Tổng số lượt xem trang

Thứ Ba, 25 tháng 11, 2014

Hãy nhìn những gì TQ làm, đừng nghe họ Tập nói

Tự do báo chí: mơ giữa ban ngày

Thông tin về nhà báo Nguyễn Công Khế đăng một bài viết về Tự do báo chí cho Việt Nam trên trang của báo International New York Times khiến nhiều người tò mò và tìm đọc. Những điều mà ông Khế, nguyên Tổng biên tập báo Thanh niên viết thực ra không có gì mới và thậm chí còn chưa lột tả được ý chính của một nền tự do báo chí và trong bài viết của ông người ta không tìm thấy nội dung tại sao Việt Nam không có tự do báo chí.
Không chỉ riêng Việt Nam, tất cả các nước cộng sản và độc tài đều không có tự do báo chí, kể cả đất nước vừa thoát nạn cộng sản do ông Putin đang lãnh đạo.
Hình ảnh: Giải mã sức hút của 'Mình yêu nhau đi' số 7
Ảnh minh họa
Ông Nguyễn Công Khế là một công thần trong lĩnh vực báo chí chính thống. Tờ Thanh Niên do ông dẫn dắt đôi lúc cũng có những bài viết nổi bật, tuy nhiên điều mà Thanh Niên được yêu thích thật ra không phải do nội dung những bài viết ấy mà do thái độ của lãnh đạo tờ báo đối với phóng viên của mình.
Cho tới trước ngày ông Khế thôi giữ chức Tổng biên tập, phóng viên của Thanh Niên luôn được bênh vực, bảo vệ và sẵn sàng đương đầu với Ban tuyên giáo nếu có vẩn đề gì với các tác giả bài viết. Tuy nhiên thành công trong nỗ lực này không mấy hào hứng vì dù sao một mình ông Khế không làm cho bữa tiệc báo chí đậm đà hơn vì các món khác bày biện dày đặc trên chiếc bàn báo chí: lãnh địa đâm, giết hiếp, cởi đã thay toàn bộ các bài viết ý nghĩa và cần thiết cho xã hội.
Ông Nguyễn Công Khế thuyết phục chính quyển rằng tự do báo chí chỉ có lợi cho nhà nước và vì vậy đừng ngăn cản hay cấm đoán nó.
Ông Khế đang một mình cô đơn trên con đường thiên lý mang tên tự do báo chí.
Nhiều người cho rằng lời của ông là chân thành, hiếm hoi tuy pha chút hài hước. Ông là người trong cuộc và ông biết rất rõ tại sao nhà nước Việt Nam không bao giờ chấp nhận một nền báo chí tự do, vì nếu báo chí được thả lỏng muốn viết hay đề xuất khai thác bất cứ lãnh vực nào thì chỉ trong một thời gian ngắn, chế độ sẽ sụp đổ không ai có thể cứu vãn.
Ý tốt của ông đề xuất với chính quyền trong niềm tin rằng khi báo chí khui những sự thật như trường hợp ông Tổng thanh tra Trần Văn Truyền thì nhà nước sẽ có cơ hội biết và sửa sai, do đó báo chí sẽ là cánh tay đắc lực làm cho đảng, nhà nước ngày một hoàn thiện hơn trong chính sách chống tham ô ngay trong nội bộ.
Nghe qua thì hợp logic và rõ ràng đây là điểm then chốt mà báo chí được cho là sức mạnh thứ tư bổ trợ cho ba ngành Lập pháp, Tư pháp và Hành pháp.
Nhưng nhà nước Việt Nam không có ba nhánh Lập pháp, Tư pháp và Hành pháp vì vậy câu hỏi đặt ra: tại sao phải cần cái sức mạnh thứ tư này? và nếu ông Khế chịu khó lật vài trang Hiến pháp ra sẽ thấy rằng điều 4 hiến pháp quy định cái gì trong đó.
Tư pháp Việt Nam không cần báo chí vì nó đã có những bản án bỏ túi cùng những quan tòa không hề biết luật là gì. Là Tổng biên tập một tờ báo lớn ông Nguyễn Công Khế thừa biết Viện kiểm sát. công an cùng tòa án là một sợi chỉ đỏ xuyên suốt với mục đích duy nhất: xem xét tội lệ của người có công với cách mạng, với bọn phản động và nhất là bọn tuyên truyền lật đổ nhà nước.
Bản án không dựa trên diễn tiến và bằng chứng mà nó dựa trên hồ sơ lý lịch lẫn hiện tượng quan ngại của các nước có mối bang giao mà Việt Nam cần gìn giữ. Bản án nghe ngóng các trang mạng xã hội cũng như các tuyên bố của những cơ quan nhân quyền rồi nhận quyết định sau cùng từ Đảng Ủy. Báo chí Việt Nam không có thói quen điều tra độc lập vì nó được cung cấp tin từ công an, do đó để cho báo chí tự do là cách tốt nhất tiêu diệt tòa án, nơi công khai gìn giữ sự độc tài chuyên chính một cách hợp pháp trước mắt thế giới cho chế độ hiện nay.
Hành pháp Việt Nam lại càng không cần đến sự truyển thông trung thực của báo chí. Mọi chính sách nếu bị báo chí phanh phui thì miếng ăn của các cấp lãnh đạo sẽ vuột ra khỏi mồm và từ đó kéo theo hệ lụy rất lớn là bè cánh không có cơ hội được thành lập. Thiếu bè cánh sức mạnh của lãnh đạo sẽ chỉ còn một phần trăm và từ đó họ bị buộc phải làm việc nhiều hơn, bổng lộc ít hơn và nhất là số tiền tham nhũng sẽ không thể kiếm ra một cách dễ dàng. Ông Khế nói nhà nước có lợi hơn nhưng người đứng đầu cái nhà nước ấy bất lợi trăm bề thì thử hỏi họ có nghe không?
Lập pháp Việt Nam từ lâu được mọi người xem là cánh tay của Đảng và vì vậy đảng nói điều gì thì quốc hội sẽ bỏ phiếu cho điều ấy. Đảng bảo im thì 500 đảng cử ấy im, đảng bảo nói thì lai rai vài người sẽ nói. Vở diễn cứ lập đi lập lại mỗi năm và báo chí chạy theo những phát biểu hơn là nội dung cuộc họp. Báo chí không lười biếng và thiểu năng nhưng họ nhìn thật kỹ vào từng bài phát biểu và thấy rằng đại biểu chỉ nói vòng quanh, khơi mào, nhấn nhá và cuối cùng lúc nào cũng mong rằng được quốc hội quan tâm.
Cái quan tâm ấy rơi xuống từ lâu nhưng họ vẫn kiên trì cầm diễn văn mà đọc.
Quốc hội có cần tới báo chí không? Câu trả lời là không.
Họ, các nhà báo ngồi bệt dưới đất trong cái tòa nhà đồ sộ mới toanh ấy. Quốc hội công khai cấm báo chí không đưa tin về biểu quyết tín nhiệm. Quốc hội phàn nàn báo chí đưa tin quá lời....Quốc hội nhìn báo chí với đôi mắt bực dọc, dò xét... tất cả những sự việc ấy cho thấy đề xuất mở tung báo chí là có lợi của ông Nguyễn Công Khế xem ra hơi bị lạc quan. Nếu Quốc hội chấp nhận thì không khác chi bảo họ đuổi hết mấy trăm ông nghị gật về lại nhiệm sở cũ. Lấy ai biểu quyết tín nhiệm cho nhà nước được nhờ?
Tự do báo chí cho Việt Nam sẽ chỉ có lợi cho nhà nước khi nào điều 4 bị vất đi. Khi mà tam quyền phân lập được hình thành và nhất là khi người dân tự do với lá phiếu của mình, kể cả bầu người cao nhất nước là Tổng thống hay Thủ tướng.
Đòi hỏi tự do báo chí trong một guồng máy cộng sản chỉ là một bó hoa hồng gửi tới một đám tang. Hoa không được nhận thì chớ, thân nhân của người chết còn sẽ không tiếc lời thóa mạ cho sự ác ý này.
Bó hoa tự do báo chí ấy liệu có làm thơm hơn cái thây ma báo chí cần được tẩy rửa hay không?
  Cánh Cò
(Blog RFA)

Còn bao nhiêu ông thanh tra Trần Văn Truyền?

Ngôi biệt thự hoành tráng của ông Trần Văn Truyền ở xã Sơn Đông, TP. Bến Tre
Ngôi biệt thự hoành tráng của ông tổng thanh tra Trần Văn Truyền ở xã Sơn Đông, TP. Bến Tre
Dư luận tại Việt Nam tiếp tục quan tâm đến việc ông Trần Văn Truyền, người từng là ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Ban cán sự Đảng và Tổng Thanh Tra Chính Phủ, bị chính thức kết luận tham nhũng.

Dư luận đặt vấn đề liệu chỉ có trường hợp ông Truyền hay còn vô số những trường hợp tương tự chưa bị phát hiện và công khai ra? Cũng như công cuộc đấu tranh chống tham nhũng có thể thành công hay không?
‘Phần nổi tảng băng’
Một cựu quan chức Đảng, ông Nguyễn Đình Hương cựu phó Trưởng Ban Tổ Chức Trung ương, trong trả lời phỏng vấn báo Tuổi Trẻ được loan đi vào ngày 24 tháng 11 nói rằng ‘những gì mà chúng ta vừa thấy mới chỉ là tảng băng trôi’.
Một vị đại biểu quốc hội sau khi có thông tin kết luận của Ủy ban Kiểm tra Trung ương về vụ ông Trần Văn Truyền với 6 căn nhà và đất tại Bến Tre, Sài Gòn và Hà Nội, lên tiếng nêu câu hỏi ‘còn bao nhiêu ông Truyền nữa?”
Tác giả Kiến Giang trên trang mạng Một Thế giới vào ngày 23 tháng 11 cũng có bài viết ‘Có bao nhiêu ông Trần Văn Truyền khác trong vỏ bọc liêm khiết?’ Trong bài tác giả nêu ra những câu hỏi ‘nếu ông Truyền không xây biệt thự hoành tráng, ai sẽ biết ông lắm tiền, nhiều của? Không có báo chí vào cuộc phanh phui, cơ quan chức năng nào sẽ vào cuộc điều tra khối tài sản khổng lồ của ông?
Kiến trúc sư Trần Thanh Vân, từ Hà Nội, đưa ra nhận định về trường hợp tham nhũng của ông Trần Văn Truyền bị phát hiện như sau:
Thực ra những chuyện như thế quá rộng và quá phức tạp tôi không thể quan tâm được hết. Nhưng tôi chỉ thấy đó chỉ là một ví dụ nho nhỏ, nó không là cái gì trong tình hình hiện nay cả. Người ta hay nói đùa là các đồng chí chưa bị lộ, thành ra ai lộ rồi thì thành người có tội.

Có một điểm cũng hay : ông này là thanh tra chính phủ, thanh tra mà còn thế thì lấy đâu ra người tốt nữa. Đó là điểm mà tôi thấy đưa trường hợp này ra chỉ là một trò giễu thôi; chứ hiện tượng ông này cũng chưa là gì cả. Ví dụ như xung quanh, ở Hà Nội khi đi ra đường, ngoài phố người ta luôn sợ bị cướp giật, luôn sợ bị mất cái gì đó nho nhỏ. Tâm trạng đó mới là cái quan trọng. Tình cảm của con người đối với nhau, sự an bình của cuộc sống mới quan trọng, còn hiện tượng một vài người quá thô thiển, quá lộ liễu bị đánh sập xuống, tôi nghĩ là chuyện nhỏ, chuyện này không lớn nữa!
Lý do phát hiện
Một nhà hoạt động xã hội dân sự tại Việt Nam, kỹ sư Nguyễn Văn Thạnh tại Đà Nẵng có nhận định về một số lý do vì sao trường hợp ông Trần Văn Truyền bị phanh phui đưa ra ánh sáng như hiện nay:
Theo tôi nghĩ có nhiều lý do, trong đó có lý do có lẽ đảng cũng muốn lấy lại hình ảnh trong sạch, chống tham nhũng của mình khi mà chuyện tham nhũng ai cũng biết mà đảng chưa làm được điều gì để người dân hài lòng.

Thứ hai đây có thể là hệ quả của việc vận động chính trị trước khi đến đại hội đảng của Việt Nam. Việt Nam đã trải qua nhiều đại hội đảng và thường trước đại hội đảng có những cuộc vận động ở đó có thể có những phe nhóm bị hạ bệ, tất nhiên không khốc liệt như ở Trung Quốc nhưng theo tôi nghĩ đây là một chiêu bài chính trị mà tất cả các phe nhóm có thể vận dụng để củng cố quyền lực cho phe nhóm mình.
Hệ thống tạo điều kiện
Anh Nguyễn Văn Thanh phân tích vì sao những người nằm trong hệ thống đảng và chính quyền tại Việt Nam hiện nay dễ dàng thu tóm được nhiều tài sản công trở thành của riêng của họ như sau:
Đối với một người quan tâm đến tình hình đất nước và tư duy theo hướng lý tính, tôi thấy kết cấu chính trị của Việt Nam rất dễ để người ta có cơ hội tham nhũng cũng như bắt tay nhau tham nhũng tài sản công, lạm dụng và thậm chí biến thành tài sản của mình. Điều này là tình trạng phổ biến dễ hiểu bởi vì tài sản công có ở khắp nơi nhất là lĩnh vực đất đai với sở hữu toàn dân, mà Nhà nước ở đây chính là các quan chức có quyền điều động và phân bổ. Thứ nữa Việt Nam thiếu một hệ thống truyền thông độc lập với chính quyền. Tất cả những kết cấu như vậy thì việc quan chức Việt Nam mà điểm hình như trường hợp ông Trần Văn Truyền có rất nhiều tài sản ở nhiều thành phố, được các quan chức ở các thành phố đó ký cấp là điều dễ hiểu.
Biện pháp rốt ráo
Việc làm của Ủy ban Kiểm Tra Trung ương đối với vụ việc của ông Trần Văn Truyền cũng được nhiều người hoan nghênh cho rằng ‘có còn hơn không’.
Một người nông dân tại Hà Nội bày tỏ lạc quan về thông tin một nguyên chánh thanh tra chính phủ, nguyên ủy viên trung ương đảng và nguyên bí thư Ban cán sự Đảng như ông Trần Văn Truyền bị đưa tin trên truyền hình và sẽ bị xử lý về những sai phạm của ông ta:
Nói thật là nhiều lắm, nhưng ông này về hưu rồi mới đánh được. Ông này hưu ba năm rồi. Chắc còn nhiều đấy nhưng Nhà nước sẽ đánh về sau. Vì hiện nay tay chân nó còn to quá không làm gì được. Sẽ xử lý cán bộ này. Dân không muốn cán bộ làm nhũng nhiễu trong dân thế này, dân chán lắm!
Kiến trúc sư Trần Thanh Vân cũng đồng ý cho rằng đưa ra ánh sáng những vụ tham nhũng của các quan chức như ông Trần Văn Truyền là cần làm; nhưng bà cho rằng để làm ‘đến nơi đến chốn’ thì còn khó khăn lắm. Bà trình bày:
Muốn thì muốn lắm nhưng làm không phải dễ vì đánh đổ người nọ, đánh đổ người kia, đánh đổ hết sao! Như ông chủ tịch quốc hội nói đánh đổ hết thì ai làm việc. Thế đấy! Thành ra tôi nghĩ, nó không cơ bản, nó không triệt để và không mạng lại lợi ích là bao nhiêu. Chỉ có điều thôi thì tôi cho rằng một hiện tượng xấu như thế mà được đưa ra, tặc lưỡi một cái, thế thì tốt rồi! Chỉ là một cái gì đó an ủi thôi, chứ tôi thấy không cơ bản. Vì xấu nhiều quá, đi đâu cũng có thể gặp chuyện xấu, từ cái xấu nhỏ. Nếu tôi chỉ có dăm ba hào mà người ta lấy hết của tôi dăm ba hào thì đó cũng là tội lớn rồi vì khiến tôi không còn gì ăn cả. Cho nên hành động xấu, tư tưởng xấu dẫn đến tình trạng tràn làn, nhiều quá. Người ta cướp giật của nhau cái bánh, cái kẹo thôi, một ổ bánh mì cho trẻ con cũng là cướp giật và cũng mang đến hậu quả, thiệt thòi, chết chóc cho một con người nên những chuyện nhỏ không giải quyết được thì chuyện lớn không giải quyết được.
Kỹ sư Nguyễn Văn Thạnh nêu rõ giải pháp căn bản cho tình hình tham nhũng tại Việt Nam hiện nay như sau:
Theo tôi nghĩ những ai có tư duy muốn kiến tạo một đất nước Việt Nam tốt đẹp thì cách làm việc như vậy ( xử lý ông Truyền) cũng giống câu chuyện Tào Tháo mượn đầu Vương Hậu để làm an binh sĩ, không giải quyết được vấn đề gì hết. Tôi nghĩ giải pháp căn bản ở đây là phải tạo ra cơ chế kiểm soát quyền lực đối với các quan chức, cũng như tăng cường quyền công dân trong việc giám sát đất nước như phát triển các tổ chức xã hội dân sự rồi thừa nhận quyền báo chí tư nhân cho công dân, và Nhà nước phải có luật minh bạch các khoản chi tiêu tiền thuế của dân… Tôi nghĩ đó là giải pháp căn bản để chống hiện tượng tham nhũng ở Việt Nam.
Tác giả Kiến Giang mà chúng tôi vừa nhắc đến cũng như tác giả Thi Anh trên trang mạng Một Thế Giới thống kê lại những phát biểu về chống tham nhũng của ông Trần Văn Truyền trước đây khi còn là Tổng Thanh Tra Chính Phủ.
Nhiều người dân Việt Nam lâu nay luôn chỉ ra sự mâu thuẫn, bất nhất giữa ‘nói và làm’ của những Đảng viên cộng sản và quan chức chính phủ Hà Nội nhằm bày tỏ sự bất tín của họ. Nay trường hợp của ông Trần Văn Truyền là một minh chứng cụ thể.
Gia Minh
(RFA)

Đặng Kiên Trung - Lạm bàn chuyện đất nước tụt hậu

Ý kiến ông Vũ Ngọc Hoàng - phó trưởng ban thường trực Ban Tuyên giáo trung ương phát biểu tại hội nghị toàn quốc “Hướng dẫn tổ chức kỷ niệm 45 năm thực hiện di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh” ông nói 40, 50 năm trước Việt Nam - Hàn Quốc có trình độ phát triển tương đương, nhưng nay người Hàn Quốc sang Việt Nam làm ông chủ, làm quản lý; trong khi người Việt Nam sinh sống ở Hàn Quốc chủ yếu làm ôsin! Ông là quan chức cấp cao cơ quan công tác tư tưởng của Đảng đã thẳng thắn nhìn nhận sự thật cay đắng nầy thật hiếm có!
Tôi vừa đọc bài “Đường dài vạn dặm” của Trần Hữu Tá trên báo Tuổi Trẻ ngày 20/11 cũng bàn chuyện nầy, theo tác giả “đã làm không ít người nặng lòng với dân tộc phải ưu tư”! Có lẽ tôi trong số không ít người như vậy, luôn day dứt với câu hỏi vì sao đất nước tụt hậu, biết bao giờ phát triển sánh vai cùng các cường quốc năm châu bốn biển?
Người Việt Nam vốn giàu lòng yêu nước, hiền hòa, thông minh, chịu thương, chịu khó… Những tố chất này trước chiến tranh dù trong chế độ phong kiến, thực dân cũng đã tạo dựng nên một nước Việt Nam cường thịnh không thua kém các nước trong khu vực và cũng từ những tố chất nầy tạo thành sức mạnh tổng hợp giành thắng lợi trong các cuộc kháng chiến cứu nước trước đây, nhưng vì sao ngày nay gần 40 năm hòa bình xây dựng đất nước lại ì ạch một bước tiến hai bước lùi, tụt hậu với khoàng cách rất xa so với Hàn Quốc, Nhật Bản… và có nguy cơ tụt hậu so với cả Campuchia, Myanmar?  
Nhớ chuyện xưa tôi mãi hối tiếc, nếu như khi đất nước hoà bình thống nhất sau năm 1975, những người lãnh đạo Đảng hồi ấy vì lợi ích quốc gia dân tộc không dẫm lên sai lầm cũ ở miền Bắc, với nền kinh tế miền Nam khi tiếp quản gần như nguyên vẹn, thực hiện chánh sách hòa giải hòa hợp dân tộc, không cầm tù sĩ quan, viên chức chế độ cũ, không “cải tạo tư sản”, không đưa dân thành phố về vùng “kinh tế mới”… để mọi người được tự do làm ăn sinh sống bình thường, người tài được trọng dụng… đất nước sẽ tiếp tục phát triển, không tụt hậu như ngày nay và còn phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức khiến con đường phát triển trở nên mờ mịt, mục tiêu công nghiệp hóa theo hướng hiện đại của Đảng đến năm 2020 xa vời!
Ai cũng biết, muốn xây dựng phát triển đất nước phải có người tài, ông cha ta gọi “nguyên khí quốc gia”. Vậy người tài của đất nước ở đâu? Trong nước, số lượng người có hàm giáo sư, tiến sĩ “đông như quân Nguyên”, nhưng người thực tài và có tấm lòng với dân, với nước vì nhiều lý do có những đóng góp xây dựng đất nước “lác đác như lá rụng mùa thu”! Ngoài nước, trong hàng vạn sĩ quan, viên chức cao cấp chế độ Sài Gòn định cư theo diện HO; cùng hàng triệu “thuyền nhân” ngày xưa phần lớn đã cao tuổi, mang trong lòng nổi u uất với chế độ mới gây khổ đau cho họ, liệu mấy người trở về góp phần xây dựng đất nước? Với con cháu của họ đã trưởng thành được học hành tử tế, khi hiểu rõ bi kịch của gia đình và nhìn về đất nước với ấn tượng không lấy gì đẹp đẻ, có mấy ai tự nguyện trở về chung tay xây dựng?
Theo tài liệu chính thức của Bộ Giáo dục đào tạo mới đây đăng trên một trang mạng nói về du học sinh Việt Nam: Tại Mỹ và các nước phương Tây có hơn 60 ngàn em, trong đó 56 ngàn du học tự túc, còn lại bằng ngân sách nhà nước. Số du học sinh tự túc có đến 70 phần trăm tìm cách ở lại nước sở tại tìm cơ hội làm việc sau khi tốt nghiệp, du học sinh nhà nước cử đi gần 100 phần trăm trở về nước, nhưng không ít em phải đối mặt với nhiều khó khăn khi chạy chọt xin việc làm với những thủ tục hành chánh phức tạp, lo lót hối lộ… Trong chương trình “Đường lên đỉnh Olympia”, một cuộc thi cho những em học sinh giỏi nhất nước, có đến 12/13 quán quân Olympia các năm ở lại làm việc nước ngoài sau thời gian du học, duy nhất có 1 người trở về Việt Nam! Với sinh viên đào tạo trong nước ra trường hàng năm rất nhiều, phần lớn không tìm được việc làm, hay việc làm không phù hợp ngành nghề đào tạo, tài năng mai một!
Sự nghiệp giáo dục đào tạo nguồn nhân lực, thu hút người tài xây dựng phát triển đất nước, đẫy lùi nguy cơ tụt hậu, rút ngắn và sang bằng khoảng cách phát triển với các nước có cùng điểm xuất phát đang là bài toán nan giải! Nếu Ban lãnh đạo Đảng không sớm nhìn nhận sự thật, có quyết sách mới thích ứng, có hiệu quả, tiếp tục kéo dài hiện thực đau buồn nầy trong vài mươi năm tới đất nước sẽ đi về đâu… ?!
                                                                         
  Đặng Kiên Trung                                                                  
 Tác giả gởi cho viet-studies ngày 24-11-14
( Viet-studies)

Thủ tướng giải quyết kiện tụng dân sự?

Căn nhà Luật sư Cù Huy Hà Vũ ở số 24 Điện Biên Phủ Hà Nội
Căn nhà Luật sư Cù Huy Hà Vũ ở số 24 Điện Biên Phủ Hà Nội
Vụ tranh chấp quyền thừa kế nhà trong gia đình tiến sĩ luật Cù Huy Hà Vũ, mà cao điểm là lệnh cắt đất ngày 24 tháng Mười vừa qua theo chỉ thị của thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng vào khi ông Cù Huy Hà Vũ không có mặt ở Hà Nội, liệu có phải là vụ kiện tụng dân sự bình thường hay ẩn đằng sau một động lực chính trị.
Tiến sĩ Luật Cù Huy Hà Vũ là người từng tự ra ứng cử chức bộ trưởng Bộ Văn Hóa Thông Tin năm 2006, tiếp đó tự ứng cử vào quốc hội năm 2007. Năm 2009, ông Cù Huy Hà Vũ đứng đơn kiện thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cho phép Trung Quốc khai thác bô xít ở Tây Nguyên và đến năm 2010 ông lại kiện ông Nguyễn Tấn Dũng về quyết định cấm dân đi khiếu kiện đông người.
Một việc làm vi hiến
Năm 2010, ông Cù Huy Hà Vũ bị bắt và bị kêu án 7 năm tù tội tuyên truyền chống phá nhà nước, vi phạm Điều 88 Bộ Luật Hình Sự. Ngày 7 tháng Tư năm 2014, ông đến đất Mỹ sau khi được đưa từ trại giam Nam Hà là nơi mà ông đã thụ án 3 năm 6 tháng, thẳng ra phi trường để bay qua Hoa Kỳ.
Hôm 24 tháng Mười vừa qua, tại Hà Nội, một lực lượng chức năng gồm công an, dân phòng, xe cứu hòa và xe của Phòng Môi Trường đến bao vây khu nhà số 24 Điện Biên Phủ nơi có hộ gia đình ông Cù Huy Hà Vũ và hộ gia đình bà Thu, mẹ kế của ông Cù Huy Hà Vũ. Lực lượng chức năng đã căng dây và ngăn ra một diện tích 50,6 mét vuông đất để giao cho bà Thu cùng với 2 người con của bà.
Tưởng cần nhắc trước đó một ngày, chính quyền địa phương đã gởi giấy báo sẽ cưỡng chế đất ngày 24 tháng Mười cho anh Cù Huy Xuân Đức là con trai của ông Cù Huy Hà Vũ đang ở trong căn nhà 24 Điện Biên Phủ đó.
Việc bà Trần Thị Thu đòi chia thêm đất trong khu nhà 24 Điện Biên Phủ, mà ông Cù Huy Hà Vũ là một trong những người thừa kế chính thức, thực sự xảy ra từ lâu với trình tự và nội dung giống những hộ gia đình khác. Tuy nhiên theo luật sư Dương Hà , vợ tiến sĩ Luật Cù Huy Hà Vũ, chuyện chừng như không còn thuộc về lãnh vực dân sự nữa mà là ý đồ chính trị nhắm vào chồng bà vì có sự can thiệp của thủ tướng:
Hai văn bản về việc thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng chỉ thị chia đất nhà ông Cù Huy Hà Vũ
Hai văn bản về việc thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng chỉ thị chia đất nhà ông Cù Huy Hà Vũ
Cá nhân tôi không cho rằng đấy là vụ tranh chấp bình thường như các gia đình khác, người ta gọi là tranh chấp dân sự. Bởi nếu là vụ tranh chấp dân sự thì những người có tranh chấp phải tự giải quyết với nhau. Nếu họ không tự giải quyết được với nhau, không đi đến một thỏa thuận với nhau, thì hai bên có thể đưa vụ việc ra nhờ tòa án giải quyết.

Chứ còn một khi mà đã thủ tướng lấy đất của nhà nọ đưa cho nhà kia, coi như là giải quyết tranh chấp thì đấy là vi hiến. Thủ tướng không thể lấy đất của nhà này để chia cho nhà khác mà lại dùng cả công an cả chính quyền địa phương, rồi xe của công ty môi trường rồi xe cứu hỏa đến bao quanh nhà rồi đập phá xây đất như thế. Tôi thấy hoàn toàn không có luật pháp nào của Việt Nam mà qui định thủ tướng có quyền làm những việc đó. Tôi khẳng định đấy là sự trả thù đối với ông Cù Huy Hà Vũ đối với chồng tôi trong vấn đề lấy đất mà chồng tôi sử dụng hợp pháp từ bao nhiêu năm cho đến bây giờ. Đây rõ ràng là một động cơ về chính trị.

Vẫn theo lời luật sư Dương Hà, vẫn biết chuyện tranh chấp đất ở bên nhà rất phức tạp, nhờ pháp luật thì mất nhiều thời gian, tuy nhiên phải nói lên trường hợp nhà ông Cù Huy Hà Vũ bị cưỡng chế một phần đất là vì :
Nếu không làm sáng tỏ, anh em bà con mà không nhìn thấy được sự sắp đặt của họ theo hướng đưa dư luận về vấn đề tranh chấp gia đình thì tôi nghĩ nó rất có hại cho phong trào đấu tranh dân chủ bởi vì những người đang hoặc sẽ đi theo con đường đúng đắn để đưa Việt Nam đến dân chủ và toàn vẹn lãnh thổ thì người ta sẽ rất là ngại rằng sau này gia đình người ta có bị mất đất không, có bị đối xử như ông Vũ hay không. Đấy là vấn đề mà cá nhân tôi rất trăn trở.
 Một khi mà đã thủ tướng lấy đất của nhà nọ đưa cho nhà kia, coi như là giải quyết tranh chấp thì đấy là vi hiến. Thủ tướng không thể lấy đất của nhà này để chia cho nhà khác mà lại dùng cả công an cả chính quyền địa phương - Luật sư Dương Hà
Thủ tướng giải quyết tranh gia đình người dân?

Vào lức 9 giờ ngày 24/10/2014, công an và các lực lượng khác của chính quyền phá tường rào nhà và cho xây tường chia đất
Vào lức 9 giờ ngày 24/10/2014, công an và các lực lượng khác của chính quyền phá tường rào nhà và cho xây tường chia đất
Từ Hà Nội, luật sư Vương Thị Thanh, am hiểu vấn đề tranh chấp trong gia đình tiến sĩ luật Cù Huy Hà Vũ, khẳng định đây là một vụ tranh chấp dân sự mà nếu chính quyền không hòa giải được thì bắt buộc phải đưa ra khởi kiện ở tòa án chứ không thể tiến hành cưỡng chế khi đối tượng tranh chấp không có mặt tại chỗ:
Và phán quyết của tòa án là phán quyết buộc các bên phải thi hành. Ở đây thì tôi được gia đình cho biết thông báo của chính quyền đến rất là muộn. Thứ hai là sau đó lại thực hiện cái việc cưỡng chế, tiến trình cưỡng chế đấy cũng không tuân thủ qui định hiện hành của pháp luật Việt Nam khi cưỡng chế. Tôi thấy rằng điều ấy không chỉnh chu về mặt pháp lý, có rất nhiều cái gây bức xúc cho người bị thực hiện cưỡng chế bởi vì đây chưa có bản án.

Tôi thấy việc cưỡng chế cần phải có mặt thứ nhất là người đương phải ra tranh chấp giữa các bên. Tuy nhiên hiện nay ông Cù Huy Hà Vũ lại không có mặt ở Việt Nam, vì thế việc làm này tôi thấy không theo qui định của pháp luật. Quan điểm của tôi khi nhìn nhận vấn đề thì tôi đánh giá là như vậy.
Ở đây khi mà việc tranh chấp trong một gia đình của công dân VN với nhau mà lại lên đến cấp thủ tướng ra lệnh rồi sau đấy là ủy ban nhân dân cấp quận ra một quyết định là phải thi hành cái quyết định của thủ tướng. Như vậy thì nó nằm ra ngoài khuôn khổ của pháp luật Việt Nam rồi - Luật sư Nguyễn Văn Đài
Trong khi đó, theo luật sư Nguyễn Văn Đài, việc tranh chấp tài sản trong gia đình tiến sĩ luật Cù Huy Hà Vũ phải được tòa án thụ lý thì mới đúng trình tự pháp luật:
Theo luật Việt Nam khi mà trong gia đình có sự tranh chấp về tài sản thì theo thủ tục người có yêu cầu đòi hỏi tài sản phải làm đơn nộp ra tòa để tòa án thụ lý. Khi tòa án thụ lý thì phải mời bên bị khiếu kiện ra để hai bên tiến hành từng bước một. Thứ nhất là hòa giải với nhau từ hai đến ba lần. Hòa giải không được thì tòa tiến hành lập biên bản hòa giải không thành, tiếp theo là việc xét xử sẽ theo phán quyết của tòa án.

Thế nhưng ở đây khi mà việc tranh chấp trong một gia đình của công dân Việt Nam với nhau mà lại lên đến cấp thủ tướng ra lệnh rồi sau đấy là ủy ban nhân dân cấp quận ra một quyết định là phải thi hành cái quyết định của thủ tướng. Như vậy thì nó nằm ra ngoài khuôn khổ của pháp luật Việt Nam rồi. Pháp luật Việt Nam không cho phép bất kỳ một vị quan chức trong cơ quan hành chính nào được phép thực thi hay giải quyết một vụ khiếu nại dân sự cả. Việc tranh chấp như vậy tự nó đã mang yếu tố chính trị trong này chứ không còn đơn thuần là một vấn đề pháp lý nữa.
Các cấp chính quyền cần xem xét lại việc xử lý trường hợp tranh chấp trong gia đình tiến sĩ luật Cù Huy Hà Vũ, luật sư Nguyễn Văn Đài khẳng định. Theo ông, cả hai vợ chồng đều là những người hiểu biết về luật pháp mà còn bị chính quyền đối xử bất chấp pháp luật như vậy thì rõ ràng những vị luật sư khác ở trong nước mà nếu chẳng may có hành động hay quan điểm không được lòng quan chức lãnh đạo thì số phận của những người ấy cũng không có gì khá hơn.
Thanh Trúc
(RFA)

Giảm biên chế: Chiêu thức mới để trị những ai dám “cãi Đảng”?

(VNTB) - Ẩn ý của chuyện giảm biên chế, có lẽ xuất phát từ việc sẽ tiến hành đại hội Đảng cấp cơ sở trong năm 2015, chuẩn bị cho nhân sự nhiệm kỳ mới của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng vừa ký ban hành Nghị định 108/2014/NĐ-CP về chính sách tinh giản biên chế. Hiệu lực thi hành từ ngày 10 tháng 01 năm 2015. Các chế độ, chính sách quy định tại Nghị định này được áp dụng đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2021.
Nghị định 108/2014/NĐ-CP được áp dụng với 6 nhóm sau:
1. Các cơ quan, tổ chức của Đảng, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội từ Trung ương đến cấp xã;
2. Các đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội;
3. Các hội được giao biên chế và ngân sách nhà nước hỗ trợ kinh phí để trả lương;
4. Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Nhà nước hoặc do tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội làm chủ sở hữu (sau đây gọi chung là công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên) được chuyển đổi từ công ty nhà nước, công ty thuộc các tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, nay tiếp tục được cấp có thẩm quyền phê duyệt thực hiện sắp xếp lại theo phương án cổ phần hóa, giao, bán, giải thể, sáp nhập, hợp nhất, chia, tách, phá sản hoặc chuyển thành công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên hoặc chuyển thành đơn vị sự nghiệp công lập;
5. Công ty cổ phần có vốn góp của Nhà nước nay được cấp có thẩm quyền bán hết phần vốn nhà nước; 6. Nông, lâm trường quốc doanh sắp xếp lại theo quy định của pháp luật.
Theo Nghị định 108/2014/NĐ-CP, thì các đối tượng nằm trong “tầm ngắm” giảm biên chế, được tính gồm cả Chủ tịch công ty, thành viên Hội đồng thành viên, Tổng Giám đốc, Phó Tổng Giám đốc, Giám đốc, Phó Giám đốc, Kế toán trưởng, kiểm soát viên trong các công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Nhà nước hoặc do tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội làm chủ sở hữu (không bao gồm Tổng Giám đốc, Phó Tổng Giám đốc, Kế toán trưởng làm việc theo chế độ hợp đồng lao động), và những người là cán bộ, công chức được cơ quan có thẩm quyền cử làm người đại diện theo ủy quyền đối với phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp có vốn nhà nước.
Lưỡi gươm treo lơ lửng
Có thể thấy rằng đối tượng giảm biên chế, thực chất không phải để dành cho Chủ tịch công ty, thành viên Hội đồng thành viên, Tổng Giám đốc, Phó Tổng Giám đốc, Giám đốc, Phó Giám đốc, Kế toán trưởng, kiểm soát viên trong các công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Nhà nước. Lý do: những chức danh này luôn được bảo đảm bằng các chức vụ tương đương trong Chi bộ Đảng ở công ty.
Ẩn ý của chuyện giảm biên chế, có lẽ xuất phát từ việc sẽ tiến hành đại hội Đảng cấp cơ sở trong năm 2015, chuẩn bị cho nhân sự nhiệm kỳ mới của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Tại kỳ họp Quốc hội đang diễn ra, đề nghị của nhiều đại biểu là cần lấy lá phiếu tín nhiệm chỉ ở hai mức: “Có” hoặc “Không”; và trong mỗi nhiệm kỳ nên lấy phiếu 2 lần vào cuối năm thứ 2 và cuối năm thứ 4. Đại biểu Đoàn Hà Nội, ông Chu Sơn Hà cho rằng việc lấy phiếu lần 2 cũng là phục vụ cho đại hội Đảng các cấp. Do đó, đây là một kênh quan trọng để cấp ủy đánh giá năng lực, phẩm chất cán bộ.
Nhiều đại biểu cũng chung quan điểm với ông Chu Sơn Hà, lấy phiếu lần 2 còn là phục vụ cho đại hội Đảng các cấp sẽ diễn ra trong 2 tháng tới đây. “Đón đầu” điều này nên những người đứng đầu Quốc hội muốn tạo sự an toàn bằng cách ấn định tất cả quan chức đều ở mức đạt “tín nhiệm”.
Và nay thì “giảm biên chế” liệu sẽ là lưỡi gươm treo lơ lửng cho bất kỳ ai nói ngược ý Đảng?
Dè chừng tiếng nói phản biện!
Thử nhìn lại câu chuyện lấy ý kiến đóng góp của các tổ chức, cán bộ, đảng viên và nhân dân vào dự thảo các văn kiện của Ban Chấp hành Trung ương (khóa X) trình Ðại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Ðảng.
Các báo cáo tổng hợp ý kiến góp ý đều na ná nhau, “hầu hết ý kiến tham gia đều nhất trí cao với dự thảo văn kiện”, rồi “dự thảo có cơ sở khoa học, phản ánh những vấn đề cơ bản và cụ thể từ thực tiễn, có định hướng chiến lược...”.
Trong khi đó thì các chuyên gia độc lập lại bảo “toàn bộ văn kiện lần này không có hơi thở thời đại nên không gắn với thời đại”.
Đại hội Đảng bộ các cấp chỉ đề nghị thêm câu, bỏ từ, còn bên ngoài các đại hội Đảng bộ lại là những ý kiến đụng chạm đến những vấn đề cốt tử như dứt khoát từ bỏ mô hình quản lý kiểu Xô viết, chuyển đổi chiến lược phát triển từ chiều rộng sang chiều sâu, tăng cường dân chủ trong Đảng và trong xã hội...
Vì sao lại có sự khác biệt kỳ lạ này? Những người đóng góp ý kiến độc lập, mạnh mẽ, không ngại “xưng danh” trên các diễn đàn chính thống kia, họ cũng là những đảng viên đấy chứ. Vậy họ khác gì với những đảng viên “ưu tú” đã được chọn lọc để đến dự đại hội Đảng các cấp không?
Nay thì chén cơm, manh áo, rất có thể người ta lại dè chừng khi góp ý với Đảng. Mặc dù vậy, hơn 90 triệu người dân Việt Nam không lẽ lại “phó mặc” cho chưa đến 200 người của Ban chấp hành trung ương, chưa kể chính các ủy viên ấy cũng rất có thể là cũng là những người ngại đụng chạm, nên sẽ “phó mặc” cho Bộ Chính trị?
     Nguyễn Cao
(Việt Nam Thời Báo)

Hãy nhìn những gì TQ làm, đừng nghe họ Tập nói

xi-and-peng
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận-Bình và Bành phu nhân được tặng quà, là một con thú hiếm, tại Tasmania, Australia
Những lời cường điệu và tựa đề lớn trên báo chí sau bài diễn từ của ông Tập Cận-Bình trước quốc hội và Thỏa hiệp Tự do Mậu dịch Trung Quốc- Australia là điều dễ hiểu. Ông họ Tập quảng bá lời bảo đảm về ý hướng của Trung Quốc, trong khi thỏa hiệp kia mở ra cơ hội kinh tế lớn lao cho Australia.
Nhưng điều khó hiểu là người ta thường không vạch rõ được cái rỗng tuếch trong những ý kiến của ông để lấy đó soi xét thực tế bạo tàn của chủ nghĩa Cộng Sản Trung Hoa, và để nhận ra là có một xứ Trung Quốc nhỏ hơn, không được nhìn nhận, là Đài Loan, mà Australia dễ dàng có những tương đồng chiến lược, chính trị và kinh tế.
Sự vụng về của họ Tập để lôi Australia khỏi liên minh với Hoa Kỳ dễ được nhận ra, nhưng điều lạ là người ta tỏ ra không sẵn lòng đối chiếu những lời tuyên bố dễ nghe của ông với những hành động thực tế của tàu bè hải quân Trung Quốc gây bất ổn và thường xuyên ức hiếp (nước khác) ở biển Hoa Nam.
Lời lẽ của ông Tập rằng Trung Quốc kiên định lập trường hoà bình hoàn toàn đối nghịch với những lời xác định chủ quyền hầu hết diện tích biển Hoa Nam, với cuộc tranh chấp với Đài Loan, Brunei, Việt Nam, Philippines và Malaysia, cũng như cuộc tranh chấp với Nhật Bản về quần đảo Điếu Ngư/ Senkakư trên biển Hoa Đông.
Lời khẳng định hoà bình không xứng hợp với lời từ chối sự từ bỏ hành động sử dụng võ lực để lấy lại Đài Loan, vùng lãnh thổ mà Hoa lục gọi là một tỉnh phản loạn.  Hơn nữa, cách đối xử của Trung Quốc đối với các tín đồ Pháp Luân Công, người Tây Tạng và người Uighurs ở tỉnh Tân Cương đã có tiếng là hung ác, tàn bạo.
Trung Quốc có lãnh thổ rộng lớn và thủy lộ giao thông huyết mạch phải bảo vệ và phòng thủ, nhưng mức tăng tỉ lệ chi phí quốc phòng là hai con số cho mỗi năm trong hai mươi năm qua khó lòng chứng tỏ một quốc gia quyết tâm giải quyết hoà bình các cuộc tranh chấp. Chi phí quốc phòng của Trung Quốc chỉ bằng khoảng một phần tư chi phí quốc phòng của Mỹ nhưng lực lượng bộ chiến, hải quân và không lực của Trung Quốc thật khổng lồ, gia tăng và trang bị tốt. Ai cũng biết đó là sự thật.
Thủ tướng Tony Abbot tỏ ra hài lòng với lời nói như quẳng đi của họ Tập rằng Trung Quốc sẽ trở nên dân chủ vào giữa thế kỷ này! (là lúc ông Tập đã rời sân khấu chính trị). Tuy nhiên mặc dù Trung Quốc thành công đáng kể trong việc lôi hằng triệu người thoát cảnh nghèo đói, những thực tế cố định sau đây vẫn là sự thực của xứ sở ấy:
Trước hết, Trung Quốc là một quốc gia Cộng Sản độc đảng, trong đó các lãnh tụ bước ra (chính trường) từ khối chính trị ưu tú khép kín, không bị đòi hỏi phải tìm lấy tính hợp pháp từ những cuộc bầu cử công khai, mở ngỏ.  Quân Ủy Trung ương là trụ cột thiết yếu cho sự ổn định trong hệ thống chính trị.
Thứ nhì, Trung Quốc là một "chiến binh" gián điệp mạng toàn cầu trơ trẽn, lén lút xông phá vào các hệ thống computer của các chính phủ và doanh nghiệp nước ngoài với những nỗ lực không mệt mỏi, để chiếm lợi thế chiến lược và kinh doanh trên các đối thủ cạnh tranh. Australia cũng nằm trong số nhiều quốc gia tiên tiến phương Tây đã nếm mùi tấn công mạng được tìm ra là phát xuất từ Trung Quốc.
Thứ ba, như báo cáo của Human Rights Watch năm nay ghi nhận, Trung Quốc áp đặt hạn chế độc đoán trên các quyền tự do phát biểu, lập hội, hội họp và tôn giáo. Trung Quốc cấm đoán các công đoàn lao động độc lập và các tổ chức nhân quyền,duy trì sự kiểm soát của đảng Cộng sản trên tất cả các cơ chế tư pháp.
Ở Trung Quốc, báo chí, internet, ấn bản giấy, những nghiên cứu học thuật và sản phẩm nghệ thuật đều bị kiểm duyệt, như biện pháp cần thiết để bảo toàn an ninh xã hội. Các công dân bất đồng chính kiến, kể cả những nghệ sĩ như Ngải Vị Vị và khôi nguyên Nobel Lưu Tiểu Ba đểu bị ngược đãi và thường ngồi tù. Sinh viên Trung Quốc du học ở hải ngoại bị theo dõi chặt chẽ, ở Úc cũng vậy. Thứ tư, theo Tổ chức Ân xá quốc tế, Trung Quốc hành quyết mỗi năm hằng ngàn người  - hơn cả con số bị các nước còn lại trên thế giới hành quyết. Bắc Kinh từ chối tiết lộ con số, nhưng thói "ghiền" sử dụng đến tiểu đội hành quyết và giây thòng lọng đã khiến Hoa Lục trở thành một trong những nước ác nghiệt nhất thế giới.
Chừng đó quá đủ (để đối chiếu) với lời tuyên bố hoà bình của họ Tập. Để mà giao dịch với "gã lớn con"
Tất nhiên không một thực tế nào kể trên lại là lý do để bác bỏ quan hệ chính trị và kinh tế với Trung Quốc. Đó là, như ông Tập nói, một gã to lớn, một sừc mạnh quân sự và kinh tế đang lớn mạnh thêm và là đối tác thương mại chính yếu của Australia. Nhưng người Úc không nên để quyền lợi kinh tế làm quên đi hay làm mù quáng trước những thực tại ở Trung Quốc.
Nhu cầu chính trị thực tiễn chỉ để cho Australia (và những nước khác) sự chọn lựa ít ỏi, phải đón nhận chính sách "một nước Trung hoa" đã dìm Đài Loan trong bóng tối, cố phấn đấu để được thấy và nhìn nhận như một nền dân chủ sôi động, văn minh và đầy văn hóa kể từ lúc chấm dứt lệnh thiết quân luật từ năm 1987.
Chỉ bằng một nửa Tasmania (nơi họ Tập đến thăm) với dân số 23, 4 triệu, Đài Loan thật tao nhã, rộng lượng, vô cùng khôn ngoan sắc sảo và là thị trường xuất khẩu hàng thứ sáu của Úc, thị trường nhập khẩu hàng Úc lớn thứ 14. chính sách "một nước Trung Hoa" không được chiếm ưu tiên hơn trong nhận thức tốt đẹp của Úc về mối giao hảo với Đài Loan.
Giới học giả và các nhà chính sách của Úc không đồng ý về việc liệu Trung Quốc có đủ sức mạnh vững bền để thách đố quyền lực toàn cầu của Mỹ hay không. Trong khi đó Australia cần những mối quan hệ kinh tế và chiến lược khả quan với Trung Quốc, khi Hiệp ước mậu dịch tự do được áp dụng, nhưng người Úc cần hiểu rõ rằng nụ cười của ông họ Tập che dấu nhiều dữ kiện hãi hùng về xứ Cộng hòa nhân dân Trung Hoa.
Việt-Long- theo Geoffrey Barker, The Australian Financial Review
____________
Geoffrey Barker là bỉnh bút của báo The Australian Financial Review, giáo sư thỉnh giảng của Trung Tâm nghiên cứu Chiến lược và Quốc phòng, Đại học quốc gia Australia.
(RFA)

Hợp tác gì, đấu tranh gì ?

Vừa rồi trả lời đại biểu quốc hội, ông Nguyễn Tấn Dũng thủ tướng nước CHXHCN Việt Nam đã ngắn gọn khái quát tình trạng quan hệ với TQ trong 6 câu.
- Vừa hợp tác, vừa đấu tranh.
Có lẽ đây là lần đầu tiên quan điểm này được công khai phát biểu từ một trong những lãnh đạo cao cấp nhất của chế độCHXHCN Việt Nam.
Thực ra thì đường lối này đã có từ lâu, ít nhất nó cũng bắt đầu từ những năm đầu nhiệm kỳ TBT Nông Đức Mạnh cho đến nay. Người về hưu hay những cán bộ trung cấp trở xuống thường được giải thích bằng những luận điệu rủ rỉ như chân tình, thổ lộ rằng.
- Mình ở cạnh nước lớn, địa thế trời sinh đã thế, phải khéo léo thôi. Tìm hướng đi nào thấy hài hoà, có lợi nhất thì làm.
Còn với người dân, lời giải thích khỏi cần rủ rỉ.
- Đã có đảng và nhà nước lo, không được manh động để thế lực thù địch xúi dục, phá hoại an ninh trật tự.
Chiến lược VHTVĐT này có phải là hướng đi hài hoà và có lợi nhất mà ĐCSVN phát minh ra không. Theo như họ, những người CSVN nói có vẻ như chính họ đã nghĩ ra một hướng đi sáng tạo như vậy.
Có khả năng chính TQ vạch ra như vậy, và ĐCSVN bị lừa hay đành nghiến răng giả vờ không biết để làm theo và tự khen rằng mình nghĩ ra. Khả năng lớn nhất là một số cán bộ cấp cao bị mua chuộc, và đã làm như phát minh ra đường lối VHTVĐT hữu hiệu này để hô hào, thúc đẩy toàn Đảng, toàn Dân đi theo. Những người còn lại không nhận biết hoặc có nhận biết nhưng không biết làm cách nào tốt hơn, đành chấp nhận phương án này.
Và vậy nghiễm nhiên một ý đồ của TQ được biến thành một sáng kiến của ĐCSVN, khiến toàn Dân toàn Đảng hí hửng thi hành.
Tại sao TQ phải bày cho VN trò đấy. Đơn giản khi chúng ta đánh con, chúng ta thường chú ý tới việc đánh và nhét vào tai nó những mệnh lệnh, những lời răn kèm roi để nó nghe theo. Ít khi chúng ta vừa đánh vừa vừa bắt nó không được khóc.  Giải thích phức tạp hơn là nhà cầm quyền TQ thủ đoạn sâu xa. E rằng nếu xâm chiếm, chèn ép VN một cách quyết liệt mà không để VN có cách phản kháng nào đó nhằm xoa dịu lòng dân. Sẽ dẫn đến bất trắc là bùng nổ tức giận, không kiểm soát được. Khiến sự việc đi theo một cách không lường trước được thì hậu quả là mục đích của TQ có khi trắng tay, hoặc có được cũng tổn thất nhiều.
Cái hướng để VN có thể xả được bức xúc là tạo cho VN một khoảng trống , đó là '' đấu tranh trên mặt ngoại giao ''
Chúng ta thường thấy, trên mặt ngoại giao, VN sẵn sàng lên án ngay lập tức hành động nào của TQ bằng những lời lẽ trăm lần như một của phát ngôn viên BNG. Những lời phát ngôn nhanh chóng, chúng được soạn sẵn, không cần phải đợi Bộ Chính Trị duyệt. Việc đã được lập trình sẵn, cứ khi việc xảy ra thì cứ thế mà nói. Những người phát ngôn thậm chí chưa được là uỷ viên trung ương.
Về các phương diện khác như quân sự, kinh tế, văn hoá, lãnh đạo , quản lý xã hội thì càng có chuyện TQ hành động thù nghich,  thì VN lại càng gắn bó với TQ hơn. Điển hình mới nhất là Uỷ viên  BCT Phùng Quang Thanh dẫn đoàn tướng lĩnh BQP sang thăm TQ khi mà TQ đang tiến hành những động thái thù nghịch ngoài biển đảo Việt Nam.
Khái quát thời gian qua sẽ nhận thấy chiến lược VHTVĐT là
- Đấu tranh trên mặt trận ngoại giao - nói mồm, lấy hình ảnh.
- Hợp tác toàn bộ trên các hoạt động trọng yếu - người thật, việc thật.
- Đấu tranh trên cương vị hàm từ uỷ viên trung ương trở xuống - số ít
- Hợp tác từ uỷ viên trung ương trở lên -số nhiều.
Nhìn vào những điểm tổng kết trên, chắc khỏi cần phải đưa ra những dẫn chứng dài dòng mất công bạn đọc, chúng ta có thể thấy rằng Việt Nam hợp tác với TQ nhiều hơn là đấu tranh.
Đó chính là những gì nằm trong tầm dự tính của người TQ.
 Tuy nhiên gần đây thì đã có một vài UVBCT có những phát biểu mạnh về hành vi gia tăng xâm chiếm biển đảo của VN, ví dụ như ông Nguyễn Tấn Dung, ông Trương Tấn Sang.  Việc đề bạt ông Phạm Bình Minh lên chức phó thủ tướng là mục đích cải thiện vị trí đấu tranh trên mặt ngoại giao. Những điều đó đáng ghi nhận, nhưng chưa đủ. Cần thiết phải đưa ông Phạm Bình Minh vào BCT. Có nghia đặt cuộc đấu tranh ngoại giao có đúng tầm quan trọng của nó. Đây không phải là câu chuyện cá nhân ông Phạm Bình Minh, mà là câu chuyện về Bộ Ngoại Giao phải có một vị trí trong BCT như BCA, BQP. Không thể để một loạt các uỷ viên BCT cảm giác như chả hoạt động gì như Nguyễn Thiện Nhân, Ngô Quang Dụ, Lê Hồng Anh, Nguyễn Kim Ngân, Đinh Thế Huynh....ngồi gà gật chiếm chỗ vị trí đấu tranh quan trọng và duy nhất với TQ trong cái gọi là thiêng liêng nhất như '' chủ quyền, lãnh thổ ''.
Nhìn theo góc độ nào đó, thì 6 chữ VHTVĐT mà ông Nguyễn Tấn Dũng nói là sự đáng mừng. Ông Dũng nói sổ toẹt ra cái chiến lược mà hơn chục năm nay Đảng, Công An, Quân Đội, Tuyên Huấn đang làm cho nhân dân biết. Qua đó để  tự người ta thấy việc hợp tác, đấu tranh có mang lại được lợi ích gì. Một khi đã nói trắng phớ ra thế, đương nhiên việc đấu tranh sẽ được chú ý hơn, cũng như việc hợp tác bị để ý hơn.
Để việc đấu tranh ngoại giao với TQ có kết quả, việc đưa ông Phạm Bình Minh vào BCT là cấp bách. Cũng như để hỗ trợ Bộ Ngoại Giao đấu tranh có kết quả, được quốc tế quan tâm, việc hỗ trợ không có gì tốt hơn là cải thiện nhân quyền, tự do tôn giáo, ngôn luận. Một việc thiết thực nhất ngay trước mắt là thả tự do cho Lê Quốc Quân một tù nhân người Công Giáo, Ba Sàm Nguyễn Hữu vinh một đại diện cho tự do ngôn luận, Bùi Thị Minh Hằng đại diện cho quyền con người.
    Người Buôn Gió
(Blog Người Buôn Gió)

Bùi Tín - Sét đánh nóc nhà

Bìa sách 'Bộ luật dân sự và văn bản hướng dẫn thi hành 2014' của NXB Lao Động-Xã Hội với hình diễn viên hài Công Lý cởi trần, đứng trên quả cầu lửa.
Bìa sách 'Bộ luật dân sự và văn bản hướng dẫn thi hành 2014' của NXB Lao Động-Xã Hội với hình diễn viên hài Công Lý cởi trần, đứng trên quả cầu lửa.
Danh hài Công Lý ở trong nước có khá nhiều người hâm mộ. Những màn Táo quân cuối năm của anh để lại nhiều ấn tượng khó quên, với những nét chế giễu thói hư tật xấu của các ngành trên tinh thần xây dựng. Gần đây bỗng thấy Công Lý xuất hiện khá kỳ lạ, trong bức ảnh lắp ghép trên bìa một cuốn sách. Anh trần như nhộng, chỉ mặc chiếc quần nhỏ xíu, trên vai gánh 2 bàn cân, đứng trên một quả cầu lửa như người làm xiếc. Cuốn sách có tựa đề 'Bộ Luật Dân sự và văn bản hướng dẫn thi hành' do nhà xuất bản Lao Động - Xã hội thuộc Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội in và phát hành. Sách dày hơn trăm trang, phần đầu là toàn văn Bộ Luật Dân sự, gồm có 7 phần, 36 chương, 777 điều, sau đó là văn bản hướng dẫn thi hành.
Đã có nhiều bài báo nêu lên và phê phán sự kiện kỳ lạ nói trên. Tại sao lại lấy hình một nghệ sỹ hài làm hình tượng của Thần Công lý? Thông thường Thần Công lý trong nền văn hóa cổ La Mã hay Hy Lạp là một nhà hiền triết râu dài, nghiêm chỉnh, khoác áo chùng, cầm trên tay chiếc cân Công lý, sao ở ta lại có ông thần trần như nhộng, chỉ mặc quần lót, lại gánh trên vai 2 bàn cân như gánh 2 thùng nước, đứng trên trái đất bốc lửa? Hay chỉ vì tên anh là Công Lý nên đặt anh ở bìa sách nói về pháp luật? Theo mạng Dân Làm Báo ngày 14 tháng 11, khi được hỏi về chuyện này, Công Lý bực mình cho biết không ai hỏi ý kiến hay xin phép anh, và anh đòi nhà xuất bản phải xin lỗi.
Cục trưởng Cục Xuất bản Bộ Văn hóa-Thể thao-Du lịch Chu Văn Hà tuyên bố với các nhà báo rằng sẽ “xử lý nghiêm” vụ bê bối này, coi là một “tai nạn nghề nghiệp” đáng tiếc, và rằng hai ê-kíp thực hiện việc in cuốn sách này sẽ bị kỷ luật. Mạng Dân Làm Báo cũng cho biết ông cầm đầu ngành xuất bản cho biết đã thu hồi một số cuốn trong đợt in đầu gồm 1.000 cuốn phát hành trong tháng 7 và sẽ cố thu hồi cho hết. Ông còn nói thêm rằng «đây là sai sót đáng tiếc, không cố ý, vì không thể có ai lại cố tình vi phạm như thế».
Thế nhưng nhiều người lại nghĩ khác. Mạng Chân Trời Mới (17/11) có bài cho rằng đây là một kiểu phê phán và chế giễu nền pháp lý bất công phi lý ở nước ta, nơi vận dụng luật pháp tùy tiện cứ như trò hề. Đó có thể là suy nghĩ rất chuẩn xác. Gần như chắc chắn là không có chuyện ngẫu nhiên.
Ở Liên Xô và Đông Âu cũ, có cả một nền văn học ngầm phê phán và chống lại ách cai trị độc đoán của chế độ dộc đảng phi dân chủ. Có cả những sưu tầm viết tay và in những chuyện tiếu lâm vui nhộn và sâu sắc dưới thời Cộng sản. Có cả những tranh biếm họa gây cười thâm thúy. Cũng có cả nhiều trường hợp bài và tranh vẽ lọt lưới kiểm duyệt, được in công khai, làm nhức đầu những kẻ chuyên bảo vệ chế độ, làm cho người dân được thưởng thức những màn hài thâm trầm thích thú.
Ở Việt Nam cũng vậy. Đã có những công dân ngẫm nghĩ sâu sắc về tình hình đảng CS ngồi xổm trên pháp luật, có 2 thước đo luật, một thước tàn ác, bất nhân dành cho dân đen, một dơ cao đánh khẽ dành cho các quan chức.Tiêu biểu là những vụ xử án công khai nhưng cấm cửa người dân và nhà báo.
Rất có thể là có họa sỹ nào đó có tâm huyết và thông minh sáng tạo, ngẫm nghĩ nhiều đêm ròng để vẽ nên hình bìa như thế. Thần Công lý ở đây trần như nhộng, chỉ có chiếc quần lót bé tí, nói lên một nền pháp lý rỗng tuyếch, luật lệ nghèo nàn thô sơ, man rợ, người công dân trơ trọi bị bỏ mặc cho số phận, lại đứng trên quả cầu lửa đầy bất an và nguy kịch. Có luật, có luật sư, nhưng luật sư không được coi trọng, bị bịt mồm, luật có cũng như không, không là hề thì là gì? Mà trò hề lớn hơn cả là người không hề phạm luật, chỉ căm thù bọn bành trướng, thì phải ngồi tù năm này qua năm khác, trong khi đó kẻ phạm tội rõ ràng, như công an đánh chết dân thì được xử nhẹ, kẻ bán nước cho ngoại bang thì vô tội, kẻ móc túi, giật máy điện thoại tự động, trộm con chó, con vịt thì bị đánh hội đồng thừa sống thiếu chết rồi vào tù, trong khi kẻ cướp ngày, chia nhau hàng tỷ tỷ tiền của dân thì nhởn nhơ ngoài vòng pháp luật, có kẻ còn chiếm vị trí đỉnh cao quyền lực, trong khi chỗ đứng của chúng phải là ở trong nhà tù, thậm chí còn phải bị tử hình mới đúng.
Không phải là danh hề hay sao, khi người lãnh đạo đảng CS và người lãnh đạo Quốc hội đều lo rằng đánh chuột tham nhũng e sợ vỡ bình quý, trong khi chính luật lệ và tòa án được lập ra là để xét xử công bằng, không để lọt kẻ gian, không lầm người ngay. Nói như vậy là đã đầu hàng quốc nạn tham nhũng, tự thú nhận bất lực, tự mình từ bỏ trách nhiệm làm Tổng bí thư, tự mình thoái vị khỏi chức chủ tịch Quốc hội.
Ngày đầu năm người đứng đầu chính phủ đã cam kết “thực thi dân chủ và pháp quyền là 2 thành tựu song sinh của nền chính trị hiện đại”, vậy mà người yêu nước và đòi tự do lập công đòan vẫn còn ngồi trong tù. Rõ ràng câu nói chỉ là nói rồi để đấy, chẳng phải là một trò hề từ ngày đầu năm đó hay sao?
Đảng CS lại quảng cáo rằng sắp tới đảng sẽ bàn sâu và ra nghị quyết về “thực thi chế độ pháp trị, nghĩa là cai trị đất nước bằng luật pháp”, trong khi vẵn kiên định chế độ một đảng, đặt Cương lĩnh đảng lên trên Hiến pháp của đất nước; chính trò hề là ở đó. Vì vậy mà đã có nhiều công dân không thể chịu nổi những trò cười ra nước mắt như thế nên họ nghĩ ra nhiều kiểu cách đấu tranh, nhiều sáng tạo phản biện phê phán sâu cay, như bìa cuốn sách nói trên.
Có thể phán đoán không sai là họ là một nhóm người, một tập thể, có ý thức về công lý và pháp luật, có tâm huyết và trí tuệ, cùng nhau góp ý và hình vẽ để thể hiện nguyện vọng công dân của mình, trình bày cho xã hội thấy quan điểm đấu tranh không khoan nhượng của mình. Việc chính quyền ra lệnh thu hồi chỉ là công cốc và sẽ phản tác dụng, sẽ chỉ là quảng cáo không công thêm cho một cuộc đấu tranh thú vị. Hàng vài trăm bìa sách còn tồn tại sẽ càng thêm quý hiếm, được bảo tồn để lưu niệm. Thêm nữa hàng triệu triệu tấm hình bìa danh hề chế độ này đã và vẫn còn được nhân bản, truyền đi dài dài trên các mạng, nói lên cái bi kịch trung tâm của chế độ hiện hành là cưỡng bức luật pháp, coi khinh hiến pháp và luật pháp, cho nên sẽ không thể tồn tại lâu bền.
Có thể họ sẽ tìm kiếm một số người họ cho là tội phạm để trả thù, nhưng như thế họ lại chồng chất thêm tội ác, vì kẻ phạm lỗi nếu có chăng chính là các quan chức đã xét và ký duyệt bản trình bày bìa sách trước khi đưa in. Còn nếu như họ quyết tâm truy tố trả thù những người họ cho là tội phạm, họ sẽ tự phơi bày một trò hề nữa trước toàn thế giới, và từ đó phong thánh cho các chiến sỹ dân chủ kiên cường và bất khuất, bên cạnh các nhà báo, nhà văn, luật gia, luật sư, nhà nông, nhà kinh doanh vừa và nhỏ, có nhiều nhạc sỹ, còn có cả họa sỹ chuyên vẽ bìa sách đã có cách đấu tranh độc đáo và thành công một cách xuất sắc.
Bìa sách danh hề pháp luật xuất hiện rất đúng lúc, chào mừng các chiến sỹ dân chủ yêu nước chống bành trướng ngày càng đông, vui mừng rủ nhau lên trại giam đón nhà báo Phạm Viết Đào được tự do, mở cuộc liên hoan đầm ấm, còn đến bệnh viện đón nhà văn Nguyễn Xuân Nghĩa qua cuộc giải phẫu ở Hà Nội đưa về nhà ở Hải Phòng, rồi đến viếng Cụ luật gia Trần Lâm, trong khi cô Đỗ Thị Minh Hạnh được bà con hải ngoại tin yêu đón tiếp ở Áo, Ba Lan, Pháp và nhà báo Điếu Cày được nhiệt tình hoan nghênh khắp nơi anh đến trên đất Mỹ.
Có thể nói bìa sách danh hài luật pháp mang tầm sâu trí tuệ và sáng tạo là một tiếng sét làm rung chuyển quyền lực ở vị trí cao nhất, nóc nhà của chế độ, mang nhiều ý nghĩa sâu sắc, cảnh báo một chế độ chà đạp pháp luật một cách tàn bạo nhất lại cứ muốn tỏ ra ta đây là luật pháp công minh. Một trò hề trần trụi và lố bịch, không hơn không kém.
Bùi Tín
* Blog của Nhà báo Bùi Tín là blog cá nhân. Các bài viết trên blog được đăng tải với sự đồng ý của Ðài VOA nhưng không phản ánh quan điểm hay lập trường của Chính phủ Hoa Kỳ.
(VOA)

“Bài học” Trần Văn Truyền

  • Detekt, công cụ chống lại các biện pháp theo dõi trên mạng (RFI) - Trước hiện tượng giới bảo vệ nhân quyền, các nhà đối lập và cả phóng viên ngày càng thường xuyên trở thành mục tiêu theo dõi, Tổ chức Ân Xá Quốc tế ngày 20/11/2014 cho phổ biến phần mềm với cái tên đơn giản : Detekt. Đây là một công cụ mới để phát hiện xem điện thoại di động hay máy tính xách tay của mình có bị nghe trộm hay không.
  • Bốn kịch bản trên biển Đông (BaoMoi) - TT - Các chuyên gia của hãng tư vấn địa chính trị Wikistrat (Mỹ) dự đoán bốn kịch bản có thể xảy ra tại hai vùng biển ở châu Á - Thái Bình Dương.
  • Vladimir Putin: "Nga không có ý định tự cô lập" (RFI) - Trong bối cảnh bị quốc tế cô lập, nền kinh tế bên bờ suy thoái, “Nga sẽ không được lợi gì nếu tự cô lập”, đó là phát biểu của Tổng thống Nga Vladimir Putin, trong bài trả lời phỏng vấn hãng thông tấn Nga ITAR-TASS, được công bố hôm qua (23/11/2014).
  • Công lý và Quốc Hội (RFA) - Có liên quan gì giữa Công lý và Quốc hội hay không? Câu trả lời đương nhiên là có vì đó là hai lĩnh vực quan trọng của một thể chế nhà nước. Hơn nữa dưới thể chế chính trị của Việt nam hiện tại được gọi là dân chủ tập trung, tất cả quyền lực đều qui về một mối, nên Công lý của Tư pháp, và Quốc hội của Lập pháp lại càng có liên quan với nhau.
  • Viện Kiểm sát ND ra cáo trạng truy tố 5 công an đánh chết người (RFA) - Vụ Công an tra tấn nghi phạm đến chết ở Phú Yên, hôm nay báo chí Việt Nam đưa tin Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao ra cáo trạng truy tố 6 sĩ quan Công an ở TP Tuy Hòa và tỉnh Phú Yên phạm tội dùng nhục hình và thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng
  • Dự án ở đèo Hải Vân đang chờ ý kiến Bộ quốc phòng (RFA) - Phó Thủ tướng Việt Nam ông Nguyễn Xuân Phúc cho biết, chính phủ đang chờ báo cáo của Bộ Quốc phòng để có quyết định chính thức về số phận dự án khu nghỉ dưỡng trên đèo Hải Vân được Tỉnh Thừa Thiên-Huế cấp phép cho doanh nghiệp Trung Quốc.
  • Thủ tướng giải quyết kiện tụng dân sự? (RFA) - Vụ tranh chấp quyền thừa kế nhà trong gia đình tiến sĩ luật Cù Huy Hà Vũ, mà cao điểm là lệnh cắt đất ngày 24 tháng Mười vừa qua theo chỉ thị của thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng vào khi ông Cù Huy Hà Vũ không có mặt ở Hà Nội, liệu có phải là vụ kiện tụng dân sự bình thường hay ẩn đằng sau một động lực chính trị.
  • Cam Bốt hoãn phiên xử tội ác Khmer Đỏ (RFI) - Ngày 24/11/2014, tòa án Phnom Penh thông báo dời lại phiên tòa xử hai cựu lãnh đạo Khmer Đỏ tới tháng Giêng 2015. Đây là hậu quả của việc cựu Chủ tịch « Kampuchea Dân Chủ », Khieu Samphan tẩy chay phiên tòa.
  • Pháp trước làn sóng đầu tư Trung Quốc (RFI) - Đầu thế kỷ 19, Hoàng đế Naponéon đã cảnh báo thế giới về sự « hồi sinh » của Trung Quốc trong tương lai. Lời cảnh báo đó đã ứng nghiệm khi mà Trung Quốc là một trong 5 ủy viên thường trực có quyền phủ quyết tại Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc và đã trở thành nền kinh tế thứ hai thế giới.
  • Thái Lan truy tố quan chức cảnh sát vì tội phạm thượng (RFI) - Tám sĩ quan cao cấp, trong đó có 3 tướng cảnh sát, đã bị bắt giữ và bị truy tố với tội danh phạm thượng, một tội danh rất phổ biến nhưng hiếm khi áp dụng đối với các sĩ quan ở cao cấp. Các vụ bắt bớ này thể hiện quyết tâm của chính quyền quân sự được dựng lên sau cuộc đảo chánh ngày 22/05/2014 chống lại nạn tham nhũng trong bộ phận an ninh.
  • Philippines phạt nặng 9 ngư dân Trung Quốc (RFI) - Ngày 24/11/2014, một tòa án trên đảo Palawan xử phạt 9 ngư dân Trung Quốc đánh bắt trái phép rùa biển quý hiếm trên đà tuyệt chủng tại vùng biển của Philippines. Tuy không bị tù, nhưng mỗi bị cáo phải nộp phạt hơn 100.000 đô la Mỹ.
  • Hình ảnh Hà Nội 100 năm trước (BBC) - Những hình ảnh và thước phim về Hà Nội cách đây một thế kỷ được triển lãm ở Paris nhân năm giao lưu Việt - Pháp.
  • Áp lực ký kết thỏa thuận về hạt nhân Iran ngày càng lớn (RFI) - Theo thỏa thuận tạm thời được ký kết hồi tháng 11 năm 2013, tại Geneve, giữa Iran và nhóm 5+1 (Năm thành viên thường trực Hội Đồng Bảo An, Anh, Pháp, Mỹ, Nga, Trung Quốc và Đức), thì 12 giờ đêm hôm nay, 24/11/201, là thời hạn cuối cùng để các bên liên quan, hiện đang đàm phán tại Vienna, thủ đô Áo, ký được một « thỏa thuận toàn diện » về hồ sơ hạt nhân Iran.
  • Afghanistan : Binh sĩ nước ngoài sẽ ở lại sau 2014 (RFI) - Hôm qua, 23/11/2014, Hạ viện Afghanistan đã thông qua Hiệp định an ninh được ký kết với Hoa Kỳ và Liên minh Bắc Đại Tây Dương, cho phép hơn một chục ngàn binh sĩ nước ngoài tiếp tục ở lại để làm nhiệm vụ huấn luyện quân đội Afghanistan, sau năm 2014, thời điểm liên quân quốc tế rút khỏi nước này.
  • Hiềm khích Ấn Độ - Pakistan đe dọa thượng đỉnh Nam Á (RFI) - Thượng đỉnh Hiệp hội Hợp tác Khu vực Nam Á SAARC lần thứ 18 mở ra tại Katmandu, Nepal trong hai ngày 26 và 27/11/2014. Tham dự lần đầu tiên, thủ tướng Ấn Narendra Modi củng cố vai trò của New Delhi trước ảnh hưởng ngày càng lớn của Bắc Kinh, nhưng căng thẳng giữa Ấn Độ và Pakistan đe dọa thượng đỉnh Nam Á.
  • Trung Quốc vận hành đập thủy điện Brahmaputra gây tranh cãi (RFI) - Đập thủy điện trên dòng sông Brahmaputra, Tây Tạng, hôm qua (23/11/2014) đã chính thức đi vào hoạt động sản xuất điện. Công trình thủy điện quan trọng này gây nhiều quan ngại trong khu vực do nằm tại thượng nguồn của nhiều nhánh sông lớn tại Châu Á, chủ yếu tại Ấn Độ và Pakistan.
  • Mỹ và đồng minh gia tăng oanh kích phiến quân ISIS (RFA) - Hoa Kỳ và đồng minh đã thực hiện 24 lượt oanh kích các cứ điểm của lực lượng mệnh danh nhà nước Hồi giáo IS kể từ thứ sáu tuần trước đến nay. 15 đợt oanh kích được thực hiện trên lãnh thổ Iraq và 9 đợt ở Syria.
  • Thuốc triệt sản bị ô nhiễm tại Ấn Độ (VOA) - Các cuộc thử nghiệm trong phòng thí nghiệm đã xác nhận những loại thuốc sử dụng trong những vụ triệt sản tập thể làm ít nhất 13 phụ nữ tử vong ở Ấn Độ
  • Tunisia: Bầu cử tổng thống sẽ tiến đến vòng 2 (VOA) - Cử tri Tunisia đã đi bỏ phiếu trong cuộc bầu cử tổng thống lần đầu kể từ sau cuộc nổi dậy đòi dân chủ hồi năm 2011, và 2 đảng chính đang chuẩn bị cho cuộc bầu cử vòng nhì vào tháng tới
  • Núi lửa ở Cape Verde bộc phát (VOA) - Một ngọn núi lửa bộc phát ở Cộng hòa Cape Verde, quần đảo nằm ngoài khơi của Tây Phi, khiến cho hàng trăm cư dân phải di tản
  • Tin tức tổng hợp nổi bật nhất ngày 24/11 (BaoMoi) - (Công lý) - Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng dự Hội nghị Cấp cao Campuchia-Lào-Việt Nam; Nguyên phó văn phòng UBND huyện lừa đảo, chiếm đoạt hàng tỉ đồng; Tướng Trung Quốc nói Mỹ tránh xa việc xây đảo ở Trường Sa… là những thông tin thời sự nóng nhất được báo chí đưa tin.
  • Hoa Kỳ sẽ không nhượng bộ Trung Quốc ở Biển Đông (BaoMoi) - (PetroTimes) - Mặc dù đảng Cộng hòa đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử lưỡng viện (hôm 4/11, theo giờ Mỹ) - nắm cả Thượng viện và Hạ viện trước đảng Dân chủ, nhưng điều này không đồng nghĩa với việc Tổng thống Mỹ Barack Obama sẽ nhượng bộ Trung Quốc.
  • Không giảm thuế nhập khẩu nhiên liệu bay (BaoMoi) - (HQ Online)- Trước đề nghị hỗ trợ các hãng bay trong giai đoạn chịu ảnh hưởng tiêu cực do tình hình biển Đông của Bộ Giao thông Vận tải và đề nghị miễn thuế nhiên liệu bay của một số hãng hàng không, Bộ Tài chính cho biết, do đã có nhiều chính sách ưu đãi nên vẫn thực hiện thuế nhập khẩu đối với xăng máy bay như quy định hiện hành.
  • Cứu hộ tàu cá gặp nạn ở Trường Sa (BaoMoi) - Sáng 24/11, tàu HQ 712 (tàu Biển Đông 20) trực thuộc Hải Đoàn 129 - Quân chủng Hải quân đã lai dắt tàu đánh cá BĐ 96801 TS của tỉnh Bình Định cùng 7 ngư dân trên tàu bị nạn tại khu vực quần đảo Trường Sa vào cảng của Hải Đoàn tại thành phố Vũng Tàu an toàn.
  • Biển Đông được giám sát bằng công nghệ viễn thám (BaoMoi) - Ngày 13/11/2014, tại Hà Nội, Tổng cục Biển và Hải đảo, Cục Viễn thám Quốc gia, Bộ TN&MT đã tổ chức nghiệm thu Dự án “Giám sát tài nguyên môi trường biển, hải đảo bằng công nghệ viễn thám...

'Chèn' nợ xấu 17% vào báo cáo Quốc Hội: Ai 'gài' thủ tướng?

Dù vừa có cú đại nhảy vọt về phiếu tín nhiệm cao tại chảo lửa Quốc Hội, Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng đã không thể an vui trọn vẹn với sáu chữ vàng “vừa hợp tác vừa đấu tranh,” khi bất ngờ bị cấp dưới khiến ông trở thành người đỡ đầu cho số liệu nợ xấu đến giờ mới lộ mặt.

17%
“Theo giám sát của Ngân Hàng Nhà Nước, đến Tháng Chín, 2012 tỉ lệ nợ xấu của các TCTD lên đến 17%,” Thủ Tướng Chính Phủ Nguyễn Tấn Dũng đọc báo cáo trả lời chất vấn của các đại biểu Quốc Hội vào chiều ngày 19 Tháng Mười Một.
Ngay lập tức, phóng viên trang Infonet của báo giới nhà nước đã không bỏ qua con số 17% này để làm đậm đà một tin tức dù thuộc về quá khứ nhưng mang tính tiết lộ và thừa nhận bế tắc trong hiện tại.
Lần đầu tiên trong lịch sử công bố nợ xấu của lãnh đạo chính phủ đã xuất hiện con số 17%.
Tỉ lệ nợ xấu 17% trong hệ thống ngân hàng lại trùng khớp với con số nợ xấu 500,000 tỷ đồng, lần đầu tiên được Thống Đốc Nguyễn Văn Bình như cố ý công bố tại phiên họp của Ủy Ban Thường Vụ Quốc Hội diễn ra ngay trước kỳ họp Quốc Hội lần thứ 8.
Một câu hỏi hết sức ngáng trở bật ra là con số 17% trên xuất phát từ đâu, bộ tham mưu của Văn Phòng Chính Phủ, hay Ngân Hàng Nhà Nước?
Không khó để hiểu ra trong thói quen làm việc của hệ thống hành chính chính phủ, tỉ lệ 17% trên nếu không phải do Văn Phòng Chính Phủ tự nghĩ ra, hẳn phải được khởi thảo từ cơ quan chuyên môn đắc lực là những lãnh đạo của Ngân Hàng Nhà Nước như Thống Đốc Nguyễn Văn Bình.
Đến lúc này, cần lật lại câu chuyện công bố nợ xấu và sự thật về đức tính lật lọng của nó. Trong tất cả những lần công bố trước của Ngân Hàng Nhà Nước - cơ quan có biệt tài “nhảy múa” về số liệu - chưa bao giờ nợ xấu được “minh bạch” trên 10%.
Thói dối trá bệnh hoạn
Từ năm 2011, khi bắt đầu xuất hiện khái niệm nợ xấu cho đến tận gần đây, có ít nhất 10 lần Thống Đốc Nguyễn Văn Bình và cấp phó của ông “múa” số liệu tỉ lệ nợ xấu. Nợ xấu liên tục bị “điều chỉnh” chóng mặt. Chẳng hạn vào Tháng Tám, 2011, khi ông Bình tiếp nhận ghế thống đốc, nợ xấu ngân hàng được công bố chỉ mới 3%, nhưng đến Tháng Sáu, 2012 tại một kỳ họp Quốc Hội đã vọt lên 10%, để sau đó lại “chìm” về 4-5%.
Chi tiết đáng lưu ý là hai tháng trước khi ông Bình trở thành thống đốc mới vào năm 2011, cơ quan xếp hạng tín dụng có uy tín trên thế giới là Fitch Ratings đã kịp nêu ra tỉ lệ nợ xấu của Việt Nam là 13%, gấp 4 lần số báo cáo của “người Việt xấu xí.”
Cho đến đầu năm 2014, một tổ chức xếp hạng tín dụng quốc tế khác là Moody's đột ngột công bố tỉ lệ nợ xấu của Việt Nam lên đến 15%. Công bố này được phổ biến rộng rãi trên truyền thông thế giới và càng làm cho chính phủ Việt Nam khổ tâm trên con đường minh bạch hóa chưa bỏ được thói bưng bít và bất nhất thông tin.
Có lẽ chịu áp lực nặng nề của dư luận, từ hệ thống chính trị quá khó thuận hòa, từ tâm trạng “mất mặt” của cấp trên và cũng không còn cách nào khác, thống đốc Ngân Hàng Nhà Nước một lần nữa phải xuất hiện để “cải chính.” Cho rằng con số của Moody's chỉ mang tính tham khảo, ông Nguyễn Văn Bình xác nhận rằng tỉ lệ nợ xấu của Việt Nam “9% là hợp lý.”
Tất nhiên, trong bối cảnh nợ xấu còn lâu mới được xử lý và vẫn đang tăng lên từng ngày, câu chuyện “nhảy múa nợ xấu” của thống đốc Ngân Hàng Nhà Nước còn lâu mới chấm dứt vũ điệu động kinh của nó.
Căn bệnh động kinh ấy đã bị chỉ mặt điểm tên: “Thói dối trá bệnh hoạn của giới quan chức ngân hàng.”
Ông Nguyễn Văn Bình - người được một số dư luận ấn định là “cấp phó của Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng” - cũng bị xem là người đã đóng góp “một phần không nhỏ” vào công cuộc nhiệt thành làm giàu cho các nhóm lợi ích ngân hàng nhưng lại khiến lụn bại thị trường tín dụng, điên đảo thị trường vàng cùng một nền kinh tế quặt quẹo chỉ trong ba năm kể từ khi ông nhậm chức thống đốc.
Uy tín của thủ tướng?
Những câu hỏi tiếp theo cần phát triển là tại sao không phải vào những năm trước mà chỉ đến giờ này Thống Đốc Bình mới chịu tiết lộ con số nợ xấu? Tại sao “cánh tay phải của Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng” lại “quyết liệt” giấu nợ xấu lâu đến thế? Để “bơm thuốc” cho các nhóm lợi ích ngân hàng nhằm kéo dài cơn ung thư giai đoạn cuối? Vì cái ghế thống đốc hay hiến dâng cho “uy tín chính phủ” vào buổi hoàng hôn trước đại hội đảng 12?
Và gần nhất, câu hỏi rất đáng mổ xẻ về động cơ cá nhân là “tỉ lệ nợ xấu lên đến 17% vào Tháng Chín, 2012” vừa công bố trước Quốc Hội lại không phải do lãnh đạo của Ngân Hàng Nhà Nước báo cáo, mà được phát ra từ chính miệng Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng. Phải chăng đó là thủ pháp đầy tiểu xảo và lọc lõi để Thống Đốc Nguyễn Văn Bình vừa thoát trách nhiệm tự làm xấu mặt mình trước gần 500 đại biểu Quốc Hội và khối cử tri, nhưng lại đạt được mục đích hợp thức hóa một sự thật quá khó để bào chữa lẫn cứu vãn về nợ xấu bằng cách “mượn” vai trò thủ tướng phát ngôn?
Thế nhưng, cũng như bao nhiêu lần trước, điều hết sức đáng tiếc và cũng thật đáng buồn vào lần này là rất có thể chính Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng đã không hề biết 17% là số liệu tỉ lệ nợ xấu được cấp dưới của ông “gài” vào báo cáo. Và ông lại càng không biết vào Tháng Chín, 2012, một cấp dưới của ông - ông Nguyễn Đồng Tiến, phó thống đốc Ngân Hàng Nhà Nước - đã công bố tỉ lệ nợ xấu là 8.82%, khác xa con số 17% trên, ngay tại phiên họp chính phủ thường kỳ do thủ tướng chủ trì!
Có cảm giác như đã từ lâu, Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng bị những nhân vật ma mãnh của nhóm lợi ích ngân hàng biến thành “bù nhìn” của họ.
Buồn thay, chưa bao giờ thói dối trá chính trị của Ngân Hàng Nhà Nước lại kiến tạo ảnh hưởng tiêu cực đến uy tín của thủ tướng như hiện thời. 
Phạm Chí Dũng
(Người Việt)

Hà Văn Thịnh - “Bài học” Trần Văn Truyền

Cho đến nay, ông Trần Văn Truyền là ‘con sâu nghỉ hưu’ to nhất mà báo chí (trước hết là báo chí) và các cơ quan chức năng ‘tóm’ được: Chuyện tham nhũng như thế, thậm chí là hơn thế, không mới; nhưng cái ghê gớm của vấn đề, cái choáng váng của nhận thức, cái tai họa của hệ lụy đặt ra rất nhiều câu hỏi mà, nếu không trả lời rõ, đúng và đủ thì có lẽ, niềm tin trong dân, trong bộ phận cán bộ ít nhiều trong sạch sẽ chẳng bao giờ có được…
Trước hết, 5-6 căn nhà chỉ mới là của nổi, chứ phần chìm với các tài khoản trong và ngoài nước; các cổ phần rất có thể trong các công ty chưa hề được nói đến? Chẳng ai tin một cán bộ có trình độ cao nhất về… chống tham nhũng, đủ ‘trình’ để hiểu mọi mánh khóe cất tiền, rửa tiền lại chỉ khư khư có mỗi… mấy căn nhà(!)? Cơ quan chức năng cần phải vào cuộc sâu hơn nữa, mạnh hơn nữa thì mọi sự trắng đen mới có thể tạm coi là làm yên dư luận.
Điều tiếp theo, mọi sai phạm của ông Trần Văn Truyền đều diễn ra khi đương chức – nói ra thì khôi hài nhưng có ai về hưu mà đủ quyền, đủ lực để tự tung tự tác được đâu – có nghĩa là, hình dạng, chiều kích, quy mô của cái lâu nay vẫn được gọi là nhóm lợi ích đã hiển hiện: Không thể nói những người liên quan “không nắm được”, “thiếu thông tin”, “chủ quan”…, vì mọi lý lẽ theo kiểu đó chỉ là muốn lừa dư luận một lần nữa. Chẳng hạn, con gái ông Trần Văn truyền chỉ là một nhân viên bình thường, bỗng dưng được cấp căn hộ mà bảo là không biết thì chỉ có trời mới hiểu!
Đã thấy rõ thấy ràng đường dây của các nhóm lợi ích theo cách bánh ít đi, bánh dì lại, tại sao không một lần thẳng thắn, mạnh mẽ bóc tách vấn đề ra để xử lý, điều tra rốt ráo, làm rõ kỹ càng? 
Nên thấy rằng ông Trần Văn Truyền là quan chức đặc biệt vì nắm giữ trọng trách chống tham nhũng, kiểm tra, kiểm soát kỷ cương, phép nước mà sai phạm tày đình đồng thời với cái sự không hề biết xấu hổ khi nổ vang trời về những điều tốt đẹp – đích thực là vừa ăn cướp vừa la làng, là chuyện không một ai có thể chấp nhận nên nếu vẫn là đảng viên, vẫn không bị truy cứu trách nhiệm hình sự, nếu vẫn tiếp tục ‘kiểm điểm sâu sắc’ thì chắc chắn, chẳng bao giờ lấy lại được niềm tin của hàng triệu người dân.
Ít nhất, cái mặt tốt (cay đắng) của vấn đề là nó chứng minh rằng Đảng và Nhà nước đang thực sự quyết tâm chống tham nhũng và nhân dân cả nước đang chờ những biện pháp nghiêm khắc tương xứng với những sai phạm không thể dung thứ của ông Trần Văn Truyền. Cách thức của ông Trần Văn Truyền đã cũ và xưa như Diễm, chẳng khó gì để điều tra tất cả những người, những vụ việc chắc chắn phải liên quan, vì như cha ông vẫn nói, chẳng có ai cho không ai cái gì…
Hiểu biết đầy đủ về luật pháp, là ‘bộ mặt’ về sự trong sạch của chính quyền mà làm vấy bẩn ghê gớm như thế, chứng tỏ cái tận cùng của sự lạm dụng, sự coi thường các nguyên tắc pháp lý. Ông Trần Văn Truyền đã nghênh ngang coi thường dư luận khi ông ta xây biệt thự to đùng, thách thức dư luận; không thể không đặt câu hỏi là có ai đó đương chức khiến cho ông ta làm mà không sợ, không lo?... 
Những câu hỏi và những bài học từ “vấn đề Trần Văn Truyền’ có nhiều lắm; nhưng thật ra, chung quy lại cũng chỉ có một mà thôi: Đã đau, đã thấy, đã biết nên giải pháp duy nhất không chỉ là “trả lại” mà phải là đi đến tận cùng của sự thật. Sự thật này là vô giá bởi nó liên quan đến NIỀM TIN của hàng triệu con người… 
Hà Văn Thịnh
Huế, 23.11.2014 
(Quê Choa)

Luân Đôn ‘phải lòng’ bánh mì Việt Nam?

Câu chuyện về Loan Phan và Vân Trần, nằm trong số những người đầu tiên mang bánh mì kẹp Việt Nam tới London, cho thấy đồ ăn mang đậm bản sắc Việt không chỉ đang có chỗ đứng mà còn cả tiềm năng phát triển có qui mô.
Loan Phan chỉ vài tháng tuổi khi cùng cha mẹ di cư vào Anh sau Cuộc chiến Việt Nam theo làn sóng tị nạn của thuyền nhân. Vào thập niên 1980, tìm được đồ ăn Việt Nam ở London là việc không dễ.
Nhưng Loan may mắn vì sinh trưởng trong gia đình cha mẹ đều giỏi nấu ăn. Ông Bảy, người cha của chị, từng là đầu bếp có tiếng khi còn ở Việt Nam.
Thế nhưng đâu là nguồn cảm hứng để Loan mở một cửa hàng bánh mì?
“Mỗi khi chúng tôi muốn ăn bánh mì là ba mẹ phải đi mua nguyên liệu và mất hàng tiếng đồng hồ làm nhân bánh,’’ Loan giải thích. “Và cứ như vậy trong nhiều năm, lúc nào muốn ăn bánh mì là chúng tôi lại phải lặp lại qui trình này.’’
Vì vậy ý tưởng mở tiệm Bánh Mì Bảy của Loan là để gia đình mình và bạn bè “có thể thưởng thức bánh mì bất cứ khi nào họ muốn.”
Trong khi đó, Vân Trần, sinh viên từ Hà Nội sang Anh học tập, đã tìm tới bánh mì như món ăn để quảng bá đồ ăn Việt tới khách hàng tại London.
“Hồi nhỏ khi lớn lên ở Hà Nội, sáng nào ngủ dậy việc đầu tiên tôi làm là đi chợ với mẹ.”
Loan Phan cùng gia đình nhập cư vào Anh sau Cuộc chiến Việt Nam.
Vì vậy khi đến thăm khu chợ Broadway ở phía đông London, Vân cảm nhận được sự thân thương và quen thuộc của một phiên chợ Việt Nam. “Mọi thứ ngoài chợ đều rất tươi ngon, khác hẳn với những đồ ăn mình tìm thấy trong siêu thị. Ở đó có rất nhiều gian hàng bán đủ loại món ăn, thế nhưng không có đồ ăn Việt Nam.”
Và thế là Vân cùng một người bạn đã quyết định mở một gian hàng bán bánh mì tại khu chợ này. Trong vài năm, chị và người bạn đã làm bánh mì ở nhà và dùng xe đạp để chở bánh mì tới chợ phiên vào mỗi thứ Bảy hàng tuần.
Nhưng các dự định của Vân không chỉ dừng ở đó. “Chúng tôi muốn tạo ra một không gian để có thể truyền đạt được những giá trị văn hóa Việt Nam và cho tất cả những gì mình yêu thích và trân trọng không gian đó.”
Sống đúng với di sản của mình trong thời toàn cầu hóa hẳn có vị đắng xen lẫn ngọt ngào, nhưng hành trình của bạn sẽ có thành quả khi người ta bắt đầu chào đón và trân trọng chính các giá trị và nền văn hóa đó.
'Bỏ ngân hàng mở nhà hàng'
Trong một bước có thể xem là khác thường, Vân, sinh viên tốt nghiệp Đại học Oxford, đã bỏ việc làm tại một ngân hàng danh tiếng ở London và mở nhà hàng có tên Bánh Mì 11.
Vân Trần bỏ công việc tại một ngân hàng ở London để mở nhà hàng.
“Chuyển đổi từ một nhân viên ngân hàng sang làm riêng trong ngành ẩm thực là sự thay đổi một trời một vực,” Vân chia sẻ. “Từ một công việc khá an toàn với rất ít sự cố, hàng ngày mình đi làm vào 9 giờ sáng và ngồi trước máy tính, tới một môi trường mà mình phải làm chủ tất cả những quyết định của mình và không có ai chỉ đường vạch lối.”
Vậy mở tiệm chuyên bán bánh mì Việt Nam ở London, nơi ẩm thực thế giới gốc Trung Quốc, Ấn Độ và Nhật Bản đã bắt rễ hàng chục năm, gặp phải những thách thức gì?
“Bánh mì Việt Nam lúc đó là một khái niệm hoàn toàn mới ở London, nhưng chúng tôi muốn biến bánh mì thành một sản phẩm thành công về thương mại,” Loan Phan nói.
Tuy nhiên liệu một món ăn nhanh đậm nét Việt Nam có thể có chỗ đứng trong một thành phố đầy sự cạnh tranh như London hay không? Cả Loan và Vân đều thấy tự tin về cái gọi là “yếu tố độc đáo.”
“Bánh mì Việt Nam khác hẳn với những loại sandwich khác. Nó như là một bữa cơm của người Việt trong một ổ bánh mì, có đầy đủ mọi thứ như thịt nướng, rau thơm, với tất cả những mùi vị đặc trưng cho một bữa cơm Việt Nam”, Vân nói.
Ngoài ra, thông qua bánh mì, Vân muốn giới thiệu đến các bạn quốc tế những giá trị văn hóa ẩm thực Việt Nam.
“Người Việt ướp thịt rất lâu trước khi nấu, người Việt ăn theo mùa, người Việt ngày nào cũng đi chợ và ăn thức ăn của ngày hôm đó. Và khi các vị khách hiểu được những giá trị đó, họ sẽ cảm nhận được ẩm thược Việt Nam khác các ẩm thực khác như thế nào, và họ rất thích,” Vân nói thêm.
Nhưng liệu bánh mì Việt Nam có tiềm năng để trở thành món nằm trong chuỗi cửa hàng thực phẩm đồ ăn nhanh trên toàn cầu hay không, hay nó chỉ bó hẹp trong phạm vi kinh doanh gia đình?
“Tôi nghĩ bánh mì có tiềm năng trở thành đồ ăn nhanh được biết đến rộng rãi như McDonalds,” Loan chia sẻ.
'Banh mi' đang là cụm từ trở nên quen thuộc như sushi hay dim sum
Nhận định của Loan dường như không phải là không có cơ sở. Kể từ khi chị mở Bánh Mì Bảy vào năm 2006, nay đã có tới cả chục cửa hàng bánh mì khác mọc lên ở London.
“Tuy nhiên, có những yếu tố độc đáo của bánh mì Việt Nam mà có thể sẽ rất khó để đưa quy trình sản xuất hàng loạt, vì tất cả các nguyên liệu đều phải rất tươi, ” Loan nói thêm.
Có thể thấy rằng ẩm thực Việt Nam nói chung dường như đang ngày càng khẳng định được thế mạnh tại thị trường London. Có chăng sự thiếu vắng hiện tại là những chuỗi cửa hàng lớn của người Việt giống như Pizza Express, Pret A Manger, Itsu, hay Wagamama.
Liệu Loan và Vân có trở thành một Alan Yau, ông chủ của Wagamama hiện có tới 110 nhà hàng tại Anh Quốc, hay không?
Xét về mức độ nhiệt huyết và đam mê, rất có thể họ sẽ làm được.
Bài viết thể hiện văn phong và quan điểm của tác giả, là sinh viên hiện du học tại London
(BBC)

Kỳ tích kinh tế của Trung Quốc đã đến hồi kết thúc?

Nợ công và nạn tham nhũng thực sự đang ngáng chân gã khổng lồ châu Á.

Trong một chuyến đi đến Trung Quốc vào năm 2009, tôi đã leo lên tầng cao nhất của một ngôi chùa 13 tầng năm trong khu công nghiệp Thường Châu, cách thành phố Thượng Hải không xa lắm, và phóng tầm mắt nhìn khung cảnh xung quanh. Các loại cần cẩu đang thi công công trình trải dài tít tắp trên đường chân trời mờ sương, ánh lên màu vàng rực dưới nắng mặt trời. Daniel, con trai của tôi, lúc đó đang là giáo viên dạy tiếng Anh cho một trường học ở địa phương, nói với tôi rằng, “Màu vàng tượng trưng cho sự phát triển đấy ba ạ.”

Trong suốt thời gian tôi ở Bắc Kinh với tư cách là ký giả của tờ Wall Street Journal tìm hiểu về nền kinh tế của Trung Quốc, thì bắt đầu từ năm 2011, Trung Quốc đã trở thành quốc gia có kim ngạch thương mại số một thế giới, vượt qua cả Mỹ, và là nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, vuợt lên trên Nhật Bản. Các nhà kinh tế học nhận định rằng việc GDP của Trung Quốc vươn lên đứng đầu thế giới chỉ là vấn đề thời gian.

Trong thời gian này, Đảng Cộng sản Trung Quốc đã bầu ra một vị tổng bí thư đầy quyền lực, đó là Tập Cận Bình, người tự cho mình là một nhà cải cách, đã đề ra kế hoạch 60 điểm để tái cấu trúc nền kinh tế Trung Quốc và tiến hành chiến dịch xóa bỏ nạn tham nhũng trong nội bộ Đảng Cộng sản. Những người ngưỡng mộ ông Tập nói với tôi rằng cuộc thanh trừng này sẽ khiến các quan chức, chính trị gia ở địa phương và giám đốc điều hành các doanh nghiệp nhà nước khổng lồ - ba chân kiềng của chế độ - lo sợ và phải ủng hộ những thay đổi của ông Tập.

Vậy thì tại sao tôi lại tỏ thái độ bi quan như vậy, khi rời khỏi Trung Quốc lúc sắp kết thúc 4 năm công tác, về tình hình kinh tế trong tương lai của nước này? Lúc tôi mới đến đó, tốc độ tăng trưởng GDP của Trung Quốc là gần 10% trong gần 30 năm liên tục, một điều không tưởng trong lịch sử kinh tế học hiện đại. Nhưng hiện tại tỉ lệ đó giảm xuống chỉ còn 7%. Những doanh nhân phương Tây và các nhà chuyên gia kinh tế quốc tế ở Trung Quốc cảnh báo rằng số liệu thống kê GDP của chính phủ chỉ chính xác khi nó là kim chỉ nam cho hướng phát triển, và phương hướng hiện giờ của nền kinh tế Trung Quốc rõ ràng đang đi xuống. Vấn đề được đặt ra ở đây là tốc độ tụt dốc này còn nhanh và xa như thế nào nữa.

Báo cáo của riêng tôi đã chỉ ra rằng chúng ta đang chứng kiến hồi kết thúc của kỳ tích kinh tế Trung Hoa. Cái mà chúng ta nhìn thấy chỉ là sự thành công chủ yếu dựa vào bong bóng nhà đất dựa trên vay nợ và chi tiêu công đuợc thúc đẩy bởi tham nhũng. Những chiếc cần cẩu xây dựng vuơn lên nhan nhản không phải là biểu tượng cho sức sống của một nền kinh tế; nó chỉ cho thấy nền kinh tế đó đang chạy đua một cách điên cuồng.

Phần lớn những thành phố ở Trung Quốc tôi từng đến thăm đều đã bị lấp đầy bởi những khu phức hợp gồm các căn hộ lớn nhưng vẫn còn trống, đặc biệt chỉ nhìn thấy vào buổi tối bởi những ánh đèn từ trên tầng cao nhất. Tôi đặc biệt lưu ý điều này trong các chuyến đi về cái gọi là đô thị loại ba và bốn – có đến khoảng 200 thành phố như thế, với dân số từ 500,000 cho đến vài triệu người, nơi mà các du khách phương Tây hiếm khi đến nhưng lại chiếm khoảng 70% doanh số bán nhà đất ở Trung Quốc.

Ví dụ, nhìn từ cửa sổ phòng khách sạn của tôi ở thành phố Dinh Khẩu thuộc phía đông bắc của Trung Quốc, tôi chỉ thấy những tòa nhà cao tầng trải dài hàng dặm, với số lượng ô tô qua lại trên đường chỉ đếm trên đầu ngón tay. Nó khiến tôi nghĩ rằng đây chính là hậu quả của vụ nổ bom neutron – chỉ còn các công trình kiến trúc đứng lạc lõng nhưng không ai còn sống.

Tình hình còn tồi tệ hơn ở Hàm Đan, một trung tâm chuyên về thép cách Bắc Kinh 300 dặm về phía Nam, khiến một nhà đầu tư ở tuổi trung niên lo sợ rằng một nhà phát triển ở địa phương sẽ không đủ khả năng thanh toán các khoản tiền lãi như đã hứa, và dọa sẽ tự tử vào mùa hè năm ngoái. Sau khi nghe những câu chuyện tương tự về sự tuyệt vọng, các nhà chức trách đã cấm người dân không được nhảy từ tầng cao nhất của các tòa nhà. Chính quyền thành phố Hàm Đan đã từ chối bình luận về điều này.

Trong 20 năm qua, bất động sản đã trở thành nhân tố chính thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Trung Quốc. Vào cuối thập niên 1990, Đảng Cộng sản cuối cùng đã cho phép người dân thành thị được sở hữu nhà riêng, và từ đó nền kinh tế phát triển tăng vọt. Mọi người đổ hết tiền tiết kiệm vào bất động sản. Các ngành công nghiệp liên quan như thép, thủy tinh và điện gia dụng phát triển đến mức bất động sản chiếm hơn một phần tổng sản phẩm quốc nội của Trung Quốc.

Các khoản nợ phải trả cho sự bùng nổ, bao gồm cả khoản vay của các chính phủ, nhà phát triển và tất cả các ngành công nghiệp. Mùa hè này, quỹ tiền tệ quốc tế đã lưu ý rằng trong suốt 50 năm qua, chỉ có bốn quốc gia trải qua tốc độ tích tụ nợ nhanh như Trung Quốc chỉ trong vòng 5 năm. Bốn nước đó là Brazil, Ireland, Tây Ban Nha và Thụy Điển – đã phải đối mặt với khủng hoảng ngân hàng trong vòng 3 năm tăng trưởng tín dụng với tốc độ khủng khiếp như thế.

Trung Quốc đã học theo Nhật Bản và Hàn Quốc trong việc xuất khẩu hàng hóa để thoát khỏi cảnh đói nghèo. Nhưng quy mô phát triển rộng lớn của Trung Quốc giờ lại trở thành hạn chế. Với tư cách là quốc gia xuất khẩu nhiều nhất thế giới, liệu Trung Quốc có thể tăng trưởng đến mức độ nào nữa từ việc giao dịch thương mại với Hoa Kỳ và đặc biệt là châu Âu? Chuyển dịch kinh tế theo hướng đổi mới? Đó là câu thần chú của mọi nền kinh tế phát triển, và về điểm này thì các đối thủ của Trung Quốc lại có lợi thế hơn hẳn, đó là: xã hội của họ khuyến khích tư duy phóng khoáng và tín ngưỡng mang phong cách riêng.

Khi nói chuyện với các sinh viên đại học người Trung Quốc, tôi thường hỏi họ về các kế hoạch cho tương lai. Tôi thầm thắc mắc rằng, tại sao trong một nền kinh tế với vô số tiềm năng phát triển như vậy mà rất ít sinh viên lựa chọn trở thành doanh nhân? Theo các nhà nghiên cứu ở Mỹ và Trung Quốc, sinh viên học ngành kỹ sư ở Stanford nhiều gấp 7 lần so với số sinh viên theo học tại các trường đại học danh giá ở Trung Quốc có ý định khởi nghiệp.

Một cuộc phỏng vấn với sinh viên học ngành kỹ sư môi trường cứ ám ảnh tôi mãi. Bố mẹ của cậu sinh viên ấy trở nên giàu có nhờ phát triển công ty chuyên về sản xuất giày và ống nước. Nhưng cậu ấy lại không hề muốn kế nghiệp gia đình – và bố mẹ cậu ấy cũng chẳng mong muốn điều đó. Họ nói rằng thà cậu đi làm nhà nước còn hơn. Công việc vừa an toàn hơn, và nếu cậu có thể leo lên vị trí cao trong chính quyền thì có thể giúp cho việc kinh doanh của gia đình.

Liệu chiến dịch của ông Tập có đảo ngược sự suy giảm của Trung Quốc hay ít nhất là hạn chế nó không? Có thể. Nó phụ thuộc vào công thức chuẩn của các nhà cải cách Trung Quốc: tái cơ cấu hệ thống tài chính để khuyến khích đầu tư, phá bỏ thế độc quyền để tạo ra vai trò lớn hơn cho doanh nghiệp tự nhân, chủ yếu dựa vào tiêu dùng trong nước.

Nhưng ngay cả những nhà lãnh đạo đầy quyền lực của Trung Quốc cũng gặp khó khăn trong việc thực thi mong muốn của họ. Hồi đầu năm nay tôi có nói đến kế hoạch của chính phủ nước này trong việc giải quyết một vấn đề khá đơn giản: giảm sản lượng thép ở Hà bắc, một tỉnh gần Bắc Kinh. Chỉ riêng Hà Bắc đã sản xuất lượng thép thô gấp đôi Mỹ, nhưng từ lâu Trung Quốc đã không còn cần đến lượng thép lớn như vậy, khiến bầu trời Hà Bắc đen kịt bởi khí thải. Cuối cùng ông Tập đã phải cảnh báo các quan chức địa phương rằng, các tiêu chuẩn để đánh giá sẽ không đơn giản là mức tăng trưởng GDP nữa mà còn là đáp ứng các tiêu chuẩn về môi trường.

Vào cuối năm 2013, Hà Bắc đã tổ chức một sự kiện có tên là “Ngày chủ nhật hành động.” Các quan chức đã cử một đội đi phá dỡ các lò luyện kim và nhà máy, đưa việc này trở thành sự kiện đáng quan tâm trong chương trình thời sự lúc 7h tối. Nhưng cuối cùng mọi chuyện vỡ lở ra rằng các nhà máy bị phá hủy ấy từ lâu đã không còn sản xuất nữa nên việc phá hủy chúng cũng chẳng ảnh hưởng gì đến sản lượng. Thay vào đó, ngành công nghiệp luyện thép của Trung Quốc vẫn đang trên đà lập kỷ lục vào năm nay.

Tôi đã học được một điều rằng, ở Trung Quốc, màu vàng không chỉ tượng trưng cho sự phát triển. Nó còn là màu của ánh hoàng hôn.
Bob Davis
Athena chuyển ngữ 
---- Esther Fung và Lingling Wei có đóng góp cho bài viết này.
Nguồn:The End of China's Economic Miracle?, The Wall Street Journal.
(Dân luận)