Tổng số lượt xem trang

Thứ Tư, 13 tháng 11, 2013

Chúng ta là công dân, không còn là thần dân & VN làm gì khi vào Hội đồng Nhân quyền?

VN làm gì khi vào Hội đồng Nhân quyền?

Hội đồng Nhân quyền LHQ
Hội đồng Nhân quyền LHQ được lập từ tháng 3/2006

Có nhiều phản ứng khác nhau sau khi Việt Nam lần đầu tiên được bầu vào Hội đồng nhân quyền Liên Hiệp Quốc (LHQ).

Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội Việt Nam tự hào nói Việt Nam "đã hội nhập quốc tế rất sâu rộng".

Ông Trần Văn Hằng nói: "Khi thế giới hiểu rõ hơn, từ đó họ sẽ có nhận thức, cách nhìn về vấn đề quyền con người ở Việt Nam."

"Trước đây khi chúng ta không là thành viên, họ nói thậm chí họ ra các nghị quyết mà chúng ta không được tham gia. Còn giờ chúng ta đã có quyền phát biểu, chứng minh bằng hành động, bằng điều kiện thực tế cụ thể để cho họ nhận thức và thấy rõ quyền con người ở Việt Nam."

Ông Hằng cũng tuyên bố đây là "đòn đánh mạnh vào các đối tượng mà bấy lâu nay cố tình bôi nhọ, vu cáo chúng ta".

Trong khi đó, một nhà quan sát trong nước nói Việt Nam có nhiều việc cấp thiết phải làm để đáp ứng kỳ vọng trong nước cũng như của cộng đồng quốc tế.

Khi đã trở thành thành viên của Hội đồng này, Việt Nam không thể đưa ra những luật riêng của mình quá khác so với chuẩn mực chung LHQ đưa ra, bà Phạm Chi Lan, nguyên Tổng thư ký, Phó Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam nói với BBC hôm 13/11/2013.

Theo nhà quan sát này, tuy chiếc ghế mới là một tin vui, Việt Nam phải làm ngay các bước để cải thiện tình hình nhân quyền:

"Trước hết, Hiến pháp của Việt Nam phải làm rõ hơn các quyền về con người, cũng như các vấn đề về nhân quyền đã được nêu ở trong Hiến pháp.

"Sau đó, Việt Nam phải hoàn thiện hệ thống luật pháp của mình để làm rõ hơn các quyền của công dân, quyền con người được quy định trong Hiến pháp sẽ thực hiện như thế nào.

"Và thứ ba, về cơ chế thi thành từ luật đến thực hiện như thế nào, đây cũng là việc Việt Nam cũng phải tập trung nhiều nỗ lực."

Một số quyền của công dân Việt Nam mà lâu nay chưa có đủ các cơ sở, điều kiên pháp lý để thực hiện tốt như quyền tự do ngôn luận, quyền tự do báo chí, quyền lập hội, hay quyền biểu tình v.v..., theo bà, phải được luật hóa tốt hơn.

'Thanh sát quốc tế'
"Việt Nam phải chấp nhận cho tất cả các tổ chức hoạt động về vấn đề nhân quyền, bảo vệ con người được phép thành lập văn phòng ở Việt Nam" - Blogger Nguyễn Lân Thắng
Cũng hôm thứ Tư, một blogger vận động cho dân chủ, nhân quyền của Việt Nam, ông Nguyễn Lân Thắng cho rằng với chiếc ghế mới, Việt Nam phải mở cửa cho thanh tra, thanh sát của quốc tế về nhân quyền.

Blogger này nói: "Việt Nam phải chấp nhận cho LHQ cử các đoàn thanh sát về các vấn đề nhân quyền vào Việt Nam thanh sát về nhân quyền bất cứ lúc nào.

"Thứ hai, Việt Nam phải chấp nhận cho tất cả các tổ chức hoạt động về vấn đề nhân quyền, bảo vệ con người được phép thành lập văn phòng ở Việt Nam,

"Và điều thứ ba là Việt Nam phải ngưng ngay các điều về sách nhiễu, theo dõi, cũng như bắt bớ những người hoạt động liên quan đến nhân quyền, tự do ngôn luận."

Nhìn nhận chiếc ghế mới của Việt Nam như một cơ hôi "đáng mừng" cho phong trào dân chủ trong nước, ông Lân Thắng nhắc lại đòi hỏi của các nhà vận động yêu cầu chính quyền phải bãi bỏ ngay điều luật 258 để "xứng đáng" với chiếc ghế.

Điều 258 trong bộ luật hình sự của Việt Nam quy định hình phạt về tội mà nhà cầm quyền cho là "lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân".

Ông Thắng nói chiếc ghế là cơ hội cho những người hoạt động về nhân quyền trong nước "có thêm các khả năng đưa ra những hình thức đấu tranh khác" gây áp lực với chính quyền từ bỏ điều luật này, đồng thời có những hành động khác cải thiện hồ sơ nhân quyền đang gặp nhiều chỉ trích.

Biểu tình ở Việt Nam
Các tổ chức nhân quyền phê Việt Nam nhưng chính phủ nhiều nước bỏ phiếu ủng hộ Việt Nam tại LHQ

Hôm 13/11, ông Võ Văn Ái, từ Ủy ban Bảo vệ Quyền làm Người Việt Nam có trụ sở tại Paris nói với BBC ông coi việc giành ghế của Việt Nam là thắng lợi của Đảng Cộng sản, chứ không phải nhân dân, Việt Nam.

Theo ông Ái, nhà cầm quyền Việt Nam trước hết phải hủy bỏ điều mà ông gọi là sự "bóp họng" tự do ngôn luận tại Việt Nam, cũng như các quyền tự do tôn giáo, tự do tín ngưỡng và tự do tư tưởng và đặc biệt là tự do báo chí.

Hôm thứ Ba, 12/11, Việt Nam lần đầu tiên giành ghế thành viên Hội đồng Nhân quyền của LHQ với kết quả 184 trên 192 phiếu bầu, xếp cao nhất về số phiếu trong số 14 thành viên mới, trong đó có Cuba, Trung Quốc.

Tần Cương, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc, nói: "Việc Trung Quốc được bầu là thành viên của Hội đồng nhân quyền LHQ với đa số chứng tỏ cộng đồng quốc tế đánh giá cao tiến bộ của Trung Quốc trong sự nghiệp nhân quyền cũng như việc Trung Quốc chủ động tham gia và xúc tiến hợp tác nhân quyền quốc tế."
(BBC)

Hội đồng Nhân quyền là gì?


Lịch sử hình thành

QĐND - Từ năm 2003, Liên hợp quốc (LHQ) đã triển khai kế hoạch cải tổ sâu rộng nhằm tăng hiệu quả, sự minh bạch và dân chủ hóa trong các hoạt động của LHQ. Đáng chú ý là các kế hoạch cải tổ Hội đồng Bảo an và các cơ chế giữ gìn hòa bình, an ninh của LHQ; cải tổ hệ thống phát triển, trong đó có mô hình "Một LHQ"; cải tổ bộ máy nhân quyền LHQ; Ban thư ký… Đến nay, có thể coi việc cải tổ bộ máy nhân quyền với việc thành lập Hội đồng nhân quyền (HĐNQ) để thay thế Ủy ban nhân quyền trước đây (UBNQ) là công tác cải tổ đạt kết quả cụ thể thực chất.

Quá trình thương lượng bắt đầu từ giữa năm 2005, chủ yếu tại Geneva; đầu năm 2006 chuyển dần sang New York và diễn ra dồn dập với nhiều cuộc họp chính thức, không chính thức, vận động hành lang. Ngày 15-3-2006, Đại hội đồng LHQ đã thông qua bằng bỏ phiếu Nghị quyết 60/251, chính thức thành lập Hội đồng nhân quyền với 170 phiếu thuận, 4 phiếu chống (Mỹ, Israel, Marshall, Palau) và 3 phiếu trắng.

Cơ cấu thành viên, tiêu chuẩn bầu chọn thành viên HĐNQ

HĐNQ bao gồm 47 nước thành viên, phân bổ cân bằng theo khu vực địa lý. Cụ thể là: Nhóm châu Á được 13 ghế, Nhóm châu Phi 13 ghế, Nhóm Đông Âu 6 ghế, Nhóm Mỹ La-tinh (MLT) và Caribe 8 ghế, Nhóm Tây Bắc Âu và các nước khác (phương Tây) 7 ghế. Các thành viên có nhiệm kỳ 3 năm, không được tái cử nếu đã qua hai nhiệm kỳ liên tục (đây là điểm mới để hạn chế việc một số nước, nhất là các nước lớn trở thành “thành viên thường trực” trên thực tế như tại HĐBA). HĐNQ bầu Chủ tịch và 4 Phó chủ tịch nhiệm kỳ một năm dựa trên đề cử của 5 nhóm khu vực và theo nguyên tắc luân phiên giữa các nhóm khu vực. Một Phó chủ tịch sẽ đảm nhiệm vai trò Báo cáo viên của HĐNQ.

Tất cả các nước thành viên LHQ đều có quyền ứng cử vào HĐNQ. Khi bỏ phiếu, các nước thành viên LHQ cần xem xét những đóng góp của từng ứng cử viên trong việc thúc đẩy và bảo vệ nhân quyền cũng như những cam kết tự nguyện của họ trong lĩnh vực này. Đại hội đồng sẽ bầu các thành viên HĐNQ bằng bỏ phiếu kín với đa số thường, đồng thời có thể treo quyền thành viên HĐNQ đối với một nước “vi phạm nhân quyền nghiêm trọng hoặc có hệ thống” bằng đa số 2/3 số nước có mặt bỏ phiếu đồng ý.

Các cơ chế, bộ máy của HĐNQ (theo Nghị quyết A/HRC/5/1)

1. Cơ chế kiểm điểm phổ cập định kỳ (UPR): Là cơ chế mới và liên chính phủ của HĐNQ, có nhiệm vụ thực hiện kiểm điểm tổng thể các vấn đề nhân quyền tại tất cả các nước thành viên LHQ, định kỳ 4 năm một lần theo nguyên tắc đối thoại, hợp tác, đối xử bình đẳng, khách quan, minh bạch, xây dựng, không đối đầu, không chọn lọc và chính trị hóa. Mục đích của cơ chế này là nhằm cải thiện tình hình nhân quyền và thúc đẩy các nước thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ, cam kết về nhân quyền; tăng cường năng lực thực thi nhân quyền cho các quốc gia thông qua tham vấn, hỗ trợ kỹ thuật và chia sẻ kinh nghiệm.

2. Cơ chế “các thủ tục đặc biệt” (special procedures): Là hệ thống các chuyên gia của LHQ, hoạt động với tư cách cá nhân và “độc lập”, có nhiệm vụ theo dõi, đưa ra các ý kiến tư vấn và có báo cáo công khai về tình hình nhân quyền theo từng lĩnh vực hoặc tại một số nước cụ thể, nhằm hỗ trợ HĐNQ trong việc bảo vệ và thúc đẩy nhân quyền trên thế giới. Cơ chế này đã có từ thời kỳ UBNQ trước đây và được HĐNQ tiếp tục duy trì (theo tinh thần NQ 60/251), song có một số điều chỉnh nhất định, đặc biệt trong việc bổ nhiệm và giám sát hoạt động. HĐNQ hiện có 38 thủ tục đặc biệt, gồm: 31 thủ tục theo vấn đề (thematic mandates) và 8 thủ tục về các nước cụ thể (country mandates). Việc thiết lập, gia hạn hoặc chấm dứt một “Thủ tục đặc biệt” phải được thông qua bằng một nghị quyết của HĐNQ.

Văn phòng Cao ủy có nhiệm vụ trợ giúp mandate holders thực hiện nhiệm vụ (cử người giúp việc với tư cách trợ lý, hậu cần và nghiên cứu), phối hợp với đại diện UNDP tại nước sở tại trong các chuyến thăm của mandate holders (country visit) như giúp xây dựng chương trình làm việc, tiếp xúc, lo hậu cần (xe, phiên dịch) và tổ chức họp báo khi kết thúc chuyến thăm...

3. Thủ tục khiếu nại (complaint procedures): Là cơ chế có chức năng xem xét theo quy trình kín các kháng thư của cá nhân hoặc tổ chức tố cáo một quốc gia thành viên LHQ vi phạm nhân quyền “thô bạo, có hệ thống”. Cơ chế này gồm 2 Nhóm làm việc: Nhóm làm việc về Kháng thư (WGC) gồm 5 thành viên là các chuyên gia do Ủy ban Tư vấn của HĐNQ bầu ra và Nhóm làm việc về tình hình (WGS), gồm 5 thành viên là đại diện các quốc gia thành viên HĐNQ, được bầu trên cơ sở cân bằng địa lý. Theo quy trình, khi cá nhân hoặc nhóm tự cho là nạn nhân bị vi phạm nhân quyền gửi kháng thư tới Văn phòng Cao ủy Nhân quyền, WGC sẽ xem xét kháng thư theo các tiêu chí cụ thể. Các kháng thư được coi là đáp ứng đủ tiêu chí sẽ được gửi tới quốc gia liên quan. Đáng chú ý là Nghị quyết A/HRC/5/1 của HĐNQ quy định, trong thời hạn 3 tháng kể từ khi nhận được kháng thư, quốc gia liên quan cần cung cấp các thông tin trả lời cáo buộc nêu trong kháng thư. Thời hạn này có thể kéo dài thêm nếu quốc gia yêu cầu hoặc do Nhóm làm việc quyết định.

4. Ủy ban Tư vấn (Advisory Committee): Là cơ chế gồm các chuyên gia hoạt động với tư cách cá nhân, do các nước thành viên đề cử và được HĐNQ bầu bằng bỏ phiếu kín trên cơ sở cân bằng địa lý. Nhiệm vụ của Ủy ban Tư vấn là: Cung cấp ý kiến tư vấn hoặc nghiên cứu chuyên đề theo yêu cầu của HĐNQ. Ủy ban tư vấn không có chức năng ra nghị quyết, quyết định hoặc xem xét tình hình nhân quyền tại các nước cụ thể. Trong khi thực hiện chức trách của mình, Ủy ban Tư vấn có nghĩa vụ hợp tác chặt chẽ với các quốc gia, các cơ quan quốc gia về nhân quyền, NGOs. Các nước thành viên và quan sát viên HĐNQ, các tổ chức liên chính phủ, cơ quan nhân quyền quốc gia và NGOs có thể tham gia trực tiếp vào công việc của Ủy ban tư vấn trên cơ sở các quy định trong Nghị quyết 1996/31 của ECOSOC và các tiền lệ tại Ủy ban Nhân quyền trước đây.

5. Nhóm Tư vấn (consultative group): Theo Nghị quyết A/HRC/5/1, khi bắt đầu chu kỳ các khóa họp thường niên của HĐNQ (sau khi có Chủ tịch HĐNQ mới), mỗi Nhóm khu vực sẽ đề cử một đại diện tham gia Nhóm Tư vấn, hoạt động với tư cách cá nhân. Nhóm Tư vấn có nhiệm vụ lập danh sách và trình Chủ tịch HĐNQ các ứng cử viên “phù hợp” cho các chức danh Thủ tục đặc biệt còn trống (do mới thành lập hoặc hết nhiệm kỳ). Nhóm tư vấn sẽ chọn lựa và lập danh sách này từ các ứng cử viên được giới thiệu công khai (trong public list), có tính đến ý kiến của tất cả các bên (stakeholders), bao gồm cả các mandate holders còn tại vị hoặc sắp kết thúc nhiệm kỳ. Danh sách được trình Chủ tịch HĐNQ chậm nhất là một tháng trước khi bắt đầu khóa họp HĐNQ. Trên cơ sở khuyến nghị của Nhóm tư vấn và qua tham vấn rộng rãi, đặc biệt là với Điều phối viên các Nhóm khu vực, Chủ tịch HĐNQ sẽ chọn ứng viên phù hợp và trình HĐNQ thông qua việc bổ nhiệm.
(QĐND)

Lê Thanh Phong - Chúng ta là công dân, không còn là thần dân

Chúng ta là công dân, không còn là thần dân

Ông Hoàng Xuân Quế - giảng viên Trường Đại học Kinh tế quốc dân - kiện Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ra toà - liên quan đến việc ban hành quyết định thu hồi bằng tiến sĩ của ông do “đạo văn”.
Chưa bàn đến chuyện lý lẽ sẽ thuộc về ai trong vụ kiện này, điều quan tâm chính là ở chỗ, công dân kiện một ông bộ trưởng ra toà vì đã ban hành một văn bản xâm phạm đến lợi ích của cá nhân mình.

Ý thức về quyền của công dân, nhận thức được pháp luật là công cụ để bảo vệ quyền, lợi ích của công dân là cơ sở cho một cá nhân trong xã hội tuân thủ pháp luật cũng như đấu tranh cho bản thân và cộng đồng bằng pháp luật.

Bộ trưởng Phạm Vũ Luận phải đối mặt với một vụ kiện và có thể là bên thua cuộc.

Mấy tuần qua, ông Huỳnh Uy Dũng - chủ doanh nghiệp ở Bình Dương - đã tố cáo ông Chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương lên tận Thủ tướng.

Cái gan dám kiện lãnh đạo tỉnh khi mình đang làm ăn tại địa phương của ông Dũng đã lay động giới doanh nghiệp. Nếu chủ tịch tỉnh hay quan chức cơ quan công quyền sai thì phải tố cáo, phải kiện, không sợ hãi làm “phận thảo dân” cay đắng cam chịu.

Nói như thế bởi vì, từ trước đến nay, người dân nghe nói tới quan chức là e ngại không dám đụng chạm, cỡ hàm chủ tịch tỉnh, bộ trưởng thì chỉ đứng xa mà nhìn.

Người dân, doanh nghiệp nghĩ phận mình nhỏ nhoi, kiện quan chức tầm lãnh đạo thì chẳng khác gì ''con kiến mà kiện củ khoai''. Dân thường dù không sợ uy quyền thì cũng ngại cửa quan, còn doanh nghiệp sợ bị nguy hiểm đến hoạt động của đơn vị.

Kiện quan đâu không thấy, tan tành sự nghiệp đã là nhãn tiền. Vậy thì, hãy xem những cá nhân, doanh nghiệp biết sử dụng pháp luật để khởi kiện quan chức bằng cái nhìn tích cực.

Ít nhất, hành động của họ tác động đến cộng đồng xã hội, để mọi người dân nhận thức đầy đủ hơn về các quyền của công dân trong một xã hội dân chủ, một đất nước pháp quyền.

Còn nữa, nóng sốt nhất là vụ ông Nguyễn Thanh Chấn - không phải là chuyện oan sai 10 năm lao lý nữa, mà là chuyện bị bức cung nhục hình trong quá trình điều tra mà ông là nghi can giết người.

Ông Chấn kể với phóng viên báo chí về những hành vi dọa giết, tra tấn tinh thần ông của các điều tra viên.

Thực ra, ông Chấn đã tố cáo hành vi bức cung, nhục hình của cán bộ điều tra trước hai phiên toà, nhưng không được hội đồng xét xử xem xét. Ông Chấn cũng đã tố cáo điều này thông qua nhiều đơn kêu oan gửi đến các cơ quan có thẩm quyền, nhưng cũng không được xem xét.
Ông Chấn còn tiếp tục đòi lại công bằng, ông không thể ngồi yên, chờ đợi sự công tâm của ai đó để dẫn dắt công lý đến trả lại công bằng cho ông. Nếu như công lý không lôi những người cố tình gây oan sai ra toà thì ông Chấn phải chủ động đấu tranh.

Một số quan chức có kiểu ứng xử như quan lại phong kiến là vì người dân chưa khai thác hết quyền và nghĩa vụ của công dân trong một xã hội dân chủ. Dân còn sợ quan chức như thảo dân sợ quan lại thời phong kiến thì áp bức bất công còn nhiều! Hãy biết, chúng ta đã và đang là công dân, không còn là thần dân!
Lê Thanh Phong 
Báo Lao Động 

Thiện Tùng - Giải mã “Con người mới Xã hội Chủ nghĩa”

Vừa chiếm được quyền lãnh đạo Nhà nước và Xã hội, Đảng CSVN ra oai đưa ngay cụm từ ý thức hệ vào tên nước rồi khẳng định bước đi và đích đến – đi từ Chủ nghĩa Xã hội (CNXH) để đến đích Cộng sản Chủ nghĩa (CSCN).

Các vị lãnh đạo ngành “tai mắt mũi họng” rao giảng rất bài bản học thuyết Cộng sản với hai tiến trình, nghe mê hồn luôn:

XHCN là bước quá độ (bước đệm) lên CSCN. Phân phối: “Làm theo sức, hưởng theo lao động - làm ít hưởng ít, làm nhiều hưởng nhiều, không làm không hưởng.

CSCN là đích đến cuối cùng. Phân phối: “Làm tùy sức, hưởng theo nhu cầu”- làm tự giác tùy theo sức lực, hưởng cần chi có nấy, người mất sức lao động vẫn được hưởng theo nhu cầu.

Thế rồi, để đi đến “thiên đường” ấy, các vị nêu ra điều kiện tiên quyết: “Muốn xây dựng thành công CNXH phải có con người XHCN” - Con người mới XHCN quyết định thành bại cả tiến trình.


Chủ thuyết CS đã hoang tưởng, các vị còn đưa ra chuẩn chất con người mới XHCN càng hoang tưởng, siêu phàm hơn: “Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư”, phải “Mỗi người vì mọi người, mọi người vì mỗi người”.v.v…

Ở thế tục nầy tìm đâu cho ra những “Con người mới XHCN” với chuẩn chất siêu phàm như thế?!. Không tìm ra con người mới XHCN thì cũng có nghĩa là không bao giờ có CNXH hay CNCS gì cả? – “vạn sự khởi đầu nan”, hoang tưởng từ đầu đến cuối? .

Sau khi chiếm Sài Gòn 30/04/1975, tôi tận mắt chứng kiến, Luật sư Nguyễn Hữu Thọ, chủ tịch Mặt trận Dân tộc Giải Miền Nam, Kiến trúc sư Huỳnh Tất Phát, chủ tịch Chính phủ Cách mạng Lâm thời CHMNVN, hai ông cùng vi hành trên đường bỗng dưng dừng lại trỏ tay, lắc đầu ngao ngán trước cảnh chen lấn giành nhà, giành xe… Tôi thoáng nghĩ, là trí thức yêu nước, các ông từng sống ở đô thị, có nhà lầu, xe hơi, bỏ chúng lại phía sau ra chiến khu tham gia kháng chiến vì đại sự, giờ đây thấy những người một thời vào sanh ra tử tranh giành những thứ “lẻ tẻ” đâm ra chướng mắt, ngao ngán.

Cuộc chạy đua vì danh lợi trong cán bộ đảng viên có lẽ bắt đầu từ đó. Đến nay ít nhất đã 38 năm (1975-2013) xây dựng CNXH mà, dầu có cố, cũng không tìm đâu ra “con người mới XHCN” với những chuẩn chất : cần, kiệm,liêm, chính, chí công vô tư...”. Ngược lại, chỉ cần hí mắt cũng thấy đầy rẫy tệ quan liêu, cửa quyền, tham nhũng, hối lộ… trong giới cầm quyền. Lẽ sống của họ: tôi là trên hết, tiền là tất cả, họ giàu nứt đố đổ vách – Vào mạng Inter gõ <CLB NOKIA .wordpress.com> sẽ thấy tài sản nổi của quan chức. Trước hiện tình ấy, có người thắc mắc: họ giàu quá như vậy sao còn tiếp tục tham? . Tôi nghĩ họ tham như thế chưa quá đâu, hãy ước tính các khoảng cần chi của họ:

Chi cho xây dựng cơ ngơi hiện đại,

Chi cho đi lại cao sang,

Chi cho ăn uống như ông hoàng,

Chi boa cho những cô nàng bồ nhí,

Chi cho cô cậu tí đi học nước ngoài,

Chi cho ngài trị bịnh ngoại quốc,

Chi cho xây cất từ đường,

Chi sắm sẵn hàng rương, nhà mồ,

Chi hối lộ lúc mâm nguy…

Tính lại suy đi biết bao là đủ?

Đôi lời nhắn nhủ: “Hãy tận thu cho đủ để có mà chi”.

Lúc còn kháng chiến, khi chưa cầm quyền, còn nghèo khó, các vị lãnh đạo ghét cai ghét đắng Trí, Phú, Địa, Hào, kêu gọi mọi người hãy “đào tận gốc tróc tận rễ” chúng. Vừa cầm quyền, qua bước cải tạo XHCN Công, Nông, Thương, dường như các vị chẳng những không còn oán Trí, Phú, Địa, Hào mà mơ mình sớm thành ít nhất một trong 4 ấy. Hơn 38 năm qua, là thời gian quá đủ cho cuộc hành trình của quan chức tìm các danh vị Trí, Phú, Địa, Hào. Qua cải tạo chiếm đoạt, họ dễ dàng thành Phú, Địa, Hào, còn muốn trở thànhTrí thì phải học hành, lớn tuổi học khó nhớ mau quên, dùng tiền mua bằng là thượng sách. Vào mạng Inter, ghé thư viện TS Hà Sĩ Phu, tôi gặp bài thơ lục bát châm chích sâu cay :

Bốn anh Trí – Phú – Địa – Hào,

Chỉ thương anh Trí lao đao đến giờ.

Đảng thương anh Trí ngu ngơ,

Cho Công – Nông – Trí chung cờ liên minh.

Trông lên Liềm – Búa hai hình,

Trí ta vẫn chẳng thấy mình ở đâu!,

Quay sang tìm Phú – Địa – Hào,

Thấy ba bụng phệ… đã vào Đảng ta.

Tham thì có thể bất cứ ai, còn nhũng thì phải là những người có quyền – chống tham nhũng là chống người có quyền, chỉ những người nắm quyền tối thượng mới dám đứng ra thị thiền chống tham nhũng. Hết ông Tổng Bí thư nầy đến ông Tổng Bí thư khác hô hào “đẩy lùi” nó không chịu lùi, “chận đứng” nó chẳng những không chịu đứng lại còn tấn tới, càng chỉnh đốn càng khốn đốn.

Khi nhận ra tham nhũng trở thành quốc nạn, làm phương hại đến tồn vong chế độ, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng so tay áo nhận lãnh chức Trưởng Ban phòng chống tham nhũng vừa làm trong sạch nội bộ củng cố chế độ, vừa xây dựng con người mới XHCN trong Đảng để làm đầu tàu kéo dân ta lên “thiên đường”. Qua năm lần bảy lượt xua quân tảo trừ tham nhũng, phát hiện ra chúng đông như rươi, che chắn cho nhau không còn kẻ hở, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng uể oải nói: “Tham nhũng lớn cũng có, nhỏ cũng nhiều, như gãy ghẻ ngứa, rất khó chịu!”, “Đến hết thế kỷ nầy không biết có CNXH hoàn thiện ở VN hay chưa !”.

Là Tổng Bí thư đương nhiệm của Đảng đang cầm quyền, là người một thời đứng đầu ngành xây dựng Đảng, ông Nguyễn Phú Trọng chán nản, chào thua như thế thì còn hy vọng gì về cái thiên đường XHCN hay CSCN nữa hỡi Quốc hội !?. Biết rằng trong bóp (ví) các vị luôn có thẻ đảng và thẻ đại biểu quốc hội, nếu các vị còn có lòng yêu nước, thương dân thì đừng tiêp tục dùng Hiến pháp mang nội dung ý thức hệ Cộng sản buộc dân phải đi vào con đường bất tận, ảo tưởng. Ngược lại, nếu các vị vì Đảng quên Dân thì đừng trách sao dân phàn nàn các vị.
13/11/2013
 Thiện Tùng
Tác giả trực tiếp gửi cho BVN

Phạm Gia Minh - Tản mạn chuyện Liên Xô, Trung Quốc và Việt Nam


Phần 1: Chuyện Liên Xô sụp đổ

Kể từ thời điểm Liên Xô và các nước trong phe XHCN ở Đông Âu sụp đổ cách đây hơn hai thập kỷ, cứ đến dịp mồng 7 tháng 11 dương lịch là truyền thông trong nước và quốc tế lại có nhiều bài nhận định, đánh giá về sự kiện lịch sử quan trọng này.

Từng có cơ hội được làm nghiên cứu sinh tại bộ môn Quan hệ Kinh tế Quốc tế của một trong những “lò đào tạo” khoa học Kinh tế hàng đầu của Liên Xô thời đó là Trường Kinh tế Quốc dân mang tên Plekhanov, lại trùng vào giai đoạn giáo sư chủ nhiệm bộ môn là TS Ruslan Imrannovich Khasbulatov - sau này giữ cương vị Chủ tịch Quốc hội Liên Bang Nga, thời xảy ra những biến cố dẫn đến việc Liên Xô tan rã, và kể cả sau khi giáo sư từ bỏ “chính trị bẩn thỉu“ (nguyên văn lời GS Ruslan Khasbulatov) để “về vườn”, tiếp tục dạy học nên tôi có nhiều dịp được trao đổi và tranh luận thẳng thắn, được nghe những ý kiến riêng tư của giáo sư về những vấn đề thời cuộc của nước Nga và quốc tế.

Năm 1993 giáo sư có viết lời tựa đề cho cuốn chuyên khảo của tôi về mô hình phát triển kinh tế Hàn Quốc. [1]

Hơi khác với những đánh giá nghiêng về chính trị, mang mầu sắc của “thuyết âm mưu” có xu hướng kết tội ban lãnh đạo ĐCS Liên Xô, đứng đầu là TBT Gorbachev đã xa rời các đảng viên trung kiên và quần chúng, thậm chí đã “phản bội lại chủ nghĩa Mác-Lê v.v… dẫn đến sự sụp đổ của cả hệ thống các nước XHCN, Khasbulatov lại cho rằng bên cạnh các lý do trực tiếp liên quan tới sự lãnh đạo của ĐCS Liên Xô thì nguyên nhân sâu xa và bao trùm vẫn chính là những khuyết tật mang tính hệ thống của thể chế chính trị - kinh tế - xã hội Xô Viết.

Điều mà trước đây ít ai ngờ tới là các khẩu hiệu “giương cao ngọn cờ của chủ nghĩa Mác- Lê nin” và “vô sản toàn thế giới liên hiệp lại” mà ĐCS Liên Xô lấy làm phương châm hành động về thực chất lại che đậy những toan tính chiến lược nhằm xác lập và củng cố vị thế lãnh đạo thế giới của Liên Xô với thành phần nòng cốt là dân tộc Nga. Chậm chân hơn các quốc gia Tây phương trong tiến trình phát triển để vươn lên vị trí toàn cầu, nước Nga đã chọn cho mình một lối đi riêng: lấy chủ nghĩa Mác – Lê làm nền tảng tư tưởng để tập hợp quần chúng vô sản đói khổ đang hình thành đông đảo ngay tại nước Nga Xa Hoàng và trên toàn thế giới khi mà CNTB đang trong thời kỳ tích lũy tham lam nhất của nó. Phong trào cộng sản nhờ đó đã thu hút được hàng triệu quần chúng và trở thành một lực lượng hùng mạnh trong thế kỷ XX.

Quốc hữu hóa toàn bộ tư liệu sản xuất, cướp lại của cải từ người giàu để tập trung nguồn lực vật chất trong tay nhà nước và thực hiện mô hình XHCN toàn trị (độc đảng chính trị lãnh đạo toàn diện xã hội, kinh tế kế hoạch hóa tập trung bao cấp, phi thị trường …) trong mấy chục năm đầu tiên đã tạo nên bước nhảy vọt ngoạn mục khiến nhiều người cho rằng Liên Xô sẽ vượt Mỹ. Tuy nhiên ngay tại chân đế của tượng đài Xô Viết đã có những vết nứt mang tính cấu trúc cảnh báo một sự sụp đổ khó tránh khỏi.

Bước phát triển vượt bậc của Liên Xô trong mấy chục năm sau Cách mạng tháng 10 có liên quan đến cơ chế huy động mọi nguồn lực xã hội bằng sức mạnh chuyên chính của nhà nước toàn trị đồng thời sử dụng “ lợi thế thông tin” của người đi sau. “Lợi thế“ ở đây chính là thông tin về mô hình chuyên môn hóa sản xuất, phân bổ nguồn lực vào những ngành công nghiệp có năng suất cao nhất mang lại tỷ lệ tăng trưởng cao. Có điều là những thông tin này không bắt nguồn từ nội bộ nền kinh tế Liên Xô mà lại là từ các nước Phương Tây phát triển, nơi mà kinh tế thị trường tự do với tính đa dạng và năng động dưới tác động của quy luật “ bàn tay vô hình” Adam Smith kết hợp với động lực sáng tạo cá nhân theo lý thuyết tiến hóa của Schumpeter hình thành nên.

Kinh tế thị trường (được hiểu như điều kiện đủ) đóng vai trò phòng thí nghiệm khổng lồ nơi mà các phương pháp tổ chức kinh doanh, công nghệ, kỹ năng, trình độ học vấn và hệ thống nghiên cứu & phát triển …(được hiểu như các điều kiện cần) liên tục kết hợp, cạnh tranh khốc liệt để hoàn thiện và cho ra đời những đổi mới cơ bản trong quá trình tiến hóa.

Liên Xô từng tự hào có một nền giáo dục tiên tiến, các trang thiết bị nghiên cứu hiện đại cùng đội ngũ các nhà khoa học và nhà nghiên cứu đầu ngành. Tuy nhiên Liên Xô vẫn không tạo ra những đổi mới cơ bản mang tính tiên phong về công nghệ và kinh tế cho dù quốc gia này đã bắt kịp các nền kinh tế công nghiệp tiên tiến của Phương Tây trong những năm 50- 60 thế kỷ trước. Ngay cả trong lĩnh vực công nghiệp quốc phòng mặc dù đạt được những thành tựu đột phá vượt trội nhưng do thiếu tư duy thị trường nên Liên Xô không thành công trong việc thương mại hóa nhiều công nghệ tiên tiến phục vụ tiêu dùng trong nước và xuất khẩu.

Nguyên nhân chủ yếu là Liên Xô thiếu nền kinh tế thị trường ví như thiếu điều kiện đủ trong khi lại đang sở hữu một nguồn dồi dào các điều kiện cần. Kết cục là nền kinh tế Liên Xô muốn phát triển lại phải dựa vào thông tin định hướng từ phương Tây một cách thụ động.

Thái độ thụ động đó có lẽ phần nào giải thích vì sao vào thời kỳ những năm đầu thế kỷ XX, sau Cách mạng tháng 10, khi mà làn sóng thứ 3 của cuộc cách mạng công nghiệp diễn ra ở Hoa Kỳ và Châu Âu tạo ra “ thời đại của điện và thép” thì Lê nin đã đưa ra công thức bất biến “ CNCS = Chính quyền Xô Viết + Điện khí hóa toàn quốc”

Các lý thuyết gia Xô Viết đã mắc một sai lầm lớn khi họ nhìn nhận rất cứng nhắc về quá trình chuyên môn hóa sản xuất và cho rằng phát triển điện, thép và các ngành công nghiệp nặng là bất biến, vĩnh viễn như một giáo điều. Sự xơ cứng trong tư duy phát triển này cũng là tất yếu khi bản thân Liên Xô không chấp nhận yếu tố thị trường, đồng nghĩa với việc chặn cửa tinh thần sáng tạo công nghệ và động lực kinh doanh làm giàu cho bản thân và xã hội của quảng đại quần chúng.

Cũng cần nhớ lại rằng Microsoft hay Apple khởi đầu từ những chàng trai trẻ rỗng túi nhưng chứa chan tinh thần kinh doanh sáng tạo và quyết tâm chinh phục thế giới chứ không phải là những viện nghiên cứu hay trường Đại học đồ sộ.

Khi tự nền kinh tế Liên Xô không có khả năng nhìn xa và luôn bị lệ thuộc vào thông tin từ Phương Tây thì “lợi thế của người đi sau“ sẽ chấm dứt vào giai đoạn Liên Xô đã bắt kịp thậm chí vượt phương Tây về sản lượng điện, thép và ngũ cốc…

Trong khi Liên Xô vẫn tiếp tục phân bổ nguồn lực vào các ngành công nghiệp nặng truyền thống với điện, thép,… thì phương Tây đã âm thầm thúc đẩy làn sóng thứ 4 của cuộc cách mạng công nghiệp tạo ra “thời đại của ô tô và hàng không” với các sản phẩm ô tô, Polime hóa dầu, tự động hóa… rồi làn sóng thứ 5 tạo ra “thời đại của thông tin liên lạc” với các thiết bị
điện tử, máy tính, internet và công nghệ sinh học, Nano...

Vào những năm cuối của mình Liên Xô không hề thiếu vốn, số liệu cho thấy vốn cố định tăng trung bình khoảng 7,6% /năm trong thời kỳ 1960-1981, cao hơn nhiều so với tỷ lệ 3,6% ở Hoa Kỳ và 3,4% ở Anh. Trong giai đoạn 1983-1987 con số này tiếp tục tăng khoảng 5,8% / năm. Tuy nhiên hiệu suất vốn của các ngành kinh tế công nghiệp nặng truyền thống lại giảm liên tục 3,5 % mỗi năm trong giai đoạn 1960-1981 và 3,8% mỗi năm giai đoạn 1983-1987, đó là tốc độ giảm mạnh nhất trong số các nước phát triển khác trong cùng giai đoạn. [2] Nhận định hợp lý ở đây là Liên Xô đã định hướng sai cho các luồng đầu tư do những thất bại của thông tin kinh tế từ trung ương.

Hiệu suất sử dụng vốn giảm dẫn tới sự tụt dốc tỷ lệ tăng trưởng vào cuối những năm 80. Nếu những năm 60 tỷ lệ này là 5,1% thì những năm 70 xuống còn 3,7% ; giảm tiếp 2% trong những năm 80 và vẫn tiếp tục giảm sau đó... [2]

Sự tụt hậu và mất phương hướng của Liên Xô bắt đầu từ khi mà mọi nỗ lực “tái cơ cấu nền kinh tế“ đều thất bại do sự sáng tạo của các cá thể và doanh nghiệp là nguồn lực cơ bản thúc đẩy năng suất sau hơn 70 năm phát triển phi thị trường đã bị tê liệt. Hơn thế nữa cơ chế giá là biện pháp điều phối duy nhất các nguồn lực lại không được thiết lập theo đúng cơ chế thị trường mà vẫn bị tư duy chính trị và bộ máy hành chính quan liêu, tham nhũng chi phối nặng nề.

Nếu luận điểm của Lê Nin về cuộc chiến ai thắng ai giữa CNXH và CNTB dựa trên cơ sở so sánh năng suất lao động thì xu thế thất bại của Liên Xô đã rõ từ những năm 80.

Thiết nghĩ cũng cần nói thêm ở đây về bộ máy hành chính quan liêu trong nền kinh tế Xô Viết.

Trong nền kinh tế Phương Tây, một cách tự phát đã hình thành hàng trăm năm nay một hệ thống các tổ chức muôn màu, muôn vẻ có chức năng thực hiện những giao dịch phục vụ cho thị trường nhằm hỗ trợ quá trình chuyên môn hóa. Ví dụ như các hệ thống phân phối bán buôn và bán lẻ, hậu cần Logistic, các tổ chức tín dụng, chứng khoán, tư vấn pháp luật, kinh doanh, tư vấn tiêu dùng, bảo vệ người tiêu dùng, môi giới thương mại, đăng ký bảo hộ sở hữu tác quyền v.v…Khu vực dịch vụ phục vụ giao dịch thị trường này có ý nghĩa thực tiễn rất lớn nên được ví như “hạ tầng cơ sở mềm” (Soft Infrastructure) của nền kinh tế thị trường. Tại Hoa Kỳ khu vực này năm 1970 đã chiếm hơn 50% tổng sản phẩm quốc nội với số việc làm tăng liên tục từ 26% lực lượng lao động vào năm 1940 lên 43% vào năm 1990. Trong khi đó lao động sử dụng trong khu vực dịch vụ của Liên Xô (chủ yếu là y tế, giáo dục và thương nghiệp) chỉ chiếm 10% tổng lao động. [2]

Trong nền kinh tế Xô Viết hoạt động theo kế hoạch tập trung, phi thị trường thì khu vực dịch vụ này có ít cơ hội phát triển. Phần lớn các giao dịch trong nền kinh tế đều thông qua mệnh lệnh chỉ huy phát ra từ các cơ quan hành chính được hình thành theo nguyên tắc ngành và lãnh thổ. Nền kinh tế càng có quy mô lớn với những mối tương tác và giao dịch tăng với cấp số nhân thì bộ máy hành chính điều hành các giao dịch theo phương thức tập trung lại càng cồng kềnh và mang tính quan liêu nặng hơn. Thực tế này chẳng khác gì hình ảnh một tòa lâu đài đồ sộ nhưng lại được xây trên nền móng hẹp, nó khác hẳn với nền kinh tế thị trường phát triển cao ở Phương Tây sở hữu hạ tầng cơ sở mềm vững chắc là khu vực dịch vụ phục vụ thị trường phong phú, đa dạng và hiệu năng cao.

Xét cho cùng thì ngăn cấm thị trường cực đoan kiểu mô hình Xô Viết quan liêu bao cấp là một biểu hiện đặc trưng của chiếm đoạt quyền tự do, dân chủ trong kinh doanh và lựa chọn cơ hội mưu sinh cũng như thể hiện năng lực sáng tạo của mỗi cá nhân theo nguyên lý tiến hóa. Nếu kết hợp với những nhận định mang mầu sắc chính trị về sự suy thoái của ĐCS Liên Xô do nguyên tắc “tập trung dân chủ” trên thực tế luôn biến tướng thành “có tập trung nhưng mất dân chủ” thì rất tự nhiên một câu hỏi sẽ được nêu ra: “vậy thì phải chăng hệ tư tưởng Mác – Lê, nền tảng của mô hình Xô Viết chính là một khiếm khuyết mang tính hệ thống vì nó mất dân chủ và ngăn cản sự tiến hóa như mọi chế độ toàn trị khác trong lịch sử?”.

Và bánh xe lịch sử vẫn lừng lững đi tới nghiền nát tất cả những vật cản trên con đường tiến hóa của nhân loại.

Thực tế đã cho thấy khi ngọn cờ Mác-Lê và vô sản không còn giúp ích cho Liên Xô và người Nga giành vị thế lãnh đạo thế giới nữa thì những đại diện tinh hoa của họ như Gorbachev, Elxin và Putin đã từ bỏ nó để quay về với chủ nghĩa dân tộc Nga vĩnh hằng và bất biến.

Nói họ đã “phản bội” chủ nghĩa Mác – Lê có lẽ là hơi hồ đồ vì người ta chỉ kết tội phản bội mục tiêu và lý tưởng chứ không ai bị kết tội phản bội cái công cụ để đạt mục tiêu cả.

Thăng long – Hà nội 12/11/2013
Để ghi nhận ngày Tổng thống Putin thăm chính thức Việt Nam

Phạm Gia Minh

(còn phần 2 và 3)
____________________________
[1] Phạm Gia Minh, Okrut. Z.M “Mô hình phát triển kinh tế Hàn Quốc“, NXB Tài chính-Thống kê, Moscow 1993. (Tiếng Nga).
[2] Li Tan. “Nghịch lý của chiến lược đuổi kịp. Tư duy lại mô
hình phát triển kinh tế dựa vào nhà nước”. NXB Trẻ 2008.

Tác giả gửi cho viet-studies ngày 12-11-13

Anh hùng Nguyễn Văn Bé !?

Nguyên Anh (Danlambao) - Anh Nguyễn Văn Bé là một người nổi tiếng… Các danh hiệu anh đạt được trong chiến tranh chống Mỹ với các thành tích vô cùng oanh liệt được đám tuyên giáo từ xửa từ xưa ca tụng cho đến ngày nay, cá biệt còn có nhạc nô chế độ tên Huy Du sáng tác ca khúc Xin khắc tên anh trên vách đá chiến hào, tiếc thay bài hát trên không được ban tuyên láo phổ biến rộng rãi và cấm hát sau đó không lâu!
Trong quân sử của CSVN cũng đầy mâu thuẫn (vì xạo nguyên hệ thống nên mạnh ai nấy láo) cho nên có đến hai giả thuyết về nhân vật này!
Giả thuyết thứ 1: Anh hùng Lực Lượng Vũ Trang,
Về những chiến công và danh hiệu của dũng sỹ Nguyễn văn Bé đạt được:
- Huân chương chiến công Giải Phóng hạng nhì
- Chiến sỹ thi đua hai năm liền 1965-1966
- Dũng sỹ diệt Mỹ cấp ưu tú
- Huân chương Quân Công Giải Phóng hạng 3
- Anh Hùng lực lượng vũ trang Nhân dân
Sống sau chiến tranh và từ trần ngày 24/3/2002
Giả thuyết thứ 2:
“Theo tuyên truyền từ phía Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, Nguyễn Văn Bé là một tấm gương anh hùng trong chiến đấu. Sinh năm 1941, quê ở Châu Thành, Sông Bé, nhập ngũ tháng 7 năm 1961, Nguyễn Văn Bé là một đảng viên Cộng sản, được tuyên dương Anh hùng khi làm đại đội phó đại đội 304, tiểu đoàn bộ đội địa phương Phú Lợi, Thủ Dầu Một.

Về qua trình chiến đấu của Nguyễn Văn Bé có nhiều mâu thuẫn. Một nguồn cho rằng năm 1966, sau khi bị bắt trong một chuyến vận chuyển vũ khí, theo yêu cầu của các binh sĩ Mỹ và Việt Nam Cộng Hòa, Nguyễn Văn Bé phải giải thích công dụng của các loại vũ khí này. Lợi dụng cơ hội đó, Nguyễn Văn Bé cầm quả mìn Claymor đập vào một chiếc xe tăng, làm chết 69 binh sĩ Mỹ và Việt Nam Cộng hòa, cùng nhiều xe tăng; hy sinh tan xác tại chỗ. Nguyễn Văn Bé được Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân”. [1]
Ở giả thuyết này anh Nguyễn Văn Bé chết ngắc và đã trở thành thương binh liệt sỹ!
Mìn M18A1 [2].
để nhớ ơn anh đảng, chính phủ, quân đội nước thiên đường đã ghi tên anh vào quân sử, ngoài ra tên anh còn được đặt cho một con đường tại thị xã Long Khánh nhưng tiếc thay có lẽ người dân họ biết hết sự thật về anh cho nên đã đổi tên khác, ngoài ra tên anh còn đặt cho một trường học tại Sài Gòn. (!/trường của người hùng chiến tranh/!). Lý lịch anh kể cũng hay, chỉ có những nhân vật hư cấu mới có thể có nhiều nguồn tin khác nhau nói về anh: Chết trong chiến tranh và tin thì nói anh còn sống vì chung quy anh… có thật đâu mà sống với chả chết!
Chúng ta cùng lật lại quân sử về thành tích trước lúc hy sinh của anh ra mổ xẻ xem nào:
Mìn Claymore là một loại mìn cấu tạo được thiết kế đặc biệt dùng để chống các cuộc xâm lấn biển người, được quân đội Mỹ và VNCH sử dụng trong chiến tranh, thân mìn nhồi thuốc nổ C-4 trong có chứa nhiều viên bi dùng để gây sát thương cao cho quân địch thì ở đâu anh Bé lại có, và điều láo dã man nhất của ban tuyên láo khi cho rằng anh Bé đã dùng mìn Claymore đập xuống đất gây tử thương 69 binh sỹ!
Nguyễn Văn Bé cầm tờ báo Tiền Phong [3].

Tiếc cho ban tuyên láo, quả mìn Claymore chỉ phát nổ khi được kích bằng điện và cho dù có đập, rớt, quăng, liệng nó xuống thì vẫn… không phát nổ! Hãy nhìn cuộn dây điện đính kèm theo hình để xác tín cái láo của bộ máy tuyên truyền CS. Như vậy đã rõ, cái truyền thuyết Nguyễn văn Bé chỉ là một nhân vật hư cấu chủ yếu dùng để tuyên truyền lôi kéo, xách động các chiến sỹ đội mũ tai bèo say máu lập công diệt giặc.
Thế nhưng nói anh Bé là một nhân vật không thật thì lại càng… không khả thi khi nguồn tin từ phía đồi diện, quân đội VNCH cho biết anh đã bị bắt sau đó đầu hàng và không hề có cái chuyện anh đập quả mìn xuống đất tiêu diệt giặc thù (có đâu mà đập!). Sau đó anh tuyên bố trước cơ quan truyền thông miền Nam thời đó về sự đầu hàng của mình!
Như vậy nước Việt Nam chúng ta có bao nhiêu anh hùng Nguyễn Văn Bé nhỉ? Một anh chết già năm 2002 nhưng chôn ở đâu thì không ai biết, một anh hy sinh tại chỗ không tìm được xác vì anh đập mìn thì thịt thà cá mắm văng tung tóe… còn đâu mà tìm, còn một anh Bé tay ôm tờ báo Tiền Phong tại miền Nam xác tín đích thị là mình thì sao?
Nguyễn Văn Bé và gia đình
Với cái cách tuyên truyền của nhà cầm quyền Hà Nội thì ai cũng biết chuyện tào lao về anh chỉ là láo từ đầu đến cuối, những anh hùng của đảng nhiều lắm, lấy đấu mà đong còn không hết nói gì một anh hùng Nguyễn văn Bé (xạo).
Khả năng cho đến giờ nay anh Bé năm xưa chưa lên tiếng vì có lẽ anh vẫn còn ở trong nước, anh không thể nào cất tiếng nói lên sự thật vì điều đó đồng nghĩa với cái chết bất đắc kỳ tử do các cục, vụ an ninh VN gây ra khi họ cảm thấy anh nguy hiểm cho cái bộ mặt giả dối của mình! Và huyền thoại Nguyễn văn Bé vẫn tiếp tục sống trong một xã hội của sự dối trá lên ngôi, ngôi trường mang tên anh vẫn đông vui nhộn nhịp.
Vì có sao đâu, không tên Bé thì cũng đâu thiếu gì những anh hùng khác của đảng nhảy vào thế mạng, chung quy cũng nhờ cái ơn mưa móc của đảng cho nên người dân chúng ta mới có cái ban tuyên láo, một bộ phận cần thiết của các chế độ độc tài CS. 
Tại đó tất cả chỉ chuyên nói Láo mà không hề biết nói Thật!
Và bọn chúng vẫn nói ra rả hàng ngày về các mệnh đề láo trên tất cả các phương tiện truyền thông đại chúng độc quyền nhằm ru ngủ và đầu độc đầu óc người dân về một thiên đàng không bao giờ tới…
Nguyên Anh
  (DLB)
 

Chánh án bị làm nhục ngay tại tòa

Phiên-tòa-xử-Lê-Hiệp

Được chánh án tiếp, giải thích về việc kê biên đất đang tranh chấp nhưng đương sự không đồng tình. Cho rằng chánh án chỉ đạo thẩm phán làm chuyện tiêu cực, đương sự lấy quần trùm lên đầu người có chức vụ cao nhất ở tòa. Sau đó nữ đương sự này lôi ông ra ngoài, hô lớn cho nhiều người xem…

Ngày 7.11, nguồn tin riêng của Báo điện tử Motthegioi.vn cho biết Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Định vừa hoàn tất cáo trạng, tống đạt cho bị can Nguyễn Thị Xuân Đào, nhà ở đường Tô Hiến Thành, phường Quang Trung, TP Quy Nhơn, Bình Định. Bà Đào bị truy tố vì tội làm nhục người khác theo Điều 121 Bộ luật Hình sự.

Hồ sợ vụ án xác định bà Nguyễn Thị Xuân Đào là đương sự (bị đơn) trong một vụ án tranh chấp quyền sở hữu tài sản, bồi thường thiệt hại và đòi lại tài sản đang được Tòa án nhân dân TP Quy Nhơn thụ lý. Trong lúc tòa đang giải quyết thì cuối tháng 8.2013, bà Đào chuyển nhượng đất và nhà cho người khác.

Ngay khi nhận đơn yêu cầu của nguyên đơn, Tòa án nhân dân TP Quy Nhơn ra quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời, kê biên tài sản đang tranh chấp.

Do không bán được nhà đất nên bà Đào đến Tòa án nhân dân TP Quy Nhơn để gặp thẩm phán. Tại đây, do thẩm phán thụ lý vụ việc đi vắng nên bà Đào được ông Trương Quốc Dũng, Chánh án, mời vào phòng làm việc và giải thích về việc kê biên.

Sau đó, cho rằng ông Dũng chỉ đạo cấp dưới làm thiệt hại cho mình, có dấu hiệu tiêu cực nên bà Đào lấy một chiếc quần đen bằng vải thun, loại dành cho phụ nữ, bất ngờ trùm xuống đầu ông chánh án.

Mọi việc trở nên phức tạp hơn khi nữ đương sự này kéo ông Dũng ra ngoài hành lang và la to cho nhiều người nghe thấy.
Theo Motthegioi.vn

Dễ “mù” trước giá mắt kính sỉ, lẻ

SGTT.VN - Hầu hết các cửa hàng mắt kính đều xuất hiện ở những vị trí đắc địa như các ngã tư, những trục đường lớn như Nguyễn Kiệm, Điện Biên Phủ, Ba Tháng Hai, Trường Chinh... Là loại mặt bằng giá cho thuê hàng chục đến hàng trăm triệu đồng/tháng, nếu kinh doanh không lãi “khủng” thì khó bù chi phí.
Giá bán lẻ gấp hơn chục lần giá mua sỉ là chuyện phổ biến ở thị trường mắt kính.

“Bán lẻ giá sỉ, giảm giá hết cỡ, hàng xịn giá rẻ, không đâu rẻ hơn, ở đâu rẻ hơn trả lại tiền…” là những khẩu hiệu quảng cáo đang ở một số các cửa hàng kính có quy mô lớn. Chủ cửa hàng kính trên đường Nguyễn Thị Minh Khai, bĩu môi: “Bán kính nhiều năm nên tôi biết đó chỉ là khẩu hiệu tiếp thị của một số nơi nhằm thu hút khách. Họ bán một thời gian ngắn rồi chuyển chỗ khác ngay”.

Còn chủ một cửa hàng kính ở đường Cách Mạng Tháng Tám nói: “Kính tiệm của em bán đảm bảo giá thấp, bán theo giá sỉ. Những tiệm khác cũng có kính giống kính tiệm em nhưng là hàng nhái rất nhiều, giá bán thấp hơn, chất lượng gọng và tròng kính sẽ không đảm bảo xài lâu được”. Với cách giải thích như vậy thì sẽ không có chỗ nào “bán rẻ hơn” để phải “trả lại tiền”.

Thử đi chợ kính

“Một triệu thì hơi quá, nhưng chiếc kính này chị mua về rồi bán lại với giá năm bảy trăm ngàn đồng thì em chắc chắn với chị vẫn có người mua”, cô bán hàng ở sạp kính K.C chợ Kim Biên quả quyết như vậy. Đó là chiếc kính thời trang hiệu Chanel, nếu mua sỉ sẽ có giá... 75.000 đồng.

Sẵn vui chuyện, tôi lôi chiếc kính được giới thiệu là hàng của Hàn Quốc, mua với giá 500.000 đồng ở một cửa hàng kính trên đường Cách Mạng Tháng Tám: “Chiếc này ở đây giá bao nhiêu?” Cô liền lục trong đống kính ở sạp một chiếc giống y chang rồi trả lời: “Đúng chiếc này rồi, 60.000 đồng”.

Tưởng tôi là người đi mua kính về bán thật. Cô bán kính lôi ra hàng loạt mẫu kính thời trang, kính thuốc với đủ loại hiệu như Rayban, Gucci, Chanel, Dior… nhiều loại có chữ Trung Quốc rồi giảng giải cho tôi một hồi về cách kinh doanh kính sao cho có lời. “Chị cứ lấy thử mỗi thứ vài mẫu về bán đi. Em bảo đảm những mẫu này là những mẫu đang bán chạy nhất ở những cửa hàng kính trong thành phố. Nhiều tiệm kính lớn hay thương lái ở chợ An Đông đều đến lấy hàng ở đây, chị không lầm đâu”, cô thuyết phục. Chỉ tay hỏi chiếc kính trong hộp có giá 1 triệu đồng hiệu Gucci, made in Italy, tôi hỏi: “Cái này mắc quá mua về bán bao nhiêu thì được em?” Cô cười lém lỉnh rồi nói: “Giá trong hộp là giá bán lẻ nhưng nếu chị mua mười cái trở lên em để giá hữu nghị 110.000 đồng. Có rất nhiều loại, nhiều mẫu mã giá thấp nhất là 13.000 đồng, nếu mua số lượng nhiều có thể giảm nữa”.

Sau 15 phút quan sát ở các sạp kính kế bên, sạp nào cũng đông khách và người nào cũng trên tay vài bịch kính đem về.

Từ giã cô bán kính ở chợ Kim Biên, tôi ghé vào một số hiệu kính trên đường Châu Văn Liêm, Nguyễn Thị Minh Khai, Điện Biên Phủ. Nơi nào nhân viên bán hàng cũng nhiệt tình săn đón, giới thiệu hàng loạt mẫu mã, đủ loại nhãn hiệu, giá nào cũng có từ vài chục ngàn đến chục triệu đồng. Xuất xứ thì cũng rất “tuỳ hứng”. Cũng loại kính na ná nhau về kiểu dáng nhưng có nơi bảo Hàn Quốc, có nơi giới thiệu là Singapore, nơi thì Pháp, nơi thì Ý, Nhật... không biết đâu mà lần. Tuy nhiên, điểm chung là tôi luôn được thuyết phục mua kính thời trang với giá trên 400.000 đồng nhưng trên kính nhiều khi chẳng có tem nhãn, xuất xứ. “Với giá này thì tròng kính trong veo, đeo không nhức mắt, gọng kính chắc chắn, chất lượng tốt”, theo lời một nhân viên bán kính.

Siêu lợi nhuận

Bà Ngô Thị Thu Thuỷ (Ashley Ngo) – nhà phân phối kính AR Group JSC, từng có thâm niên nhiều năm trong ngành kính, cho biết: “Kính nhái hàng hiệu xuất hiện tràn lan trong các cửa hàng lớn, người tiêu dùng sẽ nhầm lẫn với hàng thật, khó mà phân biệt được. Một số cũng có dán tem, nhưng tên tùm lum, không xác định được thật giả. Trong một lần đi khảo sát thực tế, tôi phát hiện một cửa hàng kính trên đường Lê Thánh Tôn, giá thật của chiếc kính chỉ khoảng 100.000 đồng, nhưng người bán niêm yết với giá 2 triệu đồng”. Giá kính vô chừng, giá nào cũng có thể bán được và nếu có giảm 50% vẫn có lời.

Tâm lý người tiêu dùng thích mua kính tại các cửa hàng lớn vì họ nghĩ rằng sẽ mua được đúng hàng, đúng giá nhưng nhiều lúc chỉ mua được sự an tâm về mặt tâm lý. Cũng theo bà Thuỷ, một khách hàng đã mua kính với giá 8 triệu đồng ở một cửa hàng bán kính chính hãng, nơi công ty bà phân phối. Sau một thời gian sử dụng vị khách bị lở loét tai, khi xác minh bà phát hiện tròng kính là hàng của công ty thật nhưng gọng là hàng giả (nhái tem). Vị khách sau đó đã được cửa hàng trả lại tiền với lời năn nỉ đừng làm lớn chuyện. Ngọc Hoài
 

Vai trò của Việt Nam trong khối ASEAN

Vào năm 1988, một năm trước khi khối Liên Xô cũ sụp đổ, Đại hội Toàn quốc Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ 13 đã thông qua nghị quyết “hợp tác, kết giao với nhiều bạn bè và ít kẻ thù hơn”. Chính vì thế trong năm 1992, Việt Nam đã bày tỏ ý định muốn gia nhập khối ASEAN để sau đó chính thức trở thành thành viên của ASEAN vào tháng 7 năm 1995.

BRUNEI ASEAN SUMMIT

Vịệc gia nhập khối ASEAN đã mang ý nghĩa về xã hội, chính trị, kinh tế và an ninh quan trọng đối với Việt Nam, tạo điều kiện cho Việt Nam tham gia hoàn thành một khối thống nhất ở khu vực Đông Nam Á và tạo ra một môi trường thuận lợi trong mục tiêu phát triển kinh tế. Ngoài ra, việc gia nhập ASEAN đã gia tăng vị thế hình ảnh của Việt Nam đối với các nước trên thế giới, dẫn đến tăng cường hợp tác với nhiều quốc gia hơn, đặc biệt là hai cường quốc Hoa Kỳ và Trung Quốc.

Là một thành viên của ASEAN, Việt Nam đã làm việc chăm chỉ để đảm bảo nền hòa bình, hòa giải giữa các quốc gia Đông Nam Á vốn đã từng bị chia rẽ sâu sắc bởi chiến tranh.

Việt Nam là quốc gia Đông Dương đầu tiên tham gia khối ASEAN. Bước đi của Việt Nam đã giúp chấm dứt cuộc đối đầu giữa Đông Dương và khối ASEAN. Việt Nam cũng đã giúp các nước trong khối ASEAN trở thành đối tác với các nước lớn ngoài khu vực như Trung Quốc, Nga, Ấn Độ và Liên minh châu Âu.

Việt Nam cũng dẫn đầu các nước ASEAN trong việc đảm bảo an ninh khu vực. Ngay sau khi trở thành thành viên của ASEAN, Việt nam đã ký kết Hiệp ước Không Phổ biến Vũ khí Hạt nhân khu vực châu Á (Treaty on the Southeast Asian Nuclear-Weapon-Free Zone) và là một trong những thành viên sáng lập Diễn đàn Khu vực ASEAN (ASEAN Regional Forum).

Nhưng một trong những bước đi quan trọng của Hà Nội trong việc hướng tới ổn định khu vực xoay quanh vụ tranh chấp Biển Đông. Việt Nam và Philippines đã có những nỗ lực liên tục để đưa Biển Đông vào chương trình nghị sự của ASEAN, bảo đảm các cuộc xung đột được giải quyết trên tinh thần cùng nhau hợp tác và phát triển.

Ngoài ra, Việt Nam đã thể hiện sự hỗ trợ liên tục để xây dựng Tuyên bố về Ứng xử của Các bên ở Biển Đông, Nguyên tắc Sáu điểm của ASEAN về Biển Đông, và sớm đi tới kết luận của Bộ Quy tắc Ứng xử của Các bên ở Biển Đông. Việt Nam kêu gọi giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình trên cơ sơ các công ước luật quốc tế và Công ước Quốc tế về Luật Biển năm 1982 – bao gồm các quy định về tôn trọng vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của các quốc gia ven biển.

Từ lúc gia nhập ASEAN cho tới thời điểm hiện tại, mối quan tâm của Việt Nam trong khối đoàn kết khu vực này không chỉ giới hạn ở các vấn đề an ninh, các lãnh đạo đang nỗ lực huớng tới một Cộng đồng Kinh tế ASEAN (ASEAN Economic Community).

Hơn nữa, sau khi gia nhập nhóm trong bối cảnh cuộc khủng hoàng tài chính châu Á, Việt Nam ngay lập tức trở thành một trong những thành viên quan trọng trong các hoạt động kinh tế của tổ chức. Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN lần thứ 6 được tổ chức tại Hà Nội vào năm 1998, nhấn mạnh các giải pháp cụ thể cho nền kinh tế khu vực đang bị tổn thất nặng nề. Điều quan trọng hơn là ASEAN đã thông qua Kế hoạch Hành động của Hà Nội, trong đó có những đề xuất nhằm thu hẹp khoảng cách phát triển trong khu vực tiểu vùng.

Trong Hội nghị Bộ trưởng ASEAN lần thứ 34, trên cương vị Chủ tịch ASEAN, Việt Nam một lần nữa xem xét lại và thông qua Tuyên bố của Hà Nội về thu hẹp khoảng cách phát triển. Tuyên bố này khẳng định lại cam kết của ASEAN để đưa Campuchia, Lào, Miến Điện và Việt Nam vào các vai trò kinh tế chính của ASEAN, xác định bốn lĩnh vực ưu tiên cải cách kinh tế: Cơ sở hạ tầng, thông tin, truyền thông, công nghệ, phái triển nguồn nhân lực và hội nhập kinh tế khu vực.

Bên cạnh các nỗ lực để thành lập Cộng đồng Kinh tế ASEAN vào năm 2015, Việt Nam cũng đã thực hiện những thay đổi quan trọng trong nước để hòa nhập hơn nữa với nhóm các quốc gia khu vực Đông Nam Á. Việt Nam đã từng bước tái cấu trúc bộ máy hành chính để phù hợp hơn với nền kinh tế thị trường. Một năm sau khi gia nhập ASEAN, Việt Nam đã dẹp bỏ và tổ chức lại bộ máy quan liêu bằng cách tạo ra một Ủy ban Quốc gia ASEAN mà đứng đầu là Phó Thủ tướng. Cơ quan này có trách nhiệp phối hợp với tất cả các tổ chức hợp tác với ASEAN và các cơ quan liên kết với ASEAN. Chính phủ cũng đã thành lập Ban ASEAN trong Bộ Ngoại giao Việt Nam.

Những thành công và nỗ lực trên đã được phản ánh qua các bản báo cáo phát triển thương mại Việt Nam–ASEAN. Louis Taylor, Giám đốc điều hành Ngân hàng Standard Chartred tại Việt Nam, Lào, Campuchia đã lập luận rằng, “ASEAN là thị trường xuất khẩu lớn thứ ba của Việt Nam, chiếm tới hơn 10% tổng kim cạch xuất khẩu của cả nước và trở thành nhà cung cấp lớn thứ hai cho đất nước, chiếm tới hơn 20% tổng sản phấm nhập khẩu của quốc gia này”.

Việt Nam vẫn tiếp tục cam kết là thành viên của ASEAN kể từ khi nước này gia nhập vào năm 1995 và ý tưởng về một cộng đồng ASEAN ngày càng được chấp nhận vào từ hệ thống chính trị của Việt Nam. Việt Nam đang bắt đầu tích hợp hơn nữa với cộng đồng quốc tế, và hợp tác với ASEAN sẽ luôn là một trụ cột quan trọng trong chính sách đối ngoại của nước này.

Sadhavi Chauhan, EAF
Thùy Dương chuyển ngữ, CTV Phía Trước
* Sadhavi Chauhan là nghiên cứu viên Observer Research Foundation, có trụ sở tại New Delhi.
 
© 2013 Bản tiếng Việt TẠP CHÍ PHÍA TRƯỚC

Hà Tường Cát - Chỗ yếu của công kỹ nghệ Trung Quốc

Trên khắp thế giới hiện nay, hầu hết những món hàng đều thấy hàng chữ “Made in China”. Điều ấy có thể khiến người ta nghĩ rằng nền kinh tế Trung Quốc sẽ dễ dàng tiếp tục phát triển mạnh và nhanh. Nhận định ấy quá đơn giản bởi vì thực tế Trung Quốc đang phải đương đầu với nhiều vấn đề nảy sinh do từ ngay tình trạng phát triển của họ. 
Những chiếc xe Hyundai xuất xưởng của liên doanh Hyundai/Beijing Automotive Industry ở Bắc Kinh. Kỹ nghệ xe hơi Trung Quốc không tự phát triển được và ngay dân chúng Trung Quốc cũng chỉ ưa chuộng xe của các hãng ngoại quốc. (Hình: Tomohiro Uhsumi/Bloomberg via Getty Images)

Từ 3 thập kỷ vừa qua, khi giới lãnh đạo đảng Cộng Sản Trung Quốc vứt bỏ chủ thuyết Mao để thay thế bằng chủ nghĩa tư bản Tây Phương mà họ gọi một cách hoa mỹ là “chủ nghĩa xã hội theo đường hướng Trung Quốc”, Trung Quốc đã dần dần tiến lên tới vị trí cường quốc kinh tế thứ nhì trên thế giới, vượt qua Nhật Bản và chỉ còn kém Hoa Kỳ. 

Bằng hoạt động xuất cảng hay gia công sản phẩm cho những công ty ngoại quốc, Trung Quốc tích lũy được một ngân khoản ngoại tệ khổng lồ và trở thành chủ nợ nước ngoài lớn nhất của Hoa Kỳ. Qua giai đoạn khủng hoảng tài chính toàn cầu, nếu Hoa Kỳ cũng như Âu Châu phải chật vật mới trở lại được mức tăng trưởng kinh tế khiêm nhượng trên dưới 2.0% thì Trung Quốc vẫn còn duy trì được ở mức 7% dù rằng như thế là đã sút giảm nhiều so với mức trên 10% liền trong hai thập kỷ trước,
Tuy nhiên nhìn kỹ thì thấy nền công kỹ nghệ Trung Quốc dù có thể sản xuất được tất cả mọi thứ, nhưng thiếu sáng tạo được ra nhiều sản phẩm riêng, có giá trị xác định vai trò và vị trí cạnh tranh của họ trên thị trường quốc tế. Công nghiệp Trung Quốc hầu hết mới chỉ là tập hợp của những xưởng lắp ráp cho các công ty nước ngoài hay những sản phẩm sao chép của nước ngoài. Nhiều máy tính bảng iPads của Apple được lắp ráp tại Trung Quốc nhưng Trung Quốc chưa chế ra được những sản phẩm riêng có tầm mức ảnh hưởng rộng lớn như iPads. Hãng điện tử khổng lồ Lenovo đưa ra những sản phẩm rẻ tiền hơn nhiều hãng khác trên thế giới, nhưng mặt hàng của họ cũng chỉ là desktops, labtops, tablets hay smartphones đã quen thuộc, chưa có sáng kiến mới mẻ độc đáo nào khác.

Yếu kém căn bản ấy kết hợp với những khó khăn nảy sinh từ hoàn cảnh kinh tế xã hội biến chuyển trong cũng như ngoài nước, sẽ tới một lúc là trở lực cho sự phát triển của Trung Quốc khi họ buộc phải có đủ khả năng cạnh tranh với các quốc gia giầu như Hoa Kỳ, Nhật Bản, Âu Châu cũng như những quốc gia đang thăng tiến như Ấn Độ, Brazil. 

Sự cải tổ nền kinh tế Trung Quốc do đó phải bao gồm hai lãnh vực chính: cơ chế hoạt động và sự phát triển sáng tạo. Người ta cho rằng kỳ 3 Đại Hội Ban Chấp Hành Trung Ương khóa 18 của đảng Cộng Sản Trung Quốc họp trong 4 ngày từ Thứ Bảy 9 tháng 11 sẽ đưa ra những cải cách về chính trị, xã hội cũng như kinh tế đáp ứng những nhu cầu này. Nhưng như thông lệ của Đại Hội các đảng Cộng Sản, rất khó có thể trông đợi chuyện gì rõ ràng được quyết định qua những sinh hoạt này.

Theo tin của Tân Hoa Xã hôm Thứ Ba, bản thông cáo ngắn ngủi của Đại Hội nói rằng Trung Quốc sẽ cải cách sâu rộng và toàn diện nền kinh tế để bảo đảm là thị trường sẽ đóng một vai trò quyết định trong sự điều phối các nguồn tài nguyên quốc gia. Vai trò của thị trường đã thường được xác định là “căn bản” kể từ khi Trung Quốc quyết định áp dụng chính sách “kinh tế thị trường theo đường hướng xã hội chủ nghĩa” năm 1992 thời Chủ Tịch Giang Trạch Dân và Thủ Tướng Chu Dung Cơ. 

Ba cải cách có tính “khai thông” là cải tổ thị trường tài chính, thị trường nhân dụng để cải thiện phúc lợi và cải tổ đất đai, đều chưa thấy được đề cập qua bản thông cáo này. Như nhiều quan sát viên đã dự đoán, Chủ Tịch Tập Cận Bình không cố gắng đẩy mạnh cải cách tới một mức có thể là phiêu lưu trong hoàn cảnh Trung Quốc dù có nhiều vấn đề phải giải quyết nhưng hãy còn tương đối ổn định chưa cần những bước mạo hiểm. Trên tất cả, quyền sở hữu nhà nước vẫn được xác định là trụ cột của nền kinh tế.

Những chi tiết liên quan đến chính sách kinh tế rất hiếm trong bản thông cáo của Đại Hội để có thể giúp người ta hiểu được sẽ có những thay đổi như thế nào. Phóng viên BBC Celia Hatton tại Bắc Kinh nói rằng danh sách đầy đủ hơn về các thay đổi kinh tế và xã hội được dự kiến sẽ công bố trong những ngày tới hoặc tháng hay tuần tới.

Nói cách khác, tiến tới từng bước theo phương cách thực dụng, cuối cùng có lẽ sẽ là đường lối cải cách ở Trung Quốc hiện nay. Ngay cả giai đoạn cải cách của Đặng Tiểu Bình sau Đại Hội kỳ 3 khóa 11 năm 1978, cũng được thi hành theo nguyên tắc tuần tự chứ không phải là triệt để. Chủ Tịch Tập Cận Bình và Thủ Tướng Lý Khắc Cường, khi viện dẫn tinh thần Đặng qua câu “sang sông phải biết đá”, có lẽ muốn xác định rằng cải cách bây giờ nếu không nhanh chóng vẫn sẽ mang đến chuyển biến quan trọng như thời Đặng. 

Riêng về tình hình kinh tế Trung Quốc hiện tại và tương lai, Michael Schuman trong một bài viết trên tạp chí Time số đề ngày 18 tháng 11 cho rằng nền kinh tế Trung Quốc có 5 vấn đề phải đối phó:

Thứ nhất, lao động không còn rẻ. Dân Trung Quốc già đi nhanh chóng, hậu quả của chính sách gia đình một con, số công nhân chịu làm công việc buồn nản trong các giây chuyền sản xuất giảm xuống và công nhân có chuyên môn đòi hỏi được trả công khá hơn. Lương công nhân Trung Quốc trong 10 năm vừa qua đã tăng lên 5 lần tới khoảng $500 một tháng. Nhiều công ty nước ngoài trước đây tìm đến Trung Quốc để dùng lợi thế nhân công rẻ, bây giờ bắt đầu tìm đường rút đi. Một số công ty Mỹ chuyển sang Ấn Độ, nơi tiền lương công nhân rẻ hơn 75%. Ngay cả công ty Trung Quốc như hãng giầy Huajian cũng tìm đường đầu tư lập xưởng sản xuất ở Ethiopia, Phi Châu. Nhóm tư vấn Boston Consulting Group nhận xét là chi phí sản xuất tại Trung Quốc tới năm 2015 sẽ lên ngang bằng Hoa Kỳ, chưa kể những trở ngại khác về hiệu quả kinh tế như sự thiếu linh động về nguồn cung cấp và cơ hội trên thị trường do nơi sản xuất xa.

Thứ nhì, các công ty Trung Quốc thiếu kỹ năng. Ngoại trừ một số ít như Huawei, công ty sản xuất trang bị viễn thông, có giá trị cạnh tranh toàn cầu, nhiều công ty Trung Quốc không có đủ trình độ chuyên nghiệp. Geely, công ty chế tạo xe hơi ở Hàng Châu năm 2006 đã giới thiệu chiếc xe Trung Quốc đầu tiên tại hội chợ quốc tế xe hơi Bắc Mỹ tại Detroit, nhưng rồi sau đó Geely không thành công trong dự án xuất khẩu xe du lịch ra thị trường quốc tế. Nhà sáng lập công ty Li Shufu nhìn nhận rằng, xe của mình chưa đủ khả năng cạnh tranh với xe Mỹ, Nhật , Nam Hàn vì còn kém nhiều tính năng và vấn đề quản lý công ty không thích ứng với những cải tổ và tiến bộ mới cần phải có kịp thời. Tại Trung Quốc, khách hàng có khả năng mua xe vẫn chuộng các nhãn hiệu quốc tế như Chevy, Volkswagen, Hyundai kể cả xe của những hãng này lắp ráp tại Trung Quốc. Trong ngành đóng tàu biển, Trung Quốc đã vượt qua Nam Hàn tính theo tải trọng, nhưng các hãng Trung Quốc hầu hết đều chỉ chế tạo theo đơn đặt hàng và kiểu mẫu của các công ty ngoại quốc, họ chưa đạt tới trình độ áp dụng được những sáng kiến kỹ thuật mới như Nam Hàn.

Thứ ba, kỹ nghệ Trung Quốc cần có những phát kiến và sản phẩm mới. Việc này không dễ dàng vì đòi hỏi phải có tổ chức nghiên cứu và phát triển. Một trường hợp hiếm hoi như Tancent ở Thẩm Quyến là công ty đã sản xuất được nhiều thiết bị điện tử di động, có hệ chuyển tin WeChat rất phổ thông. Còn Xiaomi có thể cạnh tranh với Apple ở Trung Quốc bằng điện thoại thông minh giá rẻ nhưng thuộc vào thế hệ đã cũ từ 3 năm. Thủ Tướng Ôn Gia Bảo trước kia đã phàn nàn rằng “Sinh viên không chỉ học kiến thức, họ phải học cách hành động và vận dụng bộ não”. Sinh viên Trung Quốc nhiều người rất xuất sắc nhưng không ứng dụng được khả năng của họ vào thực tế. Songukrishnasamy, giám đốc trung tâm nghiên cứu và phát triển của Honeywell ở Thượng Hải cho biết các kỹ sư Trung Quốc thường chỉ muốn làm cái gì được yêu cầu, họ không đề ra sáng kiến mới vì ngại nếu không thành công sẽ chịu trách nhiệm. Ông nói: “Sợ thất bại là một phần của văn hóa Trung Hoa”.

Điểm yếu kém thứ tư của kinh tế Trung Quốc là không tạo ra được những thương hiệu có tầm cỡ toàn cầu. Hãng điện tử Lenovo hay hãng sản xuất đồ gia dụng Haier là những tên được cả thế giới biết đến, nhưng thuộc số rất hiếm của Trung Quốc. Chi tiêu vào việc quảng cáo của các công ty Trung Quốc không đủ để thương hiệu của họ trở thành quen thuộc. Hơn nữa cũng do thực tế giới hạn về sáng tạo, Trung Quốc không có nhiều sản phẩm độc đáo hấp dẫn trên thị trường. Các hãng Trung Quốc chú trọng đến sản phẩm của họ hơn tới khách hàng cho nên dù sản phẩm tốt hơn nhưng khách hàng không tăng hơn. P.T. Black, chuyên viên về giới tiêu thụ ở Thượng Hải, nhận định: “Có một điểm yếu kém chung của các công ty mà tôi coi là thuộc về nhân tính, nghĩa là sự chú trọng tới người khác. Nếu không nhắm khách hàng là mục tiêu để hành đông thì không thể nào tạo nên một thương hiệu có giá trị quần chúng”. Dân Trung Quốc vẫn ưa chuộng những thương hiệu nước ngoài, từ giầy Adidas, Nike, thời trang Clairborne, Giovanni, tới cà phê Starbucks.

Cuối cùng là vấn đề quản trị điều hành. Để sửa chữa những khó khăn và yếu kém nói trên, cần tới một hệ thống quản lý điều hành đủ khả năng và linh lợi. Điều này không chỉ thuộc cục bộ các công ty mà còn đòi hỏi sự cải cách trong toàn bộ nền kinh tế Trung Quốc trong đó các công ty quốc doanh vẫn chiếm phần khống chế khiến cho lãnh vực tư nhân phải cạnh tranh không vượt thoát xa hơn được. Nhân sự có khả năng quản lý điều hành không nhiều, mặc dù người Hoa vẫn có tiếng là giỏi về hoạt động kinh doanh, nhưng trong tình hình cạnh tranh toàn cầu hiện nay, mọi thứ đều thay đổi, sự khôn ngoan và kinh nghiệm cũ hàng trăm năm không đủ bảo đảm thành công.

Hà Tường Cát
(Người Việt) 

Không gian văn hóa tâm linh: Khoảng lặng cần thiết giữa lòng đô thị

Hiện nay ở các khu đô thị mới của Việt Nam hầu như khi quy hoạch đều thiếu hẳn phần không gian cho những kiến trúc tâm linh. Vậy, có nên quy hoạch không gian kiến trúc tâm linh trong các khu đô thị mới?
_D7N6149_resize
Không gian văn hóa tâm linh là nhu cầu không thể thiếu của mọi thời đại

Trước vấn đề này, một số kiến trúc sư và chuyên gia quy hoạch đô thị đã chia sẻ:

1. KTS Lữ Trúc Phương (tác giả của Nhà trăm mái, Trường dòng Don Bosco, quán cà phê Đường lên trăng – Đà Lạt): Nhu cầu không thể thiếu của mọi thời đại

Tôi ủng hộ việc quy hoạch kiến trúc tâm linh ở khu đô thị mới. Đó là một nhu cầu chính đáng của con người. Khi con người ta làm điều gì đó dối trá, độc ác thì trước trời đất, trước đấng tối cao tâm linh họ luôn biết sợ. Tôi thấy hầu hết các đô thị mới hiện nay ở Hà Nội, Đà Nẵng, Sài Gòn đã không hề có hoặc không để giành đất cho các công trình kiến trúc tâm linh. Tôi thiết nghĩ đó là do tầm nhìn hạn hẹp cũng như tính vị kỷ kinh tế ăn đong của các chủ đầu tư. Tôn giáo tín ngưỡng luôn là nhu cầu không thể thiếu ở mọi thời đại. Một đô thị mới nếu là đô thị giàu tính nhân văn phải giành đất cho nhu cầu này như giành đất xây trường học, siêu thị, nhà hát, sân vận động, vườn hoa…


2. Giáo sư Thái Quang Trung (Thành viên sáng lập Diễn đàn Môi trường Á –Âu của ASEM, Chủ tịch Green Word Holding): Giá trị văn hóa cốt lõi cần được bảo vệ

Gần như trong mỗi nền văn hóa đều có những giá trị cao cả nhất, đó là những giá trị mang tính tâm linh. Từ xưa không gian sống và định cư của mỗi cộng đồng đều mang tính linh thiêng, được chọn để bảo tồn tính hài hòa trong quan hệ giữa con người với thiên nhiên và đặc biệt tôn trọng sự uyên thâm của tạo hóa. Chính vì vậy đã có thuật phong thủy để chọn đất lành, dùng theo hướng gió, dòng nước, địa hình, địa thế, bố cục ngũ hành để có được một không gian sinh mệnh tốt nhất. Tại Việt Nam từ thời vua Hùng, những nguyên lý của phong thủy đã từng định hướng xây dựng các cung điện, đền thờ và qua các thời đại, gần như mọi công trình kiến trúc, đặc biệt kiến trúc tâm linh luôn là trung tâm nguyên lí phong thủy cho toàn vùng.

Nếu chúng ta nghiên cứu không gian sống của người Nhật thì chúng ta thấy ngay người Nhật tiến bộ rất xa về mọi mặt chất lượng sống, kết quả của phát triển kinh tế, xã hội, khoa học và công nghệ, nhưng họ không thỏa hiệp trong thiết kế không gian sống và bảo quản không gian tôn thờ những giá trị tâm linh của dân tộc Nhật Bản.

Làng Yoshino, một địa danh của Nhật Bản đồng thời là di sản văn hóa thế giới, là một ví dụ điển hình của thiết kế tâm linh nhằm bảo vệ những giá trị văn hóa cốt lõi của một dân tộc. Thủ đô Nay Phyi Taw của Myanmar cũng được quy hoạch theo những nguyên lý phong thủy đông phương và chùa Vàng Uppatasanti (Hòa Bình) được thiết kế theo đúng những nguyên lý của kiến trúc tâm linh. Đây là một kinh đô hoàn toàn được thiết kế và xây dựng mới trong một quy trình rút ngắn bắt đầu từ tháng 11.2005.

Trước đó kinh đô hành chính của Malaysia với tên Putrajaya cũng được hình thành theo một quy trình quy hoạch, thiết kế và xây dựng theo nguyên tắc trên mà công trình kiến trúc nhà thờ hồi giáo là một điểm nhấn trung tâm.
Nhat ban
Một ngôi chùa ở làng Yoshino, Nhật Bản
3. KTS Bùi Chí Trung – Công ty TNDecoR, Phú Mỹ Hưng: Nốt lặng trong bản nhạc

Việc quy hoạch kiến trúc đền thờ, chùa, nhà thờ… cho các khu đô thị sẽ như những nốt lặng trong một bản nhạc ồn ã, vô cùng quý giá và nếu đặt đúng chỗ thì sẽ rất “đắt”. Như vậy sẽ làm không gian đô thị cân bằng hơn. Nhìn một cách khách quan không gian tâm linh trong đời sống đô thị, một mặt nó nhằm thỏa mãn nhu cầu đích thực của cư dân đô thị; một mặt nó giúp cân bằng không gian kiến trúc, cảnh quan. Vì vậy ta phải coi nó là thành phần không thể thiếu trong không gian đô thị hiện đại.


4. Trịnh Xuân Hải – Chuyên gia quy hoạch đô thị Đà Nẵng

Tiếp tay cho lòng tham

Đứng ở góc độ làm nghề tôi thấy quy họach kiến trúc tâm linh chùa chiền chỉ mang tính kinh doanh là chính – kiểu kinh doanh Thần thánh, thậm chí người ta còn đưa các tấm gương anh hùng đẩy họ lên như một biểu tượng thần thánh để kinh doanh. Tôi thấy ở nhiều nơi như Tây Tạng, Miến Điện… họ là tâm linh thật sự, ví dụ như trước khi họ đi đâu về nhà, thường ghé chùa để thắp nhang chứ không đi cầu cho ấm bụng mình như ở Việt Nam. Tôi không ủng hộ vấn đề quy hoạch kiến trúc tâm linh trong các đô thị mới, như một cách để tiếp tay cho lòng tham của con người. Họ đi chùa chiền kích thích lòng tham hơn là tin vào Chúa, Phật.


5.Nguyễn Thanh Quang – Nhà quy hoạch đô thị Hội An: Tỷ lệ tội phạm trong xóm đạo ít hơn

Trong lịch sử, có nhiều ngôi chùa, nhà thờ…. tồn tại hàng nghìn năm, qua nhiều triều đại, qua nhiều thể chế chính trị… mở rộng, nâng cấp, phát triển, có nhiều công trình tôn giáo trở thành biểu tượng của một đô thị, có vài không gian đã trở thành không gian mở sinh động nhất trong đô thị như không gian quanh nhà thờ Đức Bà, chùa Một cột, chùa Cầu, Tôi không dám hình dung, các đô thị cũ, nếu thiếu những công trình và không gian này, sẽ như thế nào. Chúng ta có nên để các đô thị mới thiếu những công trình và những không gian như vậy không?

Tôi biết có một số khu đô thị mới, không được cấp phép xây dựng công trình tôn giáo, nhưng các tín đồ vẫn xây dựng với pháp lý của nhà ở, hoặc công trình tư nhân, sau đó dần chuyển giao cho các tổ chức tôn giáo dưới mọi hình thức. Bạn sẽ tạo điều kiện để chúng ra đời tốt nhất hay chấp nhận công trình ra đời chui lủi mà không thể cưỡng lại được năng lượng phát triển này?

Tôi cũng đã khảo sát sơ bộ an ninh trong cư dân xung quanh một số công trình nhà thờ và chùa chiền, tỉ lệ tội phạm khu vực này rất ít, nhất là các xóm đạo, các xóm đạo hữu…

Khi quy hoạch vị trí các công trình tôn giáo, cần quy định cụ thể về thiết kế đô thị, từ các chi tiết nhỏ nhất như tường rào, đến chiều cao, khối, màu sắc… đặc biệt, nhiều không gian nên có tường rào, tạo những quảng trường văn hóa, là những không gian sẽ hấp dẫn, thu hút và lan tỏa, sẽ là linh hồn của đô thị.
D3T_1261_ok_resize
Khoảng lặng cần thiết giữa lòng đô thị
6.Bà Nguyễn Thị Hạnh – Phó cục trưởng Cục Phát triển Đô thị – Bộ xây dựng: Đã có quy định về bảo tồn công trình văn hóa tâm linh

Công tác quy hoạch đô thị hiện nay đã có công cụ quản lý rất quan trọng là Luật Quy hoạch đô thị 2009, cũng như các Văn bản quy định chi tiết việc thực hiện Luật như Nghị định số 37, Nghị định số 38 về nội dung các đồ án quy hoạch đô thị và kiến trúc cảnh quan đô thị. Trong đó một trong những nội dung của việc tổ chức không gian đô thị là việc xác định vị trí, quy mô các công trình công cộng, các công trình cần bảo tồn, tôn tạo là các di sản đô thị các công trình di tích văn hoá, lịch sử…

Các công trình công cộng trong Quy chuẩn quy hoạch đô thị chưa bao gồm các công trình tâm linh, nhưng trong số các công trình cần được bảo tồn tôn tạo lại bao gồm các công trình tâm linh như đình, đền, chùa, nhà thờ… Như vậy có thể hiểu rằng trong quy hoạch đô thị đối với các khu vực đô thị hiện hữu các công trình tâm linh đã được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Tuy nhiên đối với khu vực mở rộng hay hiểu theo cách khác đó là khu vực đô thị hoá từ các khu vực nông thôn thì các công trình tâm linh sẽ được nghiên cứu từ chính mạch nguồn văn hoá của khu vực đó để có cơ sở cho việc bảo tồn, tôn tạo, thậm chí là phục dựng lại hoặc xây dựng mới từ những cội nguồn văn hóa đã được chắt lọc và kết tinh lại mà mọi biến cố thăng trầm của lịch sử cũng không thể mất đi của khu vực đó.

Theo Duyên Dáng Việt Nam – Bài: Xuyến Chi; Ảnh: Nguyên Trương, nhân vật cung cấp, Internet
 

Giáo viên mẫu mực bị công an bắt vì môi giới mãi dâm?

(Kienthuc.net.vn) - Thông tin cô giáo Hoàng Thị Thanh Hằng bị cơ quan công an bắt về hành vi môi giới mại dâm… khiến nhiều người Sóc Trăng ngỡ ngàng.

Trước đó, vào lúc 12h ngày 2/11, các trinh sát Đội phòng, chống Tệ nạn Xã hội-Phòng CSĐT tội phạm về trật tự xã hội, Công an tỉnh Sóc Trăng, bất ngờ ập vào nhà trọ 68 (đường Dương Minh Quan, phường 3, TP Sóc Trăng, do Hoàng Thị Thanh Hằng làm chủ), bắt quả tang 2 đôi nam, nữ đang thực hiện hành vi mua bán dâm.
Ngày 8/11, cơ quan CSĐT Công an tỉnh Sóc Trăng khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam Hoàng Thị Lệ Hằng (41 tuổi, ngụ tại đường Dương Minh Quang, phường 3, TP Sóc Trăng, tỉnh Sóc Trăng) là giáo viên Tiểu học ở TP.Sóc Trăng, về hành vi chứa mại dâm.
Trong ảnh là nhà trọ 68. Tại Cơ quan điều tra, các gái bán dâm khai nhận, mỗi lần khách đến nhà trọ có nhu cầu “vui vẻ” thì Hằng điều gái mại dâm đến “phục vụ”. Vụ việc được cơ quan CSĐT Công an Sóc Trăng điều tra làm rõ.
Cô Dương Thị Ngọc Diệp, Hiệu trưởng trường Tiểu học Lý Thường Kiệt, cho biết: “Cả trường chúng tôi rất bất ngờ khi biết thông tin cô Hằng bị công an bắt về hành vi môi giới mua bán dâm. Mấy ngày qua, giáo viên trong trường ai cũng buồn trước sự việc này”.
Theo cô Ngọc Diệp, cô giáo Thanh Hằng đã tốt nghiệp Đại học chuyên ngành Thể dục thể thao, là Đảng viên, đang làm Tổ trưởng bộ môn gồm các môn Thể dục, Nhạc, Họa với mười mấy giáo viên.
Cô Hằng công tác tại trường Tiểu học Lý Thường Kiệt từ đầu những năm 90 của thế kỷ XX. Trong thời gian công tác ở trường, cô Thanh Hằng là một giáo viên có chuyên môn nghiệp vụ vững vàng, chấp hành tốt các chủ trương, chính sách pháp luật của nhà nước, địa phương cũng như các qui định, qui chế của ngành, của đơn vị, liên tục nhiều năm đạt danh hiệu Lao động tiên tiến.
Không chỉ vậy, cô Hằng còn tham gia rất nhiều hoạt động của trường cũng như của ngành giáo dục như thể dục thể thao, chấm thi Giáo viên giỏi, làm công tác giám khảo tại các cuộc thi thể dục thể thao của ngành, của địa phương.
Trong quan hệ xã hội, theo cô Ngọc Diệp, cô giáo Thanh Hằng rất hòa đồng với mọi người, được anh em đồng nghiệp yêu quí. Cô Diệp nói: “Cô Thanh Hằng là người không thể chê được điều gì, từ chuyên môn tới quan hệ giao tiếp trong trường. Có thể nói cô Hằng là người rất đáng tin cậy. Vì vậy, nghe tin cô bị bắt về hành vi môi giới mua bán dâm, chúng tôi rất bất ngờ, không thể hình dung được”.
Tiếp xúc với chúng tôi, nhiều giáo viên trường Tiểu học Lý Thường Kiệt cũng bày tỏ sự ngạc nhiên, tiếc nuối trước sự việc xẩy ra đối với cô Thanh Hằng. Cô D. Th. Th nói: “Chúng tôi rất bất ngờ khi biết tin dữ này. Lúc đó chúng tôi không tin vì bình thường, cô Thanh Hằng là người rất tốt, trong cuộc sống cũng như công tác ở trường, cô là người chúng tôi rất kính trọng”.
Tìm hiểu về cuộc sống riêng tư của cô Hoàng Thị Thanh Hằng, chúng tôi được biết thêm: Cô Thanh Hằng là người ở phường 3, TP Sóc Trăng. Cô mới lập gia đình cách đây chưa đầy một năm. Chồng của cô là người kinh doanh tự do. Hai vợ chồng chưa có con. Một giáo viên cho biết: “Theo chúng tôi biết, cô Thanh Hằng không thể chủ mưu trong việc môi giới mại dâm. Nhà trọ số 68 nơi công an bắt quả tang hai đôi thanh niên nam nữ đang thực hiện hành vi mua bán dâm không phải của cô Hằng mà là của bên chồng cô. Vì vậy, nghe nói cô bị bất vì tội môi giới mại dâm chúng tôi rất bất ngờ, không thể tin được”.
Cô Dương Thị Ngọc Diệp cho biết thêm: "Hiện tại, cô Hoàng Thị Thanh Hằng đã bị đình chỉ công tác, đình chỉ sinh hoạt Đảng. Khi nào có kết luận chính thức từ phía công an thì ngành mới xử lý kỷ luật được. “Chúng tôi rất lấy làm tiếc khi trường Tiểu học Lý Thường Kiệt là trường có bề dày truyền thống của ngành giáo dục Sóc Trăng. Bây giờ có giáo viên vướng vào vụ này thật là đau lòng”.

Ngày 14/11/2013 - Vào Hội đồng Nhân quyền, liệu Việt Nam cởi mở hơn ? & WWF : Nhìn thấy Sao La ở Việt Nam

  • Trung Quốc : Mở cửa kinh tế, siết chặt chính trị (RFI) - Hai sự kiện lớn liên quan đến thời sự tại Châu Á vẫn chiếm nhiều trang trên các nhật báo Pháp ra ngày hôm nay là cơn bão Haiyan tàn phá Philippines và dư âm của Hội nghị Trung ương 3 của đảng Cộng sản Trung Quốc vừa khép lại vào hôm qua.
  • WWF : Nhìn thấy Sao La ở Việt Nam (RFI) - Theo hãng tin AFP, lần đầu tiên từ một thập niên qua, Sao La, một loài động vật có nguy cơ tuyệt chủng, đã được nhìn thấy, tại vuờn quốc gia Vũ ...
  • 2013: Khí hậu diễn biến khắc nghiệt (RFI) - Hôm nay, 13/11/2013, Liên Hiệp Quốc công bố bản báo cáo về tình hình thời tiết trong năm với những cảnh báo nghiêm trọng về khí hậu thế giới, theo đó, 2013 là một năm chứng kiến nhiều hiện tượng thời tiết diễn biến bất thường và khắc nghiệt cực độ, mực nước biển dâng cao kỷ lục.
  • Vào Hội đồng Nhân quyền, liệu Việt Nam cởi mở hơn ? (RFI) - Hôm qua 12/11/2013 Việt Nam đã được bầu vào Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc (HRC) cùng với Trung Quốc, Nga, Cuba, Ả Rập Xê Út, cho dù nhiều tổ chức phi chính phủ phản đối. Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc đã bầu thêm 14 ghế trong số 47 ghế của Hội đồng Nhân quyền. Các thành viên của Hội đồng có nhiệm kỳ ba năm, và không thể được bầu lại ngay sau hai nhiệm kỳ liên tiếp.
  • Tư lệnh Quân đội Pakistan sắp về hưu (VOA) - Chỉ huy quân sự hàng đầu của Pakistan, Đại tướng Ashfaq Parvez Kayani, sẽ nghỉ hưu trong tháng 11 sau 6 năm lãnh đạo định chế có nhiều quyền lực nhất nước
  • Video gió bão tấn công Philippines (BBC) - Cảnh lúc Bão Haiyan vào khu nghỉ mát Leyte Park, bờ biển gần Tacloban ở Philippines được người quay phim Jim Edds ghi lại và gửi cho BBC.
  • Nông dân Văn Giang 'được thả' (BBC) - Nhiều nước trợ giá bảo vệ nông thôn còn ở Việt Nam nông dân làm việc kiệt sức mà nghèo và thua thiệt.
  • Nỗi đau từ rượu (BBC) - Chuyện một người chọn học tư vấn cai nghiện để xóa bớt nỗi đau mà rượu gây ra cho gia đình.
  • 13 nhà hoạt động Hong Kong đi Trường Sa để… ‘đánh cá’? (BaoMoi) - Ngày 13/11, một nhóm gồm 13 người Hong Kong tự xưng là “các nhà hoạt động” và 2 nhà báo đã rời cảng bắt đầu chuyến hành trình đi về hướng quần đảo Trường Sa của Việt Nam với lý do… đi đánh cá. Tuy nhiên, thực chất đây chỉ là “bổn cũ soạn lại” giống như những gì họ đã từng làm ở quần đảo Senkaku/Điếu Ngư đang tranh chấp với Nhật Bản.
  • Biển Đông: Hợp tác mới phát triển (BaoMoi) - Trong 2 ngày hội thảo, các chuyên gia Biển Đông đã cố gắng tìm lời giải cho câu hỏi: Chuyển từ thế đối đầu sang đối thoại cùng chia sẻ lợi ích hay tiếp tục đối đầu?
  • Đường 9 đoạn của Trung Quốc gây bất ổn khu vực (BaoMoi) - Yêu sách đường 9 đoạn (đường lưỡi bò) mà Trung Quốc áp đặt trên Biển Đông bị cho là vẫn còn mù mờ và gây bất ổn trong khu vực, theo nhận định của một số học giả tham dự Hội thảo quốc tế về Biển Đông vừa diễn ra tại Hà Nội.
  • “Chiếc cốc lòng tin đã đầy một nửa” (BaoMoi) - Ngày 12/11, Hội thảo khoa học quốc tế về Biển Đông lần thứ 5 tại Hà Nội đã bế mạc sau 9 phiên thảo luận sôi nổi với nhiều vấn đề nóng, được dư luận trong và ngoài khu vực quan tâm. Các đại biểu đều khẳng định, việc xây dựng lòng tin giữa ASEAN - Trung Quốc trên Biển Đông đang tiến triển tích cực và đây sẽ là tiền để mang lại nhiều hòa bình, hợp tác hơn trong vấn đề Biển Đông.
  • Bảo vệ chủ quyền là mục tiêu thiêng liêng (BaoMoi) - TPO-Trao đổi với báo chí ngay sau khi được Quốc hội phê chuẩn giữ chức vụ Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ ngoại giao, ông Phạm Bình Minh khẳng định 'Chủ quyền luôn là vấn đề thiêng liêng của đất nước'.
  • Kho tàng của “mọt sách” Nguyễn Thanh Thuận (BaoMoi) - Người ta gọi Thuận là “mọt sách”, bởi suốt ngày, Thuận ăn ngủ với sách, đến nỗi hôm nào mà không “ngửi” được mùi sách là tưởng như không thể sống được. Mới 25 tuổi, nhưng Thuận đã trở thành một “nhà sưu tập” khi sở hữu hơn 2.000 đầu sách cổ có giá trị. Đặc biệt, Thuận chính là chủ nhân của tấm bản đồ cổ in hình lãnh thổ Trung Quốc đầu thế kỷ 20, trên đó thể hiện rất rõ không hề có hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam…
  • ASEAN nên nhặt từng “thỏa thuận” bỏ vào giỏ (BaoMoi) - SGTT.VN - Bên lề hội thảo biển Đông đang diễn ra tại Hà Nội, giáo sư Carl Thayer, học viện Quốc phòng Australia trao đổi với Sài Gòn Tiếp Thị, ASEAN cần nâng cấp nhóm làm việc về COC với Trung Quốc.
  • Êdốp chịu thua (BaoMoi) - SGTT.VN - Nhà kể chuyện ngụ ngôn người Hy Lạp Êdốp sau khi chết được đưa lên đỉnh Olympus kể chuyện cho thần Zeus nghe. Kể mãi cũng chán nên 2.500 năm sau, Êdốp xin hạ sơn dạo chơi cho khuây khỏa. Tới một xứ bên bờ Biển Đông, Êdốp vỗ ngực xưng tên nhưng chẳng ai biết, đành trổ tài:
  • Phê phán dùng vũ lực cưỡng ép nước khác (BaoMoi) - TT - Ngày 12-11, Hội thảo quốc tế về biển Đông lần 5 đã bế mạc. Trước việc nhiều đại biểu đến từ Trung Quốc giơ tay phát biểu phản ứng khuyến nghị đầu tiên của hội thảo nêu “đường chín đoạn của Trung Quốc mập mờ và thiếu cơ sở pháp lý”... đồng thời đề nghị xóa khuyến nghị này, ông Đặng Đình Quý, giám đốc Học viện Ngoại giao, đã giải thích đây không phải tuyên bố chung mà là tổng hợp các ý kiến thảo luận.
  • “Trung Quốc cũng bối rối trong việc giải thích yêu sách của mình” (BaoMoi) - Một nguyên tắc được các học giả đưa ra trong Hội nghị Quốc tế lần thứ 5 “Biển Đông: Hợp tác vì an ninh và phát triển” đó là trao đổi thẳng thắn trên tinh thần khoa học và cơ sở pháp lý. Với tinh thần đó, Giáo sư Robert Beckman - Giám đốc Trung tâm Luật Quốc tế, Đại học Quốc gia Singapore và Tiến sĩ Wilfrido Villacorta đến từ Philippines đã thẳng thắn trao đổi với báo chí về những vấn đề nóng về Biển Đông bên lề hội nghị này.
  • Tranh chấp biển Đông: Trung Quốc đã "nghĩ lại" (BaoMoi) - Những chuyển biến của ASEAN đã khiến Bắc Kinh suy nghĩ lại về cách tiếp cận vấn đề Biển Đông. Trung Quốc tuyên bố Trung Quốc đồng ý thảo luận với ASEAN về COC, trước đó họ vẫn giữ lập trường không công nhận.

Vào Hội đồng Nhân quyền, liệu Việt Nam cởi mở hơn ?

Trụ sở Liên Hiệp Quốc tại Geneve, Thụy Sĩ
Trụ sở Liên Hiệp Quốc tại Geneve, Thụy Sĩ (@wikimedia)

Thụy My (RFI)

Hôm qua 12/11/2013 Việt Nam đã được bầu vào Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc (HRC) cùng với Trung Quốc, Nga, Cuba, Ả Rập Xê Út, cho dù nhiều tổ chức phi chính phủ phản đối. Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc đã bầu thêm 14 ghế trong số 47 ghế của Hội đồng Nhân quyền. Các thành viên của Hội đồng có nhiệm kỳ ba năm, và không thể được bầu lại ngay sau hai nhiệm kỳ liên tiếp.

Lần này Việt Nam đã được bầu với 184/192 phiếu cùng với Trung Quốc, Cuba, Nga, Ả Rập Xê Út, Pháp, Anh, Nam Phi, Algérie, Maroc, Namibia, Maldives, Macedonia và Mehico.

Hội đồng Nhân quyền sẽ hoạt động từ ngày 1 tháng Giêng năm tới, sẽ là một trong những Hội đồng chia rẽ nhất kể từ khi tổ chức này được thành lập vào tháng 3/2006. Mục đích của Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc là « đề cập đến tình hình vi phạm nhân quyền và đưa ra những khuyến cáo ».

Bà Peggy Hicks thuộc tổ chức Human Rights Watch nhấn mạnh : « Với sự trở lại của Trung Quốc, Nga, Ả Rập Xê Út và Cuba, những người bảo vệ nhân quyền tại Hội đồng năm tới sẽ có nhiều việc phải làm. Những nước thực sự quan tâm đến việc thúc đẩy nhân quyền sẽ phải tăng gấp đôi nỗ lực ».

Richard Gown, giám đốc Trung tâm hợp tác quốc tế của New York University nhận định : « Từ khi thành lập, Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc đã tiếp nhận khá nhiều chế độ trấn áp. Cách đây vài năm, không ai quan tâm đến các cuộc bầu cử này. Nhưng Hội đồng Nhân quyền đã tỏ ra tích cực một cách bất thường trong phong trào Mùa xuân Ả Rập, và đã thông qua một loạt các nghị quyết lên án chế độ Syria, trong khi Hội đồng Bảo an bị Nga và Trung Quốc trói tay ».

Matxcơva và Bắc Kinh đã ba lần sử dụng quyền phủ quyết trước các nghị quyết của Hội đồng Bảo an về Syria.

Ông nhấn mạnh, Nga ,Trung Quốc cùng với Cuba và Việt Nam có thể sử dụng chiếc ghế ở Hội đồng Nhân quyền để phản đối lại các nghị quyết mới chỉ trích Bachar Al Assad. Ngược lại, Ả Rập Xê Út « muốn đả kích Syria gay gắt hơn ».

Không có quốc gia nào có quyền phủ quyết tại Hội đồng Nhân quyền, một đa số « có thể đạt đến những kết quả cụ thể » ở Genève – bà Peggy Hicks nhấn mạnh. Còn đại sứ Pháp tại Liên Hiệp Quốc Gérard Araud cho biết : « Chúng tôi sẽ tiếp tục hành động để Hội đồng Nhân quyền quan tâm đến những cuộc khủng hoảng hiện nay, nhất là ở Syria, Trung Phi, để xúc tiến và bảo vệ nhân quyền ».

Đối với Việt Nam, việc trúng cử vào Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc sẽ có tác động như thế nào ? RFI Việt ngữ đã đặt câu hỏi với nhà bình luận Phạm Chí Dũng ở Thành phố Hồ Chí Minh.

∇ Nhà bình luận Phạm Chí Dũng - Saigon

RFI : Thưa anh, việc Việt Nam vào được Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc, theo anh là một tín hiệu lạc quan hay bi quan ?

Nhà bình luận Phạm Chí Dũng : Tất nhiên là lạc quan đối với Nhà nước Việt Nam rồi. Tôi nghĩ là Nhà nước không mấy hy vọng được lọt vào Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc, với tỉ lệ rất cao như vậy : 184/192 quốc gia đồng ý. Một tỉ lệ chỉ có thể so sánh với việc bầu bán trong Quốc hội hoặc Chính phủ Việt Nam mà thôi.

Chắc chắn là Nhà nước Việt Nam sẽ coi đây là một thắng lợi chính trị, thắng lợi ngoại giao trên trường quốc tế, điều mà Việt Nam chưa từng đạt được từ năm 2006 khi thành lập Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc.

Còn bi quan là chắc chắn, đối với những tổ chức quốc tế hoạt động về nhân quyền. Chẳng hạn như tổ chức Nhân quyền Quốc tế HRW, tổ chức Ân xá Quốc tế và một số tổ chức khác, kể cả Văn bút Quốc tế mà báo Nhân Dân vừa phê phán trong bài nhận định hôm qua và hôm nay.

Đó là những tổ chức đã đưa ra hàng loạt dẫn chứng về tình trạng vi phạm nhân quyền tại Việt Nam, nhưng cuối cùng thì họ thất vọng. Lãnh đạo một tổ chức nhân quyền quốc tế cũng đánh giá đây là một cú giáng nặng đối với vấn đề nhân quyền.

RFI : Còn đối với những người đấu tranh đòi dân chủ trong nước thì tình hình sẽ như thế nào theo anh ?

Theo cảm nhận của tôi thì đây là một điểm mốc liên quan tới vấn đề dân chủ và nhân quyền của Việt Nam. Một điểm mốc với một độ mở chính trị, độ mở dân chủ, được tác động bởi quốc tế chứ không phải do chính các lực lượng dân chủ trong nước quyết định. Đây là một tín hiệu hé mở sự lạc quan, và độ mở ở đây tôi nghĩ là sẽ thêm được khoảng mười phần trăm nữa, cho một lộ trình dân chủ nào đó.

Độ mở đầu tiên vào lúc cuộc gặp của ông Trương Tấn Sang, Chủ tịch nước Việt Nam với Tổng thống Barack Obama vào tháng 7/2013. Sau đó như mọi người đều biết, đã diễn ra hai sự kiện nho nhỏ : thả hai blogger Phương Uyên và Đinh Nhật Uy – cả hai đều nhận án treo. Nhưng điều đó cũng chưa nói lên được điều gì lớn.

Vấn đề lớn nhất là chỉ năm ngày trước khi đưa lên bàn bỏ phiếu của Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc, Nhà nước Việt Nam đã lần đầu tiên chính thức đặt bút ký tên vào Công ước quốc tế về chống tra tấn. Đó là một Công ước mà Nhà nước Việt Nam đã nhiều năm không thấy mình có liên quan, và mặc dù được sự thúc giục, nhắc nhở của nhiều tổ chức nhân quyền quốc tế cũng như Liên Hiệp Quốc nhưng Việt Nam vẫn lần lữa trong việc ký tên.

Kỳ này Việt Nam đã chính thức ký. Điều đó cho thấy dù sao, trong chừng mực nào đó Nhà nước Việt Nam vẫn thấy mình có trách nhiệm tuân thủ những Công ước quốc tế, sau khi Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị ký từ năm 1982 thực tế chưa có nhiều nội dung được tuân thủ.

Thậm chí tôi còn nghĩ nếu sớm là năm 2014 và chậm nhất là đến năm 2015 sẽ có những nhân vật đấu tranh dân chủ người Việt ở hải ngoại có thể trở về nước một cách bình yên. Kể cả những nhân vật bị Nhà nước Việt Nam coi là « chống Cộng » vẫn có thể trở về Việt Nam để sinh hoạt với những người thân của mình.

RFI : Như vậy anh cho là Nhà nước Việt Nam sẽ nới tay hơn với những người đối lập ?

Tôi cho là sẽ ít hoặc không có sự bắt bớ. Rất hạn chế bắt giam những nhân vật đối lập mới, nếu có chăng nữa thì sẽ chỉ diễn ra như vào tháng 10 và tháng 11 năm nay thôi. Tức là câu lưu một số nhân vật mà Nhà nước cho là quá khích, nhưng chỉ trong vòng 24 tới 36 tiếng đồng hồ rồi sau đó thả ra, chứ không phải bắt giam rồi đưa vào quá trình tố tụng hình sự rồi xét xử như đã liên tục xảy ra đối với các nhân vật đối lập trong năm 2011 và 2012.

Theo tôi đó là một tín hiệu có sự tác động của cộng đồng quốc tế, đặc biệt là của Hoa Kỳ, của phương Tây, tất nhiên là cũng kèm theo những điều kiện của nó. Khi tham gia vào Hội đồng Nhân quyền rồi thì cánh cửa cũng đang mở ra rất lớn đối với Việt Nam trong Hiệp định đối tác kinh tế xuyên Thái Bình Dương, vấn đề là có tận dụng được hay không.

RFI : Phản ứng trong nước ra sao, đặc biệt giới nhân sĩ trí thức đón nhận cái tin này như thế nào ?

Vẫn tương đối im ắng. Tôi chưa nhận ra một phản ứng tích cực đặc biệt nào, cũng chưa thấy những sắc thái hồ hởi trên khuôn mặt của những người vẫn lo nghĩ về vận mệnh, tương lai của đất nước và với tiến trình dân chủ. Có lẽ họ vẫn còn hoài nghi.

Họ cho là nếu như từ năm 1982 Việt Nam đã ký Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị và gần như không làm gì cả, thì việc ký kết Công ước quốc tế chống tra tấn gần đây và tham gia vào Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc cũng chẳng qua là hoạt động mang tính chất hình thức mà thôi. Ký là một chuyện, còn làm là một chuyện khác.

Nhiều người nghi ngờ rằng tình hình sắp tới vẫn chưa có gì thay đổi cả. Nhưng riêng cá nhân tôi thì vẫn cảm nhận là có một sự thay đổi thầm kín trong đó, và dù sao cũng có một độ mở nhất định, ít nhất là sẽ ít có hoặc là không có bắt bớ. Và những người hoạt động dân chủ vẫn có thể làm được một cái gì đó mà không đến mức chịu rủi ro cao như những năm trước.
RFI : Xin cảm ơn nhà bình luận Phạm Chí Dũng.

WWF : Nhìn thấy Sao La ở Việt Nam

Sao La chụp được tại Việt Nam, hồi tháng Chín 2013
Sao La chụp được tại Việt Nam, hồi tháng Chín 2013 (REUTERS)

Thanh Phương (RFI)

Theo hãng tin AFP, lần đầu tiên từ một thập niên qua, Sao La, một loài động vật có nguy cơ tuyệt chủng, đã được nhìn thấy, tại vuờn quốc gia Vũ Quang, miền trung Việt Nam. Điều này làm sống lại hy vọng phục hồi được con thú bí ẩn này. Đó là thông báo của các nhà bảo tồn thiên nhiên hôm nay, 13/11/2013.

Còn được gọi là « Kỳ Lân Châu Á » vì rất hiếm khi được nhìn thấy, con Sao La này đã được chụp ảnh vào tháng 9 vừa qua từ một bẫy ảnh do tổ chức Quỹ Động vật hoang dã thế giới WWF lắp đặt.

Sao La, được phát hiện vào năm 1992, là một loài trên đầu có hai sừng song song nhọn dần về phía cuối. Chiều dài hai sừng này có thể lên tới 50 cm. Lần cuối cùng một cá thể Sao La được nhìn thấy trong tự nhiên là ở Lào năm 2010, nhưng con Sao La này đã chết vài ngày sau khi bị dân làng bắt.

Còn ở Việt Nam, lần cuối cùng một cá thể Sao La được nhìn thấy trong tự nhiên là vào năm 1998, theo lời ông Đặng Đình Nguyên, Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm, kiêm Giám đốc Khu Bảo tồn Sao La Quảng Nam. Đối với ông Nguyên, việc nhìn thấy Sao La là một « thời điểm lịch sử » và cho thấy là những nỗ lực bảo tồn sinh cảnh của Sao La đã có hiệu quả.

AFP trích lời tiến sĩ Văn Ngọc Thịnh, Giám đốc WWF-Việt Nam nói : “Khi lần đầu tiên nhìn vào các bức ảnh, chúng tôi không thể tin vào mắt mình. Sao La được những nhà bảo tồn Đông Nam Á coi là một “báu vật”, nên chúng tôi rất phấn khích về sự kiện này ». Theo lời ông Thịnh, phát hiện này làm sống lại hy vọng về sự phục hồi quần thể của loài này.

Các nhà bảo tồn ước tính rằng có thể chỉ còn khoảng một chục Sao La sống hoang dã. Con số thẩm định cao nhất được đưa ra cho đến nay là khoảng vài trăm con.

Tại khu vực Sao La được nhìn thấy, tổ chức WWF tiến hành một chương trình thực thi pháp luật, với việc tuyển dụng các đội tuần tra bảo vệ rừng từ cộng đồng địa phương để ngăn chận việc săn bắt trái phép.

  • ICBC 'too big to fail' (Washington Post) - Institution joins list of powerful global financial organizations
  • Online shopping gala sets records (Washington Post) - China's major e-commerce providers have posted record sales from the Nov 11 "Singles' Day" 24-hour online shopping blowout.
  • Launch zone challenges (Washington Post) - Acollection of warehouse developments facing the breeze of the East China Sea might seem an unlikely symbol of China's future.
  • 'Singles Day' has shoppers ready to spend big (Washington Post) - Chinese consumers will spend on average 1,800 yuan ($295) per person during Double Eleven Shopping Festival, according to an independent digital marketing data analysis.
  • SOE reforms to be launched after plenum (Washington Post) - Major steps to reform State-owned enterprises will be taken after the four-day Third Plenum of the Communist Party of China's 18th Central Committee.
  • Brand China in leading role on Transformers set (Washington Post) - More Chinese brands will feature in the new Transformers movie than in the three previous films in the franchise, a top executive at production company Paramount Pictures said.
  • Gaga for Luo (Washington Post) - Lady Gaga is well-known for her outrageous outfits and unique style. Now the pop queen has her sights set on the work of a young Chinese designer.
  • A hair's breadth from utopia (Washington Post) - I was still trying to resolve my feelings about the three hairy crabs I'd eaten for lunch - ridiculously rich and sumptuous.
  • They don't make things like they used to (Washington Post) - There is a Broadway tune titled Everything Old is New Again which could summarize the many ways vintage objects get "a new lease on life". With a retail concept not yet experienced in Asia and rarely seen in the West, seasoned retailer and successful fashion e-tailer Adrienne Ma is breathing a second life into collectibles. Think 1950s-Louis Vuitton cases turned mahjong set holders or iPod docks, Goyard suitcases becoming dressing tables or portable whiskey bars (hanging against a wall, no less) or rock crystal from a 1930s chandelier that formerly hung in the palace of an Italian nobleman now dangling as a glamorous handbag hook.
  • At home with change (Washington Post) - An innovative project fusing the private, government and NGO sectors aims to go beyond restoring ancient Pingyao's major structures to include its residences, as they contain the town's most important heritage - its people. Sun Yuanqing reports.
  • Evergrande makes history in Guangzhou (Washington Post) - Chinese Evergrande rewrote China's soccer history in more than a decade by claiming the title of AFC Champions League on Saturday in Guangzhou.
  • All-round reform (Washington Post) - Much has come from the third plenum regarding the management of State-owned assets, particularly State-owned enterprises. The reforms are not going to wipe SOEs out of existence, however.
  • Leadership charts path, new group (Washington Post) - China is to commission a specialized high-level group to design and coordinate the country's "great revolution" of reform and opening-up. The move comes 10 years after the ministry-level economic reform commission was merged with the former State planning commission into the National Development and Reform Commission.
  • Thousands rally over Kimmel show remark (Washington Post) - Chinese-American anger over the Jimmy Kimmel show is not an overreaction and their protest raises concern about discrimination against Chinese and other minorities in the United States, analysts said on Sunday.
  • Chinese Americans protest Kimmel joke in NYC (Washington Post) - Approximately 300 protesters gathered outside ABC-TV's headquarters in New York on Friday in response to a segment last month on the late-night television show Jimmy Kimmel Live, in which a young boy joked about killing everyone in China to erase US debt.

Tới luôn, cược hết gia tài vào vụ này đi bác

Giới thiệu của người dịch

Có thể nói vui rằng trong 35 năm qua, Trung Quốc có hai ông Bình đáng kể, Đặng Tiểu Bình và Tập Cận Bình, và có hai Hội nghị Trung ương 3 đáng kể, một diễn ra năm 1978 và một diễn ra từ ngày 9-12/11/2013.

Ông Tiểu Bình đã mở cửa Trung Quốc, ông Cận Bình đang sửa sang nhà cửa xuống cấp nghiêm trọng. Ông Tiểu Bình năm 1979 xua quân “dạy cho Việt Nam một bài học” và học được một bài học từ Việt Nam; đến năm 1989, sinh viên đòi dân chủ giận dữ đập nát những cái chai nhỏ (tiểu bình) ở Thiên An Môn, ít lâu sau ông cho xe tăng đè bẹp sinh viên. Ông Cận Bình thì chưa thấy dạy ai bài học nào, cũng chưa bị ai… đập chai.

Cũng có thể nói vui rằng nếu quan hệ Việt-Trung là “môi hở răng lạnh”, thì Đảng Cộng sản Việt Nam cũng đang lèo lái con thuyền đất nước bằng “kính chiếu hậu”: Trung làm gì thì Việt làm nấy, cho an toàn (và nếu làm mà vẫn an toàn): Trung bàn về hiến pháp, thì Việt cũng hiến pháp bàn về; Trung tìm cách kiềm chế những doanh nghiệp nhà nước lộng hành, chống tham nhũng, giải quyết nạn đền bù đất đai như cướp, cấm bất đồng chính kiến trên mạng, thì Việt cũng lộng hành, tham nhũng, đền bù như cướp và bất đồng trên mạng. Chưa hết, Trung đấu đá quyền lực chóp bu, thì Việt cũng chóp bu đấu đá.

Khi Hội nghị Trung ương 3 ở bên kia họp kín thì ở bên này, tại Việt Nam, cũng đang diễn ra Kỳ họp thứ 6 Quốc hội khóa 13, từ 21/10-30/11, với toan tính vội vã thông qua dự thảo Hiến pháp.

Thực ra, chuyện xem thường Hiến pháp cũng không lạ. Chính quyền Trung Quốc cũng chẳng coi Hiến pháp ra gì, thậm chí không hề có điều lệ nào trong Hiến pháp nhắc đến Đảng Cộng sản Trung Quốc – Đảng và vai trò lãnh đạo chỉ được nhắc tới trong “Lời mở đầu” dông dài của Hiến pháp mà thôi. Tờ Nhân dân Nhật báo tháng 8 vừa qua cũng chạy ba bài xã luận trên trang nhất phản bác ý kiến của giới trí thức cho rằng Đảng cần nằm dưới luật. Tờ báo chê đó là ý tưởng điên rồ, chẳng khác nào đòi “leo cây bắt cá”. Tờ báo còn lu loa rằng chủ trương đề cao Hiến pháp chẳng qua chỉ là một đòn diễn biến hòa bình của các cơ quan tình báo Mỹ.[i]

Cũng dễ đoán là với tinh thần đi tới bằng cách nhìn chiếu hậu nói trên, Quốc hội Việt Nam sẽ bất chấp dư luận và thông qua dự thảo Hiến pháp có sửa mà không hề đổi. Trừ khi quá nửa các đại biểu dũng cảm tỉnh ngủ, vứt Đảng, chấm dứt nhìn ra sau hay nhìn qua vai trước khi nói điều gì lương tâm mách bảo.

Một lĩnh vực nữa cho thấy “Việt soi bóng Trung” là lãnh đạo của cả hai nước đều bị giới trí thức chỉ trích gay gắt là họ quan tâm bảo vệ quyền lực chính trị của chính mình hơn quyền lợi đất nước.

Nhưng, không biết may hay rủi, Việt lại khác Trung ở khoản này, xin trích:

“Ở Trung Quốc, sự thất sủng của Bạc Hy Lai, một lãnh tụ địa phương đầy tham vọng, là dịp hiếm hoi hé mở cho quần chúng thấy cuộc đấu đá khốc liệt trong hàng ngũ lãnh đạo chóp bu. Ở Việt Nam cũng thế, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng dường như đang là mục tiêu của một chiến dịch đấu đá do Chủ tịch nước Trương Tấn Sang, một lãnh tụ bảo thủ hơn, cầm đầu. Sự khác biệt của hai nước nằm ở chỗ: Tại Trung Quốc, đấu đá nội bộ đã ngã ngũ với một kẻ thắng cuộc thấy rõ là ông Tập Cận Bình, lãnh tụ Đảng. Còn ở Việt Nam, một phần của bài toán hóc búa nằm ở chỗ dường như không có ai đang thực sự nắm quyền.”[ii]

Hóa ra lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam quang vinh muôn năm không điều hành đất nước dựa trên các Chủ nghĩa Mác, Mao, Minh, Xã hội hay Tư bản, mà là đang áp dụng rất sáng tạo… chủ nghĩa sinh tồn thú vật.

Cũng không khó để vẽ ra bức biếm họa: Một chiếc tầu chở 90 triệu dân nheo nhóc, sóng gió hãi hùng đang ập tới, nhưng trên phòng lái, bánh lái không ai cầm, cứ xoay qua trái rồi bật ngược qua phải. Tầu chao đảo, ai nấy ói mửa. Thực ra không phải phòng lái không có người, mà là có ông Nũng, ông Nang, ông Nùng, ông Nọng nào đó đang đứng cạnh bánh lái, nhưng thay vì cầm lái, mỗi ông đều hai tay hai súng chĩa vào đầu hai ông còn lại, hóa ra bất động, tạm gọi là “bất lực bên bánh lái”. Con tàu thì cứ ngụp xuống, ngoi lên, vật vã. Dưới bức biếm họa có dòng chữ nhỏ: “Ai cho chúng nó đứng đó nhỉ?”

Đó là câu hỏi đáng suy nghĩ. Thực vậy, theo lời giáo sư luật Hạ Vệ Phương thuộc Đại học Bắc Kinh thì ngay cả Đảng Cộng sản Trung Quốc cũng là một đảng phi pháp. Ông nói: “Với tư cách là một tổ chức, Đảng đang ngồi ngoài và ngồi trên pháp luật. Lẽ ra đảng phải có một tư cách pháp nhân, hay nói cách khác, có ai đó để bị kiện ra tòa, nhưng Đảng chưa bao giờ đăng ký như là một tổ chức. Đảng hoàn toàn đứng ngoài vòng pháp luật.”[iii]

Có phải chính vì tính “phi pháp” vừa kể, cộng thói quen hoạt động bí mật trước khi nắm chính quyền và truyền thống ngàn năm “con trời” cai trị, đã khiến Đảng Cộng sản Trung Quốc mỗi lần họp là mỗi lần bí mật? Lần này cũng như bao lần trước, Hội nghị Trung ương 3 được báo chí tiết lộ là họp tại khách sạn Kinh Tây, do quân đội quản lý, nội bất xuất, ngoại bất nhập, chỉ được báo trước ít ngày, hoàn toàn không có tiếp xúc với báo giới trong hay ngoài nước, họ bàn gì cũng chẳng ai biết, có tranh cãi lớn hay không cũng không ai rõ. Kết thúc hội nghị sẽ chỉ có một thông báo chung chung, đến tháng 12 sẽ có hai hội nghị triển khai, cũng tại khách sạn Kinh Tây và cũng kín đáo nốt.[iv]

Kể cũng lạ, đường đường cũng là một đảng “quang vinh”, đưa kinh tế Trung Quốc lên hàng thứ hai thế giới, mà lại họp kín như một băng tội phạm, cứ như chung quanh họ tràn ngập những ‘thế lực thù địch’. Chẳng lẽ thế lực thù địch ở đây không ai xa lạ, mà chính là nhân dân?

Có lẽ ông Tập Cận Bình đủ sáng suốt để hiểu rõ ông không thể coi thường nhân dân, nhất là nông dân, nếu ông và Đảng của ông muốn sống còn, vì vậy tờ The Economist mới khuyên ông hãy “cược cả gia tài” vào việc cải tổ nông thôn và doanh nghiệp nhà nước. Bằng không thì rất có thể một ngày nào đó nông dân Trung Quốc sẽ lại mang chai ra đập, hoặc dân Việt sẽ gọi ông là “bình vôi” và hát chọc quê ông bằng câu thơ cũ “càng sống càng tồi, càng sống càng bé lại”.

____________

Tại hội nghị quan trọng này, lãnh đạo Trung Quốc phải thúc đẩy cho được những thay đổi rốt ráo, nhất là với nông thôn.

Nếu có ai càm ràm với bạn rằng hội họp chẳng ích lợi gì, hãy khóa miệng họ lại bằng tám chữ chì nặng ký: “Hội nghị Trung ương 3, Khóa 11”. Thực vậy, hội nghị năm ngày này của Đảng Cộng sản diễn ra vào tháng 12, 1978 đã thay đổi hẳn Trung Quốc. Hai năm sau ngày Mao Trạch Đông chết, Hội nghị đã đưa Đặng Tiểu Bình, người bị trừ khử đến ba lần, vào vị trí cầm quyền, đưa nhân sinh lên tầm quan trọng hơn đấu tranh giai cấp, nới lỏng kiểm soát nhà nước, và mở cửa Trung Quốc cho nước ngoài buôn bán, đầu tư. Cuộc mạo hiểm tả khuynh đã mở ra những “công xã nhân dân” ở nông thôn, dẫn đến nạn chết đói khủng khiếp dưới thời Mao Trạch Đông, nhưng dưới thời Đặng Tiểu Bình công xã bắt đầu được tháo bỏ. Kết quả của những biện pháp vừa kể ảnh hưởng đến một số đông nhân loại. Thu nhập đầu người ở Trung Quốc lúc đó chỉ có 200$ một năm, nay con số này lên tới 6.000$. Đối với phần còn lại của thế giới, thành quả của Hội nghị kia có thể được tóm gọn vào mấy chữ “Trung Quốc trỗi dậy”.

Vào ngày 9 tháng 11, 2013, Tổng Bí thư Đảng kiêm Chủ tịch nước Tập Cận Bình triệu tập một mật nghị khác tại Bắc Kinh, lần này là Hội nghị Trung ương 3, Khóa 18 (những hội nghị trung ương diễn ra ít nhất mỗi năm một lần, trong khi Ủy ban Trung ương, gồm hơn 370 đảng viên lãnh đạo, được Đại hội Đảng bầu ra mỗi năm năm; Đại hội Đảng gần đây nhất diễn ra năm 2012). Cuộc họp lần này, tại một khách sạn do quân đội điều hành ở thủ đô, sẽ tiếp tục diễn ra trong vòng bí mật, như vẫn bí mật từ trước đến nay. Cũng giống như Hội nghị năm 1978, phải mất nhiều tháng, thậm chí nhiều năm, trước khi người ngoài biết được đầy đủ nội dung của nó. Tuy vậy, ông Tập đã cho các lãnh tụ nước ngoài biết rằng Hội nghị lần này là Hội nghị quan trọng nhất của Trung Quốc kể từ năm 1978, báo hiệu những thay đổi chấn động có thể diễn ra. Đúng vậy, Hội nghị chắc chắn sẽ gây chấn động nếu ông Tập thực sự cấp tiến trong hai lãnh vực đang rất cần được cải tổ, đó là: vấn đề doanh nghiệp nhà nước, cùng hệ thống tài chính đi kèm; và vấn đề nông thôn, nơi nông dân vẫn chưa có quyền hạn rõ ràng với đất đai của họ.

Khi bạn muốn làm cách mạng

Công cuộc cải cách của Đặng Tiểu Bình – và những cải cách khác năm 1993 giúp đưa Trung Quốc vào WTO – là những cải cách mạnh mẽ, nhưng chúng cũng đã đến hồi hết hơi. Trung Quốc không còn là nước có lao động giá rẻ có thể khai thác bất tận nữa. Những doanh nghiệp nhà nước tuy lớn nhưng không hiệu quả đang bóp nghẹt cuộc cạnh tranh lành mạnh và hút cạn các nguồn tài chánh. Sai lầm lớn trong phân bổ vốn đã đẩy giới kinh doanh tư nhân và người dân bình thường chăm chỉ tiết kiệm vào thế kẹt.

Điều vừa kể cũng làm nghẽn mức phát triển kinh tế vốn khỏe khoắn của Trung Quốc. Đó là mối nguy không thể bỏ qua đối với một Đảng mà, kể từ năm 1978, tính chính danh còn hay mất hoàn toàn lệ thuộc vào việc Đảng có làm kinh tế phát triển hay không. Vì vậy, khi ông Tập nói về một “kế hoạch chủ đạo” cho công cuộc cải cách, và một cuộc “cách mạng sâu rộng” thì có vẻ ông đã nói một cách rất nghiêm túc. Ông cùng Thủ tướng Lý Khắc Cường đã tụ họp được một nhóm rất đáng kể những nhà cố vấn có khuynh hướng thân thiện với kinh tế thị trường. Thêm vào đó, sau khi đã đè bẹp được thế lực của Bạc Hy Lai, một đối thủ (tả khuynh) có tham vọng quyền lực lớn giờ đang ngồi bóc lịch trong tù, hiện nay có thể coi ông Tập Cận Bình là nhân vật có quyền lực lớn hơn bất cứ lãnh tụ tối cao nào, kể từ thời Đặng Tiểu Bình.

Về vấn đề các doanh nghiệp nhà nước, việc tư hữu hóa, tiếc thay, sẽ chưa diễn ra. Tuy vậy, ông Tập sẽ làm cho chúng có tính thương mại hơn và phải chịu trách nhiệm nhiều hơn. Giải pháp tốt nhất có thể là trao quyền sở hữu các doanh nghiệp nhà nước cho Quỹ An sinh Xã hội Quốc gia, được thành lập để đáp ứng nhu cầu của một xã hội đang già đi nhanh chóng. Quỹ này có thể bổ nhiệm tổng giám đốc để điều hành các doanh nghiệp nhà nước, nhằm bảo đảm quyền lợi cho những người hưởng lương hưu trong tương lai. Ông cũng có thể thúc đẩy cạnh tranh mạnh mẽ hơn bằng cách cắt các khoản vốn vay dễ dãi đang được ưu tiên dành cho doanh nghiệp nhà nước. Bên cạnh việc cắt bỏ đặc quyền của những đơn vị kinh tế này, ông Tập cũng nên có những bước cương quyết hơn nhằm thả lỏng lãi suất, tỉ giá hối đoái và dòng chảy vốn. Điều này cuối cùng sẽ dọn đường giúp đồng tiền Trung Quốc trở nên hoán đổi được – rất quan trọng để Trung Quốc trở thành một nền kinh tế trưởng thành.

Lĩnh vực lớn thứ hai trong cuộc cải cách sâu rộng – vấn đề nông thôn – lại còn quan trọng hơn nhiều về lâu về dài. Quan trọng, một phần vì gần nửa dân số 1 tỷ 400 triệu người dân Trung Quốc hiện sống ở nông thôn. Nhưng vấn đề trước mắt nằm ở chỗ nông thôn chưa được cải cách lại là hậu quả của cuộc khủng hoảng xoay vốn của chính quyền địa phương. Chính quyền trung ương đã buộc các chính quyền địa phương chịu thêm trách nhiệm về chi thu tại địa phương, nhất là sau khi gói kích thích tài chính khổng lồ được trên lệnh xuống năm 2008 để xoa dịu ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu [gói kích cầu 2008 trị giá 586 tỉ đô-la, nhưng chính quyền trung ương chỉ cấp 30% con số này, các chính quyền địa phương và doanh nghiệp phải nộp gần 30% khác, và hơn 30% còn lại đến từ các ngân hàng][v]. Nhưng chính quyền địa phương chỉ có những phương tiện lẻ để nâng số thu. Từ đó đẻ ra một loại thuế bất động sản để tạo nguồn thu ổn định.

Từ lâu lắm rồi, lãnh đạo tỉnh đã kiếm tiền cho địa phương mình – và cho túi riêng mình – bằng cách tịch thu đất đai của nông dân rồi bán lại cho các công ty phát triển dự án. Tác dụng tích cực của tình trạng này (chẳng hạn như số nông dân rời nông thôn đến thành phố kiếm sống tăng vọt) đã không bù lỗ được những tiêu cực nó gây ra. Công nhân gốc nông dân trong các đô thị bị đối xử như những công dân hạng hai, họ phải làm những công việc nguy hiểm bậc nhất mà lại không được hưởng các quyền hạn về nơi ăn ở tươm tất, được đi học hoặc được chăm sóc y tế. Nông dân ở lại với đất đai thì lại bị cường hào ác bá lãnh đạo địa phương hành hạ. Đền bù không tương xứng và không được sở hữu đất đai một cách rành mạch chính là lời oán thán lớn nhất của nông dân.

Tính sao cho khéo với các tỉnh

Ông Tập Cận Bình nên cho nông dân Trung Quốc những quyền tự do mà người cộng sản đã nêu cao như ngọn cờ để chiến đấu và làm cách mạng. Cải cách ruộng đất sau Hội nghị 1978 đã giải thoát nông dân khỏi những công xã nhưng không cho họ những quyền tự do khác. Nông dân vẫn không thể bán ruộng đất, trừ khi bán cho người trong làng, cũng không được bán nhà. Họ cũng không được thế chấp ruộng đất hay nhà cửa. Trong khi đó, người dân thành phố đã có thể đường đường chính chính trở thành chủ sở hữu căn nhà họ ở, nhờ kế hoạch tư hữu hóa nhà đô thị diễn ra rộng khắp vào cuối thập niên 1990.

Cho nông dân đầy đủ quyền hạn với đất đai và nhà cửa sẽ mang lại những tác dụng tích cực rất lớn. Người dân sẽ dọn lên thành phố nhiều hơn – nhất là khi các ràng buộc về hộ khẩu ở thành phố được hủy bỏ – góp phần chuyển đổi nền kinh tế nặng về đầu tư thành một nền kinh tế thiên về tiêu thụ. Người ở lại nông thôn cũng sẽ được hưởng những tự do tương đối, như dân thành phố đang được hưởng, đời sống hàng ngày của họ sẽ không bị các ông lớn địa phương quấy nhiễu nữa.

Đó là sẽ một cuộc cách mạng sâu rộng và được nhân dân ủng hộ, nhưng liệu ông Tập có thể đương đầu với phe chống đối hay không? Năm 1978, Đặng Tiểu Bình đã vượt qua được những tay bảo thủ chủ trương kinh tế chỉ huy bằng cách biến các tỉnh trở thành những ngôi sao trong phát triển kinh tế. Tản quyền cũng gây ra những vấn đề ở địa phương hiện nay, gồm cả mớ bòng bong tài chính. Vì vậy, ông Tập Cận Bình sẽ không được các tỉnh ủng hộ nếu ông không miễn trách, rốt ráo tha nợ cho các tỉnh. Tuy nhiên, làm được vậy chăng nữa, thành phần chống đối ông hiện vẫn rất mạnh, trong số có cả những ông trùm của các doanh nghiệp nhà nước và đám con cháu tham nhũng của rất nhiều những gia đình cộng sản quyền lực nhất nước. Nhưng làm gì thì làm, ông Tập Cận Bình phải triệt hạ bằng được những thành phần chống đối này, nếu ông và Hội nghị của ông không muốn bị lịch sử luận tội, thay vì được ghi công.
 
Tháng 11 13, 2013

Phan Trinh dịch và giới thiệu
 
Nguồn: The Economist, “Go on, bet the farm”, số ra ngày 2/11/2013

Bản tiếng Việt © 2013 Phan Trinh & pro&contra

Ghi chú của người dịch

[i] The Ecomomist, “Climbing trees to catch fish”, số ra ngày 17/8/2013

[ii]The Economist, “Across the party wall”, số ra ngày 26/10/2013

[iii] Richard McGregor, The Party, The Secret World of China’s Communist Rulers, NXB Harper Collins, 2010. Tr. 22

[iv]The Economist, “Behind closed doors”, số ra ngày 8/11/2013

[v]Economist Intelligence Unit 2009, “China’s stimulus package – A six-month report card”

Một nhóm dân tộc cực đoan Hồng Kông đi « đánh cá » tại Trường Sa

Tàu cá "Kai Fung 2" (G) chuẩn bị đến những quần đảo có tranh chấp chủ quyền, Hồng Kông, 13/11/2013
Tàu cá "Kai Fung 2" (G) chuẩn bị đến những quần đảo có tranh chấp chủ quyền, Hồng Kông, 13/11/2013 (REUTERS/Tyrone Siu)

Anh Vũ (RFI)

Theo AFP, hôm nay, 13/11/2013, một nhóm những người có tư tưởng dân tộc cực đoan ở Hồng Kông bắt đầu một hoạt động mà họ gọi là « ra khơi đánh cá » tại khu vực quanh các đảo đang có tranh chấp trên Biển Đông trong đó có quần đảo Trường Sa. Đây là một hành động nhằm xác quyết chủ quyền của Trung Quốc trên các vùng biển tranh chấp trong Biển Đông.

Người tổ chức chuyến ra khơi này không tiết lộ với AFP về hành trình của chuyến đi, nhưng cho biết nhóm của họ gồm 13 người, trong đó có 2 nhà báo. Nhóm này dự kiến sẽ tiến về vùng quần đảo Trường Sa, nơi đang có tranh chấp chủ quyền giữa Trung Quốc và nhiều nước khu vực Đông Nam Á, đặc biệt với Việt Nam.

Một trong số người tham gia tổ chức chuyến ra khơi đánh cá này giải thích, « ở Nam Sa không còn cá nữa nên chúng tôi sẽ đến bất cứ nơi đâu trong lãnh thổ Trung Quốc có cá để đánh bắt ».

Tháng Tám năm nay, vẫn nhóm người có tư tưởng dân tộc cực đoan này đã tổ chức chuyến đổ bộ từ tàu cá lên một hòn đảo trong quần đảo Senkaku/ Điếu Ngư, trên biển Hoa Đông, nơi đang có tranh chấp chủ quyền giữa Trung Quốc và Nhật Bản. Họ đã mang cờ Trung Quốc lên đảo cắm trước khi bị lực lượng tuần duyên Nhật bắt giữ.

AFP cho biết, giờ khởi hành của con tàu đánh cá của những nhà hoạt động Hồng Kông sáng hôm nay đã phải chậm lại ít giờ vì bị chính chính quyền lên kiểm tra tàu.