám phá ra chân lý và cái đẹp trong thế
giới Toán học tuỳ theo sở thích. Việc chọn đề tài tuỳ vào cả sở trường
lẫn thị hiếu Toán học. Thị hiếu Toán học thường được phát triển từ năng
khiếu thẩm mỹ cá nhân và ảnh hưởng của dòng chảy tri thức chung của nhân
loại. Và do đó, những đóng góp quan trọng bao giờ cũng có “ứng dụng",
đối với người này thì là ứng dụng hình học đại số vào giải quyết một vấn
đề số học, còn với người khác là ứng dụng số học để tạo ra bitcoin.
Trong các ứng dụng như vậy, người làm Toán thường phải sáng tạo ra những
kỹ thuật mới, định nghĩa mới, định lý mới, đóng góp vài nhánh cây vào
cái rừng tri thức. Đối với tôi, vấn đề có phải là “Toán ứng dụng" không
hoàn toàn không quan trọng. Cái quan trọng là bài toán và lời giải có
“đẹp" không. Như Hardy từng nói: “không có chỗ vĩnh hằng cho Toán xấu
xí". Cái đẹp và sự độc đáo có phần giao rất lớn, nhưng không hẳn là bằng
nhau.
Nếu đặt tôi vào vị trí người quản lý, thì
tôi sẽ nghiên cứu rất kỹ báo cáo của Vannevar Bush hồi 1945. Số là, cuối
1944, tổng thống Mỹ Franklin D. Roosevelt (FDR) viết một bức thư gửi
tiến sĩ Vannevar Bush, nguyên giám đốc phòng nghiên cứu và phát triển
khoa học của chính phủ Mỹ. Trong thư, FDR đề nghị Bush viết một báo cáo
chiến lược cho nhà nước Mỹ về việc làm thế nào để kích thích cách hoạt
động nghiên cứu phát triển cả công lẫn tư, làm thế nào để cho các đầu tư
nghiên cứu công tư hoạt động đồng bộ, kích thích các tài năng trẻ theo
đuổi nghiên cứu khoa học cơ bản cũng như ứng dụng vào cải thiện cuộc
sống. Không may là tổng thống FDR qua đời vàng tháng 4 năm 1945 do xuất
huyết não. Phó tổng thống Henry Truman kế nhiệm. Tiến sĩ Vannevar Bush
hoàn tất bản báo cáo và gửi cho Truman.
Tất nhiên câu trả lời của tôi đã lạc đề, đi
ra ngoài vòng “Toán ứng dụng" mà nói đến đầu tư khoa học nói chung.
Nhưng tôi tin rằng hai vấn đề này là một. Tôi thấy bản báo cáo của
Vannevar Bush là một tuyệt tác, trả lời rốt ráo câu hỏi của anh.
Một trong những ý tưởng quan trọng nhất của
bản báo cáo là “xem trọng nghiên cứu cơ bản”, “biết phân biệt nghiên cứu
cơ bản và phát triển ứng dụng công nghệ”. Nhiều công ty lớn sau đó đã
được tổ chức theo ý này: thành lập cả phòng nghiên cứu cơ bản và nuôi
các khoa học gia làm “chuyện trên trời”. Ví dụ cụ thể là các nhà khổng
lồ AT&T, IBM, Microsoft, hay Xerox, đều có các phòng nghiên cứu cực
mạnh. Bell Labs của AT&T thắng 6 giải Nobel với các phát kiến như
laser và con transistor. IBM có 3 giải Nobel. Palo Alto Research Centre
của Xerox sáng chế nhiều thành phần không thể thiếu của máy tính cá nhân
(con chuột, giao diện đồ hoạ, Ethernet). Đó là từ các doanh nghiệp tư.
Còn từ đầu tư công thì bản báo cáo này đã đề nghị thành lập, và sau đó
trực tiếp dẫn đến sự thành lập của Quỹ Khoa học Quốc gia Mỹ (National
Science Foundation, viết tắt là NSF) dựa trên National Science
Foundation Act. Phần lớn các ngành nghiên cứu khoa học cơ bản của Mỹ đều
dùng tiền của quỹ này là chính, mặc dù nó chỉ đóng góp khoảng 20% tổng
số ngân quỹ liên bang tài trợ khoa học. (NIH, DARPA, DoD, DoE, v.v. đóng
góp 80% còn lại. Riêng NIH, dành cho các ngành y sinh học, có ngân sách
cực lớn, khoảng 30 tỉ USD một năm.) Đầu tư công vào nghiên cứu khoa học
đã góp phần lớn dẫn đến sự ra đời của Internet.
Một cách ngắn gọn hơn cho câu hỏi của anh,
giới chuyên môn đánh giá một công trình Toán học (“ứng dụng” hay không)
bằng thẩm mỹ Toán học. Còn các nhà tài trợ, công hay tư, họ có cách đánh
giá riêng của họ khi tài trợ cho đề tài. Anh A thì dùng thị phần, chị B
thì dùng chỉ số ảnh hưởng, chuyện đó không nhất thiết là có liên quan
đến chân trị của công trình Toán học.
3) Giả sử một đề tài ứng dụng rất tốt,
rất hiệu quả,được thị trường tiếp nhận, tôi vẫn hơi băn khoăn về sản
phầm đầu ra. Ví dụ như đó là một phần mềm có thể đem đi bán được, thì
liệu việc dùng tiền ngân sách để làm ra một sản phẩm rồi sản phầm đó lại
sinh ra lợi nhuận cho bản thân người làm đề tài thì có gì là mâu thuẫn
không? Các nước khác người ta giải quyết vấn đề này như thế nào.
Tôi nghĩ không có gì mâu thuẫn cả. Kể cả khi
ta tài trợ cho một nhà Toán học làm Toán thuần tuý thì cũng sinh lợi
cho cá nhân nhà Toán học. Vấn đề là ta đánh giá lợi ích công thế nào khi
nhà nước đầu tư vào một đề tài.
Nếu tính về lợi ích công thì giữa thành phẩm
là một công ty tư nhân thành đạt (dùng tài trợ phần nào của nhà nước)
hay thành phẩm là một định lý toán học mới, thì có lẽ công ty có lợi hơn
cho xã hội (ít nhất là trong thời hạn ngắn, do thúc đẩy kinh tế và tạo
công ăn việc làm). Vì thế, ở Mỹ người ta có chương trình SBIR/STTR để
kích thích thương nghiệp hoá cho các công ty nhỏ cần những nghiên cứu
rủi ro cao. Do các nghiên cứu có rủi ro cao (nghĩa là xác suất thành
công thấp), các công ty nhỏ này khó tìm tài trợ từ các nhà đầu tư tư
nhân. Trong khi đó, vai trò của nhà nước, cũng giống như trong việc tài
trợ các nghiên cứu khoa học cơ bản, là giúp kích thích các nghiên cứu
này để tạo các công nghệ mang tính khai phá (disruptive technologies).
Các chương trình SBIR/STTR ở Mỹ được kế
hoạch rất cẩn trọng, chia làm ba giai đoạn. Giai đoạn đầu tiên ít tiền,
khoảng 150 nghìn usd trong 6 tháng, là để các cty minh chứng rằng ý
tưởng của họ có khả năng khả thi. Giai đoạn hai, nếu minh chứng tốt
trong giai đoạn 1, là phát triển ý tưởng chín hơn. Giai đoạn 3 là thương
mại hoá sản phẩm thì không dùng tiền SBIR nữa mà họ sẽ đi tìm các nhà
đầu tư tư nhân. Năm 2010, tổng đầu tư SBIR/STTR của các tổ chức chính
phủ Mỹ như NSF, DARPA, DoE, vân vân, tổng cộng lên đến khoảng hơn 2 tỉ
đô. Công ty bảo mật Symantec ra đời từ tiền SBIR.
Nội dung ngành công nghệ nào có SBIR thì tuỳ
vào từng cơ quan tài trợ của nhà nước: họ xem ngành công nghệ nào họ
cần công nghệ mới hoặc cần một ngành công nghiệp mới phát triển thì họ
sẽ viết lời kêu gọi (solicitation) cho đề tài/công nghệ đó. Đây là một
cách để nhà nước định hướng phát triển nghiên cứu R&D, đồng thời cho
cơ hội thương mại hoá và kích thích kinh tế. Nhiều tiểu bang Mỹ cũng có
các chương trình SBIR riêng để kích thích phát triển công nghệ và kinh
tế địa phương.
Trong hoàn cảnh Việt Nam ta, còn có những
cách khác. Ví dụ, một hợp đồng SBIR made in Vietnam có thể yêu cầu công
ty đó phải mở mã nguồn sản phẩm của họ, hoặc để nhà nước đồng sở hữu
bằng phát minh. (Điều này ở Mỹ cũng làm.)
4) Một người bạn làm bên dệt may có hỏi
tôi tại sao VIASM không tổ chức nhóm nghiên cứu về bài toán xếp lịch
công nhân. Ở các xưởng may, công nhân làm việc theo kíp, phải đủ kíp
khoảng 10 người thì mới làm được, mỗi kíp phải một số công nhân thạo
những công đoạn khác nhau. Mỗi khi công nhân nghỉ ốm làm quản lý nhức
đầu. Bài toán này có lời giải tổng quát không, liệu có thể là một đề tài
khoa học nghiêm túc hay không?
Những bài toán kế hoạch hậu cần kiểu này
(logistic planning, operations) là những bài toán cực kỳ phổ biến trong
tất cả các ngành công nghiệp và các doanh nghiệp như hãng dệt may nọ. Về
mặt lý thuyết thì bài toán tổng quát là NP-khó, nhưng như vậy không có
nghĩa là nó không có lời giải -- chỉ là lời giải có thể phải cần nhiều
tài nguyên và thời gian tính toán. Các hãng máy bay chẳng hạn, luôn luôn
phải giải quyết các bài toán scheduling với nhiều ràng buộc như thế, và
vấn đề của các hãng máy bay lớn phức tạp hơn bội phần. Ngoài ra, ta có
thể thêm vào các vấn đề về thống kê và dự báo rất cơ bản mà doanh nghiệp
nào cũng cần. Tôi nghĩ đây là một đề tài nghiên cứu rất thú vị và hữu
ích, làm minh hoạ tuyệt vời cho sự liên kết của Toán Ứng dụng, Khoa học
Máy tính, Xác suất thống kê và Vận trù học (operations research).
Ví dụ, ta có thể chia bài toán thành ba
thành phần: phần giao diện người dùng, phần ngôn ngữ khai báo, và phần
giải quyết bài toán.
Phần giao diện người dùng sẽ bao gồm một
chương trình máy tính được thiết kế cụ thể cho từng công ty tại vì từng
tổ chức có các yêu cầu khác nhau về bài toán họ cần, với các ràng buộc
và giao diện khác nhau. Phần này sẽ phải được “khách hàng hoá”
(customize) tối đa thì người dùng mới dùng được.
Phần ngôn ngữ sẽ có một ngôn ngữ dạng khai
báo (declarative language) bao gồm cả thành tố của những ngôn ngữ ràng
buộc (constraint programming language), ngôn ngữ xác suất (probabilistic
programming) và các ngôn ngữ khác tuỳ theo ứng dụng. Phần này được
thiết kế để cung cấp một ngôn ngữ máy tính cấp cao -- người bảo máy cái
gì cần làm chứ không bảo máy là làm sao để làm. Ngôn ngữ này đóng vai
trò trung gian, chuyển các yêu cầu của người sử dụng từ từ giao diện
sang một ngôn ngữ thống nhất.
Phần ngôn ngữ cho phép ta “dịch" bài toán
của người dùng thành một bài toán tối ưu, tìm kiếm, hay thống kê. Từ đây
thì các nhà Toán học sẽ áp dụng hoặc sáng tạo các phương pháp tối ưu,
thống kê, thiết kế thuật toán mới để giải quyết các bài toán này, và
hiển thị lại kết quả cho người dùng.
Phần ngôn ngữ và phần giải quyết bài toán
hoàn toàn có thể là sản phẩm công, mã nguồn mở. Phần giao diện có thể do
các lập trình viên làm cho từng hãng xưởng. Đây sẽ là một dự án bao gồm
từ những nghiên cứu cơ bản nhất của toán học đến giao diện ứng dụng.
Những ai làm phần ngôn ngữ máy tính, toán tối ưu, thống kê, và thuật
toán sẽ có thể đăng tạp chí như bất kỳ nghiên cứu khoa học cơ bản nào
khác. Các tạp chí và hội nghị hàng đầu rất cần những phương pháp và thí
nghiệm có dữ liệu thật, giải quyết các bài toán thật!
Tóm lại, câu hỏi của bạn anh không những có
thể phát triển thành một đề tài nghiên cứu nghiêm túc, mà còn có thể
thành một chương trình nghiên cứu nghiêm túc, miễn là ta nghĩ ra ngoài
cái hộp là một hãng dệt may có 10 công nhân.
5) Qua câu trả lời của anh, tôi bắt đầu
mường tượng được cách triển khai của một đề tài ứng dụng với những phân
đoạn khác nhau, từng phân đoạn có sản phẩm với đặc thù riêng, hoặc là
công bố khoa học, hoặc là sản phẩm công nghiệp. Nhưng tôi vẫn còn rất
thắc mắc ở khâu đầu tiên: làm thế nào để đặt ra được đề bài đúng ngay từ
đầu. Chắc chắc có rất nhiều bài toán mà thực tế sản xuất và cuộc sống
đặt ra cho các nhà toán học, nhưng tôi ngờ rằng, không biết có đúng
không, đa số các bài toán thực tế là không giải được, ít nhất là với mặt
bằng khoa học Việt nam hiện nay. Tôi nghĩ rằng cần tìm ra những bài
toán có thể không phải là bài toán cấp thiết nhất, nhưng trông ra có thể
làm được, anh có đồng ý như thế không? Nếu có thì làm thế nào mà chọn
ra được những bài toán như thế?
Trong một cuộc phỏng vấn, Picasso có nói đại
ý rằng “máy tính thì hay ho gì, bọn nó chỉ có câu trả lời!” Hay như anh
Sơn nói trong bài anh phỏng vấn anh Sơn: “hai kỹ năng cơ bản của người
làm khoa học là tìm ra vấn đề hay và giải quyết được vấn đề".
Nói cách khác, anh có câu hỏi mấu chốt: chọn đề tài thế nào?
Ở đây, chúng ta có một điểm may mắn. Mặc dù
đúng là đa số các bài toán thực tế là các bài toán khó -- có thể là quá
khó -- nếu muốn giải quyết rốt ráo, nhưng câu trả lời cho chúng thường
là một cái phổ rất rộng. Ở một bên của phổ là những lời giải cóp nhặt,
vụn vặt, mang tính cơ bắp, giải quyết một góc vấn đề. Ở bên còn lại là
một hệ thống lời giải đẹp, mang tính phổ quát và ứng dụng vào được nhiều
lĩnh vực khác.
Anh lo lắng về cực khó của phổ. Tôi lo về
cực dễ của phổ. Tôi lo rằng, nếu không có một quá trình chọn lựa và bình
duyệt đề tài tốt, thì có thể chúng ta tiêu tốn vào những đề tài nghe
choang choang nhưng lại có rất ít tính sáng tạo khoa học. Ví dụ, khi tôi
tham gia các nhóm duyệt đề tài cho NSF, những đề tài trong phân ngành
hẹp của tôi thì tôi biết ngay là dễ hay khó, đóng góp có độc đáo hay
không, hay chẳng qua chỉ là một đề tài bổ củi. Thế nhưng đi xa khỏi phân
ngành hẹp của mình thì bình duyệt một dự án trở nên khó khăn hơn. Các
nhà nghiên cứu đã trở thành chuyên gia tung hứng từ ngữ, dùng những danh
từ to tát, “nóng", như những anh bán hàng để hòng loè người không
chuyên.
Ngược lại, khi ai nói là làm cái này cái kia
“dễ” lắm, ta cũng nên nghi ngờ. Có rất nhiều thứ dễ trên giấy tờ nhưng
không dễ trên thực tế. Lập trình một cấu trúc dữ liệu đã tồn tại 40 năm
trong sách giáo khoa sao cho tốt là một vấn đề dễ trên giấy tờ, nhưng
chỉ có những ai chưa từng làm điều này thì mới cho là nó dễ trên thực
tế. Nói như thế có nghĩa là, anh rất nên nghi ngờ câu trả lời của tôi về
đề tài hãng dệt may :-). (Về điều này thì tôi nói có cơ sở. Tôi đang
cộng tác với một công ty làm một sản phẩm tương tự như tôi mô tả, về
phần ngôn ngữ ràng buộc và phần giải quyết bài toán tối ưu.)
Vì những lý do trên, để chọn một đề tài ứng
dụng cho tốt thì theo tôi ta cần ít nhất hai thành phần. Thành phần thứ
nhất là việc xác lập một phạm vi ứng dụng, viết ra thành một chương
trình kêu gọi đề tài (solicitation). Ví dụ, anh có thể xem một chương
trình của DARPA về ngôn ngữ xác suất cho học máy (probabilistic
programming for machine learning). Tôi lấy ví dụ chương trình của DARPA
vì nó có tính ứng dụng cao hơn các chương trình nghiên cứu cơ bản của
NSF. Thành phần thứ hai là một đội ngũ bình duyệt đề án hài hoà, bao gồm
cả những người làm lý thuyết tốt (để biết bài toán dễ hay khó trên giấy
tờ), những người làm thực hành có kinh nghiệm (để biết bài toán dễ hay
khó trên thực tế), và có thể cả đại diện của ngành công nghiệp có liên
quan (để biết bài toán có đáng giải quyết hay không). Xong rồi để cho họ
cãi nhau ba ngày bốn đêm.
Thành phần thứ nhất khó hơn thành phần thứ
hai, vì để xác định những chương trình nghiên cứu có giá trị, có cả tính
ứng dụng cao lẫn giá trị khoa học phổ quát, thì ta cần một cá nhân có
viễn kiến.
6) Theo anh thì các doanh nghiệp Việt
Nam cần làm gì, chọn hình thức đầu tư nào, để vừa phục vụ cho lợi ích
của mình, vừa phát triển khoa học công nghệ trong đó có toán học? Tôi có
cảm tưởng là hiện tại các doanh nghiệp vẫn chỉ dừng lại ở mức độ tiếp
thu sản phẩm công nghệ, chế biến cho hợp nhu cầu của thị trường Việt nam
hoặc đầu tư vào những thứ có thể gây tiếng vang.
Câu hỏi này quá tầm của tôi, nên chỉ bàn tán lan man hai ý.
Ý thứ nhất, tôi nghĩ câu hỏi này liên quan
đến tư duy Toán học tôi đề cập ở câu hỏi thứ nhất. Điều mà một doanh
nghiệp có thể làm là cải thiện kiến thức của họ về khả năng ứng dụng kỳ
diệu của Toán học. Họ có thể làm điều này bằng cách tài trợ và tham dự
các seminars, workshops, hay hội nghị Toán ứng dụng liên quan đến ngành
công nghiệp của họ, để biết “trên thế giới này có cái gọi là A, B, C" có
khả năng cải thiện nhiều khía cạnh trong doanh nghiệp của họ. Ví dụ,
liên quan đến công nghệ thông tin, các hội nghị như SIGMOD (cơ sở dữ
liệu), SIGGRAPH (đồ hoạ), SIGCOMM (mạng máy tính) có cực kỳ nhiều các
nhà tài trợ là các công ty hàng đầu về cơ sở dữ liệu, mạng, hay đồ hoạ
máy tính. Họ rất thường gửi nhân viên của họ đi báo cáo và tham dự, học
hỏi thêm ở những hội nghị này. Nếu không tính việc học hỏi được gì, thì
ít nhất họ cũng có cơ hội tìm nhân viên tốt ở những hội nghị như vậy.
Ý thứ hai, liên quan đến sự lệch pha tôi đề
cập ở câu hỏi 1, các doanh nghiệp, trường đại học, và viện nghiên cứu
nên có thêm nhiều kênh giao tiếp, trao đổi các vấn đề của nhau, học hỏi
các giải pháp của nhau. Không nhất thiết là ta phải có hội nghị, báo cáo
rình rang đăng báo tốn tiền. Ta có thể có các buổi gặp gỡ thân mật,
không bia bọt, thuần tuý chia sẻ kiến thức. Sự giao thoa các sở thích và
sở trường sẽ là một môi trường tuyệt hảo để phát triển ý tưởng, phát
triển các công trình cộng tác giữa các bên.
7) Anh có lời khuyên nào cho tôi trong công việc triển khai nghiên cứu toán ứng dụng ở VIASM không?
Vấn đề này rất dễ trên giấy tờ và rất khó trên thực tế. Dù đã tin chắc anh sẽ thành công, vẫn thân chúc anh thuận buồm xuôi gió!
Những người tập Pháp Luân Công biểu diễn thiền định tại New York. (Ảnh: Edward Dai)
Đây quả là một giai đoạn thú vị
của ngành khoa học thần kinh. Chúng ta đã có được bước nhảy vọt trong
hiểu biết về bộ não con người thông qua kỹ thuật chụp cộng hưởng từ chức
năng (FMRI – Functional Magnetic Resonance Imaging). Bây giờ, chúng ta
có thể quan sát được những thay đổi trên bộ não với thời gian thực khi
não bị kích thích, hay đang trong trạng thái nghỉ ngơi.
Mới đây, có một chủ đề đã khuấy động sự
quan tâm của nhiều nhà thần kinh học, đó là phương pháp thực hành cổ xưa
về thiền chánh niệm. Thiền chánh niệm là trạng thái thanh tĩnh, mà vẫn ý
thức sự việc xung quanh. Nó hoàn toàn khác với trạng thái nhập định khi
bạn đánh mất đi ý thức của mình.
Vậy tại sao những nhà thần kinh học lại
bị cuốn hút bởi thiền định như vậy? Câu trả lời nhanh là: chất xám trong
não của bạn đã thực sự phát triển và phục hồi khi bạn thiền thường
xuyên. Điều này được thêm vào cùng với hàng trăm tác động tích cực khác
cho cả cơ thể và bộ não của bạn.
Những nghiên cứu mới về thiền định đang
được tiến hành, tiết lộ những lợi ích mới mẻ và tuyệt vời của môn thực
hành này. Dưới đây chỉ là một vài lý do cho thấy thiền định rất tốt để
mọi người luyện tập.
Hạnh phúc được tăng lên do tỉ lệ hoạt
động não trái / não phải . Tỉ lệ này cao hơn cũng có nghĩa là bạn hồi
phục nhanh hơn sau áp lực căng thẳng và chấn thương.
Chức năng nhận thức nhanh hơn, óc phán đoán rõ ràng hơn và đưa ra quyết định tốt hơn.
Kỹ năng đàm phán tốt hơn thông qua khả năng thấu cảm và lập luận được nâng cao.
Tâm trạng tốt hơn và ổn định, nghĩa là ít lo lắng hơn.
Tăng cường hệ miễn dịch.
Làm chậm lại và thuyên giảm những ảnh hưởng của bệnh thoái hóa thần kinh.
Nâng cao tính sáng tạo và khả năng tư duy đột phá.
Giảm thiểu cao huyết áp.
Làm giảm trầm cảm và cảm giác trống trải, đơn độc.
Làm tăng khả năng kiềm chế sự tham lam và ham muốn.
Tăng ngưỡng chịu đau.
Danh sách còn nhiều hơn nữa, bạn có thể tự tìm kiếm thêm.
Người ta nói rằng chẳng hề có thuốc tiên
nào cho sức khỏe, nhưng thiền định có thể giúp bạn nâng cao khả năng tự
kiểm soát và có trách nhiệm với bản thân hơn. Thiền định giống như là
cầm cương chú ngựa mang tên Sức khỏe và Hạnh phúc. Và cuộc hành trình
bắt đầu với bạn!
Theo visiontimes
Hãy giúp cơ thể phòng tránh Alzheimer (mất trí nhớ) từ hôm nay!
Bệnh mất trí nhớ Alzheimer (Ảnh: mayoclinic.org)
Bệnh Alzheimer là tình trạng
thoái hóa não bộ không phục hồi, căn nguyên chưa rõ ràng. Bệnh Alzheimer
tiến triển không chỉ kéo theo tình trạng mất trí dài hạn mà còn mất khả
năng ngôn ngữ, suy giảm chức năng của giác quan… và không thể phục hồi
được.
Bệnh có xu hướng xuất hiện ở những người
trên 65 tuổi, và tỉ lệ mắc bệnh tăng cao khi tuổi càng nhiều. Do việc
điều trị Alzheimer tỏ ra không hiệu quả, nên sử dụng các biện pháp phòng
tránh là rất quan trọng.
Những nghiên cứu khoa học gần đây cho
thấy chế độ ăn uống hoàn toàn có thể ảnh hưởng đến nguy cơ mắc bệnh
Alzheimer cũng như chứng suy giảm nhận thức. Thường xuyên áp dụng chế độ
ăn ít béo, giàu chất chống oxy hóa (vitamin E, C…) hay uống trà xanh
mỗi ngày sẽ giúp bạn phòng tránh được căn bệnh này.
Chế độ ăn ít chất béo, đường
Nhiều nghiên cứu cho thấy những người ăn
nhiều đường, chất béo có nguy cơ mắc Alzheimer cao hơn hẳn. Một nghiên
cứu trên chuột cho thấy một trong những yếu tố ảnh hưởng đến bệnh
Alzheimer – biến thể ApoE4 điều khiển sự sản xuất ra Apolipo protein E –
bị tác động bởi chế độ ăn nhiều đường, béo. Vì thế, hãy lựa chọn thịt
ít mỡ, thịt gia cầm, đặc biệt là cá, nhiều rau xanh, trái cây cho bữa ăn
của gia đình bạn.
Chế độ ăn giàu vitamin E, vitamin C
Vitamin E, C được cho là có khả năng
chống lại các phản ứng ôxy hóa có hại do các gốc tự do gây ra làm tổn
thương tế bào, do đó có thể bảo vệ cơ thể khỏi bệnh Alzheimer. Tuy
nhiên, một số nghiên cứu đã chứng minh rằng việc uống bổ sung vitamin E,
C hầu như không mang lại hiệu quả. Cách tốt nhất để có được những lợi
ích bảo vệ trên là bổ sung vitamin từ thực phẩm.
Vitamin E có nhiều trong rau lá xanh,
các loại hạt (hạt hướng dương), dầu thực vật, đậu tương, giá đỗ, vừng,
lạc, mầm lúa mạch… Vitamin C có nhiều trong cam, chanh, bưởi, ổi, rau,
ngót…
Chế độ ăn giàu vitamin B
Các vitamin nhóm B (B6, B9, B12) có thể
giúp kiểm soát lượng homocystein – hợp chất làm tăng nguy cơ mắc
Alzheimer và cả bệnh tim. Chính vì thế mà bệnh nhân Alzheimer thường
thiếu vitamin B.
B6 có nhiều trong gan bê, thịt gà, ngũ
cốc, đậu… Vitamin B9 (folate, axit folic) có nhiều trong măng tây, rau
xanh sẫm như bông cải xanh, rau chân vịt… B12 có nhiều trong gan bò, quả
hạnh nhân, cải xoong, dưa bắp cải, sữa tươi, sữa bột, sữa chua, sữa đậu
nành và một số hải sản (cá hồi, cá sardin)…
Chế độ ăn giàu magie
Magie cũng là một vi chất quan trọng đối
với chức năng não bộ. Việc suy giảm mức magie trong cơ thể dẫn đến việc
kích thích quá độ các nơ ron thần kinh của não bộ, không cho não bộ
nghỉ ngơi dễ gây nên tình trạng mệt mỏi, stress, mất ngủ, hay quên, lẫn
lộn, suy giảm khả năng nhận thức… Hơn nữa, magie còn cần thiết cho quá
trình chuyển hóa sinh năng lượng, thiếu magie, não thiếu năng lượng sẽ
gây ảnh hưởng đến các chức năng bình thường của não bộ.
Magie có nhiều trong ngũ cốc nguyên cám, rau xanh hoặc các loại hạt…
Uống trà xanh hàng ngày
Chất chống oxy hóa trong trà xanh có thể
ngăn chặn sự phát triển của sợi amyloid – loại protein bất lợi đối với
cả bệnh Alzheimer và bệnh Parkinson.
Ngoài các yếu tố dinh dưỡng, các chuyên
gia khuyến cáo mọi người nên rèn luyện để có một thói quen sống lành
mạnh, duy trì đều đặn luyện tập thân thể và tinh thần, tránh xa rượu bia
thuốc lá để việc phòng tránh Alzheimer có hiệu quả nhất.
Hoài Lâm
15 cách để bảo vệ thận của bạn
(Ảnh: getty images)
Theo Trung y, thận tàng tinh.
Tinh hoa của ngũ cốc được vị thu nhận, hóa, tàng chứa nơi thận. Tinh hoa
của mọi tạng phủ cũng được tàng chứa nơi thận.
Thận còn là “gốc tiên thiên, nguồn gốc
của sự sống”, trung y nhìn nhận rằng khí tiên thiên được tích trữ trong
tạng thận. Tạng thận theo Trung Y còn bao gồm cả tuyến thượng thận, và
buồng trứng của phụ nữ, tinh hoàn ở đàn ông. Do đó tạng thận không chỉ
có chức năng lọc máu, cân bằng dịch và cân bằng pH trong máu, mà còn
kiểm soát cả chức năng sinh sản, sinh dục của cơ thể.
Trong Trung Y, mỗi tạng đảm nhận một mặt
cảm xúc nhất định. Một người khỏe mạnh, thận cân bằng sẽ thể hiện ra
ngoài với tính cách hòa nhã, suy nghĩ có lý trí và thông thái. Trái lại,
khi thận hư sẽ khiến người ta cảm thấy sợ hãi, thiếu tự tin, thiếu ý
chí, giảm trí nhớ ngắn hạn, hành động không lý trí. Hãy giữ cho thận
khoẻ mạnh bằng cách tuân thủ một số điều sau trong cuộc sống của bạn,
kèm theo sử dụng thực phẩm bổ thận trong chế độ ăn.
(Ảnh: Getty Image)
Hãy bảo vệ thận của bạn với 15 cách sau đây:
Vị mặn có thể tốt cho thận, nhưng quá mặn lại không tốt.
Tránh hoặc giảm uống cà phê, ăn sôcôla, đường và các chất kích thích.
Tránh dùng nhiều thực phẩm lạnh và đồ uống lạnh.
Giảm hoặc không uống nước ép trái cây đã qua tiệt trùng, trừ nước ép
nam việt quất không đường, là thức uống tốt cho cả thận và bàng quang.
Nước hầm xương làm từ xương động vật nuôi ăn cỏ có thể giúp bổ thận.
Uống 8-10 ly nước mỗi ngày. Lượng nước này có thể ở dưới dạng súp, trà, nước, cơm, và rau luộc.
Nên dùng tăng thêm muối biển và dầu ăn vào những tháng mùa đông.
Thêm thực vật biển và các thực phẩm biển khác vào khẩu phần ăn của bạn.
Đảm bảo nghỉ ngơi và ngủ đủ giấc.
Tránh ăn quá nhiều hay ăn lúc khuya muộn.
Bữa ăn hàng ngày hài hòa giữa protein, cacbonhydrate và chất béo lành mạnh (dầu oliu, dầu cá).
Tuân theo chế độ ăn giàu khoáng bao gồm có rau biển và vi tảo.
Vì cảm xúc gắn liền với tạng thận là sợ hãi, hãy làm điều gì đó khiến bạn sợ và hãy bước ra khỏi nỗi sợ của bạn.
Dùng thiền đình như một phương pháp để đối mặt nỗi sợ và tống khứ chúng.
Ăn những thực phẩm bổ thận…
Quả mâm xôi, dâu tây, việt quất và quả óc chó giúp bổ thận. (Shutterstock)
Trên thế giới có rất nhiều loại
củ cải khác nhau, từ củ cải đỏ với hình cầu nho nhỏ, củ cải trắng với
hình dạng thuôn thuôn như củ cà rốt đến củ cải đen có vị cay đặc biệt
được ưa chuộng tại các quốc gia Đông Âu,…
Ở Việt Nam, từ trước tới nay, nhắc tới
củ cải chúng ta thường nghĩ ngay đến củ cải trắng với các món quen thuộc
như luộc, kho thịt, muối dưa,… Ngày nay, chúng ta đã dần biết đến củ
cải đỏ. Theo các nghiên cứu hiện đại, kết hợp với y học cổ truyền thì dù
ăn loại củ cải nào cũng rất tốt cho sức khỏe. Với đặc tính kháng khuẩn
và chống nấm, củ cải được sử dụng để điều trị các vấn đề y tế khác nhau,
từ ho, đi tiêu bất thường đến các vấn đề về dạ dày và ký sinh trùng
đường ruột. Củ cải còn là một phương thuốc hiệu quả cho chứng rối loạn
gan, các bệnh về hô hấp, sỏi thận, sỏi mật, ung thư…
Ăn củ cải rất tốt cho gan và túi mật. Nó giúp cho quá trình khử độc và làm sạch máu.
Bằng cách kiểm soát sự hủy diệt của tế
bào hồng cầu, gia tăng cung cấp bổ sung oxy trong máu, củ cải rất hữu
ích trong hỗ trợ điều trị bệnh vàng da. Củ cải còn giúp loại bỏ
bilirubin – sắc tố màu da cam (C33H36N4O6) có trong máu, mật, nước tiểu.
Củ cải đen có tác dụng nhiều nhất đối với căn bệnh này. Lá của củ cải
cũng hữu ích trong điều trị vàng da.
Củ cải là nguồn cung cấp dồi dào loại
chất xơ cơ thể không tiêu hóa được. Chất xơ này hỗ trợ tích cực cho quá
trình tiêu hóa thức ăn, giúp giữ lại nước và chữa táo bón, do đó giúp
phòng ngừa bệnh trĩ.
Củ cải đỏ (Ảnh: Getty Image)
Bằng cách gia tăng sản xuất nước tiểu,
củ cải giúp lợi tiểu. Nước ép củ cải rất có tác dụng trong điều trị
chứng bí tiểu do tích nhiệt. Là loại thức ăn lợi tiểu, là chất tẩy rửa
và thuốc khử trùng, củ cải giúp chữa các rối loạn về thận. Tính lợi tiểu
giúp rửa sạch các chất độc tích lũy trong thận. Tính tẩy rửa giúp làm
sạch thận và giảm tích tụ chất độc trong máu, do đó giảm nồng độ của các
chất độc này trong thận. Đặc tính khử trùng bảo vệ thận khỏi nguy cơ
nhiễm trùng . Vì vậy, xét một cách tổng thể, củ cải tốt cho thận.
Với các rối loạn hô hấp, viêm phế quản
và hen suyễn, ăn củ cải cũng có tác dụng tốt. Củ cải có khả năng chống
sung huyết, do đó làm giảm sự tắc nghẽn của hệ thống hô hấp bao gồm mũi,
họng và phổi do lạnh, nhiễm trùng, dị ứng và các nguyên nhân khác. Đặc
tính khử trùng của củ cải còn bảo vệ các cơ quan hô hấp khỏi nhiễm
trùng.
Củ cải giúp giảm cân rất tốt. Lượng
calo trong củ cải rất thấp, hàm lượng nước và chất xơ lại cao. Do đó, ăn
củ cải cảm thấy no nhưng lại không gây béo.
Là một tác nhân khử độc tự nhiên, là
nguồn chất chống oxy hóa như vitamin C và anthocyanin, củ cải giúp chữa
trị nhiều loại ung thư, đặc biệt là bệnh ung thư đường ruột, dạ dày,
ruột kết và thận. Củ cải trắng giúp ngăn chặn sự hình thành của hoá chất
nguy hiểm trong cơ thể. Củ cải đỏ giàu lycopen có thể làm giảm nguy cơ
gây ung thư.
Hạt giống củ cải nghiền thành bột, ngâm
dấm rồi bôi lên các mảng da bị trắng sẽ hữu ích trong việc điều trị bệnh
bạch bì. Ăn củ cải cũng hỗ trợ điều trị căn bệnh này.
Lượng vitamin C, phốt pho, kẽm và
vitamin B6 trong củ cải giúp duy trì độ ẩm của da, ngăn ngừa mụn. Do đó,
củ cải được sử dụng trong điều trị những rối loạn về da.
Củ cải có đặc tính chống ngứa, nó có thể
được sử dụng như một điều trị hiệu quả cho côn trùng cắn, ong đốt. Nước
ép củ cải giúp cho việc làm dịu các vùng bị đau và sưng.
Tuấn Long
Mẹo chống say xe không dùng thuốc
(Ảnh: internet)
Nỗi khổ vì say tàu, xe như thế
nào thì chỉ có người trong cuộc mới có thể thấu hết được. Cơn say có thể
vắt cạn sức lực và làm bạn mất sạch hứng thú để làm bất kỳ việc gì vào
lúc đó, thậm chí vài ngày sau vẫn chưa hết dư âm. Thông thường, phải chủ
động phòng say xe từ trước, còn khi nó đến thì có lẽ bạn chỉ còn cách
là chịu trận.
Có bị say xe hay không phụ thuộc rất
nhiều vào thể trạng của bạn trước khi khởi hành. Sức khỏe tốt, tâm thái
vui vẻ thoải mái và tự tin sẽ giúp bạn rất nhiều để loại bỏ từ sớm nguy
cơ say xe. Do vậy, bạn nên dành một chút thời gian để chuẩn bị cho
chuyến đi của mình, chặng đường đi càng xa, đường càng xấu thì lại cần
chuẩn bị tốt hơn nữa.
Ăn no, ngủ kỹ trước khi khởi hành
Vừa lên xe vừa thở gấp không phải là
trạng thái lý tưởng để phòng say xe. Nên tránh vắt kiệt sức mình cho đến
sát nút giờ khởi hành với hy vọng sẽ nghỉ ngơi bù lại khi lên xe. Nếu
đó là một chuyến đi khá xa thì hãy lên lịch chuẩn bị mọi thứ từ trước để
bạn không lâm vào cảnh bị động vào giờ chót. Lao tâm khổ tứ chuẩn bị
hành trang và thiếu ngủ từ mấy ngày trước dồn lại sẽ làm bạn dễ bị chùng
xuống và khuất phục trước cơn say xe.
Cần đảm bảo rằng bạn không lên xe với
cái dạ dày lép kẹp. Tuy nhiên, cũng đừng ăn quá no hoặc quá sát giờ xe
chạy, hãy dành chút thời gian để bạn kịp “xuôi cơm”. Các loại thực phẩm
gây cảm giác khó chịu cần bị loại ra khỏi danh sách, ví dụ đồ ăn nhiều
dầu mỡ, đồ ăn có mùi vị lạ, gây ợ chua, hoặc ngang bụng. Nhiều người dự
trù sữa hộp nước lên xe nhưng đây không phải là thực phẩm lý tưởng cho
người có vấn đề say xe. Lý do là thường ngày bạn không có thói quen uống
sữa, do đó sữa có thể mang lại cảm giác khó tiêu.
Chọn vị trí đắc địa trên xe
Nếu được, hãy chọn cho mình một vị trí
tương đối thoải mái trên xe. Tránh ngồi ở phía cuối xe, hoặc vị trí ngay
chỗ phía trên bánh xe. Nên ngồi ở phía trên của xe và gần cửa sổ. Nếu
vị trí đó có thể lấy được chút “khí trời” thì càng tốt. Tránh những vị
trí mà gió từ máy lạnh có thể thổi thẳng vào người. Một kinh nghiệm nữa
là không nên ngồi cạnh những người dễ say xe. Khi thấy người bạn đồng
hành bên cạnh bị say, nôn ọe… thì bạn cũng bắt đầu lo lắng và rồi khó mà
chế ngự được.
Khi ngồi trên xe, nên tránh nhìn theo
các cảnh bên đường. Không nên xem sách báo, đọc thông tin trên điện
thoại hoặc xem bản đồ… Khi mắt bạn phải điều tiết liên tục, bạn dễ rơi
vào cảnh hoa mắt chóng mặt và dẫn đến say xe.
Tạo không khí thoải mái
Những câu chuyện hứng thú với người xung
quanh, máy nghe với những bản nhạc yêu thích… có thể giúp bạn quên đi
cảm giác đang ở trên xe, đánh lạc hướng tập trung của bạn, do vậy sẽ
giúp tránh được cơn say. Ngoài ra, nếu bạn có thể “ngủ vùi” thì cũng là
một cách tốt để tránh bị tác động bởi cảm giác say xe.
Một số “nguyên liệu” có tác dụng áp chế cơn say:
Vỏ quýt
Bạn có thể mang theo mình một vài quả
quýt, hãy bóc lấy vỏ khi cần thiết, bóp cho tinh dầu quýt tỏa ra ngoài,
tốt nhất là gần chỗ mũi mình. Tinh dầu cùng hương thơm nhẹ từ vỏ quýt sẽ
giúp bạn đỡ say và cảm thấy tỉnh táo dễ chịu hơn.
Dầu gió
Khi ngồi trên xe, bạn có thể lấy dầu gió
bôi lên thái dương để tránh bị say. Cũng có thể nhỏ vài giọt dầu gió
xung quanh chỗ bạn ngồi để át những mùi lạ khó chịu trên xe, tạo ra một
vùng dễ thở hơn.
Gừng tươi
Cắt một lát gừng tươi cầm trên tay, lúc
ngồi trên xe ôtô, bạn hãy đặt ở dưới lỗ mũi để cho mùi hăng và cay bay
vào trong mũi. Ngoài ra, trà gừng cũng là một phương pháp hữu hiệu. Bạn
có thể uống trước trà gừng khi đi. Ngậm kẹo gừng cũng là một giải pháp,
tinh dầu gừng sẽ giúp bạn trở nên mạnh mẽ hơn.
Tránh xa các mùi khó chịu
Tránh xa mùi thuốc lá, mùi nước hoa hay
các chất tạo mùi khó chịu trên xe. Vì khói thuốc lá sẽ khiến cho tình
trạng say xe của bạn trở nên tệ hơn.
Hãy dùng khẩu trang để ngăn các mùi khó chịu, mùi xăng, khói xe…tiếp xúc trực tiếp với khứu giác.
Trên đây là một số giải pháp chống say
xe tạm thời để bạn “bỏ túi” khi phải đi xa. Để hạn chế và dẫn đến cắt
hẳn các tình trạng say xe, bạn cần lưu tâm đến việc nâng cao sức khỏe
tổng thể của mình bằng cách chú ý đến chế độ ăn uống, tập thể thao…
Thiền định cũng là một phương pháp có thể mạng lại cho bạn rất nhiều lợi
ích tuyệt vời cho sức khỏe trong thời gian ngắn.
Mạnh Lạc
Uống nhiều sữa tốt cho xương: sự thật hay lời nói dối xuyên lục địa?
“Uống sữa tốt cho xương, uống
sữa giúp phòng ngừa gãy xương…” là các thông điệp mà các giới chức của
bộ ngành y tế sức khỏe, các chuyên gia dinh dưỡng, và đặc biệt là các
nhà sản xuất và kinh doanh sữa vẫn đang ngày đêm tiếp tục quảng bá tại
nhiều nước. Điều này đã trở thành hiển nhiên đúng với nhiều triệu người
trên trái đất. Nhưng các nghiên cứu mới đây cho thấy, đó có lẽ chỉ là
chiêu thuật để đẩy mạnh tiêu thụ sữa trong dân chúng.
Thực ra thì tiếng to tiếng nhỏ, nghi ngờ
những khả năng phòng chống loãng xương, gãy xương…của sữa đã có từ lâu
nhưng chưa có được các nghiên cứu nào đủ trọng lượng để khẳng định.
Trong khi đó giới công nghiệp thì vừa nhiều tiền, giỏi ăn nói và quan hệ
công chúng, lại “lobby” chính trị tốt nên luôn chiếm ưu thế trên các
phương tiện truyền thông, đặc biệt lại càng áp đảo trước các nhà khoa
học có thói quen “rụt rè” trong các kết luận của mình.
Sau khi tổng hợp hàng loạt nghiên cứu
khác nhau, phỏng vấn những người trong ngành, kết quả các điều tra thì
nhà báo khoa học chuyên nghiên cứu về sữa và công nghiệp sữa, ông
Thierry Soucar đã cung cấp rất nhiều thông tin và phân tích trong cuốn
sách nổi tiếng của mình, “Lait, mensonges et propagand” (tạm dịch: Sữa, lời dối trá và tuyên truyền).
Ông cho rằng, những “diễn văn” của các nhà sản xuất và kinh doanh sữa
khuyến cáo nên nạp từ 3 đến 4 phần sữa mỗi ngày, ví dụ: 1 ly sữa, 1 cái
yaourt, 1 miếng phomai, 1 chén ngũ cốc trộn sữa) để tốt cho xương…chỉ
đơn thuần là lời tuyên truyền. Nếu dùng quá nhiều sẽ tăng khả năng bị ung thư tiền liệt tuyến ở nam, ung thư buồng trứng ở nữ, và bệnh Parkinson ở cả hai giới.
(Ảnh: Internet)
Cuộc tranh luận tẩy chay thông điệp này
lại càng nóng lên sau khi các nhà nghiên cứu của Đại học Harvard công bố
kết quả thu được khi cố gắng tìm hiểu mối liên hệ giữa sự tiêu thụ sữa
của những người vị thành niên và mối nguy gãy xương sau đó trong đời.
Đây là một nghiên cứu quy mô rất lớn, thu thập số liệu của 22 năm và có
sự tham gia của trên 96.000 người cả nam lẫn nữ (1).
Kết quả cho thấy, thêm một ly sữa hàng
ngày ở tuổi vị thành niên là gắn với một mối nguy cơ bị gãy xương háng
cao hơn ở đàn ông. Đối với phụ nữ thì uống sữa không liên quan đến việc
tăng hay giảm mối nguy này.
Kết luận của các nhà nghiên cứu là:
tiêu thụ sữa ở tuổi vị thành niên không giúp giảm nguy cơ gãy xương mà
thậm chí còn làm tăng nguy cơ gãy xương ở đàn ông.
Thêm vào đó, theo một nghiên cứu công bố vào năm 2012 trên American Journal of Epidemiology, nếu người nào dùng nhiều sữa và lúc tuổi vị thành niên, thì sẽ làm tăng nguy cơ phát triển ung thư tuyến tiền liệt (2).
Thực thế nhiều khảo sát ở những nước
phát triển, tiêu thụ nhiều các sản phẩm sữa cho thấy tỉ lệ các vấn đề
xương khớp không sai biệt gì đáng kể so với những nước kém phát triển,
nơi mặt hàng sữa vẫn còn thuộc loại xa xỉ. Mọi người thường hay liên hệ
đến canxi khi nói đến sức khỏe của xương, nhưng thực ra các yếu tố dinh
dưỡng khác cũng vô cùng quan trọng, đó là phốt pho, kali, các chất
khoáng khác, đạm và vitamin. Cần đa dạng hóa thực phẩm để không bị thiếu
hoặc dư thừa một chất nào đó.
Ở Việt Nam có lẽ cũng rất khó để thực
hiện được những nghiên cứu bài bản và khách quan như trên. Tuy nhiên
chúng ta cũng không có quá nhiều các sản phẩm sữa để dùng đến 3 – 4 phần
mỗi ngày nhất là khi giá sữa luôn treo ở “trên cây”. Khi uống sữa, nếu
bạn cảm thấy khó tiêu, đầy bụng, tiêu chảy, ợ hơi…thì cũng đừng nên ép.
Hãy coi sữa cũng giống như các thực phẩm thông thường khác thì mọi
chuyện đơn giản hơn nhiều.
Việc các doanh nghiệp luôn tìm cách rót
vào tai người tiêu dùng những công dụng tuyệt vời đã được đánh bóng (đôi
khi là không có thực) và thổi phồng lên là chuyện thường tình. Do vậy
tự mỗi người phải tìm ra được chế độ dinh dưỡng phù hợp với cơ thể và
túi tiền của mình.
